Werelddierendag

Dierendag , ook Werelddierendag is de dag waarop wereldwijd extra aandacht besteed wordt aan de dieren. Dierendag valt jaarlijks op 4 oktober.

* De datum van dierendag gaat terug naar de feestdag van Sint Franciscus van Assisi (4 oktober). Hij bekommerde zich om het lot van melaatsen, zwervers en andere armen, maar ook van planten en dieren. Volgens de overlevering hield hij ooit een preek voor vogels.(prent)

* Tijdens een internationaal congres in mei 1929 in Wenen pleitte R. Spurrier, secretaris van de “National Council for Animal Welfare” voor deze dag. 4 oktober werd uitgeroepen tot Werelddierendag.

Dierendag werd toen al in enkele steden gevierd in Amerika, Engeland, Duitsland, Oostenrijk, Australië en Indië.

* Sinds de jaren zestig gebruikt men deze datum voor het dierenrechtenactivisme. Ook werden meer activiteiten ontwikkeld om schoolkinderen bij het onderwerp te betrekken. (gelezen bij Wikipedia en andere)

* In sommige basisscholen wordt op 4 oktober ook aandacht besteed aan dierendag. Soms mogen kinderen een huis- of knuffeldier mee naar school nemen. Toch maar eerst aan je meester of juf vragen.

St-Bavo in Trichelhoek

* Vandaag zaterdag 1 oktober is het feest van St-Bavo in Trichelhoek-Eindhout. Zowat iedereen die af en toe een uitje waagt in Laakdal kent de overbekende Sint- Bavokapel in Trichelhoek. Je kan er gewoon niet naast kijken.

  • De kapel werd reeds gebouwd in de middeleeuwen. De eerste vermelding dateert uit 1503 maar de oorsprong ervan ligt wellicht vele eeuwen vroeger. 1 oktober is ook synoniem van Bamis, in onze Kempense contreien het echte begin van de herfst.

In de middeleeuwen was er reeds een woonkern in Trichelhoek gevestigd, geconcentreerd rond drie grote hoeven die juridisch verbonden waren aan een leenhof. Ook de naburige Rendershoek, afhankelijk van het Hof Vander Galen van Vorst, moet ook reeds vroeg bewoond geweest zijn.

Zoals gebruikelijk vestigden de eerste bewoners zich op de beste gronden, in de buurt van drinkbaar water waarvan toen in Grote en Kleine Laak nog helemaal geen gebrek was. Het is bovendien best mogelijk dat in Trichelhoek ook de eerste woonkern van Eindhout ontstond, de Sint-Bavokapel de eerste bidplaats was en dat op de plaats van de huidige Sint-Lambertuskerk pas later een kapel werd gebouwd. Zekerheid daaromtrent ontbreekt evenwel.

Bedevaarten

In de 17de eeuw kenden de bedevaarten naar de H. Bavo in Trichelhoek een hoogtepunt. Uit het Hageland en de Kempen stroomden op 1 oktober, met Bamis, de pelgrims toe, voornamelijk om genezing af te smeken tegen kinkhoest.

In 1963/1964 was ik interimaris in de gemeentelijke jongensschool van Eindhout. Op 1 oktober trokken wij met de kinderen naar de St-Bavokapel voor een eucharistie om Bamis te vieren, het echte begin van de herfst en om de hemelbewoners te bedanken voor de oogsten die toen al zo goed als binnen waren gehaald. Maïsvelden als nu waren er nog niet te zien. Nadien mochten de kinderen voorzichtig kijken in de waterput die genezend water tegen kinkhoest zou bevatten. Veel pelgrims waren er evenwel niet meer in de sixties, hooguit een paar enkelingen kwamen er nog bidden voor bijstand.

Kapel

De St-Bavokapel staat op een terp of heuveltje. Het is een stijlvol bakstenen gebouw, verfraaid met witte zandsteen en bekroond met een sierlijk klokkentorentje op het spitse zadeldak. De muren zijn met steunberen versterkt en aan de zijkant van het koor is een kleine sacristie aangebouwd,. Aan de kapel kan men ook een wandeling starten die u het mooie natuurgebied het Trichelbroek laat ontdekken.

Bamis

Bamis, eigenlijk ‘Baafmis’ (samentrekking van Bavo en mis), is de feestdag van Sint-Bavo op 1 oktober. St-Bavo is de patroonheilige van het bisdom Gent, patroon ook van de goede oogst. In Trichelhoek-Eindhout werd Sint-Bavo vroeger dus vooral door bedevaarders bezocht om kinkhoest te genezen.

Samengestelde bamis-woorden zijn: • bamistijd: benaming voor het begin van de herfst. • bamispacht: pacht die men rond de feestdag van Sint-Bavo moest betalen. • bamisweer: typisch herfstweer – regen afgewisseld met hevige windstoten – • bamismaan: de eerste volle maan van de herfst

(ludo vervloet 01/10/2013 –  Het Nieuwsblad)

de ijsheiligen komen eraan

Geen mens die het vandaag nog gelooft, maar tot vorig jaar bestond de term ‘ijsheiligen’ nog steeds, de periode van 11 tot en met 14 mei is bedoeld. Dagen dat er nog kans is op (nacht)vorst.

* Vorig jaar kenden we ook een prachtig voorjaar. Mijn dahlia’s waren al 30 cm hoog, maar na de eerste ijsheiligennacht was dat alles tot een prak zwarte brij verworden. Mamertus, de eerste uit het rijtje van 4, was de schuldige.

* Wie in de lente vroeg aan de slag wil in de tuin, zijn de ijsheiligen van belang, zegt het eeuwenoude orakel. Jonge zaailingen kunnen vernield worden door nachtvorst. Een veelgehoord advies is dan ook om dergelijke plantjes pas ná de ijsheiligenperiode buiten te zetten.

* Het fenomeen is vrij algemeen bekend. De boeren en tuinkwekers van vroeger lieten zich niet misleiden. Met de ijsheiligen worden de katholieke heiligen bedoeld van wie de naamdagen vallen in de periode 11 tot en met 14 mei…

* De ijsheiligen  zijn Mamertus (11 mei), Pancratius (12 mei), Servatius van Maastricht (13 mei) en Bonifatius van Tarsus (14 mei)

* De ijsheiligen zijn ook terug te vinden in verschillende oude weerspreuken, zoals:  Pancraas. Servaas en Bonifaas, geven ijs en vorst helaasHet kan vriezen tot in mei, tot de ijsheiligen Mamertus en Pancraas, Servatius en Bonifaas zijn voorbij.

* Nog spreuken … Voor ijsheiligen de bloemen buiten, veelal kun je daar naar fluiten –  Wacht af tot ze zijn voorbij, de bloemen zijn u daarvoor blij – Al is Mamertus oud en grijs, hij houdt van vriezen en van ijs.     (Historiek stak een handje toe)

* ‘t Is maar dat je ‘t weet …

Karel de Goede …

Weinig nieuws te vinden vandaag. Dus werd het even kijken op de scheurkalender. Karel de Goede heeft vandaag zijn dagje ,  2 maart  is zijn feestjesdag.

* Karel van Denemarken, later Karel de Goede werd geboren in Denemarken als zoon van koning Knoet IV van Denemarken. Zoals veel ridders uit die tijd, vertrok Karel van Denemarken ook op pelgrimstocht naar het Heilige Land (1107-1108).

* Hij fungeerde er als raadgever voor zijn neef, graaf Boudewijn VII van Vlaanderen, bijgenaamd ‘Hapkin’. Karel werd regent van Vlaanderen toen Boudewijn VII op veldtocht ging naar Normandië in 1117 en 1118 . Boudewijn overleed  in 1119.

* Karel volgde zijn kinderloze neef Boudewijn VII op . Die had hem aangewezen als zijn opvolger , nog vóór zijn dood op 17 juni 1119. Ondanks enige weerstand tegen zijn persoon werd hij toch als graaf van Vlaanderen erkend.

* Karel was een godvruchtige vorst . Zijn hele binnenlandse politiek was vooral gericht op de vestiging en de handhaving van de openbare vrede door de bestrijding van onrecht en armoede.

* Hiermee reed hij tegen de kar van een deel van de kleine adel, onder meer de rijke familie van Erembald . Die kon zich doen opnemen in de adel, hoewel ze van onvrije afkomst waren .

* Toen de graaf na een juridisch dispuut de onvrije afkomst van de Erembalden in het openbaar beklemtoonde, werd hij het slachtoffer van een samenzwering, geleid door Bertulf, proost van het Brugse Sint-Donaaskapittel en zelf een lid van de clan der Erembalden.

* Karel werd in de Sint-Donaaskerk van Brugge vermoord. De 28 samenzweerders werden gevangengenomen en op bevel van de Franse koning Lodewijk VI, van de hoogste toren van de burcht geworpen.

* Door het ontbreken van een rechtstreekse erfgenaam, veroorzaakte Karels’ dood een ernstige politieke crisis. Hiervan maakte de koning van Frankrijk gebruik om zijn Normandische achterneef Willem Clito als graaf op te dringen . Dat stootte op verzet in Brugge en Gent.

* Uiteindelijk werd Karel opgevolgd door Diederik van de Elzas, een neef die de machtsstrijd won met de steun der Vlaamse steden. Dit was de eerste gelegenheid waarbij de steden een doorslaggevende rol speelden in de Vlaamse politiek.

* In 1884 werd Karel de Goede door de Katholieke Kerk zalig verklaard. Zijn neogotische reliekschrijn (1883-1885) staat in een zijkapel van de Sint-Salvatorskathedraal (Brugge). Op de scheurkalender wordt hij vandaag 2 maart (Asdag?) herdacht .

* Een opgerolde gouache-tekening op hout (35 op 25 cm) met ‘le bon conte de Flandre’ werd in 1782 gevonden te Brugge in het reliekschrijn waarin de beenderen van de Vlaamse graaf bewaard werden.

* Tussen 1606 en 1782 werd dit schrijn niet geopend. De afbeelding bleef in het schrijn tot 1957, waarna het portret werd ingelijst en in Brugge nog steeds bewaard wordt.

-met dank voor een oogje over de muur van Wikipedia-

Bonifatius van Brussel

Bonifatius van Brussel (1183 – 19 februari 1260)… las ik vanmorgen op mijn scheurkalender. Bonifacius, van Brussel nog wel. Nooit van gehoord. Wikipedia zorgde nog maar eens voor opheldering.

* Bonifatius was een katholieke prelaat die diende als bisschop van Lausanne van circa 1231 tot 1239.

* Hij nam ontslag nadat agenten van de Heilige Roomse keizer Frederik II hem hadden aangevallen.  Zijn relieken zijn ondergebracht in de Kapellekerk en in La Cambre waar hij overleed.

* Bonifatius werd geboren in het huidige België in 1183. Een cisterciënzer monnik van de abdij van Cambre, in de buurt van Brussel, vertrok in 1200 om te studeren aan de Universiteit van Parijs .

* Hij onderscheidde zich door zijn geleerdheid, onderwees dogma’s en werd een populaire docent. Hij werd gewijd voor het priesterschap terwijl hij doceerde  in Frankrijk en van 1222 tot 1229 ook aan onze universiteit.

* Maar al snel ontstond er een bittere onenigheid tussen docenten en studenten die hem ertoe aanzetten te vertrekken en ergens anders werk te zoeken. Tijdje later doceerde hij tot 1231 in Keulen aan de kathedraalschool.

* Hij werd bisschop van Lausanne in 1231 en troonde in zijn nieuwe zetel in maart 1231 nadat hij zijn bisschopswijding had ontvangen . Hij was enthousiast over deze benoeming, maar kreeg te maken met corrupte priesters die hij van op de preekstoel veroordeelde terwijl hij ook koning Frederik II uitkoos.

De koning himself stuurde zijn agenten om Bonifatius aan te vallen. Die liep ernstige verwondingen op maar wist te ontsnappen.

* In 1239 reisde hij naar Rome en kreeg toestemming van een onwillige paus Gregorius IX om af te treden. Later was hij hulpbisschop in Brabant.

* In 1245 woonde hij het Eerste Concilie van Lyon bij dat paus Innocentius IV had bijeengeroepen, en trok zich later terug in de abdij van La Cambre . Bonifatius overleed in 1265.