de ijsheiligen komen eraan

Geen mens die het vandaag nog gelooft, maar tot vorig jaar bestond de term ‘ijsheiligen’ nog steeds, de periode van 11 tot en met 14 mei is bedoeld. Dagen dat er nog kans is op (nacht)vorst.

* Vorig jaar kenden we ook een prachtig voorjaar. Mijn dahlia’s waren al 30 cm hoog, maar na de eerste ijsheiligennacht was dat alles tot een prak zwarte brij verworden. Mamertus, de eerste uit het rijtje van 4, was de schuldige.

* Wie in de lente vroeg aan de slag wil in de tuin, zijn de ijsheiligen van belang, zegt het eeuwenoude orakel. Jonge zaailingen kunnen vernield worden door nachtvorst. Een veelgehoord advies is dan ook om dergelijke plantjes pas ná de ijsheiligenperiode buiten te zetten.

* Het fenomeen is vrij algemeen bekend. De boeren en tuinkwekers van vroeger lieten zich niet misleiden. Met de ijsheiligen worden de katholieke heiligen bedoeld van wie de naamdagen vallen in de periode 11 tot en met 14 mei…

* De ijsheiligen  zijn Mamertus (11 mei), Pancratius (12 mei), Servatius van Maastricht (13 mei) en Bonifatius van Tarsus (14 mei)

* De ijsheiligen zijn ook terug te vinden in verschillende oude weerspreuken, zoals:  Pancraas. Servaas en Bonifaas, geven ijs en vorst helaasHet kan vriezen tot in mei, tot de ijsheiligen Mamertus en Pancraas, Servatius en Bonifaas zijn voorbij.

* Nog spreuken … Voor ijsheiligen de bloemen buiten, veelal kun je daar naar fluiten –  Wacht af tot ze zijn voorbij, de bloemen zijn u daarvoor blij – Al is Mamertus oud en grijs, hij houdt van vriezen en van ijs.     (Historiek stak een handje toe)

* ‘t Is maar dat je ‘t weet …

Karel de Goede …

Weinig nieuws te vinden vandaag. Dus werd het even kijken op de scheurkalender. Karel de Goede heeft vandaag zijn dagje ,  2 maart  is zijn feestjesdag.

* Karel van Denemarken, later Karel de Goede werd geboren in Denemarken als zoon van koning Knoet IV van Denemarken. Zoals veel ridders uit die tijd, vertrok Karel van Denemarken ook op pelgrimstocht naar het Heilige Land (1107-1108).

* Hij fungeerde er als raadgever voor zijn neef, graaf Boudewijn VII van Vlaanderen, bijgenaamd ‘Hapkin’. Karel werd regent van Vlaanderen toen Boudewijn VII op veldtocht ging naar Normandië in 1117 en 1118 . Boudewijn overleed  in 1119.

* Karel volgde zijn kinderloze neef Boudewijn VII op . Die had hem aangewezen als zijn opvolger , nog vóór zijn dood op 17 juni 1119. Ondanks enige weerstand tegen zijn persoon werd hij toch als graaf van Vlaanderen erkend.

* Karel was een godvruchtige vorst . Zijn hele binnenlandse politiek was vooral gericht op de vestiging en de handhaving van de openbare vrede door de bestrijding van onrecht en armoede.

* Hiermee reed hij tegen de kar van een deel van de kleine adel, onder meer de rijke familie van Erembald . Die kon zich doen opnemen in de adel, hoewel ze van onvrije afkomst waren .

* Toen de graaf na een juridisch dispuut de onvrije afkomst van de Erembalden in het openbaar beklemtoonde, werd hij het slachtoffer van een samenzwering, geleid door Bertulf, proost van het Brugse Sint-Donaaskapittel en zelf een lid van de clan der Erembalden.

* Karel werd in de Sint-Donaaskerk van Brugge vermoord. De 28 samenzweerders werden gevangengenomen en op bevel van de Franse koning Lodewijk VI, van de hoogste toren van de burcht geworpen.

* Door het ontbreken van een rechtstreekse erfgenaam, veroorzaakte Karels’ dood een ernstige politieke crisis. Hiervan maakte de koning van Frankrijk gebruik om zijn Normandische achterneef Willem Clito als graaf op te dringen . Dat stootte op verzet in Brugge en Gent.

* Uiteindelijk werd Karel opgevolgd door Diederik van de Elzas, een neef die de machtsstrijd won met de steun der Vlaamse steden. Dit was de eerste gelegenheid waarbij de steden een doorslaggevende rol speelden in de Vlaamse politiek.

* In 1884 werd Karel de Goede door de Katholieke Kerk zalig verklaard. Zijn neogotische reliekschrijn (1883-1885) staat in een zijkapel van de Sint-Salvatorskathedraal (Brugge). Op de scheurkalender wordt hij vandaag 2 maart (Asdag?) herdacht .

* Een opgerolde gouache-tekening op hout (35 op 25 cm) met ‘le bon conte de Flandre’ werd in 1782 gevonden te Brugge in het reliekschrijn waarin de beenderen van de Vlaamse graaf bewaard werden.

* Tussen 1606 en 1782 werd dit schrijn niet geopend. De afbeelding bleef in het schrijn tot 1957, waarna het portret werd ingelijst en in Brugge nog steeds bewaard wordt.

-met dank voor een oogje over de muur van Wikipedia-

Bonifatius van Brussel

Bonifatius van Brussel (1183 – 19 februari 1260)… las ik vanmorgen op mijn scheurkalender. Bonifacius, van Brussel nog wel. Nooit van gehoord. Wikipedia zorgde nog maar eens voor opheldering.

* Bonifatius was een katholieke prelaat die diende als bisschop van Lausanne van circa 1231 tot 1239.

* Hij nam ontslag nadat agenten van de Heilige Roomse keizer Frederik II hem hadden aangevallen.  Zijn relieken zijn ondergebracht in de Kapellekerk en in La Cambre waar hij overleed.

* Bonifatius werd geboren in het huidige België in 1183. Een cisterciënzer monnik van de abdij van Cambre, in de buurt van Brussel, vertrok in 1200 om te studeren aan de Universiteit van Parijs .

* Hij onderscheidde zich door zijn geleerdheid, onderwees dogma’s en werd een populaire docent. Hij werd gewijd voor het priesterschap terwijl hij doceerde  in Frankrijk en van 1222 tot 1229 ook aan onze universiteit.

* Maar al snel ontstond er een bittere onenigheid tussen docenten en studenten die hem ertoe aanzetten te vertrekken en ergens anders werk te zoeken. Tijdje later doceerde hij tot 1231 in Keulen aan de kathedraalschool.

* Hij werd bisschop van Lausanne in 1231 en troonde in zijn nieuwe zetel in maart 1231 nadat hij zijn bisschopswijding had ontvangen . Hij was enthousiast over deze benoeming, maar kreeg te maken met corrupte priesters die hij van op de preekstoel veroordeelde terwijl hij ook koning Frederik II uitkoos.

De koning himself stuurde zijn agenten om Bonifatius aan te vallen. Die liep ernstige verwondingen op maar wist te ontsnappen.

* In 1239 reisde hij naar Rome en kreeg toestemming van een onwillige paus Gregorius IX om af te treden. Later was hij hulpbisschop in Brabant.

* In 1245 woonde hij het Eerste Concilie van Lyon bij dat paus Innocentius IV had bijeengeroepen, en trok zich later terug in de abdij van La Cambre . Bonifatius overleed in 1265.