GEDICHTENDAG

26 JANUARI IS HET GEDICHTENDAG

en daarom deden we een beroep op onze kenner LUDO HELSEN …

  Een van de grootste Zuid-Afrikaanse dichters uit onze generatie is Koos du Plessis .
Koos maakte van veel van zijn gedichten ook liedjes die door heel wat bekende zangers in het Afrikaans werden gezongen .

  Doep , zoals hij met een troetelnaam werd genoemd , is op jonge leeftijd verongelukt . ( geb 10 mei 45 – overl 14 januari 84 ).
Een aantal van zijn gedichten zijn eerder filosofisch , sommige zelfs een beetje zwaarmoedig .
Omwille van deze week van de poëzie 2023 heb ik er een “trachten “ te vertalen . Dat is gemakkelijk maar moeilijk tegelijk. Het heet …

KINDEREN VAN DE WIND

Ik ken een zeer oud liedje
van ‘s levens wel en wee,
van lang vergane schepen
In de kelders van de zee.

De woorden zijn vergeten ,
Of werden kindertaal
als vaag onthouden stukjes
uit een heel erg oud verhaal…

Van zwervers zonder richting ,
van zoekers ziende blind ,
En eigenlijk was alles maar
kinderen van de wind .

Gezichten , dromen , namen ,
zijn door de wind verwaaid ,
en waarheen al die woorden zijn?
Die zijn mee weggedraaid!

Zwervers zonder richting ,
Zoekers ziende blind ….
Want eigenlijk was alles maar
beelden in de wind!

De Volkenbond

De Volkenbond

Op 25 januari 1919 werd met veel enthousiasme de Volkenbond opgericht. De bond was een soort voorloper van de Verenigde Naties, de internationale organisatie die in 1945 ontstond.

(foto- Voormalig hoofdkwartier van de Volkenbond in Genève)

  • De eerste aanzet voor de Volkenbond werd tegen het eind van  WO I gegeven door de Amerikaans president Woodrow Wilson.

  •   Tijdens de vredesbesprekeningen van Versailles legde de president veertien punten op tafel.

* In één van die punten pleitte hij voor de oprichting van een bond die de politieke onafhankelijkheid en territoriale onschendbaarheid van de leden moest beschermen. Een Volkenbond, zeg maar.

  • Op 25 januari 1919 werd de Volkenbond uiteindelijk werkelijkheid. Twee weken eerder werd er al een eerste algemene vergadering gehouden.

* Amerika zelf trad niet tot de bond toe. Behalve de geallieerde overwinnaars komen nog  dertien neutrale staten de prille Volkenbond versterken. Later sluiten ook Duitsland (1926) en de Sovjet-Unie (1934) aan bij de Volkenbond..

*** De Volkenbond moest een nieuwe internationale rechtsorde creëren om een nieuwe (wereld)oorlog af te wenden. De bond pleitte voor ontwapening en internationale samenwerking.

* De bond boekte aanvankelijk wel enige successen. In 1920 wist hij bijvoorbeeld te voorkomen dat een Zweeds-Fins geschil uitmondde in een oorlog.  Een jaar later werd dat tijdens een Duits-Pools- conflict herhaald.

* Achteraf bekeken was de Volkenbond echter geen erg groot succes.

* De organisatie kon de agressie van Japan tegen Mantsjoerije in 1931 niet voorkomen en in 1939 werd de Sovjet-Unie uit de bond gestoten nadat het buurland Finland was binnengevallen.

* Tijdens WO II bestond de bond nog wel, maar van enige invloed was inmiddels al geen sprake meer.

* De Volkenbond werd uiteindelijk op 20 april 1946 officieel opgeheven. Het wachten was op een stabielere Verenigde Naties. Later meer daarover. (spotprent …Tussen enerzijds de Belgisch-Franse coalitie en anderzijds de Brits-Italiaanse ontbreekt nog … iets om de zaak erg solide te maken.)

Martin Luther King Day

Verenigde Staten Martin Luther King jr. DayDe ‘Martin Luther King jr. Day’ (Martin Luther Kingdag) is een nationale Amerikaanse feestdag die de Afro-Amerikaanse dominee dr. Martin Luther King jr. eert.

20 januari is het ‘Martin Luther King jr. Day’

* Martin Luther King jr. (15 januari 1929 – 4 april 1968) was een Amerikaanse baptistendominee, politiek leider en een van de prominentste leden van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging.

* In 1968 werd King doodgeschoten op het balkon van het Lorraine Motel in Memphis.

* Voor velen is Martin Luther King jr. een symbool voor de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten gebleven. De derde maandag in januari is gewijd aan dominee King en zijn gedachtegoed.

* De ‘Martin Luther King jr. Day’ is het resultaat van een grootschalige campagne die door een aantal activisten werd geleid.

Een van de opmerkelijkste hiervan was de blinde musicus Stevie Wonder, die o.a. met het de hit “Happy Birthday” uit 1980 de campagne onder de aandacht van een breed publiek wist te brengen.

De Amerikaanse president Ronald Reagan tekende op 2 november 1983 de wet die de feestdag ter ere van King officieel maakte.

* De dag werd voor het eerst gehouden op 20 januari 1986. Sinds het jaar 2 000 wordt ‘Martin Luther King jr. Day’ officieel gevierd in alle staten van de VS.

De dag kreeg inhoud met demonstraties voor vrede, sociale rechtvaardigheid, rassen- en klassengelijkheid, en ook als nationale dag van vrijwilligersorganisaties.

* Hoewel de dag een vrije dag is voor mensen die voor de federale en de staatsoverheidsinstellingen werken, geven niet alle bedrijven vrij.

* De meeste scholen en hogeronderwijsinstellingen zijn wel gesloten, maar sommige scholen blijven open en vieren in plaats daarvan Kings boodschap. Vrijwel alle winkels en restaurants blijven echter gewoon open.

Lumumba vermoord

In1958  richtte Patrice Lumumba de Mouvement National Congolais (MNC) op, die in de nadagen van Belgisch Congo uitgroeide tot een belangrijke politieke formatie. Het waren de hoogdagen van het Afrikaanse nationalisme; de koloniale grootmachten Frankrijk en Groot-Brittannië verleenden onafhankelijkheid aan hun meeste kolonies op het zwarte continent.  Rik Arnoudt voor vrtNWS

* In 1959 won het MNC de parlementsverkiezingen, hoewel Lumumba op dat moment weer was opgepakt wegens het ophitsen van een menigte.

* Maar Brussel zag in dat het de onafhankelijkheid niet kon tegenhouden en organiseerde een rondetafelconferentie, waarvoor Lumumba inderhaast werd vrijgelaten.

Die conferentie besliste erg snel om Congo onafhankelijkheid te verlenen. Joseph Kasavubu (L) werd president, Patrice Lumumba (R) premier . (vrije/gratis foto’s)

De koning geschoffeerd

30 juni 1960 werd de grote dag. Koning Boudewijn was in hoogsteigen persoon afgereisd naar Leopoldville om de plechtigheden naar aanleiding van de “dipenda” bij te wonen.

In een paternalistische toespraak in het Paleis der Natie in Leopoldville schonk hij de Congolezen hun onafhankelijkheid.

De kersverse president Kasavubu hield een nette toespraak, maar daarna nam premier Lumumba het woord, tegen alle afspraken in.

* In een vlammend betoog hekelde hij de wreedheden en vernederingen die de Congolezen jarenlang hadden moeten ondergaan. De koning moest het noodgedwongen aanhoren, maar was “not amused”.

* Dat Lumumba charisma had, is onbetwistbaar. Hij had durven te zeggen wat vele Congolezen eigenlijk dachten. Maar die “vrai parler” zou hem niet in dank worden afgenomen, en dat zou ook vrij snel blijken.

* Na de onafhankelijkheid “afrikaniseerde” Lumumba het Congolese leger, dat tot dan volledig blank was en onder Belgisch bevel had gestaan. De regering-Eyskens leek haar greep op de gebeurtenissen in de voormalige kolonie te verliezen.

* Na enkele weken kreeg Lumumba het zelf moeilijk. In juli 1960 al scheurden zowel de rijke mijnprovincie Katanga (onder Moïse Tsjombe) als de diamantprovincie Zuid-Kasaï zich – met Belgische steun – af van het centrale gezag in Leopoldville.

* Ook het leger begon zich te roeren onder stafchef Joseph-Désiré Mobutu. De malaise in het land groeide, ondanks de aanwezigheid van VN-blauwhelmen.

* Lumumba riep de hulp in van de Sovjet-Unie, een kapitale fout in deze periode van Koude Oorlog.

* Lumumba werd prompt versleten voor communist en het Westen zette president Kasavubu onder druk om zijn premier te ontslaan.

De moord op Lumumba

Het was stafchef Mobutu die uiteindelijk het vuile werk opknapte. Op 14 september 1960 pleegde hij een staatsgreep met de stilzwijgende steun van Kasavubu. Lumumba ging op de loop, maar werd op 1 december gevat door de soldaten van Mobutu.

* Verschillende pleidooien om de man vrij te laten of op zijn minst een eerlijk proces te geven, haalden niets uit.

* De afgezette premier werd op 17 januari 1961 overgevlogen naar het Katanga van Moïse Tsjombe, waar hij de facto werd overgeleverd aan zijn vijanden. Dezelfde nacht nog werden Lumumba en twee kompanen geëxecuteerd. Hun lichamen “verdwenen”.

* In 2002 gaf de Belgische overheid toe “onmiskenbare verantwoordelijkheid te hebben gehad in de gebeurtenissen die tot Lumumba’s dood hebben geleid”, al wilde ze niet de volledige verantwoordelijkheid opnemen. Toch bleken een aantal vooraanstaande Belgen opdracht te hebben gegeven tot de moord.

* De Belgische overheid richtte ook een Stichting Patrice Lumumba op om de democratisering van Congo te ondersteunen. België zou daar 1,25 miljoen euro aan geven, plus elk jaar nog eens 500.000 euro. Alleen is die Stichting er nooit gekomen.

* “Er is nooit een akkoord bereikt over de statuten van de stichting tussen de Belgische overheid en de familie Lumumba”, zei Patrick Deboeck van Buitenlandse Zaken. “Onder meer door onenigheid binnen de familie Lumumba is de deadline voor de oprichting van november 2003 verstreken.”

* Nog in 2002 werden er documenten vrijgegeven waarin de rol van de Amerikaanse veiligheidsdienst CIA in de moord werd onthuld.

* De CIA zou Lumumba’s tegenstanders onder meer financieel gesteund hebben . De troepen van Mobutu zouden zelfs militaire training gekregen hebben .

wat na premier Lumumba’s dood?

  • aanvullend artikel …

Toen begin 1961 bekend raakte dat Patrice ­Lumumba, de eerste premier van het pas onafhankelijke Congo, was vermoord, lokte dat meteen een breed internationaal protest uit. Lumumba werd meteen een heilige of een profeet voor velen.

  • Precies het omgekeerde was het geval bij zijn politieke tegenstanders. Als évolué, als een brave imitatie-Belg (foto L) had hij het Belgische paternalistische kolonialisme danig ­teleurgesteld.
  • Internationale bekendheid kreeg Loemoemba pas toen hij midden 1960 premier van Congo werd en bij de onafhankelijkheid koning Boudewijn trakteerde op een striemende anti-kolonialistische toespraak.

* In de psychose van de Koude Oorlog werd hij afgezet en op 17 januari 1961, op aansporing van onder meer Belgische en Amerikaanse belangen, vermoord in gruwelijke omstandigheden.

* Lumumba kreeg nooit een graf, er bleven zelfs geen stoffelijke resten van hem over (zo wilden het ook zijn moordenaars), op twee tanden in een Belgisch juridisch dossier na.

* Een wat macaber voordeel van Lumumba’s vroege dood is dat de herinnering aan hem bevroor in een tijd waarin hij slechts een ­belofte was. Een politiek palmares had hij nog niet kunnen opbouwen, op die speech in 1960 na.  Maar dat kon de manipulatie van de herinnering aan hem nooit in de weg staan.

*** foto: President Mobutu eert Lumumba op een bankbiljet (1967): cynisch opportunisme.

* Bij zijn dood maakte de Sovjet-Unie van hem al meteen een anti-imperialistisch symbool. Nog cynischer ging de Congolese machthebber Mobutu met hem om. Mobutu was actief betrokken bij de moord op ­Lumumba, maar maakte van hem al in 1966 een ‘nationale held’: dat kon hem internationaal dienen als ­referentie en wettelijke regelgeving (met dank aan Marc Reynebeau in dS 2020)

William Herschel ontdekt uranus

11 januari – … ligt moeilijk bij ‘het nieuws van elke dag’. Enig nieuws  van betekenis vonden we toch weer bij ‘Historiek’, onze redder in nood bij ons dagelijks lesje geschiedenis … Geniet er van, of probeer het …
Titania, een van de manen van Uranus – Foto: NASA

* Op 11 januari 1787 ontdekt de Britse astronoom William Herschel de eerste twee manen van Uranus. Zes jaar eerder was hij al de eerste die de planeet zelf ontdekte.

* Toen Herschel de planeet ontdekte noemde hij hem Georgium Sidus, naar de Engelse koning George III. Vanwege de ontdekking werd de planeet echter ook wel Herschel genoemd. Vanaf 1850 werd de planeet officieel Uranus genoemd.

* De planeet heeft voor zover bekende 27 natuurlijke satellieten. De eerste twee van deze manen werden op 11 januari 1787 ontdekt door William Herschel. De manen Titania en Oberon.

Verder op 11 januari

  • SiciliëSicilië

    1693 – Sicilië wordt opgeschrikt door een aardbeving met een sterkte van 7,4 op de schaal van Richter, de zwaarste aardbeving ooit in Italië. Ongeveer 60.000 mensen komen om het leven.

  • 1814 – De Slag bij Hoogstraten vindt plaats tussen het Franse leger en geallieerde Pruisische, Russische en Britse troepen. De Fransen worden verslagen.
  • 1820 – In Frankrijk wordt het eerste roestvrij staal geproduceerd.
  • 1935 – De beroemde Amerikaanse vliegenierster Amelia Earhart vliegt als eerste solo over de Grote Oceaan.

  • 1942Japan verklaart Nederland de oorlog en valt Nederlands-Indië binnen.

galileo Galileï

De Italiaanse natuur- en sterrenkundige Galileo Galileï stond aan de wieg van de moderne astronomie. Hij ontdekte onder meer de vier grote manen van Jupiter (die ook wel de Galileïsche manen worden genoemd), de schijngestalten van Venus en hij zag als eerste zonnevlekken.

 – een selectie uit – Wander Rooijackers – voor Historiek

* Galileï start in 1581 met een studie geneeskunde aan de faculteit van de Pisa-Universiteit maar stapt al snel over op wiskunde en, iets later, natuurkunde. Hij begint met het bestuderen van pendules nadat hij in de kathedraal van Pisa een hangende lamp heen en weer heeft zien slingeren.

* Galileo Galileï ontdekte dat de slingertijd niet wordt beïnvloed door het gewicht van de slinger, maar door de lengte van de draad waaraan de slinger is opgehangen. Hoe korter de draad, des te sneller de slingerbeweging.

* Dit fenomeen noemt men isochronisme (Grieks: isos = gelijk, chronos = tijd). Galileï’s tijdgenoot Christiaan Huygens zal dit principe gebruiken als verbetering van de slingerklok die hij in 1657 patenteert. De pendel waarmee Galileï het isochronisme ontdekte is vandaag de dag nog te zien in de kathedraal van Pisa.

* Kort daarna kan Galileï aan de slag bij de universiteit van Padua waar hij als hoogleraar tot 1610 wiskundige vestingbouw, meetkunde, mechanica en sterrenkunde doceert. De grootste en meest indrukwekkende ontdekkingen doet Galileï op het gebied van de astronomie.

* In 1609 hoort hij van de uitvinding van de telescoop door  de Middelburgse brillenmakers Zacharias Janssen en Hans Lipperhey. Galileï verbetert ‘de Hollandsche kijcker’ en maakt zijn eigen telescoop die niet drie maar twintig keer kan vergroten en richt deze naar de sterrenhemel.

* Galileï doet de ene ontdekking na de andere. Hij ziet kraters en bergen op de maan en op de zon ziet hij zwarte vlekken: zonnevlekken. Ontdekkingen die allebei in strijd zijn met Aristoteles’ leer die stelt dat de hemelobjecten volmaakt zijn. Als hij iets vreemds opmerkt aan weerszijden van Jupiter roept hij uit: “Ik heb Jupiter in drievoud gezien.”

* Pas in 1656 stelt Christiaan Huygens vast dat Galileï het ringenstelsel van de planeet moet hebben waargenomen. Ook komt de Pisa- astronoom erachter dat de Melkweg een verzameling sterren is en ontdekt hij de eerder genoemde Galileïsche manen van Jupiter en Venus’ schijngestalten.

* Door deze twee laatste constateringen weet Galileï nu zeker wat hij eerder al vermoedde: ook onze planeet (Aarde) draait om de zon en niet andersom. Dat vermoeden blijkt uit een brief uit 1597 aan de Duitse sterrenkundige Johannes Kepler, waarin hij schrijft: ‘De leer van Copernicus lijkt mij meer aannemelijk dan die van Aristoteles’.

* De leer van Copernicus is het heliocentrisme zoals beschreven in zijn manuscript De revolutionibus orbium coelestium (Over de omlopen van de hemellichamen) uit 1530. In de derde eeuw voor Christus was de Griekse astronoom Aristarchos van Samos al tot dezelfde conclusie gekomen.

* Het heliocentrische wereldbeeld staat lijnrecht tegenover het toen gangbare Aristotelische idee van het geocentrisme, dat ook werd beschreven door Plato en Ptolemaus: de aarde is het onbewogen middelpunt van het universum. Ook de almachtige Rooms-Katholieke kerk was het daar mee eens.

* Op 12 maart 1610 publiceert Galileï Sidereus Nuncius (Boodschapper van de Sterren), een boekje van zestig pagina’s waarin hij zijn bevindingen wereldkundig maakt. Het maakt hem beroemd in heel Europa en Cosimo II De Medici benoemt hem tot Filosoof en Wiskundige van de Groothertog van Toscane’.

* Ondanks alle roem die hem ten deel valt is de kerk ‘not amused’. In 1616 wordt  Galileï door de Inquisitie veroordeeld voor ketterij en geloofsdwaling. Hij wordt gedwongen afstand te doen van zijn ontdekkingen en hij mag het Copernicaanse model niet meer propageren.

* Op 12 maart 1610 publiceert hij Sidereus Nuncius (Boodschapper van de Sterren), een boekje van zestig pagina’s waarin hij zijn bevindingen wereldkundig maakt. Het maakt hem beroemd in heel Europa en Cosimo II De Medici benoemt hem tot ‘Filosoof en Wiskundige van de Groothertog van Toscane’.

* Ondanks alle roem die Galileï ten deel valt is de Kerk ‘not amused’. In 1616 wordt hij door de Inquisitie veroordeeld voor ketterij en geloof-dwaling. Galileï wordt gedwongen afstand te doen van zijn ontdekkingen en hij mag het Copernicaanse model niet meer propageren.

* Galileï zelf vindt zijn theorie niet strijdig met de leer van de kerk, die hij zelf ook aanhangt. Integendeel, het toont aan hoe ingenieus de schepping Gods in elkaar zit.

* Galileï lapt het verbod aan zijn laars als hij in 1632 in Florence zijn Dialogo publiceert, een boek waarin duidelijk het heliocentrische wereldbeeld in gespreksvorm wordt verdedigd.

* In oktober van dat jaar moet hij weer voor de kerkelijke rechtbank in Rome verschijnen. Deze veroordeelt Galileï tot levenslang huisarrest en dwingt hem zijn leer voorgoed af te zweren.

* Galileï, 69 jaar oud, schijnt bij het aanhoren van zijn vonnis te hebben uitgeroepen: ‘Eppur si muove’, en toch beweegt zij (de aarde om de zon).

* Galileï neemt zijn intrek in een Florentijns landhuis waar hij zijn belangrijkste boek schrijft: Discorsi e dimontrazioni matematiche intorno a due nuove scienze (Gesprekken en wiskundige bewijzen in twee nieuwe wetenschappen).

* In dit boek herschrijft hij de grondslagen van de mechanica. Het boek wordt naar Nederland gesmokkeld en in 1638 in Leiden uitgegeven door Louis Elzevier

* Op 8 januari 1642 sterft Galileï. De groothertog van Toscane Ferdinando II wil hem begraven op een ereplaats bij zijn vader en andere familieleden in de Basilica di Santa Croce in Florence.

* Paus Urbanus VIII en kardinaal Barberini laten hem echter begraven in een kleine ruimte naast de novicenkapel.

* In 1737 wordt hij herbegraven in het eervolle gedeelte van de kerk waar ook Niccolo Machiavelli en Leonardo da Vinci hun laatste rustplaats hebben.

* Pas in 1992 wordt de naam van Galileo Galileï gezuiverd wanneer paus Johannes Paulus II namens de kerk een excuus uitspreekt en de astronoom wordt erkend als een gelovig mens.

HET Panamakanaal

Het Panamakanaal is een 81 kilometer lange waterweg in Midden-Amerika. Aan het begin van de twintigste eeuw aangelegd om de Atlantische en de Grote Oceaan te verbinden.


* Het kanaal zorgt voor een enorm economisch gewin, aangezien het scheepvaartverkeer niet meer om Argentinië heen hoefde. Vele duizenden kilometers winst.

* De landengte van Panama verbindt Noord- en Zuid-Amerika is de strook land waar de continenten op hun smalst zijn: tussen de 50 en 200 kilometer.

De Spanjaarden begrepen dit in de 16de eeuw al. Een handelsroute doorkruiste de landengte.

* Tussen 1850 en 1855 legde een Amerikaanse onderneming een spoorlijn over de landengte aan waardoor de staten aan de westkust (Oregon, en in 1848 Californië – waar een goudkoorts uitbrak – beter ontsloten werden.

Het was toen voor zowel vracht- als passagiersvervoer sneller om met een schip naar Panama te varen, daar de trein te nemen, en vervolgens met een ander schip naar Californië te varen, dan  door de woestijnen van het zuidwesten te reizen of om Zuid-Amerika heen te varen.

* De eerste poging om een daadwerkelijk kanaal uit te graven was een Frans project onder leiding van ingenieur Ferdinand de Lesseps, de man van het in 1869 geopende Suezkanaal.

.

1 januari 1880

.

* Op 1 januari 1880 begonnen de werkzaamheden aan een kanaal op zeeniveau, zonder sluizen. De ingenieurs hadden zich echt verkeken op de moeilijkheden van het werk. Het lastige terrein en het regenachtige klimaat zorgden voor aardverschuivingen en aardbevingen.

* Nog erger waren de tropische ziektes. In de tropische hitte en vochtigheid eisten malaria en gele koorts hun tol en meer dan 20.000 arbeiders stierven. In 1889 was het project failliet en moest men de bouw opgeven.

* De Verenigde Staten met de energieke president Theodore Roosevelt aan het roer deden nu hun invloed voelen. Panama was onderdeel van Colombia, en in 1902 werd er een contract met Colombia gesloten om in Panama een kanaal uit te graven. Voor de Amerikaanse handel en invloed op het wereldtoneel was het kanaal te belangrijk om het project te laten sterven.

* In 1904 herbegonnen de werkzaamheden . De echte aanleg pas in 1906 . Meer dan 60.000 arbeiders, voornamelijk zwarten uit het Caribische gebied, groeven zich met stoomgraafmachines en dynamiet een weg door de heuvels en met treinwagons werd het afgegraven materiaal weggevoerd.

* Nieuwe medische kennis zorgde ervoor dat malaria en gele koorts binnen de perken werden gehouden, al stierven er nog steeds zo’n 5 000 mensen door de slechte arbeids- en leefomstandigheden.

** In 1914, tien jaar na het begin van de bouw, werd het kanaal ingehuldigd. Het Amerikaanse schip Ancon voer als eerste ooit door het kanaal.

* Met het kanaal waren de Amerikaanse oost- en westkust beter verbonden en konden – en kunnen – de VS hun invloed op zowel de Atlantische als de Grote Oceaan doen gelden. Het kanaal geldt ook als de grens tussen de beide Amerika’s, Noord en Zuid. In en om het Panamakanaal worden nog haast voortdurend werken uitgevoerd om nog grotere schepen toe te laten en handelsruimten uit te breiden.

*** De Aalsterse baggeraar Jan de Nul is hier een begrip. ( Jan is wijlen , zijn kinderen doen verder) Het Belgische bedrijf heeft wereldwijd meer dan 130 werven.

DAGUERREOTYPE …

Afbeelding van Daguerre in een boek over de daguerreotypie.

 

  • NOG VERDER IN ‘Historiek’ OP 2 JANUARI
  • Alemannen steken opnieuw in groten getale de Rijn over en vallen Gallië binnen.
  • 1492 – Het Spaanse leger verovert Granada op de Moren. Columbus ontdekt Amerika.
  • 1935Bruno Hauptmann, die er van verdacht wordt de 2-jarige zoon van luchtvaartpionier Charles Lindbergh te hebben gekidnapt en vermoord, staat terecht. Later wordt hij schuldig bevonden en geëxecuteerd.
  • 1960 – Senator John F. Kennedy kondigt in de VS aan dat hij zich voor de Democratische Partij kandidaat zal stellen voor het presidentschap.
  • 1985 – De musical Annie wordt voor de 2 377e en laatste keer opgevoerd op Broadway.
  • 2007 – De AEX komt voor het eerst sinds mei 2002 boven de 500-puntengrens uit.
  • 2002 de Belgische frank wordt vervangen door de € euro – ook in de meeste Europese landen verdringt de € de nationale munten
  • 2008 – Voor het eerst wordt 100 Amerikaanse dollar voor een vat olie geboden.

Charles Darwin en de Beagle

HMS Beagle – Owen Stanley, 1841

Op 27 december 1831 begon de Engelse bioloog Charles Darwin aan zijn wereldreis met het schip de HMS Beagle. Het schip vertrok die dag onder bevel van kapitein Robert FitzRoy vanuit de haven van Plymouth.

* De reis zou tot 1836 duren, vijf jaar lang.

* Charles Darwin ging gedurende de reis vaak aan land om onderzoek te doen.

* Die onderzoeken leidden uiteindelijk tot de vorming van de zogenaamde evolutietheorie.

* Darwin deed die theorie in 1859 uit de doeken in zijn beroemde werk On The Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life (Over de oorsprong van soorten door middel van natuurlijke selectie, of het behoud van begunstigde rassen in de strijd om het bestaan).

* Darwin beschreef in het boek hoe nieuwe diersoorten ontstaan. Hij stelde dat de verschillende soorten niet onveranderlijk zijn en ook niet door een God worden geschapen.

* De verschillende soorten zijn volgens hem in de loop van miljoenen jaren geëvolueerd. Dieren, zo ontdekte Darwin, pasten zich voortdurend aan veranderende omstandigheden in hun omgeving aan: het principe van natuurlijke selectie ontstond daar.

* De bioloog deed zijn ideeën op tijdens zijn bezoek aan de Galapagos-eilanden in 1835. De eilandengroep, die tientallen eilanden omvat en zich over honderden kilometers uitstrekt, vormt een ideale omgeving voor natuurlijke selectie.

* Zo ontdekte Darwin onder meer dat de vinken die op de verschillende eilanden leven op subtiele wijze van elkaar verschilden.  Deze veranderingen, zo ontdekte de bioloog, waren ontstaan doordat de vogels zich hadden aangepast aan de biotopen van de betreffende eilanden.

(met dank aan Historiek)

1 2 3 18