BEETHOVEN BIJ JAN

Vandaag zaterdag 04 mei ’24 in ‘de Standaard’ een boeiend gesprek gelezen van Simon Demeulemeester met dirigent Jan Caeyers, Beethovenkenner bij uitstek.

Het weten overwaard voor de fans?. Een paar indrukken … De rest in de krantenwinkel.

“Elke dag maakt Beethoven mij on-ge-loof-lijk-gelukkig”, opent  dirigent Jan C. zijn enthousiaste, nog steeds maar groeiende Beethovenliefde.

7 mei, straks dus, wordt Ludwigs beroemde 9de Symfonie exact 200 jaar oud/jong. De andere zijn ouder.

Over een week is er Beethoven 27, het begin van een een drie jaar durend feest dat toewerkt naar zijn 200ste sterfdag in maart 2027.

Nog een weetje … de Negende is geen politiek stuk, maar een oplossing voor het muzikaal probleem: hoe beëindig je een syymfonie?

 

 

Ontsnapt in … een boekenkist

Boekenkist Slot Loevestein (Nl) – Boekenkist van Hugo de Groot – Foto: CC/Niels

Op 22 maart 1621 ontsnapte de geleerde Hugo de Groot in een boekenkist uit Slot Loevestein.

 

Hugo de Groot (1583-1645)

Hugo de Groot werd 10 april 1583 geboren als zoon van een Delftse patriciër.

De staatsman, historicus, theoloog en rechtsgeleerde speelde een belangrijke rol in de 17e eeuwse ‘Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.’

Op de Markt in Delft is een groot standbeeld van hem te vinden. De geleerde is onder meer beroemd vanwege zijn werk Mare Liberum (Latijn voor “de vrije zee”). Hierin legt hij de grondslag voor het moderne natuur- en volkenrecht.

Als de naam Hugo de Groot valt, dan wordt ook vaak aan de boekenkist gedacht waarmee hij uit Slot Loevestein wist te ontsnappen.

De staatsman, historicus, theoloog en rechtsgeleerde was veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

Het misdrijf van De Groot? Remonstranten verdedigd en in opdracht van raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt verschillende steden opgeroepen in opstand te komen tegen stadhouder Maurits.

Nelson Mandela wordt vrijgelaten

11 februari (1990) – 
 -Nelson Mandela wordt vrijgelaten-

 

** Na 27 jaar gevangenschap wordt Nelson Mandela op 11 februari 1990 vrijgelaten.

De cel van Nelson Mandela - Foto: CC
De cel van Nelson Mandela – Foto: CC

* De voormalige anti-apartheidsstrijder zat jarenlang gevangen in een kamp op Robbeneiland.

* Hij was veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf vanwege zijn leiderschap van de militaire vleugel van de politieke groepering ANC.
*** Op 11 februari 1990 kreeg hij de vrijheid.

* Mandela voerde daarna – als leider van de inmiddels gelegaliseerde ANC – onderhandelingen met de Zuid-Afrikaanse regering over de totale afschaffing van de apartheid.

* Enkele jaren later (1994) haalde het ANC een grote overwinning bij de verkiezingen. Mandela werd gekozen tot president van Zuid-Afrika.

Lees ook: Nelson Mandela (1918-2013) – Strijder tegen de apartheid
…en: Apartheid (1948-1990)
…en: De geschiedenis van Robbeneiland

Boek: Goedemorgen, meneer Mandela – memoires van zijn persoonlijk assistente –

Verder op 11 februari…

 

  • Lourdes
    Lourdes

    1858 – In Lourdes zou in een grot voor de eerste maal de Maagd Maria aan Bernadette Soubirous zijn verschenen. Dit leidde tot het ontstaan van een van de grootste katholieke bedevaartsoorden.

  • 1929 – Mussolini en Paus Pius XI sluiten het Verdrag van Lateranen waarbij het Vaticaan als autonome staat wordt erkend.
  • 1961 – Begin van het proces tegen Adolf Eichmann in Jeruzalem.
  • 1975 – Margaret Thatcher wordt gekozen tot de eerste vrouwelijke leider van de Britse Conservative Party.
  • 1979Het Iraanse regime van de pro-westerse sjah Mohammed Reza Pahlavi komt definitief ten val na maanden van onrust.

Shocking Blue op èèn in de VS (1970)

Shocking Blue, Venus

Waar is de tijd, waar is de tijd dat de Nederlandse popscene de Amerikaanse de les ging spellen ?

* Februari 1970 , 54 jaar geleden, scoorde de Nederlandse popband ‘The Shocking Blue’ met het nummer Venus de nummer 1 hit in de VS.

* Het was de eerste keer dat een Nederlandse band zo’n riante stunt  uithaalde in de Amerikaanse Billboard Hot 100.

* Het nummer werd geschreven door Shocking Blue-oprichter Robbie van Leeuwen.

* In Nederland haalde Venus niet de eerste plaats op de hitlijsten, maar in Amerika lukte dat dus wel.

* Daarom werd Venus, na het Amerikaans resultaat, ook in Nederland weer opnieuw uitgebracht. Je weet immers maar nooit. Maar jammer. De Nederlandse popscene liet zich weer niet verleiden …

* In de Nederlandse Top 40 klom Venus in de volgende weken immers, net als de eerste keer, weer niet hoger dan de nummer 3-positie… Zo zie je maar hoe scherp de Nederlanders waren/zijn voor eigen talent.

** Tussen haakjes … Venus is het equivalent van de godin Aphrodite uit de Griekse mythologie. Maar dat wisten jullie wel, niet ?

Wereldzadenbank Spitsbergen

Op de eilandengroep Svalbard bij Spitsbergen in Noorwegen, en ver van de bewoonde wereld, bevindt zich de wereldzadenbank ‘Svalbard Global Seed Vault’, ook wel ‘Ark van Noach’ genoemd. Van levensbelang voor alle aardbewoners en hun biologische wereld.

In ‘de ark van Noë’ worden zo’n 1,5 miljoen zaden van zoveel mogelijk plantenrassen en voedselgewassen opgeslagen. Diverse landen hebben hun eigen zadenbank waar zij hun zaden bewaren.

* Met de bouw van de kluis begon men in 2006 en twee jaar later (2008) was er reeds de officiële opening.

* De zadenkluis in Svalbard is bedoeld om zoveel mogelijk zaden op te slaan voor het geval er zich op Aarde een groot biologisch ongeluk mocht voordoen.

* De bank ligt 120 meter diep in een berg van zandsteen en heeft robuuste beveiligingssystemen. De meeste voedselgewaszaden kunnen honderden, zelfs duizenden jaren bewaard worden. De zadenbanken van overal ter wereld kunnen monsters van hun zaden gratis opslaan in de kluis.

* Het solvabele Noorwegen heeft de kosten van de bouw van het gebouw betaald en een trust betaalt de exploitatiekosten.

* De bank wordt aangesproken wanneer nationale genenbanken monsters verliezen vanwege verkeerd beheer, ongelukken, defecte toestellen, natuurrampen of kernoorlogen.

* De ‘bunker’ in Spitsbergen, waar bijna alle zaadsoorten van de wereld opgeslagen zijn, heeft intussen een miljoenste soort aan zijn collectie toegevoegd… Goed zo!

George Washington eerste president van de VS (1789)

Vandaag zijn we 4 februari. Een dag om even bij stil te staan. 1789 werd George Washington nl. gekozen tot de eerste president van de VS…

George Washington
George Washington

 *  Washington werd in 1775 reeds opperbevelhebber van het Amerikaanse leger. Hij kwam tegen het Britse koloniaal bestuur in opstand.

  *  Washington had echter te maken met een veel beter getraind Brits leger. Hij moest het vooral hebben van verrassingsaanvallen.
   Toen ook de Fransen de kant van de Amerikanen kozen, werd het wel wat gemakkelijker voor Washington.
    In 1783 erkenden de Britten de Amerikaanse onafhankelijkheid en trok Washington zich terug op zijn landgoed in Virginia.1787, vier jaar later werd Washington president van de constituerende vergadering in Philadelphia en weer twee jaar later (30 april 1789) werd hij door de staten van de Unie unaniem gekozen tot eerste president van de VS.

Nog op 4 februari:

  • 1794 – Frankrijk schaft de slavernij af.
  • 1805 – In Parijs vindt de eerste huisnummering in de geschiedenis plaats.

The day the music died

The day the music died
Monument op de plaats van het ongeval, 2003.
Datum 3 februari 1959
Type ramp fout van de piloot
Locatie nabij Clear Lake (Iowa), Verenigde Staten
Doden 4
Vliegtuig(en)
Vliegtuigtype Beechcraft Bonanza
Maatschappij Dwyer Flying Service in Mason City, Iowa
Passagiers 3
Bemanning 1

 

**  Begin 1959 waren Holly, Valens en Richardson samen met Holly’s band bezig met  “The Winter Dance Party”, een concerttour waarbij ze in drie weken 24 steden in het midwesten van de Verenigde Staten zouden aandoen.

**  Probleem hierbij was dat de vele reizen die de groep hiervoor moest maken erg slecht waren geregeld. De tourbus die de groep moest vervoeren was niet gebouwd voor de winterse weersomstandigheden. De verwarming ging kapot vlak voor de tour begon, waardoor Holly’s drummer, Carl Bunch, een ernstig geval van bevriezing opliep.

**  Omdat de groep op 2 februari nog een dag vrij had, besloten de promotors die op te vullen met een extra concert in de Surf Ballroom in Clear Lake.

** Na hun aankomst in de Surf Ballroom had Buddy Holly het gehad met de tourbus, en stelde zijn band voor om na dit concert een vliegtuig te charteren voor hun vervoer naar de volgende locatie: Moorhead.

**  Holly charterde en kreeg de Beechcraft Bonanza met registratienummer N3794N toegewezen, die echter maar plek bood aan drie passagiers.

**  Aanvankelijk zouden Holly en twee leden van zijn band, Waylon Jennings en Tommy Allsup, met het vliegtuig reizen.

**  Ritchie Valens, die nog nooit in een klein vliegtuig had gevlogen, tosste met Allsup om de derde stoel, en won. Dion DiMucci van Dion & The Belmonts, kreeg ook een plek in het vliegtuig aangeboden, maar sloeg die af. Voorgevoel ???

Het ongeluk

**  Op 3 februari, kort na 1 uur ’s nachts lokale tijd, vertrok het vliegtuig vanaf Mason City Municipal Airport. Rond 1.05 uur zag de eigenaar van Dwyer Flying Service de lichten van het vliegtuig richting de grond gaan.

**  Piloot Peterson werd geacht om zijn vluchtroute door te geven na het opstijgen, maar hij nam geen contact op met de toren. Ook Dwyer probeerde herhaaldelijk contact met het vliegtuig te krijgen, eveneens vergeefs.

**  Rond 3.30 uur, werd het toestel als vermist opgegeven. Rond 9.15 uur in de ochtend vertrok Dwyer met een ander vliegtuig richting Moorhead. Hij vloog hierbij precies dezelfde route die Peterson de nacht ervoor zou hebben gevlogen.

** Niet veel later zag hij het wrak van het vliegtuig liggen in een maïsveld zowat 8 kilometer ten noordwesten van het vliegveld. De lichamen van Holly en Valens lagen rondom het wrak. Dat van Richardson lag verderop in het veld en dat van piloot Peterson in het wrak.

**  Carroll Anderson, de manager van de Surf Ballroom, werd erbij gehaald en identificeerde de lichamen bij het verongelukte vliegtuig als die van Holly, Valens en Richardson.

Waarschijnlijke oorzaak

 

Wrak van het vliegtuig, gefotografeerd op de ochtend van de ramp

**  Onderzoekers concludeerden later dat het vliegtuig wellicht neerstortte vanwege de slechte weersomstandigheden en door … de fouten van de piloot.

**  Peterson was nog onervaren met nachtvluchten en vluchten onder slechtzichtomstandigheden, waarbij de piloot moet vertrouwen op de vliegtuiginstrumenten i.p.v. te vliegen op “zicht”. Peterson was evenmin geautoriseerd voor “blindvliegen” (vliegen op instrumenten).

**  Volgens de Civil Aeronautics Board had Peterson zijn training voor “instrumentvliegen” gevolgd in vliegtuigen met een andere soort kunstmatige horizon dan die van de Bonanza.

** De gyroscoop van de Bonanza gaf de stand van het vliegtuig weer op een manier die tegenovergesteld was aan die van de kunstmatige horizon waar Peterson mee had leren werken.

**  Dit leidde tot de conclusie dat Peterson waarschijnlijk gedesoriënteerd is geraakt  in slechte zichtomstandigheden, waardoor hij de controle over het vliegtuig verloor.

Onderzoek in 2007

* In 2007 liet Richardsons zoon een autopsie uitvoeren op het lichaam van zijn vader om de bevindingen van het originele onderzoek nog eens te verifiëren.

* Dit gebeurde deels omdat twee maanden na het ongeluk Holly’s pistool werd teruggevonden in het maïsveld.

* William M. Bass leidde het onderzoek, en bevestigde het rapport van de patholoog-anatoom Ralph Smiley die de lichamen op de fatale dag in 1959 had onderzocht.

De Watersnoodramp van 1953

1 februari 2024

 

— De Watersnoodramp (1953) —
In 1953 waren wij, de oorlogsborelingen van 1943, precies 10 jaar jong en al een tijdje schoolplichtig. Met onze leraars op school beleefden we, met de hulp van een schaarse krant en een radio (van tv was omzeggens nog geen sprake), het verloop van de waterramp in Nederland, onze naaste buren.
Dijkdoorbraak in de Alblasserwaard bij Papendrecht (Nationaal Archief)

* In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 voltrok zich de Watersnoodramp. Er was springtij en door een noordwesterstorm steeg het water snel en overstroomden grote delen van de Nederlandse provincies Zeeland en West-Brabant en de Zuid-Hollandse eilanden. De ramp kostte aan meer dan 1 800 mensen het leven.

* Wat was er gebeurd? Zaterdagmiddag, 31 januari 1953 stak er een stevige wind op. Het KNMI waarschuwde op de radio meteen voor een tijdelijk zware storm die kon leiden tot gevaarlijk hoog water.

* Veel haalde de waarschuwing niet uit, want … de meeste waterschappen waren niet eens geabonneerd op de dienst voor stormwaarschuwingen en bovendien had niet iedereen in die midden vijftiger jaren een radio of telefoon, laat staan een tv. Men wachtte  dus vrij rustig af. In de Lage Landen kon men tegen een stootje van de elementen…dacht men toch.

* Maar omdat de storm langzaam maar zeker uitgroeide tot een heuse noordwester van windkracht tien (orkaankracht) raakten steeds meer schepen op de woelige Noordzee in nood. Het verwachte eb bleef uit. Het water stond even later even hoog als bij vloed. En dat terwijl de echte vloed nog moest komen.

* Het werd een springvloed en …het water zou nog hoger komen te staan.

* Voorlopig ging het nog om een zogenaamd lage springvloed’ waarbij men eigenlijk nog van geluk mocht spreken.

* Twee weken later was er sprake van hoge springvloed en zou het water nog 40 centimeter hoger komen.

* Zaterdagavond werden op vele plaatsen dijkwachten opgesteld om de dijken blijvend in de gaten te houden.

* Langs de havens werden vloedplanken, die half verrot bleken te zijn, bevestigd, maar ook die konden het hoge water niet intomen, laat staan tegenhouden… Het werd een ramp, een catastrofe waarover nu , vanaf 1 februari 2014 , nog steeds gesproken wordt.

 

** Lees hieronder verder over de watersnoodramp van 1953

Lees ook: Watersnoodramp (1953) – Een rampzalige stormvloed

Boek: Atlas van de watersnood 1953
Boek: 1953 – Rik Launspach

Beelden van de Watersnoodramp

Bloody Sunday (30 januari 1972)

Bloody Sunday muurschildering in Derry
Bloody Sunday muurschildering in Derry (CC BY-SA 4.0 – Payton Walton – wiki)

De benaming ‘Bloody Sunday’ of ‘Bloedige Zondag’ slaat op een dramatische gebeurtenis, een soort guerrillaoorlog bevochten op 30 januari 1972 in Noord-Ierland.

* Tijdens een demonstratie in de Noord-Ierse stad Londonderry (kortweg Derry ) werden die dag veertien 14 mensen gedood. Erg veel voor een stadje als Derry. Wat waren de oorzaken van dit bloedbad? En waren er gevolgen van Bloody Sunday?

‘The Troubles’ : burgeroorlog in Noord-Ierland 1968-1998

Bloody Sunday, U2
Bloody Sunday, U2

* De gebeurtenis ‘Bloody Sunday’, treffend bezongen door de band U2 in het gelijknamige nummer, maakte deel uit van   (1968-1998), een burgeroorlog in Noord-Ierland die dertig jaar duurde. Ook gekend als het Northern Ireland Conflict.

* De wortels van het conflict gingen terug tot de jaren 1919-1923. Toen maakte Ierland zich los van het Britse Rijk en werd een zelfstandige republiek. Ulster, het noordelijke deel, werd een Britse provincie.

* Tijdens The Troubles, van 1968 tot 1998, laaiden de tegenstellingen in Noord-Ierland op tot regelrecht geweld.

* Aan de ene kant stonden de Unionisten (ook loyalisten genoemd), die overwegend protestants waren en die wilden dat Noord-Ierland een Britse provincie bleef. De andere partij waren de Nationalisten (ook een deel republikeinen).

* De Nationalisten waren vooral katholiek en wilden dat Noord-Ierland bij de overwegend katholieke Republiek Ierland zou behoren.

* Het Britse leger steunde de Unionisten, terwijl het Ierse Republikeinse leger, beter bekend als de IRA, de nationalistische zaak diende.

* Vanaf 1969 escaleerden de spanningen tussen het leger aan de ene kant en de IRA aan de andere kant. De Britse overheid stuurde legereenheden naar Noord-Ierland om de nationalistische activiteiten van IRA-zijde te minimaliseren.

* In een soort guerrillaoorlog bevochten beide kampen elkaar via straatgevechten, bomaanslagen, sluipschutters en wegblokkades.

* Het dertig jaar durende conflict kostte aan zowat 3 600 mensen het leven. Circa 30 000 mensen werden gewond.

Thomas Edison en … de gloeilamp (1880)

Edison en een ontwerptekening van zijn gloeilamp

Op 27 januari 1880 ontving de Amerikaanse zakenman en uitvinder Thomas Alva Edison (1847-1931) het patent op … de gloeilamp. Die had hij toen al 1 jaar uitgevonden en was al haast even lang in gebruik. De wereld had een grote versnelling bijgetrokken…

Eerste model van de gloeilamp van Edison

* Edison was niet alleen uitvinder, hij was ook een groot zakenman.

* In totaal wist hij meer dan tweeduizend uitvindingen op zijn naam te brengen. De meeste daarvan waren niet eens helemaal van hemzelf.

* Vaak kocht hij uitvindingen die hij, als ze bruikbaar bleken, perfectioneerde en op zijn naam liet zetten.

* Nadat Edison de fonograaf had ontwikkeld, richtte Edison zich voornamelijk op de uitvinding van … de gloeilamp. Hij wou de nachten van de wereld helemaal oplichten, want die vond hij, en de meeste aardbewoners met hem, echt te donker.

* Ook de Brit Sir Joseph Swan was het daarmee al jaren voor hem volledig eens. Al zeker twintig jaar zocht Swan een draad die niet snel zou doorbranden … het grootste obstakel op weg naar … de gloeilamp en… meer licht in de wereld..

* Edison , die snel doorhad waar het grote probleem van Swan lag, besteedde vanaf dan erg veel tijd aan het maken van zulke draad…

* Joseph Swan bleef Edison evenwel voor. Swan werd daarmee de eerste persoon in de geschiedenis die een gloeilamp liet branden. Maar…Edison verbeterde het concept weldra verder.

* Edison begreep immers snel dat er een dubbel bedradingssysteem gebruikt moest worden zodat de stroomkring niet onderbroken werd als de lamp uitgeschakeld werd.

* In 1879 werd de gloeilamp van Edison voor het eerst in het openbaar ontstoken. De   New York Herald schreef over die lamp het volgende …Hij maakt licht, zonder gas of vuur, goedkoper dan olie.

* Tien jaar later werd de gloeilamp van Edison geëxposeerd op de wereldtentoonstelling van Parijs (1889)en kenbaar gemaakt aan het grote publiek.

* Als summum van die tentoonstelling werd de Eiffeltoren verlicht door duizenden Edisonlampen.

* De Fransen waren onder de indruk en riepen Edison uit tot ‘het grootste geniale licht aller tijden’.

* De Franse president verleende hem toegang tot de ‘Orde van het Legioen van Eer’.

* De uitvinding van Edison bleek nog meer bruikbaar. De allereerste elektriciteitscentrale die ooit in New York werd gebouwd, was helemaal op Edisons uitvinding gebaseerd. De wereld volgde …

1 2 3 91