SCHERPENHEUVEL , bedevaartsoord

* Met ‘de val van Antwerpen’ in 1585 werd de afscheiding van de Noordelijke en de Zuidelijke provincies – van wat eens het Bourgondisch rijk was – een feit. Het protestantse noorden , dat een 80-jarige oorlog met de Spaanse overheersers uitvocht , werd in 1648 een onafhankelijke staat. Het zuiden bleef onder de Spaanse knoet en werd gereformeerd als christelijke natie. Het verhaal van Scherpenheuvel hieronder past helemaal in die reformatie. Lees maar …

** De kerkelijke overheid ging zich meer en meer inspannen om de devotie in Scherpenheuvel op het rechte spoor te houden. Een belangrijk feit deed zich voor tijdens de vasten van 1602, wanneer de Zichemse Pastoor Godfried Van Thienwinckel een bescheiden houten kapelletje liet bouwen bij de eik.

Het genadebeeld werd van de eik gehaald en in het kapelletje geplaatst. Toen, in opdracht van de Mechelse aartsbisschop Hovius de Antwerpse bisschop Miraeus een onderzoek voerde naar de wonderen die in Scherpenheuvel plaatsvonden, gaf deze laatste de opdracht om de eeuwenoude eik te kappen.

Officieel gebeurde dit om veiligheidsredenen, maar waarschijnlijk omwille van de bijgelovige praktijken die aan deze boom verbonden waren.

De boom werd in drie stukken verdeeld en versneden in meer dan honderd mariabeeldjes die door de aartshertogen in heel Europa verspreid werden. Deze beeldjes droegen snel de devotie tot Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel uit, en worden tot op vandaag op verschillende plaatsen nog steeds vereerd.

Ondanks herhaalde aanvallen van ‘protestantse bendes’ bleef de toeloop in Scherpenheuvel groeien. Verschillende wonderen maakten dat deze plaats steeds verder bekend raakte.

Toen de Spaanse troepen in 1603 in ‘s Hertogenbosch konden standhouden tegen de troepen van de protestantse Maurits van Nassau, werd de overwinning toegeschreven aan Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel.

De aartshertogen Albrecht en Isabella kwamen als dank op bedevaart naar Scherpenheuvel en lieten er kostbare geschenken achter. Bovendien hadden zij opdracht gegeven om er een grotere stenen kapel te bouwen en dachten ze er aan om van Scherpenheuvel een nationaal heiligdom te maken.

De belangstelling van de aartshertogen voor Scherpenheuvel droeg de goedkeuring weg van de kerkelijke overheid die hierin een extra stimulans voor de maria-cultus zag en een stevige buffer tegen het protestantisme.

Na de val van Oostende in 1604 beslisten de aartshertogen om van Scherpenheuvel een zelfstandige stad te maken en er een grote kerk te bouwen. In 1605 kreeg het nieuwe stadje dezelfde stadsrechten als Oostende en in 1607 begon architect Wenzel Cobergher met de voorbereidingen van de bouw van een nieuwe kerk waarvan de eerste steen in 1609 door de aartshertogen zelf gelegd werd.

 De kerk werd gebouwd in de typische contrareformatorische bouwstijl, de barok. Zo werd Scherpenheuvel het katholieke antwoord op het protestantisme.

In 1610 werd Scherpenheuvel een zelfstandige parochie en kreeg ze een eigen pastoor, de Izegemnaar Joost Bouckaert. Deze onvermoeibare priester was de volgende dertig jaar van onschatbare waarde voor de uitbouw van het heiligdom en werd daarna bisschop van Ieper als opvolger van de bekende Jansenius.

Naast de materiële zorg voor de bouw van de nieuwe kerk had hij ook een grote pastorale bekommernis voor de bedevaarders. Onder zijn leiding werd in 1624 de congregatie van de Oratorianen van Philippus Neri opgericht. De Oratorianen moesten instaan voor het opvangen van de bedevaarders. Speciaal voor hen werd achter de nieuwe kerk een klooster gebouwd.

Nadat er bijna twintig jaar aan gewerkt was, kon aartsbisschop Jacobus Boonen in 1627, in aanwezigheid van aartshertogin Isabella, de nieuwe koepelkerk inwijden (de kerk kreeg pas in 1922 officieel de titel van basiliek).

Ondertussen was ook de nieuwe stad verder uitgebouwd als een (symbolisch) bolwerk met stadsmuren en -grachten. Het geheel van stad en kerk werd gebouwd in de vorm van een zevenhoek en overal werden symbolen en emblematische boodschappen verwerkt die de overwinning van het katholicisme uitbeelden.

De faam van Scherpenheuvel groeide gestaag en in de loop van de 17de eeuw bleven de bedevaarders uit binnen- en buitenland toestromen, waaronder talrijke vorstelijke en kerkelijke gezagsdragers.

Het opzet van de aartshertogen en van de aartsbisschop was geslaagd. Van een onbewoonde plaats waar een mariabeeldje vereerd werd, groeide Scherpenheuvel uit tot een een stad en een internationaal gekend en gerenommeerd heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw.

 Tot op vandaag blijft Scherpenheuvel het drukst bezochte bedevaartsoord van België.

(tekst mij toegezonden – wellicht uit een heemkundig blad – met dank alvast)

eerste Belg op top K2 zonder zonder extra zuurstof

Om bij de actualiteit te blijven: 4 dagen geleden stond Niels Jespers (35) als eerste Belg zonder extra zuurstof op de moordberg K2. 

donderdag 29 juli 2021 om 16.55 uur

Zijn eerste poging in 2019 mislukte door een bevroren teen, maar woensdagochtend heeft Niels Jespers (35) uit Hoogstraten dan toch de top van de K2 bereikt. Dat is de technisch moeilijkste en gevaarlijkste berg ter wereld om te beklimmen. Goed voor 8.611 meter.

KLIK Standaard-artikel met meer foto’s in rood…

https://www.standaard.be/cnt/dmf20210729_92727713

parasol of boom en bos

30 juli 2020, precies een jaar geleden dus, kregen we een mooie uitgeleide voor zomermaand juli. Dit jaar moeten we het met veel minder stellen. Maar geen nood … augustus kan ook nog warme, zelfs hete dagen afleveren.

Om de vlam toch brandend te houden , laten we Celine Bruyndonckx aan bioloog Iven Janssens (UA) nog eens vragen wat er heerlijker is dan een parasol of de verkoeling van een boom of een bos in tijden van bv. een hittegolf?

* “Een parasol zeker niet”, antwoordde de bioloog. “Omdat een boom water verdampt en een parasol niet. Je kan het effect vergelijken met ‘net uit zee komen’. Het verdampen van zeewater onttrekt energie aan onze huid en dat geeft ons een koud gevoel. Hetzelfde gebeurt bij bomen. Water verdampen kost de boom energie en daardoor kan het onder een boom gemakkelijk 10 graden koeler zijn.”

* Maar niet elke boom biedt evenveel verkoeling. “Een eik of een beuk heeft een dichter bladerdek dan een den. Hoe meer bladeren, hoe meer schaduw en hoe meer water er ook verdampt. Onder een eik zal je dus meer verfrissing vinden dan onder een naaldboom”, klinkt het. (foto gemengd eiken-beukenbos)

* Toch is er een vreemde paradox. In een bos kan het ‘s nachts warmer zijn dan elders, ondanks de natuurlijke airconditioning van de bomen. “Dat komt omdat de aarde ‘s nachts haar warmte uitstraalt naar de hemel. De bladeren van de bomen zorgen ervoor dat die warmte niet goed weg kan en laag blijft hangen. Maar vergis je niet: tijdens een hittegolf is het verkoelende effect in een bos overdag veel groter dan het warmte houdende effect ‘s nachts”, zegt Janssens.

* En verder nog : “Groendiensten kiezen meestal boomsoorten uit die geschikt zijn om te overleven in een stedelijke omgeving. Die bomen moeten bijvoorbeeld ook fijn stof opvangen”, vertelt Janssens. ” Er worden best bomen geplant die snel groeien, liefst inheemse soorten. Dat is goed voor de biodiversiteit en inheemse dieren. Grote bomen planten kost echt te veel.”  

** Laat de zon maar komen, een graad of tien meer dan nu het geval is , kan geen kwaad. Al zijn de vooruitzichten voor de eerste augustusweek weer niet zo denderend.

TOTAAL NUTTELOOS EN KRANKZINNIG

Neerwinden ligt in het Vlaams-Brabantse deel van Haspengouw, tussen Tienen en Landen. Een kaal stukje Vlaanderen waar niets nog de wrede geschiedenis verraadt. Grote legers trokken meermaals door deze streek. Het terrein was golvend en open, en doorsneden door de riviertakken van de Kleine Gete. Ideaal voor tactische krijgskunst.

* Op 29 juli 1693  stonden twee legers klaar voor een indrukwekkende krachtmeting.

° In het noorden leidde Willem III van Oranje-Nassau de Liga van Augsburg, een monsterverbond met soldaten uit de Nederlandse Republiek, Engeland, Spanje, Zweden, Beieren, Hannover en Saksen. Een troepenmacht van ruim 50.000 man.

° Aan de andere kant voerde maarschalk de Luxembourg ongeveer 75.000 Fransen aan. Zijn rechtstreekse opdrachtgever was (zonne-)koning Lodewijk XIV. In juli 1693 waren de graafschappen Henegouwen en Namen al bezweken voor het Franse leger. Nu streefde Lodewijk XIV naar de aanhechting van de jonge Nederlandse Republiek (1648).

* De slag van 29 juli 1693 was kort en meedogenloos. Hij zou de geschiedenis ingaan als een van de grootste slachtingen van de eeuw. Historische bronnen spreken over 20 tot 30.000 doden.

* Neerwinden en enkele andere kleine dorpen lagen midden in het front. Het aantal burgerslachtoffers was immens groot, al waren vele burgers tijdig gevlucht. Huizen en oogsten waren vernield en de volgende jaren zou de streek bijna volledig ontvolken.

* Lodewijk XIV liet zijn overwinningsmunt slaan. “Ludovicus Magnus Rex Chistianissimus” won van “De foederatis ad Nervindam”, de geallieerden bij Neerwinden.

* Het bloedvergieten in de Slag bij Neerwinden bleek totaal nutteloos en krankzinnig. Het enorme leger van Lodewijk XIV bleek immers een reus op lemen voeten. Zijn militaire middelen waren immers ontoereikend voor zijn waanzinnige ambitie en tegelijk sukkelde Frankrijk in een economische crisis.

* In 1697 werd de Vrede van Rijswijk gesloten. Na negen jaar oorlog moest Frankrijk het grootste deel van zijn veroveringen teruggeven. De prille Republiek der Nederlanden (1648) kreeg het recht om zich opnieuw te legeren in de Zuidelijke Nederlanden, en dus ook in de streek van Landen waarvan Neerwinden deel uitmaakte.

(vrij naar vrtNWS – foto Alexander Dumarey)

Ontdek ‘de Merode’ per fiets

Nu ook fietsverhuur op de site van de voormalige stoomzagerij

Door de inspanningen van het gemeentebestuur van Laakdal en de Stichting Kempens Landschap wordt de voormalige stoomzagerij in Laakdal een bruisende site.

Deze parel van industrieel erfgoed wordt omgetoverd tot een toeristische onthaalpoort. Naast de 7 Tuktuks kon je al vanaf 21 juli vanuit de stoomzagerij het platteland van de Merode ook per fiets verkennen.

De oude stoomzagerij van Laakdal

De 19de eeuwse Stoomzagerij Beyens ligt pal in een woonwijk ten westen van het centrum van de Laakdalse deelgemeente Klein Vorst. Sinds eind jaren zestig is de tijd er blijven stilstaan. Dit industrieel erfgoed werd in 1993 als monument beschermd en in 2001 kocht de gemeente Laakdal de zagerij grotendeels aan.

Na een jarenlange leegstand heeft de gemeente het gebouw in eer hersteld en een nieuwe functie gegeven. Om dit proces in goede banen te leiden deed de gemeente beroep op Kempens Landschap.

Kathleen Helsen, covoorzitter van Kempens Landschap en gedeputeerde van de provincie Antwerpen licht toe: “Met Kempens Landschap hebben we – vanuit onze expertise met andere erfgoeddossiers – steeds mee geijverd voor een goede oplossing voor de stoomzagerij. Het monument moet niet alleen hersteld maar ook ingebed worden in de ruimere regio van de Zuiderkempen en de Merode. Om dat te bereiken, zal er een belevingscentrum komen en worden er naast onze eTuktuks ook fietsen verhuurd.

Verhuur fietsen

Na de restauratiewerken en de inrichting ervan als verhuurpunt van eTuktuks, worden er nu ook dames- en herenfietsen, kinderfietsen, en elektrische fietsen verhuurd. Je kon ze reeds boeken vanaf woensdag 21 juli.

Een ideaal tochtje met familie, vrienden of collega’s. Wie de natuurpracht, erfgoed en stilte van de Merode wil beleven kan zich door het landschap laten leiden met behulp van het fietsknooppuntennetwerk.

Vakantie in eigen land

Tine Gielis, burgemeester van Laakdal, is verheugd: “De samenwerking met Kempens Landschap is opnieuw een schot in de roos. Samen realiseren we een zinvolle herbestemming en waardevolle toeristische ontsluiting voor de streek. De coronacrisis heeft ons weer naar buiten, de natuur en de stilte in, gebracht. Een fietstocht is de ideale mogelijkheid om van onze nieuwe vrijheid te profiteren.”

Interesse?

Ook zin om deze zomer het platteland van de Merode te ontdekken en te beleven? Op www.merodefietsen.be vind je meer info en kan je meteen een fiets boeken. De verhuur startte reeds op woensdag 21 juli.

172 km zonder één vleugelslag

De andescondor is een aaseter, hij voedt zich met kadavers van grote zoogdieren. Maar in de onherbergzame Andes is voedsel niet altijd even makkelijk te vinden, hij moet soms tot 200 kilometer ver vliegen.

 

° Door zijn enorme vleugelspanwijdte kan hij niet “zomaar” in de lucht blijven: hij heeft hulp nodig van thermiek, warme opstijgende lucht. Door thermiekbellen kan hij zich laten meevoeren door de wind.

° Een team wetenschappers heeft nu voor het eerst onderzocht hoelang een andescondor erin slaagt om in de lucht te blijven zonder dat hij met zijn vleugels hoeft te slaan. 172 km zonder één vleugelslag, zo bleek.

Ruth Ellis … de laatste

Ruth Ellis (Rhyl, 9 oktober 1926Londen, 13 juli 1955) was een Britse moordenares. Ze was de laatste vrouw die in het Verenigd Koninkrijk werd geëxecuteerd. Ruth was veroordeeld voor de moord op haar partner, David Blakely.

° Sinds de executie van Edith Thompson in 1923 waren veroordeelde vrouwelijke gevangenen verplicht om dikke, gewatteerde, katoenen onderbroeken te dragen.

° Voor de toegewezen tijd van executie werd Ellis door Evelyn Galilee, die haar de afgelopen weken had bewaakt, meegenomen naar de wasruimte. Galilee zei tegen Ellis “Sorry Ruth, maar ik moet dit doen”.

° De onderbroeken hadden tape aan de voor- en achterkant, waar aan getrokken moest worden om alles vast te zetten. Toen ze terug kwamen in de veroordeeldencel, deed Ellis haar bril af, legde hem op de tafel en zei “Die zal ik niet meer nodig hebben.”

° De bisschop van Stepney, Joost de Blank, bezocht Ellis vlak voor haar dood. Ze vertelde hem: “Voor mij is het duidelijk dat ik niet degene was die hem heeft neergeschoten. Toen ik mezelf met de revolver zag, wist ik dat ik … een ander persoon was.” Deze uitspraken werden later gebruikt als quotes in The Star, de Londense avondkrant.

° Op 13 juli, vandaag exact 65 jaar geleden, dertig seconden voor 9 uur, kwam de officiële beul Pierrepoint  binnen met zijn assistent Royston Rickard. Zij begeleidden Ruth naar de executieruimte naast de veroordeeldencel. Pierrepoint executeerde Ellis in 12 seconden. Na haar … zou geen enkele vrouw dit lot nog ondergaan. Een troost voor het arme wicht.

DE VISIE VAN VUREN 176

POTSIERLIJK LAND? POTSIERLIJK EUROPA ?

Potsierlijk heeft niets te maken met een een pot , wel met het Duitse Posse , wat “grap” betekent , en het Duitse woord dat wij wat verbasterd hebben overgenomen reeds eeuwen geleden, luidt “possierlich”.

Het betekent “grappig “maar ook wel een beetje “dwaas “ en het gaat een nogal een groot beetje in de richting van belachelijk.

En belachelijk heeft minder te maken met lachen dan met idioot.

Deze dagen maken wij toch wel idiote tegenstellingen mee …. allemaal tot stand gekomen in de coronasituatie waarin wij nu weer verzeild geraken.

Alles is weer wat losser geworden , maar toch zien wij elke dag onaanvaardbare tegenstellingen .

Zo moeten mensen die in een koor zingen dat in normale omstandigheden nog steeds doen met mondmaskers op. De meeste van die mensen doen dit als hobby of vaak ook uit een of andere overtuiging of als sociale activiteit . Die groep mensen is meestal al langer dan een maand voor de tweede keer ingeënt en heeft dus toch al enige immuniteit opgebouwd , maar toch…. ze moeten vaak naar adem happen terwijl ze zingen en er voor oefenen.Voor hen heeft er al sinds het begin van de epidemie nooit enige versoepeling in gezeten!

Zij vinden uiteraard onbegrijpelijk wat ze de hele dag op de televisie zien …. steeds meer meestal niet voldoende ingeënte mensen die dicht opeengepakt met duizenden als toeschouwers op een voetbalveld staan of langs het parcours van de Ronde van Frankrijk , en roepen en tieren en in elkaars armen vallen…..en helemaal niet naar adem moeten happen of een tekst of notenbalk trachten te lezen met aangeslagen bril…..

En wanneer sommige landen dan nog een beetje voorzichtig willen zijn , en het aantal mensen in hun stadions willen beperken tot 30000 , dan grijpt UEFA in en dwingt hen er 60000 toe te laten…. Ook in coronatijden overheerst het geld ….de reclame op de rennerstruitjes….. de verkooptechniek op grote manifestaties…..

Even onbegrijpelijk is dat verenigingen die een activiteit organiseren , met weinig mensen en vaak nog in openlucht , via een protocol zoveel verboden en geboden opgelegd krijgen , dat zij aan hun kleine activiteit niet durven beginnen omdat ze bang zijn die opgelegde maatregelen niet te kunnen respecteren.

Verbazingwekkend daarom is het dat wanneer zorgzame burgemeesters besluiten dat een manifestatie van honderdduizend mensen niet mag doorgaan … er plots ministers zijn in onze regeringen die dan alles in het werk gaan stellen om die bewonderenswaardige burgemeesters van gedacht te doen veranderen ….opdat ze die grote manifestatie toch zou laten doorgaan….

En natuurlijk…. wie verbaast er zich dan over dat de besmettingen weer stijgen?

Niemand! En dat wij maar enkele dagen in een groen land hebben geleefd ….een groen land dat weer snel een andere kleur zal krijgen ….zodat die voorgespiegelde vrijheid ……. als een luchtspiegeling zal verdwijnen.

Ik ben nieuwsgierig de volgende commentaren te horen van de mensen die dit land leiden……….. op dit grote gebrek aan logica!

Louis Vuren

Bescherming van … de neushoorn

 7 juli  Op onze ‘scheurkalender met een hoek af’ vonden we voor vandaag een mooie Wiki-samenvatting van de bedreigde diersoort die de neushoorn is.

° De neushoorn leeft al 60 miljoen jaar op onze planeet. Maar … de bulldozer van de savanne dreigt te verdwijnen. Niet zijn schuld, maar die van gewetenloze jagers die schatten verdienen met de verkoop van … zijn neus aan goedgelovige maar rijke afnemers allerhande. Een neus die na verwijdering zo weer zou aangroeien. Voor die schurken een te omslachtige zaak. Het beest gewoon afknallen maakt hun winstbejag een stuk eenvoudiger.

° Om ervoor te zorgen dat neushoorns niet uitsterven, moeten we ervoor zorgen dat ze worden beschermd. Er zijn verschillende organisaties die zich inzetten voor de neushoorns. Het WNF (WereldNatuurFonds) gebruikt bijvoorbeeld speciale drones waarmee ze stropers vanuit de lucht kunnen spotten. In het Safari Resort vind je een voorbeeld van zo’n infrarood camera bij de savanne Masai Mara. Hier kun je precies zien hoe stropers in de gaten worden gehouden.

°° Ondanks dat de straffen voor stropers in Afrika erg fors zijn, schrikt het stropers niet af en blijven ze op neushoorns jagen.

* Wat verzamelde ‘de Kalender met een hoek af ‘ bij Wikipedia? Lees maar …

° De neushoorn, als ontzagwekkend dier, heeft kunstenaars al eeuwenlang geïnspireerd. In Afrika zijn ze zelfs al gevonden in rotsschilderingen die teruggaan tot het 7e millennium v.Chr.

° In Europa zijn neushoorns wellicht sinds de Romeinse tijd niet meer gezien, en er werd lang getwijfeld aan hun bestaan, maar daar kwam op 20 mei 1515 een eind aan toen er bij de Lissabonse Torre de Belém een aan land gebracht werd.

° Albrecht Dürer baseerde zijn thans wereldberoemde houtsnedeRhinocerus” op deze Indische neushoorn. Een afdruk die hij daarvan maakte, is tegenwoordig te bewonderen in Londen, op een prominente plaats in het British Museum. Nog afgezien van de artistieke kwaliteiten blijkt Dürers vakmanschap uit de gelijkenis met het dier dat hij slechts kende van brieven en een schets. Van de details klopt weinig, maar uitstraling en grondvorm zijn goed getroffen.

° In de 18e eeuw was het de eveneens Indische, tamme neushoorn Clara die tot de verbeelding van kunstenaars sprak. Terwijl Dürers neushoorn al begin 1516 in de Middellandse Zee verdronk bij een verscheping, werd Clara tot haar dood 17 jaar lang in heel Europa tentoongesteld.

° Witte neushoorns vind je bij ons in Pairi Daiza (foto)  Veel meer (rood) nog op Wikipedia – een schat van een encyclopedie !

1 2 3 12