Paus Leo IX

** Paus Leo IX , geboren op 21 juni 1002 onder de naam ‘Bruno van Egisheim en Dagsburg’ staat bekend als een hervormingsgezinde paus. Hij probeerde de Kerk om te vormen tot een machtig instituut.

* Hij voerde het celibaat opnieuw in en probeerde eigenhandig de Noormannen te verdrijven uit Italië. De Kerk had in die tijd ook een eigen leger.

* In 1054 ging hij echter te ver met zijn machtsambities en veroorzaakte het Grote Schisma binnen de christelijke gemeenschap. Bruno weigerde nl. de prestigieuze positie  te accepteren zonder gekozen te zijn door de clerus en het volk van Rome.

* Pas op 12 februari 1049, hij was toen 46, arriveerde hij in het Vaticaan en nam hij de naam ‘Paus Leo IX’ aan. Leo werd bekend als een hervormingsgezinde paus, die van de kerk een machtig instituut wilde maken.

* Zo vormde hij het college van kardinalen om tot een krachtig bestuursapparaat en organiseerde hij door heel Europa verscheidene concilies en synodes om de eenheid van het geloof te bevorderen.

** Tevens probeerde hij Italië met geweld te bevrijden van de Noormannen, maar in 1053 werd het Pauselijke leger verslagen bij de ‘slag om Civitate’ en werd Leo zelfs enige tijd gevangen gezet.

* Het dieptepunt van zijn pausschap zou Leo IX echter pas een jaar later bereiken. In 1054 stuurde hij namelijk een brief naar Michael Caerularius, de patriarch van Constantinopel, waarin hij benadrukte dat de paus het enige centrale gezag binnen de kerk was.

* Hij deed dit onder meer met een verwijzing naar de ‘Donatio Constantini’, een document waarvan later bleek dat het een vervalsing was.

* De patriarch wees de theorie van de pauselijke superioriteit echter af, met als gevolg een breuk binnen de christelijke Kerk die later bekend werd als het ‘Grote Schisma’. Paus Leo IX overleed nog datzelfde jaar, op 18 april 1054, even voor zijn 52ste verjaardag.

Waar het mis ging …

* In 381 bepaalde de Synode van Constantinopel over het leerstuk van de goddelijke drie-eenheid, dat ‘de Geest alleen voortkomt uit de Vader’.

* Maar vanaf de zesde eeuw begonnen gemeenten in het voormalige West-Romeinse Rijk (dat in 476 ten onder ging) het zogeheten filoque: de Heilige Geest zou voortkomen uit God de Vader én God de Zoon.

* In de elfde eeuw verhief de Rooms-Katholieke Kerk het filioque tot officiële leer, tot groot ongenoegen van de kerken in Byzantium (het Oost-Romeinse Rijk, dat tot 1453 heeft bestaan).

* Andere meningsverschillen waren zendelingen uit het Westen, die in Byzantium actief waren. Verder hadden in het zuiden van Italië geestelijken van Griekse en Latijnse komaf onderlinge conflicten.

* Geestelijke leiders in Constantinopel erkenden Rome vaak niet als gezaghebbend centrum van de kerk. De paus, zo vonden zij, was geen kerkelijke oppergod. In 1054 ging het helemaal mis. Voor de Kerk en … voor de paus. Hij moest nog 52 worden toen hij … overleed.

LOPEND VUUR

Dankzij fotograaf Michel Vanmechelen kan U meebeleven met wat de parochiële delegatie uit Meerhout-Laakdal gisteren mocht ervaren op het Pinksterfeest van het Bisdom in Turnhout.

Onderstaande link geeft je toegang tot de reeks foto’s die hij maakte tijdens het evenement “Lopend vuur” in Turnhout op 2 juni 2022.

Je kan deze bekijken en/of downloaden, dit duurt wel even want het zijn er echt veel. (pastor Eric)

https://we.tl/t-KI32EWZqv7

RESTAURATIE SINT-GERTRUDISKERK vorst

STARTEN WERKEN ECHT MORGEN 1 JUNI ?

Het dossier werd op 4/2/2022 aanbesteed en toegewezen aan de firma PIT Antwerpen uit Kapellen. De werken starten op 1 juni 2022. Naast de gevelrestauratie is er ook de restauratie van de
kerkhofmuur. De kosten worden geraamd op 55 300 euro. Ten laste van de gemeente.

Na afloop van de werken is een mooi geheel ontstaan met de kerk omringd door de begraafplaats die enkele jaren geleden werd heringericht. De globale kostprijs van de uitvoering van deze werken inclusief ontwerpkosten en btw wordt geraamd op 2 231 214 euro. Vlaanderen heeft een toelage toegezegd van 1 425 000 euro en de gemeente komt tussen voor een bedrag van ca. 225 000 euro. Het saldo zal door de kerkfabriek betaald worden, die hiervoor een aantal bouwpercelen verkocht heeft .

  1. Erfgoedwaarde

De Sint-Gertrudiskerk is een georiënteerde laatgotische kruiskerk, waarvan de bouw
teruggaat naar het midden van de 15de eeuw (1401 – 1500). De 50 m hoge toren met een muurdikte
tussen 1,50 tot 1,80 m dateert van circa 1520. Het schip werd verbouwd omstreeks 1750 waardoor er in 1756 onder meer zijbeuken werden aangebouwd.

De diverse materialen en talrijke bouwsporen wijzen echter op een meer complexe bouwgeschiedenis waarbij ook 19de-eeuwse herstelling- en verbouwingswerken naar ontwerp van P.J. Taeymans een impact hebben op het huidige uitzicht van de kerk.

Ze werd gerestaureerd in 1938 naar ontwerp van S. Leurs en J. Schellekens en in 1966-1968 naar ontwerp van N. Van de Velde.

Opvallende kleureffecten door het afwisselend en onregelmatig gebruik van bruine ijzerzandsteen, witte zandsteen en rode baksteen zijn karakteristieke kenmerken voor de gotische kerken van het Hageland en de Zuiderkempen. Sedert haar ontstaan werd de kerk toegewijd aan de H. Gertrudis van Nijvel en kreeg ze de vermelding ‘Gertrudisheiligdom’. De kerk werd beschouwd als een belangrijk bedevaartsoord dat een grote bloei kende in de 17de eeuw (1601-1700).  Op 30-05-1936 werd de kerk als beschermd gebouw geklasseerd en vanaf 29 maart 2019 kreeg het een erkenning als bouwkundig erfgoed.

  1. Kerk en begraafplaats

Kenmerkend voor de Sint-Gertrudiskerk is haar ligging (buiten het centrum van Groot-
Vorst),met rond de kerk de begraafplaats die nog steeds in gebruik is. Die is ommuurd en omhaagd met aan de zuidzijde de ‘Gertrudisput’ die volgens niet bewezen overlevering een Romeinse (?) put met geneeskrachtig water zou hebben.

De kerkhofmuur en put komen eveneens in aanmerking voor restauratie.
In de directe buurt van de inkom zijn de erebegraafplaatsen van de oud-strijders van de twee wereldoorlogen.

Praktische aandachtspunten zijn …

* Vermindering van het aantal parkeerplaatsen door de plaatsing van de noodzakelijke werfketen en stockagemogelijkheden.

* Mogelijke hinder langs de wegenis van de Kerkstraat tegen de kerkhofmuur aan.
* In de directe buurt van de gevels is het stallen van fietsen niet steeds mogelijk.
* Stellingen worden geplaatst tegen de gevels van de kerk en toren.
* Noodzakelijk snoeien van bomen in directe buurt van de kerk.
* Het gebruik van de kerk voor de eredienst blijft steeds mogelijk. Enige hinder kan tot de mogelijkheden behoren. Getracht wordt dit zo sterk mogelijk te beperken.
* De ramen van de kerk zullen voor herstelling worden verwijderd. De openingen worden gedicht waardoor de verlichting van de kerk zal moeten verhoogd worden.
* De graven in de directe buurt van de kerk kunnen lijden onder stof en
steengruis. Daarom bevelen we u aan om de grafzerken met plastiek af te dekken.
Door de plaatsing van de stellingen kan de toegang naar bepaalde grafzerken gehinderd of soms wel onmogelijk worden.


*** Verdere planning

* Aansluitend op de  restauratiewerken verwachten wij de goedkeuring door de Vlaamse minister van Erfgoed van het dossier van de vernieuwing van de verwarmingsinstallatie. Dit dossier werd in 2015 ontvankelijk verklaard en hopelijk wordt de definitieve goedkeuring en erfgoedpremie in 2023 toegekend.

* In 2009 heeft de gemeente de opdracht voor het ontwerpen van de binnenrestauratie eveneens toegekend aan het architectbureau Arat. De dossiers worden uitgewerkt en ingediend voor betoelaging. De werken, waarvoor geen subsidiëring mogelijk is, zullen volgens noodzakelijkheid ook uitgevoerd worden.

* De kerkfabriek zal regelmatig informeren over de vordering van de werken en de impact die er al is voor de praktische werking en het gebruik van de kerk.

* Wij hopen dat de werken vlot mogen verlopen en houden ons graag beschikbaar voor mogelijke klachten. Contact nemen met de voorzitter van de kerkfabriek.

* Contactgegevens: tel. 0477/242320 of via mail Vanbel.coenen@skynet.be.
KERKFABRIEK en PAROCHIETEAM Sint-Gertrudis Groot-Vorst

DE KRUISDAGEN …

En toch was er nog iets dat ik hoe-dan-ook niet mocht vergeten… Och, ja… de kruisdagen. De drie dagen voor O.H.Hemelvaart, dit jaar op 26 mei, vanaf  morgen dus. Bij sportlui de dag van de ABDIJENTOCHT. Dit jaar wordt er gelopen van Tongerlo naar Averbode.

* Met de ‘drie kruisdagen’ bedoelt de katholieke kerk de maandag, dinsdag en woensdag voor donderdag Hemelvaartsdag. De jeugd van nu heeft er wellicht nooit van gehoord. Geen erg, men kan niet alles onthouden.

* Vijftig, zestig, zeker zeventig jaar geleden werd het reilen en zeilen in het dorp nog helemaal gedirigeerd door kerk en pastoor. En steeds werd de schoolgaande jeugd daarbij betrokken. Die schitterde immers van heiligheid, al waren de pastoor en de onderpastoor daarvan niet helemaal overtuigd.

* Regelmatig kregen we tijdens de dagelijkse mis een tik tegen de oren om bij het sacrale gebeuren te blijven, maar dat namen we erbij. Thuis repten we daar  met geen woord over want dat maakte de zaak alleen maar erger. De pastoor was de baas, had altijd gelijk en daarmee basta. Zo simpel was dat in die tijden.

DOOR DE VELDEN

* Het gebruik van drie dagen na elkaar processie te lopen is al zeer oud. Het ontstond rond 470 en werd door bisschop Mamertus van Vienne ingevoerd. Dat bewuste jaar werd een bidprocessie gehouden om Gods hulp af te smeken tegen rampen en nood, waar Zuid-Frankrijk in die tijd veel door geteisterd werd. Sinds de 9e eeuw vond de processie ook plaats in Rome, maar pas tegen het einde van de middeleeuwen werd zij door de gehele Kerk overgenomen.

* In de vroege morgen van die drie dagen trokken de boeren en allen die met de boerenstiel verwant waren in processie langs de velden om alle heil van daarboven af te smeken. Een beeld dat al lang verdwenen is. Toch houdt men in sommige gemeenten (kleurfoto Glabbeek-Zuurbemde) deze traditie, weliswaar in veel kleinere vorm, nog in stand.

* De schoolkinderen werden dus massaal gemobiliseerd om drie dagen lang mee door de velden te hossen. En dat lieten ze geen twee keer vragen. De processie werd meteen na de vroegmis van 07u gevormd en trok elke dag een andere richting uit. Daarmee probeerde men geen enkele boer voor te trekken bij de hemelse weermakers.

* De benaming ‘kruisdagen’ is waarschijnlijk ontleend aan de gewoonte om op deze dagen ‘een kruis mee te dragen’ om de processie te leiden. De priester werd helemaal voorin geassisteerd door twee of meer misdienaars in het ornaat van de kerk.

* Omwille van die kledij heb ik ook altijd gehoopt om ook misdienaar te mogen worden, maar dat lukte niet in de kerk van Veerle , ondanks het feit dat ik elke dag een trouwe kerkganger was. Flor Mangelschots (van bakker trapken op – Vorstsebaan) en ik vochten steevast voor ‘de eerste stoel’ in de eerste mis.

* Omdat we in de grote kerk geen schijn van een kans maakten tegen de mannen van Louis van Sekke werden we beiden dan maar gedelegeerd naar het ‘peekeshuis’ aan de Vorstsebaan (ex middenschool). Daar was de stank van urine in de krappe kapel bijna niet te harden op een nuchtere maag. Dat avontuur duurde dus niet lang. Ik was elf, het seminarie van Hoogstraten was dichtbij en daar werd ik overstelpt met ‘misdienen’. Maar we dwalen af…

* Onderweg werd in en tussen de velden gebeden dat het een aard(e) had. De litanie van zowat alle heiligen in de hemel passeerde dagelijks de revue. Tussen de processielopers vond men natuurlijk ook een aantal gasten die een eigen versie van die litanie lieten horen en liever andere commentaar gaven op de gewassen van de boeren.

* Een beetje jaloers waren we wel op die jongens en meisjes die gewijde palmtakjes (van Palmzondag) op elk perceel in de grond mochten steken. Je wist maar nooit wat die (weer)god(en) met de boeren van plan waren.

* Al bij al vonden wij begin de jaren 1950 die vroege morgentochten door de velden erg plezierig. Als we tenminste niet verrast werden door een regenbui. Want vlug naar huis lopen om kleren te wisselen was er toen niet bij.

* Van de kerk ging het immers bijna recht naar school. Alleen de mannen van ”t Dorp’ konden zich thuis nog omkleden. De kinderen van de Hei bv. , die te voet naar school kwamen en ’s middags bij bevriende mensen in het dorp hun boterhammetjes gingen eten… Ik denk niet dat zij ook mee moesten lopen in de processie.

 

** Antwoord van Louis, een lotgenoot van mij in Hoogstraten…

Toevallig las ik deze week nog eens in Boerenpsalm het verhaaltje dat Wortel met de meid van de Lorejas “efkens was gevallen”. Bonk! Ineens de stier buiten. Die dwaze kriek had hem niet vastgebonden.

En toen dacht ik aan: Trees kom gauw den os is los. Wie me influisterde om dat te zingen had waarschijnlijk ook het tweede hoofdstukje van Boerenpsalm gelezen en de stier vervangen door een os omdat dat beter klonk in harmonie met dat latijn. En nu doe je mij nog eens aan die onzalige tijd in’t pastoorsfabriekske denken.

PALMZONDAG

Palmzondag – from hero to zero –

Eerst feestelijk binnengehaald als een koning, valt Jezus enkele dagen later van dat voetstuk. In Jeruzalem wachten hem lijden, verguizing en dood.

* Palmzondag, Palmpasen of Passiezondag is het dit jaar op 10 APRIL 2021. De laatste zondag van de 40-dagentijd en de 1ste dag van de Goede Week die eindigt op Stille Zaterdag. De Goede Week vertelt het lijden en sterven van Christus.

De benaming Goede Week verwijst in de Kerk naar het geloof dat de dood dankzij Jezus definitief overwonnen is.

* De laatste dagen van de Goede Week – Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag – zijn zowat de voornaamste dagen in de voorbereiding op Pasen, het absolute hoogfeest van het kerkelijk jaar.

Palmtakken op -zondag

* In de katholieke kerk werd Palmpasen vanouds gevierd met de zegening van palmtakken. Die zijn gezegend en besprenkeld met wijwater.

Na de eucharistie werden de gezegende palmtakken thuis achter de kruisbeelden gestoken.

Wat is de betekenis van Palmzondag in het Nieuwe Testament?

* De 4 evangelisten (Mattheüs 21,1-11Marcus 11,1-11Lucas 19, 28-44 en Johannes 12,12-19) vertellen hoe Jezus 6 dagen voor het Pescha, het joodse Pasen, aankomt in Bethanië en Bethfagé. Die avond eet hij met zijn goede vriend Lazarus en zijn zussen Maria en Martha.

* Jezus stuurt dan 2 leerlingen naar een dorpje in de buurt om een ezelsveulen op te halen waar nog niemand op gereden heeft. Als ze daarop aangesproken worden, moeten ze antwoorden dat ‘de Heer’ het veulen nodig heeft en het ook zal terugsturen. Zo gebeurde het ook.

* De leerlingen legden hun mantels op de rug van het ezelsjong en Jezus ging erop zitten. Vele pelgrims zijn – net als Jezus – naar Jeruzalem gekomen om Pesach te vieren. Ze stonden langs de weg te wuiven en riepen Jezus toe:

Hosanna! Gezegend hij die komt in de naam van de Heer! Gezegend het komende koninkrijk van onze vader David! Hosanna in de hemel! (Mc 11,9-10)

* Ze spreidden hun mantels uit op de weg en haalden jonge takken van de bomen – Johannes schrijft uitdrukkelijk over palmtakken (Joh 12,13) – om die ook op de weg te leggen als teken van zijn koningschap.

* In Jeruzalem aangekomen, gaat Jezus naar de tempel. Het is er een drukte van jewelste: er wordt verhandeld en geld gewisseld.

* Jezus ontstak in woede, joeg alle handelaars de tempel uit en gooide hun tafels om. Daardoor raakte Jezus nog meer in conflict met de hogepriesters. Dat zou uiteindelijk uitlopen op zijn gevangenneming en dood.

* Na die uitbarsting kwamen vele zieken naar hem toe en hij genas hen. ‘s Avonds keerde hij met zijn 12 leerlingen terug naar Bethanië.

.

Zo nederig als ezeltjes

* Het binnenkomen van Jezus op een ezel was de vervulling van een oude profetie van de profeet Zacharia die de intocht in Jeruzalem beschreef (Zach 9, 9).

Wie op een paard zit, troont hoog boven de mensen uit. Hij toont daarmee zijn macht en gezag. Wie daarentegen op een ezel zit – en zeker op een ezelsveulen – steekt nauwelijks boven andere mensen uit.

* In de bijbel is de ezel dan ook ‘een beeld van nederigheid en kwetsbaarheid.’ Het verwijst naar de Messias die komt als de koning van de vrede.

Palmtakken om de overwinning te vieren

De rechtvaardige groeit op als een palmboom, hij schiet omhoog als een ceder op de Libanon, geplant in het huis van de Heer en opgegroeid in de voorhof van God. (Psalm 92, 13-15)

* Johannes liet zich door deze psalm inspireren, toen hij schreef dat de omstaanders takken trokken van palmbomen (Joh 12,13). De lange veer-vormige bladeren van de dadelpalm staan symbool voor deugd en overwinning (1 Makkabeeën 13,51). Ze verwijzen naar de rechtvaardige koning.

Vandaag Hosanna, morgen ‘Kruisig hem’

* De mensen riepen Jezus enthousiast Hosanna toe, Hebreeuws voor help toch. De manier waarop Jezus binnenkwam in Jeruzalem herinnerde eraan hoe Salomo als nieuwe koning in Jeruzalem werd ingehaald (1 Kon 1, 32-40).

Jezus’ intrede was daarom zowel voor de Romeinse bezetter als voor de hogepriesters een duidelijke provocatie.

* Het christelijke gezegde ‘Vandaag Hosanna! morgen Kruisig Hem!’ waarschuwde  voor de grillen van het volk, die iemand vandaag kunnen toejuichen om hem/haar even later te verguizen.   (Ilse Cornu in KerkNet)

PASEN op … tweede paasdag

Hieronder twee foto’s van het Veerlese  SINT-CECILIAKOOR in volle actie. De koorleden repeteren met veel inzet voor een mooie, plechtige Paasmis in de Kerk van O-L-V- in de Wijngaard van Veerle…
.
.
Maar wat wil het geval ? De Paasmis zal in Veerle niet gevierd worden op Paasdag, wel op TWEEDE PAASDAG , maandag 18 april om half 10.  Met PASEN ZELF is er dus GEEN MIS in Veerle.
.

.

Er is wel een Paaswake op Paaszaterdag 16 april in de kerk van Veerle-Heide om 20 u.

.

Voor de Kerk en de fel uitgedunde schare gelovigen zijn het harde tijden. Waar zijn de paasvieringen uit onze jeugd gebleven? Komen die nog ooit terug? Weinig waarschijnlijk.

Pasen was 60-70 jaar geleden zonder meer de absolute hoogdag van het jaar. Een dag die het kerkelijke oversteeg, een hoogdag voor iedereen, van welke gezindte ook. In onze dorpen een dag waarop iedere mobiele man/vrouw  één van de drie missen uitkoos om zijn/haar paasplicht te voldoen. Pastoor, onderpastoor plus minstens één extra broeder uit de abdij van Averbode kenden hectische uren met de paasdagen.

Met dat iedereen bedoelen we echt iedereen, alle inwoners van het dorp. Ook de mensen die tijdens het jaar nooit naar de mis kwamen, tekenden wel present op Paasdag en gingen na de biecht ook te communie. Dat zat er toen gewoon nog ingebakken van huis uit. Zelfs Mil Miljoen hield zijn Pasen , maar dan in Diest. Dat kon hij zich permitteren met zijn Amerikaanse slee.

Ondanks een aantal aanpassingen van de kerkleiders in de jaren zestig werden dat dé jaren van de van de grote terugloop. De start ervan lag in de nadagen van Expo’58 en de massale opkomst van de tv die een grotere kijk op de wereld toonde.

Gevolgd door een grote vraag naar werklieden in vele takken van de maatschappij. De nieuwe rijkdom zette mensen aan tot de aankoop van auto’s en of motoren. De wereld lag open voor bijna iedereen. En of die ontdekt werd. Massatoerisme is nog steeds aan de orde. Het werden benarde tijden voor Kerk en religie. En dat zijn ze nog steeds, hoe jammer ook voor de gelovigen van vandaag.

Restauratiewerken in Eindhout – HAM

Gisteren 28 februari startte firma Frans Corvers uit Vorst met de restauratiewerken aan de kapel van Ham.  

Het dak en het torentje zullen hernieuwd worden . Daarna worden ook de buitenmuren hersteld. De werken zullen ongeveer twee maanden duren . Tijdens die periode zal de kapel om veiligheidsredenen gesloten blijven.

* Even wat info over dit beschermd monument: BRON:  https://www.eindhout.net/kapelham.htm

* De muren van de kapel bestaan uit baksteen, in een nis boven de deur staat een beeld van OLV Van zeven weeën.  De kapel werd vermoedelijk gebouwd in 1681 door Adriaan Lenaerts , meier en secretaris van Ham. In die tijd ressorteerde ze onder de prelaat van Tongerlo die heer was van Ham.

* De klok in het torentje werd in 1723 gegoten door Jordanus Smets in opdracht van Jan Ven (Veen)

Op de klok staat: Jordaen Smets heeft mij gegoten. Tot anno 1723. Jan Veen voor de kapel van ons livrawe van de seven wee voor endertham.

* Pas in 1808 kwam er een fusie tussen Eindhout en Ham en werd er overeengekomen dat de onderpastoor van Eindhout elke vrijdag een mis zou opdragen in de kapel. Dat bleef zo tot in … 1969 !

* In 1978 werd de kapel gerestaureerd en erkend als beschermd erfgoed.

* Vanuit de buurtwerking van Ham worden er nog geregeld activiteiten georganiseerd. Een misviering op de vooravond van de meimaand, een viering op de tweede zondag van juli (vroeger de start van ‘kapellekeskermis’) en een wekelijks gebedsmoment tijdens de maanden mei en oktober. In die periode is de kapel dagelijks geopend, tijdens de winterperiode enkel in het weekend.

* De kapel was en is nog steeds een oord van rust, stilte en bezinning voor de vaste bezoeker maar ook voor de toevallige wandelaar of fietser die er een kaarsje komt branden of gewoon even tot rust kan komen.

** De restauratie van het interieur is voorzien voor 2023 , volgend jaar reeds .

Meer info bij uw parochiepriester

e.seghers@abdijaverbode.bewww.abdijaverbode.be – www.averbodemoment.be 

1 2