een pakkend oorlogsverhaal

Het gebeurde kort voor kerst, op 20 december 1943, in het midden van W.O.II. Een Amerikaanse B-17 bommenwerper keerde zwaar gehavend terug van een missie boven Duitsland.

* Het toestel was een gemakkelijke prooi voor de toegesnelde Messerschmitt BF-109. Maar in plaats van het vijandige toestel neer te schieten, koos de Duitse piloot er voor om zijn Amerikaanse medemensen te sparen.

* De Amerikaanse bommenwerper van het type B-17, ook wel Flying Fortress genoemd, was onderdeel van de 379th Bomber Group en gestationeerd op de RAF-basis Kimbolton in Engeland.

* De gezagvoerend piloot was de 21-jarige 2de luitenant Charlie Brown (?!). Hij en zijn bemanning waren groentjes, het was hun eerste missie boven Duitsland.

* Op de terugweg werd Browns toestel op de grond gespot door de Duitse piloot Oberleutnant Franz Stigler die net zijn Messerschmitt Bf-109 aan het tanken was.

* De Luftwaffe-officier maakte onderdeel uit van het Jagdgeschwader 27 en was in tegenstelling tot zijn Amerikaanse opponenten in de B-17 met meer dan 20 kills geen groentje. Hij steeg op met zijn toestel en zette de achtervolging in.

* In plaats van het vuur te openen op de bommenwerper, groette Stigler zijn angstige Amerikaanse opponent.

* De Duitser verklaarde na de oorlog dat het tegen zijn principes in ging om een zo gehavend toestel met haar gewonde bemanning neer te halen. Het zou voor hem hetzelfde zijn geweest als schieten op iemand aan een parachute.

* Hij probeerde de Amerikanen te laten landen op een Duitse luchtvaartbasis, maar toen dat niet lukte escorteerde hij de B-17 tot aan de Noordzee. Met een laatste groet vertrok de Duitser daarna.

* Charlie Brown slaagde erin zijn toestel in Engeland aan de grond te zetten. Het werd hem echter verboden te vertellen over hoe de Duitse piloot hem en zijn bemanning had gespaard, want dit zou positieve gevoelens voor vijandige piloten op kunnen roepen.

 De Amerikaan overleefde de oorlog en keerde terug naar de V.S., waar hij verschillende functies bekleedde binnen de luchtmacht en overheid.

* Aan het eind van de jaren ’80 begon Charlie Brown een zoektocht naar de Duitse piloot die hem en zijn bemanning gespaard had. Die bleek ook nog in leven te zijn en geëmigreerd naar Canada. In 1990 ontmoetten ze elkaar voor het eerst na de oorlog.

 Het was voor beide mannen een emotioneel treffen. Voor Brown voelde het alsof hij werd herenigd met een broer die hij veertig jaar niet had gezien.

* Brown prees de menselijkheid van Stigler en wees erop dat als iemand zijn dappere actie indertijd had gerapporteerd, hij dit met een dubbel doodsvonnis had moeten bekopen.

* Stigler verklaarde dat hij Brown tijdens hun treffen in 1943 niet had gezien als een vijand, maar als een medemens.

Brown en Stigler overleden allebei in 2008, respectievelijk op 87-jarige en 92-jarige leeftijd.           (met dank aan Historiek)

Proces van Neurenberg

.

Op 20 november 1945 gaat het Proces van Neurenberg van start. De Neurenbergprocessen worden na de Tweede Wereldoorlog gehouden om oorlogsmisdadigers van het Derde Rijk te berechten.

* Nog voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, besluiten Winston Churchill en Jozef Stalin dat de misdaden van het nazi-regime niet onbestraft mogen blijven.

* Tijdens een conferentie in Londen, kort na de ineenstorting van Hitlers Derde Rijk, wordt door vertegenwoordigers van de geallieerde landen besproken welke aanklachten er tegen welke verantwoordelijken zullen geformuleerd worden.

* Van 20 november tot 1 oktober 1946 staan tijdens het Proces van Neurenberg tweeëntwintig kopstukken van het nazi-regime terecht.

* Figuren als Joachim von Ribbentrop, Hermann Göring, Albert Speer en Ernst Kaltenbrunner worden uitvoerig aan de tand gevoeld. Hitler koos met zijn getrouwen voor zelfmoord

* Onderzocht wordt in hoeverre de verdachten zich schuldig hadden gemaakt aan onder meer oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

* Negentien van hen worden veroordeeld. Twaalf krijgen de doodstraf .

** (foto/tekst bewerkt uit Historiek)

de Vietnamoorlog

In Washington protesteerden op 15 november 1969 liefst 250.000 mensen tegen de Vietnamoorlog.

.

.

De Vietnamoorlog (1 november 1955 – 30 april 1975) staat bekend als de eerste echte televisieoorlog. Een poging tot (korte?!) samenvatting.  (vrije gratis foto Amerikaanse herdenkingsmuur)

* Samen met de Koreaanse Oorlog (1950-1953) staat de Vietnamoorlog bekend als een gebeurtenis waarbij het tot een daadwerkelijk militair treffen kwam tussen communistische regimes enerzijds en kapitalistisch-democratische regeringen anderzijds.

* Hoewel het nooit tot een rechtstreeks strijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie kwam, was de Koude Oorlog dus zo ‘koud’ nog niet. Omdat de Vietnamoorlog in de jaren 1960 op grote schaal via de televisie te volgen was, leidde dat in de Verenigde Staten, maar ook in Europa tot grote protesten. De Vietnamoorlog wordt ook wel ‘de eerste televisieoorlog’ genoemd en stof voor ettelijke films.

* De gevolgen van de Vietnamoorlog waren enorm. Ten eerste vielen er ongeveer 2,5 miljoen dodelijke slachtoffers onder burgers, onder wie Noord- en Zuid-Vietnamezen, Cambodjanen en inwoners van Thailand en Laos.

* Het totaalaantal doden van de complete Vietnamoorlog – burgers inclusief militairen – wordt geschat op 3,5 tot 4 miljoen. De Amerikanen verloren tussen de 47.000 en 58.000 soldaten, de Noord- en Zuid-Vietnamezen hadden een geschatte 380.000 tot 900.000 doden te betreuren. De miljoenen gewonden zijn hierbij nog niet eens opgeteld.

* De Vietnamoorlog leidde tot grote politieke instabiliteit in Azië. Zo kwam in Vietnam een communistisch bewind aan de macht, terwijl in Cambodja Pol Pot in de tweede helft van de jaren 1970 een geschatte twee miljoen slachtoffers maakte met zijn Rode Khmer-schrikbewind.

* De Vietnamoorlog was voor de Verenigde Staten zelf een nationaal trauma dat nog lang na bloedde. Duizenden veteranen kampten voor de rest van hun leven met oorlogstrauma’s.

* Een van de weinige positieve effecten waren de studiebeurzen die veteranen kregen aangeboden na terugkeer. Dit hielp met name arme (Afro-)Amerikanen bij hun emancipatie.

(superkorte samenvatting uit diverse bronnen, o.a. Historiek en Wikipedia)

7  ter dood veroordeeld

Op 12 november 1948 komt er een eind aan het Proces van Tokio. Het strafproces is na de Tweede Wereldoorlog ingesteld om Japanse oorlogsmisdadigers te berechten.

* Na de capitulatie van Japan wilden de geallieerden dat de Japanse oorlogsmisdadigers zich voor een rechtbank verantwoorden.

* Op 3 mei 1946 gaat daarom het Proces van Tokio van start. Het proces wordt geleid door het International Military Tribunal for the Far East en is de geschiedenisboeken ingegaan als een erg lang proces. Het proces loopt tot 12 november 1948 en duurt daarmee ruim tweeënhalf jaar.

Hideki Tojo

* In Tokio staan in totaal 28 mannen terecht. Op 12 november 1948 worden 7  ter dood veroordeeld, waaronder de oud-premiers Hideki Tojo en Koki Hirota.

* De Japanse keizer Hirohito en de andere leden van de keizerlijke familie worden niet vervolgd. De Amerikaanse generaal Douglas MacArthur wil dat niet. Volgens hem is het beter dat Hirohito aanblijft als keizer.  (met dank aan Historiek)

Speurder naar oorlogsmisdadigers

Van de eerste – naar de tweede wereldoorlog overstappen is slechts een bruggetje doen van amper 20 jaren. Een oorlog die in het teken stond van de totale uitroeiing van het Joodse ras. Hitler en zijn nazi’s gingen daarin erg ver, maar werden na vijf jaar oorlog helemaal uitgeteld.

Simon Wiesenthal  (1908-2005) wijdde zijn leven aan het opsporen van nazi-misdadigers.

Amper 20 jaar na het einde van W0 I, was het opnieuw prijs op het oude continent. Hitler en Co joegen een Europees -, zelfs wereldrijk na , zonder Joden. Alles was daarvoor geoorloofd.

* De Jood Simon Wiesenthal (l) overleefde liefst twaalf concentratiekampen. Op miraculeuze wijze ontsnapte hij verschillende keren aan de dood. In mei 1945 werd hij bevrijd uit het concentratiekamp Mauthausen.

* Al tijdens zijn gevangenschappen in de concentratiekampen verzamelde Simon Wiesenthal gegevens over de gruweldaden van de kampbewaarders.

* Na zijn bevrijding overhandigde hij de Amerikaanse autoriteiten een lijst met ongeveer honderd namen van oorlogsmisdadigers. Het begin van de verzameling gegevens over oorlogsmisdadigers waarmee hij de rest van zijn leven zou werken.

* Wiesenthal richtte in Wenen een kantoor in dat lange tijd betaald werd door de Mossad, de Israëlische Geheime Dienst.  Bovendien kreeg hij een onkostenvergoeding van ongeveer driehonderd dollar per maand.

* Wiesenthal hielp de Mossad niet alleen bij het opsporen van oorlogsmisdadigers. Hij verschafte ze ook informatie over Duitse raketingenieurs die voor Egypte werkten en hij voorkwam dat de Fransen in 1949 voormalige nazi-officieren naar het pro-Franse Syrië smokkelden.

* Adolf Eichmann, de belangrijkste oorlogsmisdadiger die door de Mossad met hulp van Simon Wiesenthal werd opgespoord, was de organisator van de Holocaust.

* In 1948 zette Wiesenthal de Mossad voor het eerst op het spoor naar Eichmann. Vergeefs. In 1953 ontdekte Wiesenthal Eichmann opnieuw. Pas in 1960 ging de Israëlische geheime dienst tot actie over in Buenos Aires.

* Adolf Eichmann werd in Argentinië gearresteerd en in het geheim overgebracht naar Israël, waar hij tijdens een spectaculair proces tot de doodstraf werd veroordeeld. Na de veroordeling van Adolf Eichmann, kwam Wiesenthal met het boek ‘Ich jagte Eichmann’, waarin hij volgens velen te veel eer naar zich toehaalde.

* Wiesenthal geloofde niet in collectieve schuld. Oorlogsmisdaden werden volgens hem gepleegd door individuen en niet door volkeren. “Eichmann handelde niet uit een blinde gehoorzaamheid. Hij deed wat hij juist achtte te doen.” Daarom bleef Wiesenthal verbeten zoeken naar oorlogsmisdadigers.

* Na een lange zoektocht van Wiesenthal kon in 1963 ook Karl Josef Silbermann opgespoord worden. Silbermann was de politieagent, die de familie van Anne Frank arresteerde.

* In 1970 kon Franz Stangl, de commandant van Treblinka, worden opgepakt. Drie jaar later werd Hermine Braunsteiner, de kindermoordenares van Majdanek, die in New York leefde, aan Duitsland uitgeleverd.

* Simon Wiesenthal was geen systematische onderzoeker. Hij moest het vooral hebben van zijn goede geheugen, toeval en briljante ingevingen. Uiteraard speelde ook volharding een belangrijke rol bij het opsporen van oorlogsmisdadigers.

* Vaak liep een onderzoek op niets uit of duurde het jaren voordat een succes geboekt kon worden. Wiesenthal kreeg weinig hulp. Veel landen, zoals de Verenigde Staten van Amerika en Duitsland waren niet geïnteresseerd in de vervolging van oorlogsmisdadigers. Vaak eindigden rechtszaken in vrijspraak wegens gebrek aan bewijs eindigden.

* In zijn boeken en autobiografieën vertelde Wiesenthal verschillende verhalen over zijn leven en de jacht op oorlogsmisdadigers. Hij werd beschuldigd van bedrog.

* Zo beweerde Wiesenthal in de oorlog ook in Auschwitz te zijn geweest. De waarheid was echter dat hij wel in een trein naar het vernietigingskamp Auschwitz heeft gezeten, maar dat hij daar door een verkeerde koppeling van wagons nooit terecht is gekomen.

* In de jaren zestig groeide Simon Wiesenthal uit tot het morele geweten van hen die de herinnering aan de Holocaust levend hielden. Wiesenthal ontving vele onderscheidingen. Hij overleed op 20 september 2005 op 96-jarige leeftijd in Wenen en werd begraven in Israël.

(Met dank aan Ruud van Capelleveen – AbsoluteFigures.nl)

Bürgerbräukeller in München

Op 8 november 1939 explodeert er een bom in de Bürgerbräukeller in München. De man die de bom geplaatst heeft, Georg Elser, hoopt dat Adolf Hitler bij de aanslag om het leven zal komen.

Hitler spreekt in 1939 in de Bürgerbräukeller. Hij verlaat het gebouw eerder dan gepland. De door Georg Elser in het pand geplaatste bom ontploft wel, maar Hitler is dan al vertrokken.

* Elser verzette zich tegen het nationaalsocialisme en probeerde Hitler in 1939 uit de weg te ruimen. Hij wist dat Hitler in november dat jaar een toespraak zou houden in de Bürgerbräukeller in München om daar de mislukte staatsgreep van 1923 te herdenken.

* Elser verzamelde explosieven, wist een bom samen te stellen en verborg die met een tijdsontsteker in de Bürgerbräukeller.

* De aanslag mislukte door stom toeval. Hitler en zijn staf vertrokken eerder uit de Bürgerbräukeller dan verwacht, omdat er vanwege slecht weer niet per vliegtuig maar met de trein naar Berlijn teruggereisd werd. Bij de aanslag kwamen acht mensen om het leven en raakten 63 mensen gewond. Hitler was echter ongedeerd.

* Elser werd kort na de aanslag gearresteerd, gemarteld en naar een concentratiekamp gedeporteerd. Kort voor het eind van de Tweede Wereldoorlog 9 april 1945, werd hij in Dachau op bevel van Hitler geëxecuteerd.  (met dank aan Historiek)

BELGIE EN WO I

4 augustus 1914  viel het Duitse keizerlijke leger België binnen. Het was de eerste oorlog voor ons land sinds 1831, maar toch kwam de invasie niet onverwacht. De gevolgen zouden echter erg zwaar zijn. – Jos De Greef – bewerkt)

* Sinds 1831 had ons land geen oorlog meer gekend. Tijdens de Frans-Duitse Oorlog van 1870 en 1871 had België wel massaal gemobiliseerd, maar tot een inval was het toen niet gekomen.

* In de zomer van 1914 dachten velen dat de storm ook nu wel zou gaan liggen, maar ze hadden beter moeten weten. Al tien jaar eerder was de Belgische overheid op de hoogte gebracht dat Duitsland plannen had om via België Frankrijk binnen te trekken bij een oorlog.

* In 1913 had de Duitse keizer Wilhelm II (foto) onze koning Albert I nogmaals gewaarschuwd dat Duitsland onze neutraliteit niet zou eerbiedigen en dat ons land niets kon beginnen tegen een Duitse overmacht.

* Daarom had België in 1909 de dienstplicht ingevoerd voor één zoon per familie, in 1913 een algemene dienstplicht. Eerder waren ook grote fortengordels opgericht rond de strategisch belangrijke steden Luik, Namen en Antwerpen om een aanval te ontraden. Toch maakte de regering zich geen illusies: bij een Duitse aanval zou het Belgische leger zich op bevel van koning Albert I terugplooien op de linkeroever van de Maas.

Van crisis tot invasie

In de zomer van 1914 liet de Europese crisis ook België niet onberoerd. Op 31 juli 1914, enkele dagen na het uitbreken van vijandelijkheden tussen Oostenrijk-Hongarije en Servië, werd in België een algemene mobilisatie afgekondigd. In totaal had ons land nu ruim 200.000 militairen onder de wapens. Aan de westgrens van Duitsland stonden evenwel bijna een miljoen beter uitgeruste Duitse militairen.

* Die Duitsers trokken op 1 augustus ‘s avonds Luxemburg binnen als openingszet op het westelijk front. De dag ervoor had koning Albert I nog een keer een brief geschreven naar de Duitse keizer om hem te vragen alsnog de neutraliteit van ons land te respecteren.

* Op 2 augustus om 19 uur ontving de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Julien Davignon een ultimatum: Duitsland vroeg de Belgische regering de toestemming om ongehinderd door ons land naar Frankrijk te trekken. Bij een weigering zou België als een vijand worden behandeld.

* Er was nu geen weg meer terug. De Belgische ministerraad, voorgezeten door de koning, besliste zeer duidelijk de Duitse eis af te wijzen en liet dat op 3 augustus ‘s ochtends weten aan Duitsland.

Op mars naar Luik en een eerste bloedbad

Om 8.30 uur in de ochtend van 4 augustus 1914 trokken de eerste Duitse eenheden in Gemmenich, nabij Aken, over de grens richting Luik. Om 10 uur viel de ruiter Antoine Fonck (2e Regiment Lanciers) als eerste Belgische soldaat. Om 12 uur vroeg de regering in Brussel steun aan Frankrijk en Groot-Brittannië om de aanval af te weren. 

* Het keizerlijke Duitse leger trok snel op tot Visé aan de Maas. Daar vonden ze de brug opgeblazen en werden ze beschoten toen ze probeerden een noodbrug over de Maas aan te leggen. Twee rijkswachters en twee Belgische soldaten en enkele tientallen Duitsers sneuvelden.

* Uit woede voor die felle weerstand doodden de Duitsers enkele burgers. De dag erop vonden in verscheidene dorpen moordpartijen plaats. In Soumagne werden meer dan honderd burgers vermoord en honderd huizen verwoest. Op 8 augustus werd het stadje Herve platgebrand.

* Ook in de omliggende dorpen werden tientallen Belgische burgers gedood, sommigen met de kogel, anderen met het zwaard of met bijlen. Het was een voorafspiegeling van nog meer wreedheden tegen de burgerbevolking die alle verzet moesten ontmoedigen. Visé, Aarschot, Tamines, Dinant en Leuven zouden volgen.

* Vluchtelingen zouden de gruwelverhalen spoedig verspreiden over de rest van het land. In de avond van 5 augustus begon de Duitse aanval op de Luikse fortengordel met artilleriegeschut. De eerste grote slag, die om Luik, was begonnen.

* Intussen had de Britse regering in de avond van 4 augustus Duitsland een ultimatum gesteld: het moest binnen 24 uur België ontruimen, anders zouden beide landen in oorlog zijn. Zo geschiedde: de oorlog in het Westen was nu echt begonnen…

Gavrilo Princip start W.O. 1

De Bosniër Gavrilo Princip werd door de moord op aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk in een klap bekend. En meer dan 100 jaar later nog…  niet vergeten. De moord zou het startschot worden van de Eerste Wereldoorlog .

* Gavrilo Princip vertrekt  in 1912 naar Belgrado om te studeren. Hij sluit zich ook aan bij ‘De Zwarte Hand’, een geheime Bosnisch Servische socialistische beweging die streeft voor de aansluiting van Bosnië en Herzegovina bij Servië.

* Bij het Servische leger wordt Princip echter geweigerd wegens te klein en te zwak.

* In maart 1914 raakt bekend dat aartshertog Franz Ferdinand eind juni een bezoek gaat brengen aan Bosnië. Princip beraamt met enkele leden van ‘De Zwarte Hand’ een aanslag. Van de leiding krijgen de aanslagplegers enkele handwapens, zes bommen en cyanidecapsules waarmee ze zich, als ze gepakt worden, kunnen zelfmoorden.

* De leiding van de bende zou de aanslag op het laatste moment hebben willen afblazen, maar dat bericht bereikt Princip en zijn drie vrienden niet op tijd.

* Ze staan opgesteld langs de route waar Franz Ferdinand voorbij komt. Een van hen gooit een bom naar de auto. De bom stuitert op de dichtgevouwen linnen kap van de wagen en rolt onder de auto die achter die van Franz Ferdinand rijdt.

* De bom gaat af en verwondt drie officieren. De bommengooier wordt door de politie ingerekend en verdwijnt in de nevelen van de tijd.

* De cyanidecapsule die Princip haastig inslikt, blijkt echter niet te werken. Ontmoedigd geven de overige vrienden van Princip het op. Princip zelf blijft in de stad rondhangen.

* Franz Ferdinand van zijn kant wil zijn programma aanvankelijk gewoon verderzetten, bedenkt zich en geeft aan dat hij eerst de drie gewonde officieren in het ziekenhuis wil bezoeken.

* De route naar het ziekenhuis loopt deels langs de route die Ferdinand op de heenweg heeft gereden. Halverwege de rit geeft de chef van de veiligheidsdienst aan dat er een andere route moet worden genomen.

* De auto waarin de aartshertog zit, houdt even halt, precies op de plek waar Princip staat te wachten … Hoe naïef kan het noodlot zijn ?

* De Bosniër bedenkt zich niet, springt op de auto en schiet twee keer. Hij doodt niet alleen Franz Ferdinand maar ook zijn vrouw. Princip slikt snel de cyanidecapsule maar … wegens te oud werkt het gif ook nu weer niet.

 

  • foto ‘Arrestatie van Gavrilo Princip kort na de aanslag op Franz Ferdinand’

* Princip wordt overmeesterd en veroordeeld tot twintig jaar dwangarbeid. Gavrilo Princip sterft reeds enkele jaren later, op 28 april 1918. In de gevangenis liep hij een tuberculosebesmetting op.

Na de aanslag blijft het enkele weken stil. Wenen overlegt in die periode met Duitsland. Op 23 juli 1914 stelt Oostenrijk een ultimatum aan Servië.

* De Serviërs moeten de verantwoordelijkheid van de aanslag op zich nemen en Oostenrijkse politieagenten op haar grondgebied toelaten om de moordzaak tot op de bodem uit te pluizen.

* Servië accepteert de eisen, maar staat op zijn beurt geen politieagenten toe op hun territorium. Oostenrijk verbreekt 2 dagen later, op 25 juli de diplomatieke betrekkingen met het land. Een sneeuwbaleffect volgt , er heerst overal beroering en … de Eerste Wereldoorlog wordt een feit.

** Princip blijkt letterlijk en figuurlijk het startschot voor de Eerste Wereldoorlog te hebben gegeven. Erger kan je niet herinnerd worden.

verzetsheld louis boeckmans overleden

Toen Louis Boeckmans aan het eind van de oorlog bevrijd werd door het Rode Kruis woog hij nog 38 kilo. Liefst 3 verschillende concentratiekampen overleefde hij. De ex-Looienaar uit Klein-Vorst kwam uit een taaie familie. Eergisteren zondagnamiddag overleed hij, een maand na zijn 98ste verjaardag.

Na de 18-daagse veldtocht en capitulatie van het Belgische leger sloot Louis Boeckmans zich aan bij het verzet. Dat was veel, veel gevaarlijker dan een paar dagen soldaatje spelen en voor eeuwig bedankt worden.

Louis werd verklikt, overgebracht en zwaar mishandeld in het beruchte kamp van Breendonk, waar zwaar gestoorde SS’ers de plak zwaaiden.

Breendonk was erg. Veel gevangenen geraakten niet verder na de onmenselijke behandelingen door geflipte on-mensen. Louis overleefde Breendonk en werd doorgesluisd naar nog meer beruchte concentratiekampen als Buchenwald en Dora . Dag na dag maakte hij overlijdens bij de vleet mee. De kampen waren moordfabrieken.

Toen het SS’rijk van Hitler en Co op instorten stond, werden de kampen ontruimd om alle bewijzen van de onmenselijke behandelingen uit te vegen. Maar nog kwam er aan de miserie geen einde.

Tijdens de dodenmarsen werden de zwaksten die het tempo niet konden volgen gewoon afgemaakt met een pistoolschot en in een gracht gedeponeerd. Ook die zware beproeving overleefde Louis.

Van de duizenden mannen en vrouwen die via Breendonk naar andere concentratiekampen werden gedeporteerd, was hij in onze gewesten zowat de enige die nog over zijn ervaringen kon getuigen.

Louis deed dat tijdens ontelbare lezingen in scholen en voor verenigingen, waar hij steeds een boodschap bracht tegen oorlog en haat.

‘Ik wil dat iedereen weet wat vrijheid echt betekent”, herhaalde hij steeds.

Tot de laatste dagen van zijn leven bleef Louis vertellen over de verschrikkingen die hij had meegemaakt. Voor zijn verdienste voor het vaderland werd Louis Boeckmans in 2019 gehuldigd als ereburger van Laakdal.

(eigen foto’s LV – Louis en Sam – ltst foto zoon Herman vervangt vader op jaarlijkse grenadiersparade in Vorst)

HET BEGRIP GENOCIDE

Genocide betekent letterlijk ‘volkerenmoord’. Hiervan is sprake als er systematisch en doelbewust een volk of een bevolkingsgroep wordt uitgeroeid. In de geschiedenis is er talloze malen sprake geweest van genocide.

Raphael Lemkin
Raphael Lemkin

* De term genocide is pas in 1944 voor het eerst op papier gezet door de Poolse advocaat Raphael Lemkin (1900-1959), in diens studie Axis Rule in Occupied Europe.

* Hij bereidde ook het Genocideverdrag voor, dat in 1948 tot stand kwam. Genocide is een samenvoeging van het Grieks genos (ras, volk of stam) en het Latijnse achtervoegsel cide (afkomstig van het werkwoord caedere: doden.* Het internationaal recht geeft de volgende definitie:

Een bijzondere en massale vorm van buitengerechtelijke executies of democide.

* Genocide valt onder de grotere noemer van misdrijven tegen de menselijkheid, zoals gedefinieerd kort na de Tweede Wereldoorlog bij de Neurenberger Processen en in het Genocideverdrag (1948).

* Onder genocide valt meer dan alleen ‘etnische zuiveringen’. Genocide is een aanzienlijk breder verschijnsel. Dit blijkt uit het op 9 december 1948 vastgestelde Genocideverdrag van de Verenigde Naties, ook wel het ‘Verdrag voor het voorkómen en bestraffen van de misdaad van genocide’ genoemd .

* Dit verdrag werd op 12 januari 1951 geratificeerd. Onder genocide vallen volgens de vaststelling in het Genocideverdrag (artikel 2) de volgende handelingen:

  • Daden gericht op destructie van het geheel of een deel van een nationale, etnische, raciale of religieuze groep, door het doden van leden van de groep.
  • Het opzettelijk toebrengen van lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep.
  • Het scheppen van voorwaarden die tot de fysieke vernietiging van de gehele groep of delen daarvan leiden.
  • Het opleggen van maatregelen die geboorten binnen de groep verhinderen.
  • Het gedwongen overbrengen van kinderen uit de groep naar een andere groep.

* Het Genocideverdrag bepaalt dat genocide niet de aangelegenheid van één staat is, maar een zaak van internationale betrokkenheid. Elke staat kan een beroep doen op de VN om maatregelen te nemen ter voorkoming of onderdrukking van genocide.

Voorbeelden genocide in de geschiedenis

 

Beklaagdenbank tijdens het Proces van Neurenberg
Beklaagdenbank tijdens het Proces van Neurenberg

** De bekendste volkerenmoord van de twintigste eeuw is de Holocaust (Shoah), de moord op Europese Joden door nazi-Duitsland.

* Tijdens het Proces van Neurenberg (1945-1946) was een van de aanklachten tegen oorlogsmisdadigers ‘misdaden tegen de menselijkheid’.

* Onder andere Hermann Göring, Arthur Seyss-Inquart, Joachim von Ribbentrop en Albert Speer werden daar aangeklaagd en berecht.

* Maar in de loop van de tijd zijn er veel meer gevallen van volkerenmoorden geweest. Al in de Oudheid kwam de uitroeiing van complete bevolkingsgroepen voor. In de tijd van het kolonialisme werden groepen volken uitgeroeid in onder meer Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Azië en Afrika.

* Bekende genociden uit de twintigste eeuw waren, naast de Holocaust, de Armeense Genocide (1915), de Indonesische genocide (!965-1966), de Rode Khmer in Cambodja onder Pol Pot (1975-1979), de Rwandese Genocide (1994) en de Joegoslavische Oorlogen (1991-2001).

Grootste naoorlogse volkerenmoord: Tweede Congolese Oorlog

 

* In de Democratische Republiek Congo vond, qua omvang, de grootste volkerenmoord plaats sinds de Tweede Wereldoorlog: de Tweede Congolese Oorlog.

Deze Afrikaanse Wereldoorlog, zoals het conflict ook wel is genoemd, begon in 1998, stopte in 2003, maar ebde door tot 2008. In de jaren 1998-2008 lieten maar liefst 5,4 miljoen mensen in dit conflict het leven.

 * (met dank aan ‘Historiek’)

1 2 3