GARAGE VAN HAELST WORDT GESLOOPT

“Ongelooflijk wat die machine van Croes allemaal kan”, probeerde André Van Haelst zijn emoties te verbergen. “Kijk, die platen zijn nog best bruikbaar, maar tja, alles ineens weg is beter. Met deze machines blijft er niets heel. Alles weg. Ook voor mij is dat de betere oplossing. Mijn hele leven en dat van ‘onze Fons’ zit hierin verpakt. Dag en vaak ook nacht gewerkt om het wagenpark op de weg te houden. Vroeger moest je veel kennis en fantasie hebben om al die merken van camions in vorm te houden. Man, man, onze Fons en ik hebben nooit op een uur extra gekeken. Maar kijk eens naar de machines van Croes. Monsters zijn het. Ze krijgen alles klein.” André had gelijk. Toen de avond viel, was duidelijk zichtbaar hoeveel reeds werd opgeruimd.

“Wat komt er in de plaats?”, probeerde wij voorzichtig. “Nog geen idee”,antwoordde Dré diplomatisch, “dat moeten we binnen de familie nog uitmaken.” Morgen en volgende dagen vervolgt de verdere opruiming.

Herlees hieronder ook het gesprek van 7 jaar geleden, toen de beide broers nog actief waren.

GARAGE VAN HAELST TEGEN DE GROND

Vandaag 28 feb 2022 startten de afbraakwerken van garage Van Haelst in Veerle. Wat dat inhoudt , trachtten we in het verleden al duidelijk te maken. In bijlage geven we nogmaals het interview dat we 7 jaar geleden al afnamen en 24 jan van dit jaar nog eens oprakelden. We brengen het nog eens, voor de derde en wellicht ook laatste keer… (kijk ook op volgende pagina voor de jongste ontwkkelingen op het afbraakterrein)
GARAGISTEN DRE EN FONS VAN HAELST … EEN BEGRIP IN VEERLE
.
De familie Van Haelst werd/wordt in Veerle nog steeds geassocieerd met garage- en sleutelwerk. Sleutelen aan machines en motoren allerlei.
Ik geloof niet dat er ooit een motor zo onwillig was dat de broers Van Haelst hem niet aan de praat kregen.
De broers André en Fons hebben een flink stuk van hun leven tussen rijdend materieel doorgebracht. Dat hadden ze mee van hun vader Gust, Nederlander van origine. Hun zonen Jan en Gust traden in hun voetsporen en zetten de familietraditie verder. Ook kleinkinderen zijn gebeten door de microbe.
Zeven jaar geleden waren we klaar voor een reisje door de geschiedenis van een merkwaardige familie …
.
Gust Van Haelst was een Hollander die in België, op de bekende Eindhoutse ” Ossestal”, uit een Belgische moeder en een Nederlandse vader van net over de grens werd geboren.
Als Nederlander was Gust ‘soldaat van Oranje’ in de periode van de eerste wereldoorlog 1914-1918. Maar omdat Nederland neutraal bleef in die oorlog deserteerde Gust door onder de immens lange grens van prikkeldraad naar België te vluchten.
Voorgoed, want leven in België beviel hem stukken beter dan in Nederland.
.
EASY RIDER
.
Gust ging vroeg alleen wonen. Uit werken gaan, vaak voor perioden van enkele dagen tot een week, deed hij met zijn “tuffer”, een Harley-Davidson. Daarmee werd hij ook de eerste ‘easy rider’ van Veerle. Soms deed hij ook dagenlang gewoon niks en ging hij wel eens aan de rol met een toevallige kennis. In die dagen werd immers niet met werkuren geteld.
Tussen zijn huis in de Pastorijstraat en de Oude Geelsebaan startte Gust een diamantslijperij op waarin een 20-tal mensen werk vonden. Lang heeft die zaak niet gedraaid want putten boren was zijn echte specialiteit. Bij de molenaars in de wijde omtrek aan stoom-, gas- en elektrische motoren werken zijn passie.
De technieken die daarvoor vereist waren, leerde hij ‘uit zijn eigen’. Ook de camions uit die tijd kenden al spoedig geen geheimen meer voor hem, de luxevoituren evenmin. Gust kon gewoon alles herstellen.
.
KIJKEN EN EXPERIMENTEREN
.
Zoons André en Fons traden zoveel jaren later in de voetsporen van hun vader. Net als hij leerden ze de diverse stielen door heel goed te kijken en veel te experimenteren. De leerschool van het leven, zeg maar.
Na de laatste wereldoorlog kozen Gust en zonen Van Haelst, naast de putboringen, eerst voor de NSU-“tuffers”, jaren later ook voor de NSU-auto’s. De stijgende welvaart onder de mensen in de jaren 1950/1960 was daar niet vreemd aan.
De Van Haelsten vroegen en kregen meteen een agentschap en hadden daardoor een monopoliepositie in de streek. Andere merkverdelers waren er nog niet.
De slijperij werd omgebouwd en uitgebreid tot een heuse garage waar elke automobilist met zijn technische problemen terecht kon.
.
EERSTE WERD OOK LAATSTE LES
.
In 1960 reisde vader Gust naar Neckarsulm voor een eerste NSU-fabrieksbezoek en voor zijn eerste technische lessen. In het leslokaal werd hij evenwel onwel en minuten later was hij dood.
Enkele dagen na de begrafenis van Gust werden de eerste twee NSU-wagens in Veerle geleverd. Er zouden er nog heel veel volgen.
In België waren Dré en Fons één van de eerste dealers van NSU. De auto’s werden vanuit Niel aangeleverd. Regelmatig moesten de broers in Niel en Brussel naar de les, want niet iedereen kon zo maar een NSU open- en dichtgooien. Een Duitse technicus uit de fabriek in NeckarSUlm (zie je NSU zitten?) kwam hun de knepen van het vak leren.
NSU werd een voltreffer in Veerle en omgeving. “Zekere koude winterzondagmorgen ging ik te voet naar de mis”, herinnert André zich alsof het gisteren was. “Op het kerkplein stond het vol NSU’s van andere kerkgangers. Ik kreeg het er helemaal warm van. Spijtig dat daar geen foto van bestaat.”
.
RIJBEWIJS EN CO
.
“In het begin van de jaren 1960 bestond er nog geen rijbewijs”, vertelt André verder.
” Dat kwam er pas in …1969. Wie daarvoor 18 was mocht zonder meer achter het stuur kruipen. Achter de voormalige slijperij en de nieuwe garage lag een stuk wei met schroot van de garage. Daar brachten we de mensen de elementaire begrippen van autorijden bij: starten, vertrekken, stoppen, versnellingen gebruiken …”
“Als ze dat onder de knie hadden gingen we met hen de weg op. Voor sommige was dat de gelegenheid om NIET toe te passen wat ze dagen lang geleerd hadden: te bruusk stoppen, te hevig optrekken, van derde versnelling in achteruit schakelen … Je kan het niet bedenken wat er allemaal fout kon gaan of het gebeurde ook.”
André : “Het mooie liedje kon evenwel niet blijven duren. Begin 1970 kwam NSU met een grote wagen op de proppen, een regelrechte bedreiging voor VW. Het kapitaalkrachtige VW was echter bij de pinken, gooide op het salon van Zwitserland een grote doek over de NSU en kocht prompt de NSU-fabriek op. De nieuwe NSU werd een jaar later onder een andere naam met succes door VW op de markt gebracht.”
.
MAZDA EN SEAT
.
“Voor ons was het NSU-verhaal toen ten einde. Meteen werd overgeschakeld op Audi (toen nog bij VW) en Mazda, een nieuwkomer uit Japan. Audi was in die dagen niet te vergelijken met hun wagens van nu. Alles kon er stuk aan gaan, tot de zetels toe. Het Japanse Mazda daarentegen werd een voltreffer. In ons beste jaar verkochten we 145 wagens, bijna allemaal Mazda’s.”
Zoon Jan heeft het beroep van André overgenomen en verkoopt Mazda, Gust drukt de sporen van vader Fons en brengt Seat aan de man.
.
(Fons overleed eind januari 2020 – André is een nog flukse 90-plusser) – eigen foto’s.

FERDINAND EN ISABELLA

Karel de Grote kreeg de Moren niet weg uit Spanje. De reconquista (herovering) van moslim-Spanje werd pas na 800 jaar strijd tegen de taaie Moren helemaal voltooid toen de Moren de sleutel van Granada overhandigden aan … Ferdinand II van Aragon.

* De Moren overheersten eeuwenlang bijna het volledige Iberische Schiereiland, maar werden systematische teruggedreven. In de 15de eeuw (1401-1500) bezaten ze nog enkel de zuidelijke provincie Granada. Het Alhambra was het paleis van de Moorse heersers.

* Met de oprichting van de Inquisitie beoogden Ferdinand en Isabella (Los reyes catholicos) in de eerste plaats het katholicisme en de eenheid te verzekeren. De dominicaan Tomas de Torquemada werd aangesteld als eerste grootinquisiteur.

* Hoewel Isabella zich uit economische motieven verzet zou hebben tegen het vervolgen van Joden, slaagde Torquemada erin Ferdinand te overtuigen.

* Op 31 maart 1492 tekende Isabella samen met Ferdinand het Edict van Granada, ook wel Verdrijvingsedict genaamd. Hierdoor werden de Joden gedwongen zich te bekeren tot het christendom of te vertrekken uit Spanje.

* Velen bekeerden zich, lieten zich dopen en behielden zo hun eigendommen.  Zo’n 160 000 à 400 000 marranos (ook te vertalen als zwijnen) vertrokken wel. Hun bezittingen werden in beslag genomen.  De uitwijzing van de Joden werd in Spanje beschouwd als een grote overwinning, maar in feite verloor het land veel succesvolle en belangrijke burgers.

*** Clem las en vertelt …

‘Soms komen er herinneringen opborrelen, zoals bij je artikel over Ferdinand en Isabella. Die vonden het nodig om de Moren uit Spanje te verjagen, maar gelukkig hebben ze de verfijnde kunst van dit volk in Granada intact gelaten: het Alhambra! Jaren geleden hebben we dat ‘Rode Paleis’ bezocht en bewonderd. Voor mij had dit wel een speciale betekenis’, want …

‘Toen ook ik jaren geleden intensief bezig was met klassieke gitaar heb ik een stukje gespeeld van Francisco Tarrega die met dit werk eigenlijk een ode bracht aan dit paleis: het zeer gekende Recuerdos de la Alhambra.’

‘Met ‘de tremolo’, een heel speciale gitaartechniek die veel oefening vergt, geef je de toehoorder de indruk dat er meer dan één gitaar aan het spelen is. En het muziekstuk roept meteen de sfeer op van het Alhambra met zijn verfijnde architectuur en klaterende fonteintjes.’

*** Hierbij een gevoelige versie van een hedendaagse gitarist Brandon Acker:

https://www.youtube.com/watch?v=R-5weyHVC2U

* Doe als 1.099.984 luisteraars voor U. Klik op rood, sluit je ogen en droom even weg naar het Alhambra…

.

* Op 17 april 1492, enkele maanden na de val van Granada, gaf Isabella haar akkoord om Christoffel Columbus een westelijke doorvaart naar India te laten zoeken.

* Columbus vertrok op 3 augustus 1492 en landde op 12 oktober van dat jaar op een eiland van de Bahama’s  dat hij San Salvador noemde ter ere van Jezus, de verlosser van de mensheid. Dat hij een nieuw continent had ontdekt, kwam niet in hem op. Hij waande zich in India.

* Columbus wachtte bij zijn terugkeer in april 1493 wel een triomfantelijk onthaal. Na Columbus begon Spanje aan zijn gouden eeuw van exploratie en kolonisatie maar stootte al snel op Portugese weerstand.

* Op 7 juni 1494 werd het verdrag van Tordesillas gesloten dat de verdeling van de niet-Europese wereld tussen Castilië en Portugal vastlegde.

.

*** En wat gebeurde er omstreeks die tijd bij ons?

Maria van Bourgondië viel in 1482 van haar paard en overleed weken later aan haar verwondingen.

Haar man Maximiliaan van Oostenrijk werd voogd en regent tot zoon Filips de Schone in 1493 op de troon kwam.

Filips overleed echter al in 1506 en zijn vrouw Johanna  van Castilië, de moeder van de latere keizer Karel, werd waanzinnig van verdriet…

* Hun zoon Karel van Bourgondië  werd koning van Spanje en keizer van het Roomse Rijk. Bij ons begon een lange tijd van Spaanse overheersing.

KAREL DE GROTE

Karel De Grote werd geboren op 2 april 742 en overleed in Aken op 28 februari 814. Tijdje geleden, niet? Hij werd bijna 72 jaar. Ongemeen oud voor die tijd. Lees even mee, je herkent beslist nog veel uit je schooltijd …

* Samen met zijn broer Karloman en zijn vader werd Karel in 754 gekroond door paus Stefanus II en ontving hij de titel Patricius Romanorum, beschermer van de Kerk van Rome. Na de dood van broer Karloman in 771, werd Karel alleenheerser over het Frankische rijk. In Frankrijk wordt hij Charlemagne genoemd.

* Met zijn kroning tot keizer door paus Leo op kerstdag 800 in Rome, werd Karels rijk ook de eerste vorm vanEuropese Unie’ zoals we die nu kennen.

* Tussen 772 en 804 onderwierp Karel de Grote de heidense Saksen. De bisdommen Münster en Osnabrück werden gesticht. Paus Hadrianus I riep hem om hulp in zijn pauselijke strijd tegen de Longobarden.

  • Charlemagne verenigde het Frankische rijk in 774. De overwinning van Karel de Grote op de Avaren in 775 leverde een grote oorlogsbuit op. Zij hadden immers Byzantium jarenlang beroofd van goud, sieraden en edelstenen. De rijke schat werd op zestien ossenwagens naar Aken gebracht.

° Tussen 785 en 801 voerde Karel ook nog strijd tegen de Arabieren (Moren) en de Basken die Spanje in hun greep hadden. Uit die tijd dateert ook het ‘Roelantslied’.

  • Roelant, leider van de achterhoede, en beladen met de geroofde goudschat uit Pamplona, komt in moeilijkheden. Aanvankelijk wil hij Karel niet lastigvallen en probeert  hij alleen stand te houden in de engte (pas) van Roncevalles. Tenslotte blaast hij toch om hulp. Hij doet dat door zó hard te blazen op zijn hoorn Olifant, dat het bloed hem uiteindelijk uit de slapen komt. Even later wordt hij overmeesterd en gedood.

* Karel beveiligde de grenzen van zijn rijk door het instellen van marken, waar hij markgraven benoemde. Die graven hadden een zekere vrijheid in het besturen van hun mark. Marken waren ook het betaalmiddel in Duitsland tot de euro kwam.

* De eenheid in zijn rijk realiseerde Karel in een eenvormig bestuurlijk en justitieel apparaat. Hij bevorderde de handel, de landbouw en de culturele ontwikkeling van zijn onderdanen. Hij trok geleerden aan als adviseurs en bevorderde het onderwijs onder meer door de bouw van kloosterscholen. Hij liet in zijn rijk verschillende paleizen bouwen, maar zijn voorkeur bleef uitgaan naar zijn Palts in Aken.

* Karel de Grote trachtte verband te leggen tussen de antieke, de christelijke en de Germaanse idealen, waarmee hij de grondsteen legde voor het christelijke Europa van latere eeuwen. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Lodewijk de Vrome. Nog later zouden  alle drie zijn zonen een deel van zijn rijk erven en zitten we binnen de kortste keren ook in … de Middeleeuwen.

tweede brief uit Varendonk

Geachte lezers , zoals ik reeds had aangekondigd ,vond ik tientallen jaren geleden nog een tweede brief uit Varendonk , waarschijnlijk geschreven door dezelfde auteur als de eerste . Ik kopieer hem nu voor jullie…
.
“In de loop van het jaar 1971 leerde ik Varendonk op een andere manier kennen. Miel van het Saaspenneke , Franske van Boones , Sooi Visser , Polleke Pek ,Jef Van Bael en nog enkele tientallen andere mensen waren burgers van Varendonk en ik leerde ze allemaal kennen. Dat kwam vooral door de speciale verkiezingen van 1971.”
 “De verkiezingen van oktober 1970 waren in een aantal gemeenten uitgesteld omdat de Belgische Regering een aantal heel kleine gemeenten wou doen verdwijnen. Varendonk was daarvan de enige in onze provincie. De fusies waren ‘eerder aanhechtingen’ dan fusies . Het besluit bepaalde meteen ook welke gemeente aan welke andere zou gehecht worden. De naam van de veruit grootste gemeente werd de naam van de nieuwe gemeente. Varendonk werd dus mee Veerle.”
.
“Ik denk niet dat de meeste Varendonkenaren daarvoor zouden gekozen hebben mocht men echt hun mening hebben gevraagd . Voor alles was Westerlo de gemeente waar zij zich thuis voelden , waar ze naar school en naar de kerk gingen , maar ongelukkigerwijze hadden zij geen enkele grens met Westerlo (Herselt zat er tussenin) en dus werd het Veerle.”
.
“Bijkomende plaatsnaamborden hoefden er niet te worden aangekocht , want aan de Varendonkse grenzen heb ik ooit maar een bord weten staan met “Varendonk “ op ,en dat was in 1971 al lang verdwenen.”
.
“Het bord met “Veerle”moest eenvoudig slechts een kilometer worden opgeschoven. Dat was snel gebeurd , want omwille van het feit dat de grote verbindingsweg tussen Veerle en Herselt dwars door Varendonk er nooit gekomen was , bleef er maar één weg over waar je toen een bord moest naast
zetten en dat was op de grens met Zammel-Geel, ietsje voor de Nete.”
“Officieel verdween Varendonk dus tussen juni en oktober 1971 van de Belgische aardbodem.”
.
“Na enkele jaren wisten nog wel enkele mensen uit de omtrek dat in Varendonk het kleinste gemeentehuisje van het land stond en dat er ook een befaamde gelegenheid geëxploiteerd werd die “Casa Mia “ heette en waar meestal mannen letterlijk en figuurlijk uit de bocht vlogen.”
.
“Die bocht zou trouwens niet zo lang meer echt gevaarlijk blijven want in de eerste jaren na de fusie werd de rijksweg rechtgetrokken en de bocht eruit gehaald! En ook Casa Mia kwijnde weg , samen met het gebouwtje aan de overkant van de weg , het oude kleine gemeentehuis. Dat stond al enkele jaren leeg omdat de gemeente Varendonk al haar middelen had geïnvesteerd in een nieuw gemeentehuis nabij de grens met Veerle.”
.
“Het was voor het kleine Varendonk een grote investering geweest , en door relatief weinig mensen af te betalen. Maar er waren weinig andere uitgaven . Enkel wat bescheiden bedragen voor het onderhoud van de wegen . Alle wegen behalve de Rijksweg waren onverhard. Regelmatig werd er gemalen verbrand kolenafval van een Limburgs bedrijf op uitgespreid. Niet omdat dat veel goedkoper was dan grind , maar vooral omdat de koeien daarvan minder pijn hadden aan hun poten ! Gaia avant la lettre dus!”
.
“Maar dierenwelzijn en natuurwelzijn liepen niet samen hand in hand .Het negatieve van die sintelpolitiek was dat tot vele jaren na 1971 de boompjes langs die wegen allemaal zijn afgestorven , in de volkstaal “zijn kapot gegaan “.
“Maar keren we terug naar de echte grote Varendonkse investering ! Het nieuwe gemeentehuis ! (foto) Het gebouw, ontworpen door de provinciale architect, leek op een klein woonhuis maar het had wel geen ramen langs de voorkant. In de verhalen errond hoorden wij dat die vensterloze voorkant er zou gekomen zijn omdat gemeentesecretaris Miel Onsea op het moment van de opbouw nog vrijgezel was en niet wou of mocht afgeleid worden door voorbijfietsende dames.”
“De Italianen zeggen :“Se non è vero, è ben trovato” indien het niet waar is , is het toch goed gevonden!
Wat er ook van zij , het zou dit nieuwe gemeentehuis zijn , samen met zijn oude versleten voorganger die aan de basis zouden liggen van dit verdere verhaal.”
.
“De nieuwe gemeenteraad van het nieuwe Veerle kwam voor het eerst bijeen begin oktober 1971 in de veel te kleine raadzaal van het Veerlese gemeentehuis , een vroegere rijkswachtkazerne. De raadzaal van Varendonk daarentegen was sober maar comfortabeler en ruimer dan die van Veerle. Daarom is de nieuwe gemeenteraad daar gaan vergaderen vanaf zijn tweede vergadering tot in de helft van 1974 , toen de nieuwe raadzaal in de Veerlese oude pastorie klaar was.
.
“Naast die benedenverdieping met een ruimte voor het publiek , een vergaderzaal , een toilet en een dodenhuisje , was er ook nog een ruime bovenverdieping. En door de nabijheid van Veerle werd die verdieping meer en meer gebruikt onder andere maar vooral door de Veerlese Machielsenkring , de voorloper van de Laakdalse vereniging voor geschiedenis en Heemkunde, die als eerste na vele jaren zich ging bezig houden met de geschiedenis van Veerle en van Varendonk.”

“Geachte lezer – Hier ga ik deze langere brief even onderbreken. Hier en daar moet ik over de verdere tekst nog enig opzoekingswerk doen. Het resultaat daarvan stuur ik volgende keer.”

Louis Vuren

DESERT STORM

17 januari 1991 begon ‘operatie Desert Storm’, de geallieerde oorlog tegen het Irak van Saddam Hoessein. Toenmalig VS-president George Bush senior gaf het sein voor de operatie als antwoord op de Iraakse invasie van Koeweit op 2 augustus 1990.

* De coalitie tegen het Irak van Saddam Hoessein bestond uit 34 naties, waarvan de VS de best uitgeruste was. De oorlog begon met een wekenlang luchtbombardement op Iraakse steden.

* Het Iraakse leger, toen de vierde grootste strijdmacht van de wereld, was niet opgewassen tegen de moderne westerse invasiemacht. Het grondoffensief startte op 24 februari, drie dagen later ( vandaag 27 feb ) werd Koeweit-Stad bevrijd. Saddam bleef evenwel aan de macht.

Rijksdag in Berlijn brandt

Op 27 februari 1933 wordt de Rijksdag in Berlijn, het Duitse parlementsgebouw, in brand gestoken. Kort daarvoor is Adolf Hitler in Duitsland aan de macht gekomen.

* Bij de Rijksdagbrand gaat een groot deel van het parlementsgebouw in vlammen op. De nationaal-socialistische regering beschuldigt bijna onmiddellijk de communisten.

* Veel deskundigen betwijfelen of de brand inderdaad door communisten werd aangestoken. Velen geloven eerder dat de nazi’s de Rijksdag zelf in brand staken om zo een aanleiding te hebben om hard op te treden tegen de tegenstanders van de NSDAP.

* Bij de Rijksdag wordt de Nederlandse communist Marinus van der Lubbe opgepakt. De nazi’s stellen dat Van der Lubbe hulp had gekregen van een groep communisten. Op 10 januari 1934 wordt hij na een vier maanden durend proces barbaars onthoofd in Leipzig.

.

Verder op 27 februari:

  • 1900 – De Britse Labour Party wordt opgericht.
  • 1900 – Voetbalclub Bayern München wordt opgericht als een afscheiding van elf leden van voetbalploeg MTV München.
  • 1940 – Ontdekking van 14C, koolstof C-14.
  • 1991 – Golfoorlog: Amerikaans president George Bush Sr. zegt dat “Koeweit is bevrijd”.                (zie hoger mmv Historiek)

Pest kwam uit Azië

Ook de pestbacil (bacterie) kwam uit Centraal-Azië en kwam via de Zwarte Zee naar Italië. Dat gebeurde langs de Zijderoute: over de Dardanellen, langs de Middellandse Zee door de Straat van Messina en zo naar Genua. Het handelsverkeer bracht de pest naar Europa.

* Waarschijnlijk ging de pest aan land in Messina op Sicilië, en trok de ziekte daarna via Napels noordwaarts. Bronnen uit de 14e eeuw maken melding van een zijderoutevloot waarvan de bemanning ziek aanmeerde in Messina in het jaar 1346.

* Eens op het land ging het ook toen snel. De pest verspreidde zich over heel Europa, op de klassieke wijze, reizend met paard en kar. In twee jaar tijd had de ziekte het volledige continent bereikt. Ze heeft gewoekerd tot 1351. (prent: pestdokter met masker)

* Italië was voor de pest het ideale land om Europa te veroveren. Het had door zijn welvarende havensteden contacten met verre gebieden. Ze had vrij spel dankzij de bloei van  overbevolkte steden waar mensen in slechte omstandigheden dicht op elkaar leefden.

* De pest is een bacteriële ziekte. Ze wordt overgedragen via ratten en vlooien en kwam zo bij de mens terecht. Het gebrek aan hygiëne was de grote katalysator, samen met de onwetendheid. De bacterie Yersinia pestis is pas eind negentiende eeuw gedetecteerd. Maar in Italië was de oorzaak op dat moment nog bij geen enkele wetenschapper bekend.

* De pestepidemie van de 14e eeuw was bijzonder vernietigend. Maar vooral niet de enige epidemie die Europa heeft geteisterd. Later kwam ze herhaaldelijk terug, in verschillende vormen, tot in de negentiende eeuw. En nog verschillende keren kwam ze uit Azië. Logisch. Het waren de Europeanen die naar Azië trokken en handelswaar naar hier brachten, met bacillen en al.

(gehoord bij prof Bob Vanhee in ‘De wereld vandaag’ vrt NWS)

Napoleon ontsnapt uit Elba

Op 26 februari 1815 ontsnapte Napoleon uit Elba, het kleine eiland voor de Italiaanse kust. Daarheen was hij in 1814 verbannen. De keizer keerde terug naar Frankrijk en begon meteen aan een regeerperiode van 100 dagen. Die eindigde, zoals u wellicht nog weet, bij ons in Waterloo.

* In 1812 had Napoleon, op Rusland en het opstandige Spanje na, heel Europa stevig in handen. De tocht naar Moskou liep echter uit op een enorme ramp en in 1813 verloor Napoleon de volkerenslag bij Leipzig, wat het einde van het Franse Keizerrijk inluidde.

* In 1814 werd Napoleon verbannen naar het eiland Elba, waar hij de rest van zijn dagen mocht slijten als mini-keizer. Napoleon wist echter op 26 februari te ontsnappen, terwijl zijn tegenstanders in Wenen congresseerden over de toekomst van Europa.

* Met Napoleon ontsnapten ook zo’n 1000 getrouwen het eiland. Dat kon omdat de Franse en Engelse schepen die dag niet patrouilleerden.

* Napoleon landde op de Côte d’Azur. De Franse koning Lodewijk XVIII gaf meteen het bevel om de ontsnapte keizer te arresteren, maar de Franse troepen liepen massaal naar hem over. Niet de koning maar Napoleon was hún geliefde keizer.

* De route die Napoleon door Frankrijk aflegde is de geschiedenis ingegaan als de Route Napoléon en is nog steeds zeer populair bij toeristen.

FERNANDEL “DON CAMILLO3

Eén van de filmhelden uit onze jeugd is ‘de Fransman met de paardentanden’ Fernandel. Een kort overzichtje van zijn artiestenbestaan. Want zo hebben we hem het best onthouden. Vandaag is hij al 51 jaar… dood. Meer dan tijd om Fernandel nog even uit het graf te tillen.

** Fernandelpseudoniem van Fernand Joseph Désiré Contandin(Marseille, 8 mei 1903Parijs, 26 februari 1971) was een Frans acteur, komiek en zanger. Hij is het meest bekend door zijn rol van pastoor in de reeks van “Don Camillo“-films en als de soldaat-koeienhoeder in La Vache et le Prisonnier.

* Fernandel begon als zanger en komiek in cafés en het vaudeville-theater. In 1925 trouwde hij met Henriette Manse. Zijn acteursnaam ontleende hij aan zijn schoonmoeder, die vaak naar hem verwees als “Le Fernand d’elle”.

* In 1930 maakte hij zijn filmdebuut in Le blanc et le noir van Robert Florey. Hij ontpopte zich snel tot de belangrijkste Franse filmkomiek, met als handelsmerk zijn Provençaalse accent en zijn grote tanden die hij met een brede glimlach ontblootte.

* In de volgende veertig jaar kon hij in tientallen, vooral Franse komedies de hoofdrol spelen. Daarnaast bleef hij ook optreden als zanger in muzikale komedies, die meestal ook verfilmd werden.

Filmografie (selectie)

Vermeldenswaardige filmen zijn:

  • de reeks Don Camillo-films, Italiaans-Franse coproducties gebaseerd op de boeken van Giovannino Guareschi. Fernandel speelde hierin de rol van Don Camillo, pastoor in het klein Italiaans stadje Brescello die voortdurend overhoop ligt met Peppone, de communistische burgemeester van het stadje, gespeeld door Gino Cervi. (rood drukken voor meer)
  • ook in heel wat films van Henri Verneuil uit de jaren vijftig speelde hij de hoofdrol. Elke cinefiel zag wellicht ook  de succesrijkste Le Mouton à cinq pattes (1954) en vooral La Vache et le Prisonnier (1959)
  • Trivia
  • In 1970 maakte Jan Van Rompaey voor het BRT-televisieprogrammaEcho” een legendarisch geworden interview met Fernandel, toen die een bezoek bracht aan België.
  • Toen Van Rompaey hem vroeg of hij zich “thuis voelde bij ons” (“Est-ce que vous vous sentez chez vous, chez nous?”), pikte Fernandel hier onmiddellijk op in en bouwde ter plaatse, samen met Van Rompaey, een geïmproviseerde sketch rond de verwarring tussen “chez nous”, “chez vous”, “chez moi” en “chez toi.”[
  • Er is ook een planetoïde naar Fernandel genoemd (nummer 9346).
1 2 3 7