‘t Fortun straks OverKophuis ?

Tijdens de Laakdalse gemeenteraad van dinsdag 23 februari stelde Paul Mondelaers (Groen) voor om de oprichting van een OverKophuis te onderzoeken. Het is een nieuw concept van “jeugdhuis” met veel aandacht voor het welbevinden en de geestelijke gezondheid van jonge mensen. Als het ware een “warme plek voor jongeren” met de aanwezigheid van een professionele hulpverlener.

Paul Mondelaers: “In Vlaanderen zijn nu al 5 OverKophuizen actief.  De overheid heeft nog ruime financiële middelen voor 11 andere klaar.  Er is zelfs de mogelijkheid om antennepunten op te richten in de minder-stedelijke gebieden.  Een unieke kans om de droom van vele jonge Laakdallers waar te maken, een eigen soort van jeugdhuis.”

° Caroline Janssens (N-VA) viel het voorstel meteen bij.  Zij bracht onlangs een bezoek aan het OverKophuis in Genk. Daar zag ze veel jeugdig enthousiasme en een sterke organisatie.

Caroline Janssens: “Ik ben zeker gewonnen voor het idee en heb meteen al een goede plek in gedachte om zo’n OverKophuis in te richten. Gemeenschapscentrum ‘t Fortun in Groot-Vorst lijkt me een uiterst geschikte locatie.  Met de komst van de Wereldwinkel en het Mamadepot waait er al een frisse wind door de leegstaande gebouwen. Zo’n warme plek voor jongeren zou de kers op de taart zijn.”

° Het legendarische jeugdhuis “Den Auwel” in de voormalige Rijkswachtkazerne werd afgebroken bij de bouw van het nieuwe Laakdalse gemeentehuis. Op de Gemeenteraad toonde de meerderheid zich bereid om het idee te onderzoeken.

° Zowel Caroline als Paul wezen op de deadline om een dossier in te dienen. Tegen eind maart verwacht de Vlaamse overheid de aanvragen. 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Skrei,  de Noorse liefdesvis

Elk jaar verlaten honderdduizenden jonge kabeljauwen hun verblijfplaats in het noordoosten van de Barentszee aan de poolcirkel. Hun bestemming zijn de warme wateren in het noordelijke deel van de Noorse kust, van Finnmark tot Stad, maar vooral rond de Lofoten, een eilandengroep voor de kust van Noord-Noorwegen.

° Warm is relatief. De watertemperatuur is door de Golfstroom aan de Noorse kust maar 4 tot 5 graden hoger, maar dat is comfortabel genoeg om er te gaan paaien: paren en kuit schieten.

° Tijdens het paren zwemmen de vrouwtjes en de mannetjes buik tegen buik. Daarom wordt skrei wel eens de liefdesvis genoemd. Omdat hij rond Valentijn (14 feb) wordt aangeboden is die naam gedroomd voor elke handelaar die een graantje van de Valentijnmanie wil meepikken.

° Vruchtbaar is de skrei alleszins. Een volwassen vrouwtje kan tot drie miljoen eitjes dragen. Als ze bevrucht zijn, schiet ze deze in het water. De eitjes stromen dan met de Golfstroom langs de kust terug naar het noorden. De larfjes die uit de eitjes komen, vreten zich vol met plankton, ontwikkelen zich in drie tot vier weken tot een visje en zwemmen verder naar de Barentszee.

° Na vijf tot zeven jaar zijn ze volwassen en keren ze elk jaar tussen januari en april terug naar de paaiplaatsen, waar ze het leven hebben gezien. Aan die jaarlijkse tocht danken ze hun naam: skrei is de afkorting van skreid, zwerver. Als de skrei in de Lofoten aankomt, heeft hij zo’n 800 tot 1000 kilometer achter de vinnen.

° Tijdens de trek eet hij minder en verandert ook zijn voedingspatroon. Hij verorbert dan vooral garnalen en lodde (kleine visjes uit de zalmfamilie). De krachtmeting tijdens de trek en het andere voedsel veranderen de vleesstructuur van de skrei: het vlees wordt steviger en witter dan dat van de gewone kabeljauw.

° De migratie van de skrei vormt de basis voor de belangrijkste seizoenvisserij in Noorwegen en dat is al eeuwen zo. In de oude Egils sage werd voor het eerst gesproken over de skreivisserij op de Lofoten. Het verhaal gaat over Torolv Kveldulvesson, die zijn mannen er in het jaar 875 op uitstuurde om op skrei te gaan vissen.

° Die skrei werd verwerkt tot stokvis en naar Engeland vervoerd. De skreivangst moet echter al veel ouder zijn. In een grot op Flakstadoy, een van de Lofoteneilanden, dat al bewoond was in het Stenen Tijdperk, vond een groep archeologen een massa botfragmenten van skrei terug.

OPGEWACHT IN KRAAMKLINIEK

Om skrei te vangen, gaan de vissers niet de zee op: ze wachten tot hij in hun vangstgebied is aangekomen. Vlakbij de kraamkliniek wordt hij opgewacht en gevangen.

° Het is vreemd: overal ter wereld wordt gevreesd voor het uitsterven van de kabeljauw en in Noorwegen wordt hij zonder omhaal gevangen. En dan nog uitgerekend op het moment dat hij met zijn nageslacht bezig is.

° De Noren zijn zeer gevoelig voor die internatonale kritiek. Ze hebben immers zelf de gevolgen van de overbevissing ondervonden. Op het einde van de negentiende eeuw visten meer dan 32.000 vissers op skrei. In het recordjaar 1947 werd 146.000 ton skrei aan land gebracht, in 1988 was dat nog maar 12.000 ton.

° De Noren wilden vooral niet meemaken wat de Canadezen overkwam. De kabeljauw voor Newfoundland, aan de Canadese kust, behoorde honderden jaren lang tot de rijkste voorraden ter wereld.

° Tot moderne hoogzeetrawlers de zee in recordtijd leegvisten. Het kabeljauwbestand is er nog steeds niet hersteld. Daarom besloten de Noren tot drastische maatregelen. Ze beperkten de vangstquota en laten de vangst op skrei alleen toe voor vissers met een vergunning. Van die vergunningen is 70 % aan kleinschalige visserij uitgereikt en 30 % aan de grootschalige visserij. Aan elke vergunning is een quotum gekoppeld.

° Patrouilleboten van de Lofoten Visserijcontrole Autoriteiten kijken er in alle havens op toe dat geen enkele vissersboot voor 6 uur ‘s ochtends vertrekt en dat de boten voor 18 uur ‘s avonds weer binnen zijn. Na 18 uur is vissen verboden.

° Van de 32.000 skreivissers zijn er honderd jaar later nog zo’n 2.500 over. Zowat driekwart van hen komt van de Lofoten, de rest uit andere delen van Noorwegen. Hun vangstgebieden zijn verdeeld op basis van de vangstmethode.

° In bepaalde delen mag immers alleen met lijnen worden gevist, in andere delen alleen met netten. Het lijnvissen is een van de oudste methoden. Aan lange vislijnen wordt om de drie meter een haakje gehangen. Elke vislijn heeft zo’n 250 haken waaraan aas wordt bevestigd. Die lijnen worden uitgehangen en voor de vangst weer opgehaald. Het lijnvissen heeft als voordeel dat de vis niet beschadigd wordt.

° De beperkende maatregelen van de Noorse overheid hebben succes. Recordvangsten zijn het niet meer, maar toch werd vorig jaar nog altijd 37.000 ton skrei gevangen. Niet al deze vis komt vers op de markt als skrei, de grootste partij wordt verwerkt tot stokvis of klipvis.

° Om er stokvis ( Torrfisk) van te maken wordt de vis in de openlucht aan rekken opgehangen. Na enkele maanden heeft hij tot 40 % van zijn vocht verloren. De beste kwaliteit is bestemd voor Italië. Klipvis ( Klippfisk) is gezouten skrei die wordt geperst en vervolgens gedroogd. De vis verliest op deze manier 60 % van zijn vocht en is dan beenhard.

° Klipvis gaat vooral naar Portugal en Brazilië, waar hij als bacalhau wordt verkocht. Zo’n 10 % van de vangst wordt vers aangeboden. Verse skrei is ook bij ons te vinden in de vishandel en herkenbaar aan een kwaliteitslabel, een plaatje dat is aangebracht op de eerste vin van de vis.

Dat label kan alleen worden aangebracht door leveranciers die geregistreerd zijn bij de Norwegian Seafood Export Council.

° Het label moet garanderen dat de vis op de dag van de vangst zelf verpakt is, dat de viszone, de naam van de visboot en het tijdstip van aankomst en verwerking opspoorbaar zijn en dat hij in een optimale verpakking en gekoeld is aangeleverd.

° Tijdens het vissen wordt elke vangst meteen verwerkt. De nog levende vis moet meteen gekeeld worden. Op die manier wordt alle bloed uit het lichaam gepompt, want stokvis en klipvis mogen geen enkel spatje bloed meer bevatten. Dat zou het droogproces verstoren.

Niets gaat verloren

De skrei is een soort varken van de zee, alle onderdelen van de vis worden gebruikt.

° De ingewanden worden verwijderd en zijn bestemd voor verwerking tot meststof. De viseieren worden verwerkt tot een pasta en van de lever wordt een soort levertraan gemaakt.

° Tijdens het vangstseizoen van de skrei zakken de schoolkinderen na de lesuren af naar de visfabrieken voor een goed betaald baantje. Zij snijden de tongetjes uit de skreikoppen. Die tongetjes worden meestal gefrituurd gegeten en zijn met hun krokante korstje en zachte interieur een delicatesse. De koppen worden gedroogd en naar de Afrikaanse westkust verscheept waar ze erg geliefd zijn.  (gelezen in dS uit … 2007)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

ritje klein-vorst

Opgejaagd door de verontrustende berichten van een heus winteroffensief bracht ik vandaag al een informeel bezoekje aan Klein-Vorst. Ook daar was de Laak buiten zijn oevers getreden om, zo leek het toch, vooral een paardenweide buiten gebruik te stellen. Even later zag ik dat men op Capellebeemden al aardig boven de kelderruimten zit. Op het terrein komen kon/mocht niet. Daarom een paar fotootjes door het hek. Afronden fotografeerde ik, een kwestie van smaak, nog maar eens de mooiste gevel van Vorst.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

OUDJAAR NIEUWJAAR …

sized_DSC_0018-2Vandaag donderdag 31 december is het oudjaar, de laatste dag van het jaar 2020. En daar hoorde steeds een feestje bij, een kinderfeestje. Kinderen gingen bij de buren ‘Nieuwjaar wensen’ en een liedje zingen om een snoepje of een cent.

Dat alles kan vandaag niet, vindt een erg bezorgde Antwerpse gouverneur Berx. Goed, dan vertellen we maar het verhaaltje daaromtrent …

° Nieuwjaarszingen … is een folkloristisch gebruik, dat vooral voorkomt in de Antwerpse Kempen en het Hageland. Vredelievender kan nauwelijks.

° Nochtans. Nieuwjaarszingen heeft een woelige geschiedenis. Al in de zestiende eeuw gingen jongeren in groep op pad. Ze klopten aan van huis tot huis en zongen een lied in ruil voor wat geld, voedsel of drank. Wanneer mensen niks gaven, werden ze vaak uitgemaakt door de bedelende jongeren.

° Dat nieuwjaarszingen niet altijd onschuldig was, bewijzen ook de verbodsbepalingen uit de 18de en 19de eeuw. In de motivaties van die verboden staat te lezen hoe agressief de bedelende groepen werden, vooral na een aantal rondjes sterke drank. Ook de Kerk probeerde het nieuwjaarsbedelen aan banden te leggen. Lange tijd werd het geven van geschenken immers gezien als een manier om voorspoed af te dwingen. Volgens de katholieke leer vormen van bijgeloof.

° Het nieuwjaarslopen van oudere jongeren en volwassenen verdween grotendeels na de Tweede Wereldoorlog. Daar zijn verschillende redenen voor. Ten eerste probeerden steden al sinds de negentiende eeuw deze openbare feesten te verbieden. Heel wat burgers vonden de vaak wilde bedeltochten onfatsoenlijk en een vorm van overlast. Bovendien kwam er met de eerste postzegel in België (1849) en later ook de goedkope prentbriefkaart, een nieuwe mogelijkheid om nieuwjaarswensen over te brengen.

° Vanaf het begin van de 20ste eeuw stuurden mensen hun  gelukwensen steeds vaker via de post. En … werd het systeem van nieuwjaarsfooien geleidelijk aan structureel overgenomen door werkgevers. In steeds meer sectoren krijgen werknemers een eindejaarspremie.

° Toch is het gebruik om dienstverlenend personeel iets extra toe te stoppen niet helemaal verdwenen. Zo mogen heel wat thuisverplegers en poetshulpen zich nog steeds verheugen op geld, pralines of andere geschenken voor het nieuwe jaar.

* Maar nieuwjaarszingen, zoals de kinderen en de jeugd het doen, is toch het leukst van al. Snoepjes voor de kinderen, iets sterker voor de jeugd.

sized_DSC_0006-2-768x509 sized_DSC_0013-3-768x509

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

HAeBEEcK IN HAANVEN

In de jaren 1 700 was de Haebeeckhoeve een grote boerendoening met de schuur die er nu nog staat als het laatste stukje Bokrijk in Veerle. In Haanven lagen de beste gronden, woonden de dikste boeren en de schoonste boerendochters. Het waren, zoals de voetballers van Kameroen, ‘ontembare leeuwen’.

Op de hoeve volgden vele pachters elkaar op.  Tot omstreeks 1900 de familie Robrechts uit een Brusselse randgemeente hier neerstreek. Hun oude grootmoeder Van Heymbeeck, geboren rond 1830, gaf de familie de definitieve bijnaam ‘Haebeeck’.

De Haebeecksen bouwden het hoge herenhuis op de plaats van de vroegere boerderij. Het werd een half gesloten complex, zoals in Zuid-Brabant gebruikelijk was.

Wijlen Mil Haebeeck, de laatste Haebeeck, vertelde graag hoe hij in de oorlog zijn paard moest afgeven en met ossen moest werken.  “Een os is een heel sterk dier, maar veel trager dan een paard”, was een van zijn gevleugelde uitspraken.

Mil wist ook waarom de Herseltseweg er na 60 jaar ‘plannen’ pas kwam. En hoe de Haanvense stammen Onsea, Briers, Clerckx, Van der Borght, De Peuter… met elkaar overeenkwamen. Zelfs hoe hij de kwajongens uit zijn boomgaard moest verjagen als ze kwamen appels pikken.

Drie zussen betrokken het huis naast de oude schoolthans Druivenrank- in Veerledorp. De oudste zoon Achiel werd dokter in Olen .Hij was er ook een aantal jaren burgemeester . Hun jongste zoon Marcel werd apotheker in Oosthoven (Oud-Turnhout ) en diens zoon Jo werd in de jaren zeventig de eerste Kempische streekmanager . Ze hadden aanzien, de Haebeeck!

Tegenover het Haebeeck-herenhuis kwam het Ooievaarsnest , een kinderparadijs dat ‘wegens klachten’ jammerlijk moest sluiten.

In die periode werd de Robrechtsboerderij opgemaakt en als café geopend: de Haebeeckhoeve. De nieuwe trots van Haanven was geboren.

Dan nam Chris van Hilset ( Hulshout) de zaak over. Chris was 25 jaar mecanicien in o.a de Ronde van Frankrijk voor Armstrong en andere wielergoden. Chris slaagde met zijn vrouw Betty in zijn opzet.

Neusje van de zalm waren de vier retrokoersen die Chris organiseerde met Marc Uytterhoeven als schitterende commentator , in het gezelschap van zijn favoriete coureur Herman Van Springel.

Turnleraar en ultra-loper ‘de Pie’ Pieter de Jongh en Jan Wijnants ‘Jan van Stijn van de buskop’, zoals hij in Veerle beter bekend was, deden ook mee.

Jan reed in de Olympische wegrit van Moskou ’80 een tijdlang aan de leiding en werd bekeken door mogelijk100 miljoen wielerliefhebbers. Jan in de Haebeeck-koers, een revelatie op zich.

***   Onlangs werd de SurPlace verkocht

° Sinds eind augustus 2020 zijn Jolanda en Kris, de nieuwe eigenaars van Taverne en Dierenartsenpraktijk De Haebeeckhoeve, voorheen Café SurPlace.

° Kris baat de taverne uit en Jolanda zal voornamelijk te zien zijn in de dierenartsenpraktijk.
**  “In verband met verbouwingswerkzaamheden is de taverne tot nader bericht gesloten, maar wij hopen iedereen zo snel mogelijk te kunnen ontvangen. Wij houden u op de hoogte!”, aldus de nieuwe uitbaters. De dierenartsenpraktijk draait inmiddels al op volle toeren.

*  tekst Swa V.G – Mia VH – LH –  in bijlage een paar fotootjes van mezelf uit de retrokoers 2018.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Ingereden, ingewandeld en goed bevonden

Vanaf zaterdagmorgen mocht de Averboodsebaan weer open voor alle verkeer. Heel wat automobilisten kwamen de aanpassingen aan de rijweg testen. Nog meer belangstelling toonden de voetgangers en de fietsers zondag. Ook zij vonden het prima werk, op één niet opgeruimd stukje na.

Ook zondag ontvluchtten vele voetgangers en fietsers hun warme thuis om op de bijna kortste dag van het jaar in vroege lentetemperaturen de beentjes te komen strekken op het nieuwe bosrood lint.

° Eén van hen was An de Wijs, de vrouw van dokter de Wijs die na het overlijden van haar man, 2 jaar geleden, in Averbode bleef wonen.

° Dokter en vrouw waren afkomstig uit het Nederlandse Tilburg maar waren spoedig graag geziene gasten in de Brabantse abdijgemeente. ‘Nog geen ogenblik spijt van gehad, hoor ‘, zegt An. ‘Hier beleefden wij de beste tijd van ons leven. Ik blijf hier tot het ook voor mij zo ver is. Maar daar zit ik echt niet op te wachten.’ En met de sierlijkheid van het fotomodel dat ze vroeger was, nam ze afscheid en tot nog eens.

° De dokter en zijn vrouw huurden eerst een pand van bakker Geyskens (onze vader/schoonvader) waarin mijn vrouw en ik vanaf eind ’68 tot begin ’73 hadden gewoond. Tot hun nieuwbouw aan de Westelsebaan af was.

° t.a.v. argwanende lezers : er werd niet geknuffeld – altijd 1,5 metergrens behouden

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

KERSTMIS OP VEERLE-HEIDE

Veerle-Heide is vroeger dan ooit al helemaal klaar om Kerstmis te vieren. Een gemaskerde jongedame was mijn gids voor een aantal (hopelijk) stemmige beelden.

“Pas zondag 27 december vieren wij hier Kerstmis volgens de parochiale beurtrol met , ocharme , 15 mensen. Te gek in onze ruime kerk. Maar omdat de wet de wet is voor iedereen , proberen we er het beste van te maken”, jammert Christiane.

Aan de stemmige, moderne kerststal zal het niet liggen. Iedereen is reeds op post: het kind waar alles om draait, zijn ouders, een herder met schapen en de koningen met geschenken. Ook de werkjes van de communicanten zijn het bekijken meer dan waard.

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

FRIS EN GEZOND

Half december. Fris en gezond in het staartje van het warmste jaar ooit sinds het begin van de waarnemingen. Vrij veel volk ook in bos en veld voor een doodgewone donderdag. Op de Averboodsebaan werd afgewerkt en geruimd. Geen doorkomen aan. Zaterdagmorgen wordt een kleine stormloop verwacht.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

DE WERKEN ZITTEN EROP

Het is (bijna) zo ver. Wat 7 september begon krijgt nu vrijdag 18 december zijn beëindiging. Vanaf zaterdagmorgen zijn de laatste obstakels weg en is de baan Veerle-Averbode weer open voor alle verkeer.

De fietsers komen hier als grote winnaars uit. Zij kregen een ruim dubbelrichtingsfietspad langs èèn zijde van de weg. Dat kon al een tijdje uitgeprobeerd worden. Voor zo ver we het konden navragen was iedereen daarover erg positief.

Het fietspad stopt niet aan de abdij. Het loopt gewoon verder tot aan de Westelsebaan. Veiliger kon men het nauwelijks maken.

Aan het kruispunt Lakstraat-Averboodsebaan is er een beveiligde oversteek voor de fietsers. Het tijdelijk tweerichtingsverkeer tussen Lakstraat en Averboodsebaan wordt echter teruggebracht tot éénrichtingsverkeer.

De Lijn (route 19 en 19b – beiden schoolroutes) hervatten het normale traject na de kerstvakantie. Schoolbussen passen zich aan het schoolritme aan.

Veel mensen kwamen met de terechte vraag ”Waarom niet meteen doorgetrokken tot aan de Diestsebaan?” aandraven. Dat zal ook gebeuren, maar nog niet meteen. De plannen worden ontwikkeld, er zijn rioleringswerken nodig en met de aanliggende bewoners worden afspraken gemaakt. (foto’s lv vanuit Averbode)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 2 3