open voor het verkeer

Afsluitdijk open voor het verkeer (1933)

Op 23 januari 1933 werd de Afsluitdijk in Nederland beperkt opengesteld voor betalend verkeer.  Een klein jaar eerder werd het laatste gat in de Afsluitdijk gesloten. Vanaf dat moment bestond de Zuiderzee niet meer. De officiële openstelling van de dijk vond pas plaats op 25 september 1933.   (vrije/gratis foto)

.

.

* De 32 kilometer lange waterkering werd niet alleen aangelegd om een handige verbinding tussen Friesland en Noord-Holland te creëren. De dijk moest Nederlanders ook beschermen tegen het soms woeste water.

* Niet iedereen was echter blij met de lange dijk die het zoute water van de Zuiderzee omvormt tot het zoete water van het IJsselmeer.

* Sommige vissers die eeuwenlang geleefd hebben van wat de zee hen opbrengt, kregen het zwaar te verduren. Ansjovis en garnaal verdwenen geleidelijk en maakten plaats voor b.v. paling.

* De hoofdreden om tot aanleg van de Afsluitdijk over te gaan, lag in het feit dat stormvloeden geregeld voor grote overstromingen zorgden. Vloeden die gewassen vernietigden en ook vaak mensenlevens kostten.

* De 120 miljoen gulden (54 miljoen euro) voor de Afsluitdijk was voor de leden van de Zuiderzeevereniging daarom goed besteed geld.

* De Zuiderzeevereniging werd reeds in 1886 opgericht om te onderzoeken of inpoldering en afsluiting van de Zuiderzee haalbaar was.

* Prominent lid van de vereniging was ingenieur Cornelis Lely. Op de Afsluitdijk is een standbeeld van hem te vinden. Lelystad is naar hem genoemd. In 1932 werd de naam Zuiderzee veranderd in IJsselmeer.

* Vanaf 23 januari 1933 werden auto’s toegelaten op de Afsluitdijk. Het was nog geen algehele openstelling. Over de dijk rijden kostte geld. (ten bate van het Nationaal Crisis Comité). De officiële openstelling van de dijk vond pas plaats op 25 september 1933.   (vrije/gratis foto)

De 12de Elfstedentocht

Nog eens even overwippen naar de buren, want …

Op 18 januari 1963 werd de zwaarste Elfstedentocht aller tijden gereden. Bij de start vroor het liefst achttien graden. Door een harde, stormachtige oostenwind lag de gevoelstemperatuur echter nog een stuk lager.

De tocht werd gewonnen door Reinier Paping uit Ommen (Nl). Hij deed bijna elf uur over de ongeveer tweehonderd kilometer lange tocht.

Slechts 57 van de 568 wedstrijdrijders bereikten  de finish binnen de vereiste twee uur na de winnaar.

Onder de toerrijders was het slagveld nog veel groter. Van de 9294 toerrijders ontvingen slechts 69 schaatsers het begeerde Elfstedenkruisje.

De winter van 1963 was de allerstrengste van de 20ste eeuw. Enkele weken na de beroemde Elfstedentocht werd er zelfs nog een autorally gehouden op het IJsselmeer.

(met dank aan Historiek en de gratis, vrije foto’s)

* Nog op een 18 januari gebeurde het volgende …

  • 1903 – Guglielmo Marconi brengt een radioverbinding tot stand tussen de Verenigde Staten en Engeland.
  • 1966 – Indira Gandhi wordt tot premier van India gekozen.
  • 1977 – Ontdekking van de bacterie die de veteranenziekte (legionellaziekte) veroorzaakt.

British Museum

Op 15 januari 1759 werd het British Museum in Londen geopend. Het is het oudste openbare museum ter wereld.

* The British Museum, het nationale museum van Groot-Brittannië, kon ontstaan dankzij sir Hans Sloane (1660-1753), een Schotse verzamelaar die na zijn dood zijn verzameling kunstwerken en zijn bibliotheek aan de regering naliet.

* De collectie kreeg zes jaar na het overlijden van Sloane een plek in het zogenaamde Montagu House dat op 15 januari 1759 officieel werd geopend.

* In de loop der jaren werd de collectie van het museum flink uitgebreid. In 1757 schonk koning George II bijvoorbeeld een grote verzameling boeken die was aangelegd door de Engelse koningen vanaf Hendrik VII.

* George III schonk later Egyptische (zeker eens drukken, een echte belevenis) reliëfs uit Alexandrië. De collectie van het museum behoort momenteel tot de grootste verzamelingen ter wereld.

* Het huidige neoclassicistische museumgebouw werd ontworpen door sir Robert Smirke.

J’accuse (ik beschuldig)

De Franse officier Alfred Dreyfus , een Jood, werd aan het einde van de negentiende eeuw valselijk beschuldigd een spion voor Duitsland te zijn. De schrijver Emile Zola speelde een beslissende rol in de openbaarmaking van dit schandaal.

.

* Alfred Dreyfus werd op 15 oktober 1894 gearresteerd op grond van documenten waaruit zou blijken dat hij verraad zou hebben gepleegd. Deze documenten waren vervalst.

* De Jood werd uit zijn rang gezet, zijn insignes werden afgerukt en zijn zwaard werd gebroken. (prent L)

* De jodenhaat was destijds groot in Frankrijk. “Dood aan de Joden,” brulde de menigte. Dreyfus werd korte tijd later veroordeeld.

* Hij kreeg levenslang en zou naar het beruchte Duivelseiland voor de kust met Frans-Guyana worden gebracht.

* De veroordeling van Alfred Dreyfus bleek achteraf gebaseerd te zijn op ‘valse verklaringen en documenten’ die door Ferdinand Walsin-Esterhazy waren gefabriceerd.

* Deze spion dekte daarmee zijn eigen daden af en liet Dreyfus voor zijn vergrijp opdraaien. Hij kreeg daarbij hulp van de militaire staf, die alles in het werk stelde om de eer van de strijdkrachten te redden.

* Het misverstand werd … ontdekt door het hoofd van de inlichtingendienst, kolonel Georges Picqart, maar … de militaire leiding vond Dreyfus een geschikt slachtoffer. Zij deden er alles aan om het onderzoek te doen mislopen.

* Picqart werd op dienstreis gestuurd en later ook gevangen gezet. Militairen fabriceerden na de beschuldigingen van Georges Picqart nog meer bewijzen die moesten wijzen op de schuld van Alfred Dreyfus.

J’accuse

– beschuldigt

****  De schrijver Emile Zola bracht het schandaal in de openbaarheid. Hij schreef op 13 januari 1898 een beroemd geworden open brief aan Félix Faure, de president van de Franse Republiek: ‘J’accuse’ (Ik beschuldig).

* Hij publiceerde deze brief ook in het literaire tijdschrift L’Aurore.

** Zola werd meteen door de minister van Oorlog aangeklaagd wegens laster. Hij werd in februari 1898 veroordeeld tot een boete van 3.000 franc en een jaar gevangenisstraf. De schrijver wachtte de uitspraak in hoger beroep niet af. Zola vluchtte naar Engeland.

* Met het overlijden van president Félix Faure op 16 februari 1899 kwam er een ommekeer in de Dreyfusaffaire. Zijn opvolger, de socialist Emile Loubet, was niet van plan om de militaire leiding uit de wind te houden.

*** In juli 1899 vernietigde het Hof van Cassatie het vonnis uit 1895. Alfred Dreyfus werd op 19 september 1899 vrijgelaten.

* Ook Georges Picqart kwam vrij. Georges werd later zelfs gepromoveerd tot brigadegeneraal en hij zou minister van Oorlog worden in het eerste kabinet van Georges Clemenceau.

Vrijspraak

* Het proces tegen Alfred Dreyfus werd in 1906 hervat. Hij werd op 12 juli 1906 helemaal vrijgesproken. Dreyfus ging terug naar het leger. Hij werd bevorderd tot majoor, maar wegens slechte gezondheid kreeg hij in 1907 eervol ontslag. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zou hij nog terugkeren als luitenant-kolonel.

* Honderd jaar na de vrijspraak van Alfred Dreyfus vond een plechtigheid plaats op de binnenplaats van de militaire academie, waar de openbare vernedering van de kapitein had plaatsgevonden.

* President Jacques Chirac noemde ‘het vonnis’ tijdens zijn toespraak op 12 juli 2006 nogmaals een doelbewuste poging om haat tegen de Joden aan te wakkeren.

(Veel meer nog in Historiek en Wikipedia, onze bronnen –  vrije/gratis foto’s)

Aanslag op Charlie Hebdo

7 januari 2015 – De aanslag op Charlie Hebdo was een terroristische aanslag op 7 januari 2015 op het hoofdkantoor van het satirische weekblad Charlie Hebdo in de rue Nicolas-Appert in het 11e arrondissement van Parijs. De aanslag werd opgeëist door Al Qaida op het Arabisch Schiereiland.

* De aanslag werd omstreeks 11u30 gepleegd door twee broers, Saïd en Chérif Kouachi. Ze waren gemaskerd en uitgerust met kogelwerende vesten en kalasjnikovs.

* Bij de receptie waren twee mannen aanwezig, die onmiddellijk onder vuur werden genomen. Een van hen, een onderhoudsmedewerker, bezweek aan zijn verwondingen.

* Vervolgens gingen de aanvallers naar de tweede verdieping, waar op dat moment de wekelijkse redactievergadering aan de gang was, de enige gelegenheid waar alle redacteuren bijeen waren.

* De aanvallers beschoten daarop met snelvuur de aanwezigen in de vergaderzaal. Hierbij kwamen tien personen om het leven: acht journalisten, een bezoeker en een aanwezige politieagent, die daar was ter bescherming van hoofdredacteur Stéphane Charbonnier.

* Volgens Rey spraken de daders vloeiend Frans en beweerden ze van Al Qaida te zijn. Getuigen hoorden “Allahoe akbar(“God is de grootste”) roepen.[

* Na deze beschieting vluchtten de daders naar buiten en beschoten daar de inmiddels toegesnelde politie. Een agent per fiets werd neergeschoten. Toen hij weerloos op straat lag, beschoot een van de aanvallers hem van dichtbij en miste nog maar net zijn hoofd. De agent stierf ter plekke. Dit bracht het aantal dodelijke slachtoffers op twaalf.

** In totaal kwamen er bij vier incidenten in drie dagen 20 personen om het leven, onder wie drie gijzelnemers.

* Op 11 januari vond in de Franse hoofdstad de ‘Mars voor de republiek’ plaats, waaraan naar schatting van de politie twee miljoen mensen meededen.

* In totaal zouden volgens een Franse regeringsfunctionaris alleen in Frankrijk al ongeveer 3,7 miljoen mensen de straat op zijn gegaan. Het dagblad Le Monde noemde zelfs een aantal van meer dan 4 miljoen demonstranten.

* De dag ervoor gingen in Frankrijk reeds 700.000 mensen de straat op. De manifestatie van 11 januari 2015 werd door haar massaliteit de grootste uit de Franse geschiedenis.

– met dank aan Wikipedia – rood voor meer

“De Tocht der Tochten”

1997 – Op 4 januari 1997 won Henk Angenent de vijftiende en voorlopig laatste Elfstedentocht. De vrouwenwedstrijd werd gewonnen door Klasina Seinstra. Misschien wel de laatste tocht uit de geschiedenis omwille van de opwarming van de aarde.

* Toch is niet alles verloren voor DE wedstrijd waarvoor heel Nederland plat ligt. De huidige opwarming van het klimaat met een gemiddelde warmte van 12° laat geen ijsvorming op grote schaal toe.

* ‘Dat dacht je maar’, zegt Frank Deboosere. ‘Zelfs als de aarde blijft opwarmen, kunnen we weken krijgen waarin het zo hard vriest dat een nieuwe 11-stedentocht best mogelijk is.’

* We hopen dat Frank gelijk krijgt, want die nationale ijsgekte moet iedere rechtgeaarde sportman toch eens in zijn leven meemaken. Al is het maar op teevee.

.

.

* Hoe gek onze noorderburen wel zijn van deze wintertocht, proberen we in het kort uit te leggen. Of beter nog …

* Druk op rood hierboven en je weet meteen hoe ook onze haast onafscheidelijke  ‘Historiek’ … deze ‘Tocht der tochten’ al die jaren heeft vastgelegd in woord en beeld.

* Succes met ‘het klunen’ …

.

BLOEDBAD WOUNDED KNEE

Sinds de koloniale tijd vond een nagenoeg voortdurende reeks van gewapende conflicten plaats tussen de Europese kolonisten en de indianen, de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika.

* Vooral in de 19e eeuw werd het land een bestemming van vele Europese immigranten  en werd het gebied van de indianen steeds kleiner.

* Ondanks het verdrag uit 1851 bleven zich echter kolonisten vestigen in het gebied dat was toegekend aan de Lakota in South Dakota (rood op de kaart) . Conflicten tussen de Lakota en de blanken mondden uit in de Eerste Sioux-oorlog (1854-1856).

* In de jaren erna leverden de Lakota samen met andere stammen herhaaldelijk strijd met kolonisten en milities, waarop diverse verdragen met de Amerikaanse overheid werden gesloten. Het laatste grote conflict met de Verenigde Staten zou de Ghost Dance-oorlog worden, als gevolg van de herhaalde schending van deze verdragen door de VS.

* In 1890 hadden de Noord-Amerikaanse indianen feitelijk al het onderspit gedolven tegen de blanken. Een deel van hen leefde in erbarmelijke omstandigheden in het Pine Ridge-reservaat. Twee mystici predikten de opstand.

* Kicking Bear, een Lakota, voorspelde de uitroeiing van de blanken. De Miniconjou-Lakota haalden Sitting Bull over om zich bij hen te voegen, maar voor het zover was, werd Sitting Bull door de indiaanse politie gearresteerd en … samen met zeven van zijn krijgers, omgebracht.

* Het 7e cavalerieregiment (7th Cavalry Regiment) ging dan op zoek naar de Miniconjou die het reservaat waren ontvlucht. Op 28 december 1890 werd de groep gevonden, dertig mijl ten oosten van Pine Ridge.

* De uitgeputte en slecht tegen de winterkou geklede indianen boden geen verzet. Ze kregen de opdracht een kamp op te slaan bij de Wounded Knee-beek, vijf mijl westelijker.

* De volgende ochtend, 29 december 1890, wilde het leger de indianen ontwapenen. Er ontstond een worsteling waarbij een geweer per ongeluk afging en een soldaat neerviel. Het  begin van een hevige schietpartij.

* Van dichtbij vuurden de soldaten in de groep indianen die slechts gewapend waren met knuppels en messen die ze hadden verborgen in dekens. Tientallen indianen, onder wie veel vrouwen en kinderen, werden neergeschoten.

* De vluchtende indianen werden kilometers ver buiten het kamp achtervolgd en gedood. In totaal kwamen meer dan 200 indianen om. Er sneuvelden ook 25 militairen.

* De volgende lente pas, toen het leger terugkeerde, werden de nog niet-geborgen lijken van 144 indianen, waaronder 44 vrouwen en 16 kinderen, begraven in een massagraf.

* Het bloedbad van Wounded Knee was de laatste echte oorlogshandeling in een serie van gewapende conflicten tussen het Amerikaanse leger en de indianen. Aan de betrokken militairen werd na afloop een medaille toegekend (?!).

1973: bezetting van Wounded Knee

* In de jaren zeventig van de 20e eeuw was er in de Verenigde Staten een opleving van indianenactivisme. Eind februari 1973 werd het dorp Wounded Knee bezet door honderden jonge leden van de American Indian Movement (AIM), die er een Oglala Sioux-vrijstaat uitriepen. Ze werden gesteund door traditionele Sioux-leden die wilden dat het verdrag van 1868 werd nagekomen.

* Volgens dit verdrag hadden de Sioux recht op de Black Hills, voor hen heilige grond. De autoriteiten stuurden echter gewapende eenheden naar Wounded Knee en sneden de elektriciteitsvoorziening af. Na 73 dagen werd de bezetting gebroken. Er werden 1 200 arrestaties verricht.

* Tijdens de bezetting verdween een groep van 16 personen onder mysterieuze omstandigheden. Na het einde van de bezetting werden nog 64 indianen onder onopgehelderde omstandigheden vermoord en werden nog enige honderden arrestaties verricht. Uiteindelijk werden slechts (?!) vijftien indianen daadwerkelijk veroordeeld voor hun aandeel in de bezetting.

  • De popgroep Redbone bracht in 1973 het nummer We Were All Wounded At Wounded Knee uit.

Napoleon kroont zich keizer

Op 2 december 1804  kroonde Napoleon Bonaparte zichzelf in de ‘Notre Dame’ van Parijs tot keizer van Frankrijk. Napoleon had toen reeds alle Franse macht in handen . De Europese (en overzeese) moest volgen.

* Napoleon ging er van uit dat het keizerschap hem vooral meer aanzien zou geven, vooral in landen buiten Frankrijk.

* Eén dag voor de kroning was Napoleon nog in zeven haasten gehuwd met  Josephine de Beauharnais, want … bij een keizer hoort logischerwijze ook een keizerin.

* En geloof het of niet, bij de kroning was ook paus Pius VII  aanwezig. Die was helemaal uit Rome gekomen maar kreeg geen schijn van een kans om in Parijs een grote rol te spelen. De hoofdrol hield Napoleon die 2 december helemaal voor zich.

* De paus mocht Napoleon wel zalven maar bij de eigenlijke kroning werd hij gepasseerd. De keizerskroon zette Bonaparte zelf op zijn hoofd.

***  Op nevenstaand schilderij van Georges Rouget wordt de kroning van Napoleon uitgebeeld.

* Het doek werd gemaakt in opdracht van de keizer. Die bepaalde ook wie en wat er te zien zou zijn.

* Op het doek wordt b.v. ook Napoleons moeder, Maria Laetitia Ramolino, afgebeeld terwijl die helemaal niet aanwezig was. De zogenaamde Madame Mère bleef weg omdat ze het onbetamelijk vond dat haar zoon zichzelf kroonde.

* Precies een jaar na zijn kroning won Napoleon de belangrijke Slag bij Austerlitz . Zie verder …  (nog meer vind je in ‘Historiek’ vrije, gratis foto’s)

Thanksgiving Day

‘Thanksgiving Day’ is de belangrijkste Amerikaanse nationale feestdag. Altijd op de vierde donderdag van november, dus vandaag 25. Traditioneel is het de dag waarop dank wordt gezegd voor de voorbije oogst en voor allerlei andere goede dingen.

*** Of die viering ook dit jaar  aan de orde is, is weinig waarschijnlijk, gezien de coronacrisis.

Maar hoe verloopt ‘Thanksgiving Day’ in normale , (coronavrije )omstandigheden?

* In de Verenigde Staten wordt deze dag dus gevierd op de vierde donderdag van november. In Canada daarentegen, waar de oogst eerder in het jaar valt, gebeurt dat op de tweede maandag van oktober.

* Thanksgiving wordt gevierd met de hele familie. Men legt grote afstanden af om bij elkaar te kunnen zijn. Omdat het in de VS op een donderdag valt, krijgen werknemers ook vrijdags vrij waardoor een familiereünie van vier dagen mogelijk wordt.

* Het eten speelt een grote rol die dag. Het is traditie om dan kalkoen te eten en er wordt dan ook aan deze dag gerefereerd als Turkey Day (Kalkoendag).

Sinds het presidentschap van Harry Truman is het ook de gewoonte dat de president gratie verleent aan een levende kalkoen, de National Thanksgiving Turkey. Die mag onbezorgd oud worden.

* Voor de maaltijd kijkt men traditioneel naar een wedstrijd in het Amerikaans voetbal of naar een wedstrijd van het lokale ‘High School’-team.

* De Amerikaanse traditie associeert de feestdag met een feest dat door de Pilgrim Fathers zou zijn gevierd in 1621 toen zij in Plymouth Massachusetts een nederzetting hadden gesticht. En kalkoen aten, manna dat in een tijd van dreigende hongersnood als een godsgeschenk zomaar uit de hemel kwam vallen. Thanks God for giving turkeys.

* Veel van de verhalen omtrent  Thanksgiving zijn evenwel mythes, ontstaan aan het eind 19de begin 20ste eeuw in een poging om een algemene nationale identiteit te scheppen in de naweeën van de Amerikaanse Burgeroorlog én in de smeltkroes van nieuwe immigranten.

  • Schilderij van Jean Louis Gerome Ferris over het eerste Thanksgiving feest in 1621.

* Vooral de oorspronkelijke bevolking, de indianen, zien deze feestdag niet als een dag van dankbaarheid, eerder het begin van een tragisch proces waardoor zij hun land kwijtraakten, en hun populatie werd gedecimeerd. Zij hebben het eerder over hun ‘nationale rouwdag’.

Black Friday

* De vrijdag na Thanksgiving is Black Friday, ook een Amerikaanse traditie. In Amerika heeft iedereen dan vrij en winkeliers spelen daarop in enkele producten tegen messcherpe prijzen aan te bieden.

* Dat zorgt ieder jaar weer voor een massale toeloop van enthousiaste shoppers die winkels letterlijk bestormen om te profiteren van de Black Friday aanbiedingen... Corona?

9 november 1989… de Muur valt

De Berlijnse Muur, het belangrijkste symbool van de Koude Oorlog, werd in augustus 1961 gebouwd om te beletten dat Oost-Duitsers uit de toenmalige communistische DDR zouden vluchten naar het kapitalistische Westen.

* Tientallen mensen kwamen in de volgende jaren om bij pogingen om de zwaarbewaakte grens over te steken.

*  ‘De val van de Muur’ in de avond van 9 november 1989 was ‘een gevolg’ van de hervormingspolitiek die de toenmalige Sovjetleider Michail Gorbatsjov voerde. De communistische landen in het oosten van Europa, toen nog binnen de invloedssfeer van Moskou, kregen van hervormer Gorbie de mogelijkheid om hun eigen weg te gaan. Polen en Hongarije speelden daar meteen op in.

*  Hongarije bleef begin september 1989 al blind voor een gat dat in de grens met Oostenrijk werd geslagen. De eerste grote opening in het IJzeren Gordijn was een feit.

*  In Oost-Duitsland stond de DDR (Duitse Demokratische Republiek) ook al enige tijd op zeebenen door het maandenlange protest van tienduizenden Oost-Duitsers tegen het regime. De beslissing om partijleider Erich Honecker te vervangen door Egon Krenz bleek een flop: de protesten bleven aanhouden. Bovendien weken toen al tienduizenden DDR-burgers via Hongarije naar het westen uit, waardoor ‘de Muur’ al deels zijn functie van grens en grensovergang verloor.

***   Toch kwam de definitieve val nog sneller dan verwacht. Per vergissing zelfs. Om tegemoet te komen aan de heviger wordende protesten besliste de DDR een toegeving te doen en de visaregels te versoepelen: de uitreizen op korte termijn zouden voortaan niet meer aan voorwaarden gebonden zijn.

***  Tijdens de daaropvolgende persconferentie werd partijwoordvoerder Günter Schabowski gevraagd wanneer precies die veranderingen er zouden komen. Schabowski zocht in zijn papieren, vond niet wat hij zocht en antwoordde dan maar “voor zover ik weet onmiddellijk”. 

* Het hek was meteen van de dam. Duizenden Oost-Berlijners kwamen in de volgende uren in dichte drommen naar de Muur. De grensposten werden spoedig onder druk van de massa opengezet.

* De eerste DDR-burgers maakten rond 23 uur de oversteek naar het westen. De Muur was gevallen. Voor de meeste Oost-Berlijners een eerste bezoek aan familie en vrienden in West-Berlijn sinds lang, veel te lang. Het begin ook van een erg lange feestnacht.

***   En wat ook mooi was… Mijn vrouw Treske werd uitgerekend die dag 44. Vandaag is ze opnieuw jarig, een beetje ouder ook. Straks wat flesjes kraken met de familie…

1 2 3 9