DRIEKONINGEN 6 JANUARI

Op de meeste schilderijen van de geboorte van Jezus staan drie wijzen afgebeeld, ook wel koningen of magiërs, zoals ze vaak worden genoemd. Maar de Bijbel zegt niet dat het er drie waren.
.
* Uit het aantal geschenken maakt men wel op dat ze met drie waren. Ze worden Caspar, Melchior en Balthasar genoemd. In oude legenden hebben ze echter andere namen. (hieronder de 4 koningen van de Makelstraat – geen echte concurrenten van de 3 koningen)
.
.
.
* De keuze van die geschenken – goud, wierook en mirre – was niet toevallig.
Goud was een gepast geschenk voor een koning. Jezus was geboren om koning te worden. De wijzen wisten dat. Goud was een van de geschenken die zij de toekomstige “Koning der koningen” aanboden.
Wierook was een passend geschenk voor een kind dat hogepriester zou worden.
Mirre werd gebruikt om de lichamen van de doden te balsemen. Dit kind Jezus zou opgroeien en op een dag ter dood worden gebracht voor de zonden van de wereld. Mirre was daarvoor een juist geschenk.
.
.
* Het goud verwijst dus naar Christus’ koningschap, de wierook naar zijn hogepriesterschap en de mirre naar zijn dood.
.
.
* Driekoningen was lange tijd een kerkelijke feestdag die herinnerde aan de komst van de drie koningen (of wijzen) uit het Oosten. Driekoningen, 6 januari, drie personen met de ons bekende namen Caspar, Melchior en Balthasar – ontsproten echter uit het heidendom.
* Het geven van geschenken met Kerstmis stamt eveneens uit het heidendom, net als Kerstmis zelf.
.
.
Tweederangsfeestdag …
.
* In de jaren voor 1962 betekende Driekoningen een dag extra vakantie voor de schoolgaande jeugd. Na het tweede Vaticaanse concilie in 1962 werden feestdagen als deze ‘afgestelde heiligendagen’ genoemd, nu met schoolverplichting.
.
*** In elke gemeente die zich een beetje respecteerde, trok voor 1962 een driekoningenstoet uit, meestal georganiseerd door één of meerdere jeugdbewegingen. In Veerle namen de studenten het voortouw.
.
.
foto stoet uit 1945 – op de Diestsebaan (tramrails) voor het hoekhuis van Fiktrin, het latere Pecotex – het café meen ik te herkennen, maar als 2-jarige ging ik nog geen pinten drinken en een stuk sjocolat bestond hier nog niet – de Engelse soldaten bij de bevrijding in 1944 hadden dat wel bij …Of toch geen café, maar de meubelzaak van Fons Verboven met achteraan ook een schrijnwerkerij die later verhuisde naar Eindhout. Fons bouwde in Veerle een nieuwe of vernieuwde woning.
.
Nog verder naar het dorp toe had je het café van Mil (Miljoen) Van Meeuwen, die een zaak in bouwmaterialen had aan de Wissel, even verderop. De tram (poephoan, vanwege zijn geluid) stopte daar steevast om te lossen en te laden.
.
Omdat ik mijn tweede studiejaar doorbracht op het kasteel van de baron even verderop, mocht ik vaak mee met die tram die amper 5 à 10 km/u aankon. Voor het kasteel sprong ik eraf zonder dat de tram ‘vaart’ minderde. Het huis met hoge schuur herinner ik mij ook nog, maar zonder détails…
.
Foto’s: Archief Lwgh Heemkring Laakdal 
.
* De jeugd zelf organiseerde zich ook in groepjes van drie en ging dan, verkleed als koningen, de huizen af om Driekoningenliedjes te zingen. Eén van de drie zangers droeg een ster op een stok die in beweging werd gehouden door aan een touwtje te trekken dat rond een afgedankt bobijntje was gewikkeld.
.
* In onze Laakdalse deeldorpen zong men meestal dit liedje:
.
Drie koooningen, drie koooningen,
geef mij nen nieuwen (hoed.
Mijnen ouwen is verslee-eeten,
mijn moeder mag ‘t nie wee-eeten.
Mijn vader heeft het geld,
op de rooster geteld.
.
* Op de rooster tellen betekent geen geld hebben of geen geld kunnen bijhouden.
.
* Als beloning voor het zingen kregen de koningen eten, snoep en geld. Net als voor andere kerkelijke feesten deed de Kerk destijds inspiratie op in heidense gebruiken. Zo stamt het snoepgoed (meestal bonen) dat werd uitgedeeld, van dagen na streng vasten.
.
.
* Acht jaar geleden, in 2015 (toen kon dat nog)  ging ik mee Driekoningen zingen met de kleuters van vbs de Wijngaard     (zie foto’s …ludo vervloet)
.
Weerspreuken
.
• ‘Zet met Driekoningen ramen en deuren open, want wind met Driekoningen brengt zegen.’
• ‘Als het op Dertiendag (13e dag na kerst = Driekoningen) vriest, vriest het zes/dertien weken lang.’
• ‘Als Driekoningen is in het land, komt de vorst (vries) in ‘t vaderland.’
• ‘Met Driekoningen lengt de dag zoveel een geitje springen mag.’
• of ‘Met Driekoningen lengen de dagen een hanenschreeuw.’ (bedoeld wordt de duur van het kraaien van een haan.)
.
.

LUTHER TEGEN AFLATEN

Maarten Luther wordt in 1483 geboren in een mijnwerkersgezin in het Duitse plaatsje Eisleben. Op zijn vijfde gaat hij reeds naar de Latijnse school. In 1501 start hij een studie rechten in Erfurt.

* Op 17 juli 1505 gaat Luther naar het Augustijner klooster in Erfurt en wordt er monnik. Zijn vader is niet erg blij met die ‘carrièreswitch’.

* Na een proefjaar wordt Luther toegelaten tot de zogenaamde orde van de Augustijner eremieten. Weer een jaar later wordt Luther priester. Na een jaar lang priester in Erfurt vertrekt Luther naar Wittenberg om daar filosofie te doceren.

Aflaatsysteem

* Maarten Luther is niet te spreken over het aflaatsysteem dat de katholieke kerk heeft ingesteld. Gelovigen kunnen door een geldbedrag aan de kerk te betalen vergeven worden van hun zonden. Hoe rijker hoe zondiger…

** De katholieke kerk gebruikt de opbrengsten onder meer om er de bouw van de Sint Pieter in Rome mee te betalen. Het systeem druist in tegen Luthers overtuiging dat God zonden vergeeft na getoond berouw en niet na het betalen van geld.

* Op 31 oktober 1517 doet Luther iets met zijn ongenoegen. Hij schrijft 95 stellingen  waarin hij de wantoestanden aan de kaak stelt. Luther stuurt de stellingen door naar de aartsbisschop van Mainz met het verzoek er schriftelijk op te reageren.  Of hij ze ook op de deur van de kerk nagelde, is nooit bewezen.

* In elk geval wordt deze daad gezien als het begin van de reformatie. In deze reformatie kwam de klemtoon van het geloof veel meer te liggen op de bijbel en werd het gezag van  paus en kerk een groot stuk minder.

* De stellingen van Luther werden wijd verspreid. De opkomst van de drukpers maakte dit mogelijk.

In de ban

* Luthers kritiek op het aflaatsysteem viel bij de kerk niet in goede aarde. Op 3 januari 1521 wordt hij in de ban gedaan en verhoord door de kardinaal van Augsburg. Luther weigert zijn stellingen te herroepen. Keizer Karel V doet hem ook in de rijksban. In het rijk van de keizer mag hij niet meer komen.

* Luther leeft bijna een jaar ondergedoken als jonker Jörg in de Wartbug in Eisenach. Daar vertaalt hij het Nieuwe Testament in het Duits. In 1522 wordt de vertaling gepubliceerd.  Op vele plaatsen verschijnen Lutherse gemeenten.

* Luther, die zich niet langer monnik voelde, trouwde in 1525 met een voormalige non. Hij breekt hiermee voorgoed met zijn leven als monnik en start ook een nieuw fenomeen: het predikantsgezin. Maarten Luther publiceert in 1534 de eerste volledige Wittenberger bijbel.

* Luther is niet de enige kerkhervormer. De nieuwe leer gaat er haast overal in als koek. In 1566 barst de bom: de beeldenstorm. De repressie is niet mals. Keizer Karel overlijdt in 1558. Zijn zoon Filips blijft als koning in zijn Spanje en laat Alva en Co hier het vuile werk opknappen.

*** Met de val van Antwerpen in 1585 wordt bij ons de afscheiding tussen Noord en Zuid een feit. Het latere Nederland wordt protestant, het Zuiden blijft met harde Spaanse dwang katholiek.

WAT OP 3 JANUARI ?

Geen dag in het jaar of er gebeurde ergens wel iets in de geschiedenis. ‘Historiek’ kan er erg veel over vertellen. Lees en weet wat ‘Historiek’ voor ons heeft klaargelegd op … 3 januari.

Geboren op 3 januari:

Cicero (106 v.Chr.)Cicero (106 v.Chr.)
J.R.R. Tolkien (1892)J.R.R. Tolkien (1892)
George Martin (1926)George Martin (1926)

Verder op 3 januari

  • 1521Maarten Luther en zijn volgelingen worden door paus Leo X geëxcommuniceerd

  • 1833 – Groot-Brittannië bezet de Falklandeilanden.
  • 1919 – Ernest Rutherford slaagt erin een atoom te splitsen.
  • 1925Benito Mussolini kondigt aan dat hij de leider wordt van Italië.
  • 1961 – De Verenigde Staten beëindigt de diplomatieke relaties met Cuba.
  • 1977 – Computerbedrijf Apple wordt opgericht

Janus, god van januari

Vannacht hebben we bewust/onbewust de overstap naar het nieuwe jaar 2023 gemaakt. Onze allerbeste wensen voor iedereen die dit leest.

We duiken meteen de maand januari in. De eerste maand op onze kalender is vernoemd naar de Romeinse beschermgod Janus.

Janus wordt afgebeeld met twee gezichten die ieder een andere kant opkijken, één naar de toekomst en één naar het verleden.

Munt met daarop de beeltenis van Janus – Foto: CCJanus was de beschermgod van de openbare doorgangen en poorten en werd ook gezien als de god van “alle begin en de overgang van oud naar nieuw”.

*  Bij de Romeinen was januari (Ianuarius) de elfde maand van het jaar. Dat deze maand toch vernoemd werd naar Janus, kwam waarschijnlijk doordat deze elfde maand voor de Romeinen symbool stond voor het begin van een nieuwe periode. Het was de eerste maand na de winterse zonnewende.

* Bij de overgang naar de gregoriaanse kalender (16de eeuw / onze huidige kalender) werd de eerste maand logischerwijs naar Janus genoemd: januari.

Forum Romanun

* Hoewel Janus een belangrijke god was, is er niet erg veel over de verering van de godheid bekend. Het beroemdste heiligdom voor de god

In de eerste eeuw na Christus liet keizer Domitianus een heiligdom voor Janus bouwen op het Forum van Nerva.

Bij offers en gebeden werd Janus door de Romeinen eigenlijk standaard aangeroepen, omdat zonder zijn tussenkomst de poorten van de hemel gesloten zouden blijven.

SCHOLLEKE EN DE GILLE

Ook de jaarkalender ‘met een hoek af ‘ heeft niet veel vellen meer om het lijf. Het jaar loopt nu echt op zijn laatste benen. De samensteller van de kalender had echter nog één item in petto waarvoor zeker ons ouder leespubliek sympathie kan opbrengen: het beroep van … smid.

* Uit mijn jeugd in Veerle ken ik twee smeden: Scholleke (Schollen) in de Kapellestraat en de Gille (Stijnen)aanvankelijk in het dorp hoek Makelstraat waar nu chique appartementen staan, later Diestsebaan.

* Hun stiel werd later overgenomen door hun zoon/zonen en kleinkinderen. Van het echte smeedwerk , met vaak ook één paard dat nieuwe hoefijzers moest krijgen, bleef toen al niet veel meer over. De trekpaarden zijn weg, tractors namen hun werk over.

* De laatste nazaten van zowel Schollen als Stijnen zijn inmiddels aan hun pensioen toe. De winkel van Schollen ging dicht en werd met de smidse van de aardbol geveegd. Het zoveelste flatgebouw in Veerle kwam de lege plaats invullen.

* Het einde van een stiel  die al vroeg in de wereldgeschiedenis begon. Je leest er alles over. Mijn foto’s dateren van 2 009. De smid van Bokrijk was een leraar in de beroepsschool met een enorme liefde voor zijn smidse in het domein. Veel leesgenot.

kerkorgel gerestaureerd

Druk op onderstaande link voor de foto’s van Michel Van Mechelen tijdens het “Inspelen” van het orgel.

https://we.tl/t-ZykRVY4hNE

Michel Vanmechelen    Gsm: 073 133939

VERHAAL – In 1614 werd in het doksaal van O.L.V. in de Wijngaard het eerste orgel geïnstalleerd. In 1910 legde de grote brand het orgel in as.

In 1935 werd een nieuw orgel aangekocht. Dat overleefde de oorlog. In 1990 werd het nog gerestaureerd, maar toch geraakte het geleidelijk in onbruik.

In het kader van de vernieuwde liturgie zette het zangkoor zich vooraan in het koor en kocht de kerkfabriek een modern orgel.

Op vraag van de parochie besloot de kerkfabriek het orgel te laten herstellen door de befaamde orgelbouwer Verschueren uit Ittervoort ( Koninklijk Hofleverancier Nederland).

Op zondag 11 december werd het vernieuwde orgel door Jef Vloemans ingespeeld. Hij probeerde op een prachtige manier er het maximum uit te halen en combineerde dit met koraalzang. – René Bloemmen –

Bijna honderd enthousiaste parochianen genoten ervan. Na het concert verzorgde de kerkfabriek een receptie.

woonuitbreidingsgebied veerle

Groen-Laakdal voert vandaag zaterdag 10 december 2022 van 11u tot 13u actie tegen de omgevingsvergunning aangevraagd door Herselinvest om het binnengebied te ontwikkelen tussen Lange Blok en Rauwstraat in Veerle.  De projectontwikkelaar heeft plannen om er 20 wooneenheden en een parkeergebouw op te richten.

* Het gebied is echter officieel gecatalogeerd als “biologisch waardevol”. Voor Groen-Laakdal voldoende argument om dit terrein te behouden en niet te ontwikkelen. Natuur moet bewaard worden.

* Het betreft daarenboven geen bouwgrond maar woonuitbreidingsgebied, reserve-gebied nadat de bouwgronden zijn opgebruikt. Groen-Laakdal opteert om de beschikbare bouwgrond efficiënter in te vullen.

* Het zal ook voor extra verkeersdruk zorgen in de rustige omliggende straten die hier helemaal niet voor uitgerust zijn.  Geen fietsvoorzieningen of oversteekmogelijkheden.

* Tijdens de actie zal Groen-Laakdal de belangstellenden informeren en vragen om een bezwaarschrift in te dienen bij het College van Burgemeester en Schepenen.  Dit kan nog tot 23 december 2022.

* De infostand staat bij de ingang van het omstreden terrein, Lange Blok 54 te Veerle-Laakdal.

* Meer info:  Paul Mondelaers, Gemeenteraadslid Groen, 0473/38.34.37 en Ruben Maes, Lid Gecoro, 0494/87.09.29

Studeren in de pastorij

Tijdens de blokperiode van 27 december 2022 t.e.m. 29 januari 2023 kunnen studenten weer terecht in het blokpunt in de pastorij op de Markt in Groot-Vorst om er in stilte te studeren.

“Wij vinden het belangrijk dat alle studenten, ook diegenen die thuis niet over de nodige faciliteiten beschikken, een studeerlocatie hebben waar ze 7 dagen op 7, van 8 tot 22 uur kunnen studeren”, aldus schepen van Jeugd Frank Sels.

Het blokpunt is niet aan zijn proefstuk toe en is een succes met positieve reacties van de studenten.

Uiteraard is dit initiatief gratis en zal er koffie en water worden voorzien.”

Er zijn een 25-tal vrije plaatsen. Er kan ingeschreven worden via een link op de gemeentelijke website: www.laakdal.be.

Als je bent ingeschreven, stuur je nadien nog een email met je gsmnummer naar stefanie.persoons@laakdal.be. Nadien ontvang je alle info en afspraken.

1 2 3