ATALANTA … TREKVLINDER

De atalanta is een trekvlinder. Dat wil zeggen, dat hij niet overwintert in ons land, maar elk jaar uit zuidelijke streken binnen komt trekken. Alleen in zachte winters overleven de atalanta’s het soms, wie weet steeds vaker door de klimaatverandering.

  Eenmaal in ons land gaan ze op zoek naar brandnetels. Dat is de lievelingsplant voor de atalanta, net als veel andere fraaie vlindersoorten trouwens  (dagpauwoog, distelvlinder, kleine vos en gehakkelde aurelia). Toch maar zuinig zijn op deze weinig populaire planten.

De atalanta brengt vaak meerdere generaties groot in ons land. In de loop van de zomer zie je er steeds meer en zoeken de vlinders ook graag tuinen op. Populaire planten zijn distels, koninginnenkruid en vlinderstruik. Ook houden atalanta’s erg van suikerrijk sap , bijvoorbeeld rottend fruit of bloedende bomen.

parasol of boom en bos

30 juli 2020, precies een jaar geleden dus, kregen we een mooie uitgeleide voor zomermaand juli. Dit jaar moeten we het met veel minder stellen. Maar geen nood … augustus kan ook nog warme, zelfs hete dagen afleveren.

Om de vlam toch brandend te houden , laten we Celine Bruyndonckx aan bioloog Iven Janssens (UA) nog eens vragen wat er heerlijker is dan een parasol of de verkoeling van een boom of een bos in tijden van bv. een hittegolf?

* “Een parasol zeker niet”, antwoordde de bioloog. “Omdat een boom water verdampt en een parasol niet. Je kan het effect vergelijken met ‘net uit zee komen’. Het verdampen van zeewater onttrekt energie aan onze huid en dat geeft ons een koud gevoel. Hetzelfde gebeurt bij bomen. Water verdampen kost de boom energie en daardoor kan het onder een boom gemakkelijk 10 graden koeler zijn.”

* Maar niet elke boom biedt evenveel verkoeling. “Een eik of een beuk heeft een dichter bladerdek dan een den. Hoe meer bladeren, hoe meer schaduw en hoe meer water er ook verdampt. Onder een eik zal je dus meer verfrissing vinden dan onder een naaldboom”, klinkt het. (foto gemengd eiken-beukenbos)

* Toch is er een vreemde paradox. In een bos kan het ‘s nachts warmer zijn dan elders, ondanks de natuurlijke airconditioning van de bomen. “Dat komt omdat de aarde ‘s nachts haar warmte uitstraalt naar de hemel. De bladeren van de bomen zorgen ervoor dat die warmte niet goed weg kan en laag blijft hangen. Maar vergis je niet: tijdens een hittegolf is het verkoelende effect in een bos overdag veel groter dan het warmte houdende effect ‘s nachts”, zegt Janssens.

* En verder nog : “Groendiensten kiezen meestal boomsoorten uit die geschikt zijn om te overleven in een stedelijke omgeving. Die bomen moeten bijvoorbeeld ook fijn stof opvangen”, vertelt Janssens. ” Er worden best bomen geplant die snel groeien, liefst inheemse soorten. Dat is goed voor de biodiversiteit en inheemse dieren. Grote bomen planten kost echt te veel.”  

** Laat de zon maar komen, een graad of tien meer dan nu het geval is , kan geen kwaad. Al zijn de vooruitzichten voor de eerste augustusweek weer niet zo denderend.

DE VISIE VAN VUREN 177

Nostalgie!!   Verlangen naar een echt platteland.
.
Wij hebben allemaal al eens een gevoel van nostalgie , een moment dat wij met enige heimwee terugkijken naar tijden die voorbij zijn , of naar momenten in ons leven die ver achter ons liggen , naar de school waar we vroeger naartoe gingen maar die nu misschien afgebroken is , naar ons dorp zoals het vroeger was , naar het “tuinpad van mijn vader” …
.
Daarom kijken wij zo graag naar foto’s van vroeger , zeker in een dorp waar té veel onherkenbaar veranderd is.
Op zoek naar een verloren tijd … Dat gevoel heb ik soms ook , en daarom ben ik ook graag in een plaats waar alles nog gebleven is zoals het honderd jaar geleden was, zelfs nog langer.
.
Zo herinner ik me een vakantie in een klein dorpje in de Schotse Hooglanden , niet ver van het meer van Loch Ness . Daar trof ik een reisgids aan van Schotland uit 1775. Alles wat in die reisgids stond, klopte nog steeds met de situatie van het ogenblik.
.
En toen ik twee jaar geleden in het zuiden van Engeland was , waren de dorpen nog net zoals ik er vijftig jaren tevoren was doorgefietst. Geen huis minder, maar ook geen huis meer. En zeker geen appartementsblokken die twee verdiepingen uitsteken boven de normale oudere huizen met een bovenverdieping en een zolder. Dit geluk valt me nu ook weer ten deel.
.
In het dorp waar ik nu ben, ver van drukke menigte en gewoel, zijn de wegen nog even krom zoals vroeger de weg van Veerle naar Diest was en die van Veerle naar Westerlo…
Hier zijn nog geen wegen rechtgetrokken of verbreed en zeker geen rivieren . Er liggen ook geen grote betonstenen links en rechts van rechtgetrokken wegen. Mensen die hard rijden, zijn er niet. Ook geen plots eenrichtingsverkeer omdat een of andere maatschappij er weer een reuzegroot flatgebouw aan het bouwen is … Niets van dat alles.
.
De mensen hier kennen elkaar nog, en niemand gaat de andere voorbij zonder een groet of een praatje. Ik durf wedden dat ze allemaal ook hun achterdeur open laten. Ik ga het vanavond ook nog eens doen. Dit is nog echt platteland, een deugddoend platteland .
.
Wij noemen onze dorpen ook platteland en wij krijgen er van Europa ook nog veel geld voor. Het wordt tijd dat wij  eens grondig gaan bekijken wat wij met die geldmiddelen eigenlijk doen.
Ik hoop dat er hier en op vele andere plaatsen in Europa met dat geld geen platteland ontstaat zoals het onze, waar wij erin geslaagd zijn alle oude, mooie dorpskernen naar de vaantjes te helpen.
.
Het is goed dat je op vele plaatsen in Europa , bereikbaar in 1 dagtrip , nog echt kan beleven hoe mooi het platteland kan zijn. Zaaaalig.
.
Louis Vuren

OOIEVAARS IN VORST BESAUW

Theo Dierckx , destijds beroemde fotograaf bij Excelsior Vorst , heeft zijn foto-apparatuur meegenomen naar zijn nagelnieuw appartement in de Makelstraat. Gelukkig maar. Vandaag was hij, vergezeld van even fanatieke collegae-fotografen, weer present toen een bende ooievaars neerstreek in een overstroomd weiland in Besauw. Het resultaat zie je hieronder in een aantal prima foto’s.

TOM SIMPSON … DOOD OP de VENTOUX

Tom Simpson overleed op 13 juli 1967 , vandaag  54 jaar geleden ,  tijdens de Ronde van Frankrijk bij de beklimming van de Mont Ventoux.  Dezelfde berg die de renners dit jaar tweemaal in één rit beklommen en waarop onze Wout Van Aert geschiedenis schreef door iedereen  (ruim) achter zich te laten.

* Bij de passage van het monument Simpson reden veel renners en volgers anno 2021 er achteloos voorbij. Amper op de hoogte van wat zich hier afspeelde, meer dan een halve eeuw gelden. Alleen rasspurter  Cavendish nam zijn koershelm af om een groet te brengen aan zijn onfortuinlijke landgenoot. Het kostte hem (bijna) een fikse  boete, want koersen moet steeds gebeuren met de helm op.

* Tijdens de zeer warme 13 juli 1967 , in een temperatuur die tot 42 °C opliep, viel Simpson 1,4 km voor de top van de berg van zijn fiets. Zijn sportbestuurder zette hem er weer op, maar Simpson viel opnieuw. Hij raakte bewusteloos, werd met een helikopter naar het ziekenhuis in Avignon gevlogen, maar overleed onderweg.

* Toenmalig Tourdirecteur Félix Lévitan werd meteen bekritiseerd wegens het uitzetten van een te zwaar parcours. Later werden echter vier niet gebruikte ampullen in het shirt van Simpson gevonden, waarvan er één amfetamine bevatte. Simpson zou zijn overleden aan een combinatie van hitte en uitputting.

* Toch was niet alleen het gebruik van doping oorzaak van zijn dood. Wel de combinatie van grote hitte, uitdroging, zijn karaktertrek van het nooit willen opgeven, alcohol en het gebruik van amfetamine, waar men roekeloos van kan worden, die hem fataal werd.

** De dood van Simpson was de aanleiding voor aangescherpte dopingcontroles tijdens de Ronde van Frankrijk.

* Simpson ,van beroep technisch tekenaar, kwam destijds zoals zovele Britse en Australische wielrenners (Barry Hoban, Vic Denson, Graeme Gilmore, e.a.), naar Vlaanderen om het wielervak te leren. Hij nestelde zich in Gent en huwde later met Helen, een Engelse au pair, Zij kregen twee dochters: Jane en Joanne.

 

*** Simpson won de Ronde van Vlaanderen in 1961, Milaan-San Remo in 1964, de Ronde van Lombardije in 1965 en Parijs-Nice in 1967. In 1965 werd hij in Lasarte (Spanje) wereldkampioen. Hij reed de Tour de France driemaal uit.

In 1962 behaalde hij zijn beste klassering: de zesde plaats. In deze Tour droeg hij, als eerste Brit ooit, na de 12e etappe de gele trui.

(deels gelezen op Wikipedia) – rood drukken voor meer …

Het dreigt verkeerd te lopen 

2020 was het warmste jaar in Europa sinds het begin van de waarnemingen en minstens 0,4 graden Celsius warmer dan de vijf voorgaande recordjaren. Dat blijkt uit het vierde jaarlijkse Europese klimaatrapport van de dienst voor klimaatverandering van Copernicus (C3S), het programma van de Europese Unie dat de aarde monitort.

* “We kijken niet meer van op van records, maar eigenlijk zouden we dat net wel moeten doen. Dit is zeker een reden om ons zorgen te maken.”  Dit zei professor Wim Thiery, klimaatwetenschapper aan de VUB”, vorig jaar reeds.

* De strijd tegen de klimaatopwarming verloopt traag. Te traag, zo blijkt uit het jaarlijkse Europese klimaatrapport van Copernicus, dat onlangs werd gepubliceerd. Vorig jaar 2020 was niet alleen het warmste jaar ooit in Europa, ook de winter en herfst braken alle records. Er werd in Europa tevens een neerslagrecord gemeten. Ook in het Noordpoolgebied was het uitzonderlijk warm.

* “Het samenspel van variabelen zoals temperatuur, zee-ijs, neerslag, rivierafvoer of bodemvochtigheid kan alleen geanalyseerd worden als alle onderdelen van ons klimaatsysteem gemonitord worden. Het is belangrijker dan ooit dat we de beschikbare informatie gebruiken om de klimaatverandering te beperken en toekomstige risico’s zo snel mogelijk verminderen.”

* Met 3,4 graden boven het gemiddelde van de referentieperiode 1981-2010 was de winter in Europa uitzonderlijk warm en 1,4 graden warmer dan het vorige record. Vooral in Noordoost-Europa was het uitzonderlijk warm, met temperaturen die lokaal tussen 6 en 9 graden hoger lagen dan gemiddeld. Dat heeft gevolgen voor de sneeuwbedekking, het zee-ijs en het aantal dagen met een maximumtemperatuur onder het vriespunt.

* In de zomer waren er in 2020 verschillende periodes met zeer warm weer, die elke maand andere regio’s troffen. De hittegolven waren echter niet zo intens, wijdverspreid of langdurig als die van afgelopen jaren. Toch werden tijdens de zomer hitterecords gebroken, zoals in Scandinavië in juni en in West-Europa in augustus. In Frankrijk werd in augustus verscheidene keren de recordtemperatuur overschreden.

* 2020 kende ook het grootste aantal uren zonneschijn in Europa sinds het begin van de satellietmetingen in 1983.

Wereldleiders willen op VN-top van Biden laten zien dat ze klimaat ook in coronatijd serieus nemen

* Ook wereldwijd was 2020 een van de drie warmste jaren ooit gemeten. De afgelopen zes jaren waren ook de warmste zes ooit geregistreerd. Wereldwijde indicatoren tonen ook aan dat de laatste vijfjaarlijkse gemiddelde temperaturen de hoogste ooit gemeten zijn, namelijk 1,2 graden boven het gemiddelde van 1850-1900.

* Voor de Noordpool was 2020 het op een na warmste jaar ooit, met een luchtoppervlaktetemperatuur van 2,2 graden boven het gemiddelde van 1981-2010. Hoewel het begin van het jaar kouder was dan gemiddeld in grote delen van het Noordpoolgebied, compenseerden de zomer en herfst dit door in beide seizoenen de hoogste temperaturen ooit op te laten tekenen.

* De hoge temperaturen in 2020 waren voornamelijk het gevolg van een uitzonderlijk warm jaar in Arctisch Siberië. Voor deze regio was 2020 het warmste jaar ooit gemeten, met 4,3 graden boven het gemiddelde en 1,8 graden boven het vorige record. Het zee-ijs bereikte het grootste deel van de zomer en herfst zijn kleinste omvang ooit in de aangrenzende Arctische zeeën.

** Europese weer- en klimaatagentschap Copernicus.  Gelezen in o.a. DM.

1 2 3 9