Anna Boleyn kopje kleiner

In een vorig verhaal hadden we het reeds over king Henri VIII en zijn haast eindeloze reeks vrouwen. Daar borduren we vandaag nog een kantje aan want die Hendrik VIII was niet de eerste de beste. Omwille van Anna Boleyn werd hij ook (gewild-ongewild) stichter van de Anglikaanse Kerk, nog steeds de officiële Kerk in GB.

Windsor 19 mei 1536 – Anna Boleyn knielde. Met een dof geluid raakte haar hoofd even later de grond. Door het kanonschot wist koning Hendrik VIII dat Anna Boleyn, zijn tweede vrouw, overleden was.

* Anna Boleyn was de dochter van Thomas Boleyn, graaf van Wiltshire, en Elizabeth Howard. Haar jeugd bracht zij door in Oostenrijk, Nederland en Frankrijk.

* Daarna werd zij hofdame van Mary Tudor, de zus van koning Hendrik VIII. Rond 1522 werd zij hofdame van de eerste vrouw van Hendrik VIII, Catharina van Aragon.

* Catharina was de tante van onze Karel V, de keizer-koning van het Heilig Roomse Rijk, en dus politiek belangrijk voor de paus.

* Catharina was in ongenade gevallen omdat zij de koning alleen een meisje had geschonken. Een mannelijke troonopvolger was essentieel voor het voortbestaan van de monarchie.

* Hendrik VIII wilde dus een echtscheiding, maar die moest worden aangevraagd bij … de paus in Rome. Het hoofd van de katholieke kerk weigerde echter het huwelijk te laten ontbinden.

* Hendrik VIII was echter vastbesloten. Een breuk met Rome was het gevolg, het einde van het huwelijk met Catharina een feit.

* Hendrik trouwde in het geheim met Anna Boleyn. Op 1 juni 1533 werd zij tot koningin gekroond. Een paar maanden later werd de latere koningin Elisabeth I geboren.

* Beide vrouwen kregen dus een eerste kind, maar daarna volgden, zowel bij Catharina als bij Anna, enkele miskramen.

Beschuldigd en gearresteerd

* Na de miskramen van Boleyn, begon Hendrik VIII zijn interesse in haar te verliezen. Hij raakte geïnteresseerd in Jane Seymour, die uiteindelijk zijn derde vrouw zou worden. Voorlopig was Hendrik VIII echter nog met Boleyn getrouwd.

* Op 2 mei 1536 werd Anna Boleyn gearresteerd en naar the Tower of London gebracht. Ze werd beschuldigd van een poging de koning te willen vermoorden, het plegen van overspel en het hebben van een incestueuze relatie met haar broer.

* Om te ‘bewijzen’ dat Boleyn overspel had gepleegd, werd de ene na de andere vermeende minnaar gearresteerd. In totaal werden zeven mannen opgepakt. Allen ontkenden dat ze een relatie met Boleyn hadden, behalve Mark Smeaton, een Vlaamse muzikant aan het Engelse hof.

* Smeaton was ook de enige verdachte die gemarteld werd en heeft waarschijnlijk onder die martelingen bekend. De andere verdachten waren van adel, en mochten volgens de Engelse wet niet gemarteld worden.

* Bewijs voor de beschuldigingen van incest of de poging om Hendrik VIII te vermoorden werd nooit gevonden. Dat was ook niet echt nodig.

* De beschuldigingen van overspel waren al voldoende om Boleyn ter dood te veroordelen. De beschuldiging van incest diende vermoedelijk om haar reputatie definitief  kapot te maken.

* Hendrik VIII had, zo bleek, de dood van Boleyn op koele wijze voorbereid. De koning wist precies hoe en waar de onthoofding moest plaatsvinden en was zeer betrokken bij de logistieke zaken rondom de terechtstelling.

* Toen Boleyn voor het gerecht werd gebracht waren al vier verdachte minnaars van Boleyn veroordeeld. Hierdoor werd Boleyn automatisch ook schuldig bevonden. Op 19 mei 1536 werd ze onthoofd.

* De onthoofding van Boleyn kwam zowel Hendrik VIII en Cromwell erg goed uit. Cromwell was een belangrijke politieke tegenstander kwijt en Hendrik was zijn interesse in Boleyn al lang verloren en hoopte dat … een nieuwe vrouw hem een zoon kon schenken.

* Hendrik liet er geen gras over groeien en trouwde binnen 24 uur na de onthoofding van Boleyn met Jane Seymour.

* Seymour zou een jaar later (1537) al overlijden, Jane was de derde van de in totaal zes vrouwen van Hendrik VIII.

* Recent onderzoek toont aan dat de miskramen bij Hendriks vrouwen het gevolg konden zijn van Hendriks bijzondere bloedgroep … Kell. (eigen bewerking van een Historiek-verhaal)

FENOMEEN van bijna 90

MILLEKE BOSEind januari werd hij gevierd voor zijn bijna 90 als scheidsrechter bij ‘De Ware Vrienden’.
  90 wordt hij pas echt in november, maar niemand die eraan twijfelt dat hij die kaap met zwier rondt.
  Dinsdagnamiddag reed hij me in Schoot voorbij. “Hoi Ludo’, riep hij me toe toen ik aan de kant van de weg aan mijne ‘kedak’ stond te prutsen.
  Geen idee wie deze flukse coureur was. Gelukkig keerde hij zich om en herkende ik …Milleke Bos.
  Voetballen, fietsen, duurlopen, hij draait er zijn hand niet voor om. 
  “Ik heb er nu 70km opzitten”, gaf hij spontaan mee. “Graag had ik er nog wat bij gedaan, ik voelde me in vorm, maar mijn schoonbroer vond het welletjes.” Zal wel.
  “Morgen woensdag ga ik ‘de bejaarden’ van ‘t Kasteel begeleiden bij hun eerste rolstoelwandeling sinds jaren. Kom maar eens kijken.”
.
.
  Na nog een halte bij Kamiel Laeveren en zijn speelse hond Stafke trok ik in het spoor van de jonge renner de Laak over, naar zijn huis naast café Thaï. Zijn nog eveneens opmerkelijk jonge vrouw José (87) ging nog vlug een kam ‘door haar haar trekken’ voor de obligate foto…Geweldig stel!  (ook op Facebook)
.

zich verdedigen in schansen

Schansen waren toevluchtsoorden die vanaf 1622 (exact 400 jaar geleden) in onze streek (Kempen en Hageland) werden opgericht. Je kan stellen dat het een streekfenomeen was. Mensen per gehucht verdedigden zich achter een brede gracht en hoge wal met een ophaalbrug als toegang. (Zie de tekening van de Blaardonkschans op de affiche) – foto’s onder LV –

 

 

Het oude schooltje op de Meerlaarschans was een vroeger schanshuisje van de portier of schansmeester.  In 1651 begon men er les te geven, zodat het een van de oudste dorpsschooltjes van het land moet zijn. (Dat van Bokrijk is pas van rond 1830).

 

 

Van de 47 schansen in de zes Merodegemeenten is hier nog het meest overgebleven, vandaar de keuze voor deze locatie.

De LWGH (heemkring Laakdal) heeft er nu nog een kleine expo over oud schoolmaterieel in het klasje lopen. Zij zullen de nodige toelichting geven. Het is rolstoeltoegankelijk.  Hier vertrekt de Laakdalse schansenfietstocht op zaterdag 21/05.

DOE MEE

Tijdens de Archeologiedagen op 20 – 21 – 22 mei organiseren zes gemeenten (zie rood) verschillende activiteiten om hun schansen in de kijker te zetten! Je kan b.v. aansluiten bij een gegidste fietstocht, een lezing volgen, een tentoonstelling bezoeken of een metaaldetectiedag bijwonen.

*** De feestelijke opening van de Archeologiedagen 2022 in het Merodegebied vindt plaats vrijdag 20 mei om 10u in de Meerlaarstraat 120 te Vorst (Laakdal), bij het enige schansenhuisje dat nog overgebleven is in het gebied.

 *** Meer info via https://www.cultuurenerfgoeddemerode.be/projecten/archeologiedagen-20-21-en-22-mei-2022.

De franse zonnekoning

Lodewijk XIV van Frankrijk , beter bekend als Lodewijk de Grote (Frans: Louis le Grand) en de Zonnekoning (Frans: le Roi-Soleil), was een telg uit het koninklijke huis Bourbon. Hij was van 1643 tot aan zijn dood koning van Frankrijk en Navarra.

* Op 14 mei 1643 overleed Lodewijk XIII. Vier dagen later vertrok zoon Lodewijk samen met zijn moeder naar Parijs. Hier werd hij als de nieuwe koning voorgesteld aan het Parlement van Parijs. Het parlement stemde uit rancune tegen het testament van de overleden koning.

* Het parlement verwierp het testament van Lodewijk XIII waar hij het had over het instellen van een regentschapsraad en droeg de absolute en volledige heerschappij over aan de koningin-regentes.

* Na haar aanstelling als regentes koos Anna van Oostenrijk resoluut Mazarin als haar eerste minister. Samen bepaalden zij de Franse politiek tijdens de eerste jaren van Lodewijks minderjarigheid als koning.

* Mazarin liet voortaan de jonge koning de ministerraad bijwonen om ervaring op te doen. Hij leerde de jonge koning persoonlijk de geheimen van de diplomatie kennen en het belang van bondgenootschappen. Ook de kunstopvatting van de kardinaal heeft de jonge koning onmiskenbaar beïnvloed.

* In 1652 liet Anna van Oostenrijk haar 14-jarige zoon Lodewijk tijdens de afwezigheid van Mazarin meerderjarig verklaren.

* Na de festiviteiten riep Lodewijk XIV, in opdracht van Mazarin, het Parlement van Parijs bijeen om een aantal decreten af te kondigen.

* Enkele daarvan draaiden eerder genomen besluiten van het parlement terug. Het werd de leden expliciet verboden om zich nog langer met zaken van de koning te bemoeien.

* Op 7 juni 1654 vond de kroning van Lodewijk XIV plaats in de kathedraal van Reims. Daarbij werd hij, zoals zijn voorgangers, gezalfd met chrisma, waarna hij geacht werd net als zij door handoplegging huidziekten te kunnen genezen.

* De jonge koning bracht enkele maanden aan het front van de Frans-Spaanse Oorlog door. Deze oorlog woedde al sinds 1635 als deel van de Dertigjarige Oorlog.

* Lodewijk XIV was aanwezig bij de slag bij Atrecht en in juni 1655 voerde hij voor het eerst zijn eigen troepen aan in Henegouwen.

* Na vijfentwintig (25) jaar oorlog voeren sloten Frankrijk en Spanje in 1659 de Vrede van de Pyreneeën.

*** Echt veel meer weten over de Zonnekoning ? Ga in Wikipedia naar de hoofding Lodewijk XIV van Frankrijk en ga, net als Louis Quatorze, vooral … je gangetje.  Succes ermee !

Vrijdag de dertiende

 Vandaag is het ‘Vrijdag de 13de’ Een dag die door veel mensen als een ongeluksdag beschouwd wordt, wegens de combinatie van vrijdag en dertien. Dat lezen we vandaag bij allesweter Wikipedia.

De oudste gebeurtenis die naar onheil op vrijdag de dertiende verwijst, is  te vinden in de Joodse Bijbel en verwijst naar de tiende plaag van Egypte.

Het allereerste Pascha (paasfeest) was gepland op een sabbat, zaterdag de 14e Nisan. Die sabbat begon en begint nog steeds op vrijdagmiddag 18.00 uur, dus omvat de nacht van vrijdag de 13e van onze kalender. In die nacht stierven alle eerstgeborenen, zowel van mens als dier. Het boek Exodus in de Bijbel geeft hiervan verslag.

Nog een van de verklaringen voor vrijdag de dertiende als ongeluksdag is dat vrijdag de dag is waarop Jezus werd gekruisigd. Als die dag dan ook nog samenvalt met het ongeluksgetal 13, moet deze dag volgens het volksgeloof extra ongeluk veroorzaken.

De vrijdagen kunnen ook een kwade naam gekregen hebben omdat op die dag door de Romeinen doodvonnissen werden voltrokken. Ook in Engeland werd de doodstraf op een vrijdag voltrokken.

Dat ‘dertien’ een negatieve klank had in de christelijke wereld is wellicht terug te brengen tot het laatste avondmaal van Christus, waar dertien personen aanzaten.

Een andere mogelijke verklaring is dat op vrijdag de dertiende oktober 1307 in Frankrijk alle Tempeliers op bevel van Philips de Schone werden gearresteerd, op grond van valse beschuldigingen.

Dit was alleszins de oorzaak voor de uiteindelijke vernietiging van de Orde van de Arme Ridders van Christus en de Tempel van Salomo, beter bekend als de Tempeliers. Sindsdien is men vrijdag de dertiende blijven bekijken als ongeluksdag.

 Er wordt ook wel beweerd dat vrijdag 13 is afgeleid van een Noorse sage over de kwaadaardige god Loki die als niet-uitgenodigde, dertiende gast, op het feest komt en de aarde in rouw dompelt.

Marianne Williamson geeft de verklaring in het boek In vrouwelijkheid dat vrijdag de dertiende zou afstammen van de dag dat de heksen bij elkaar zouden komen.

Voor het eerst in de 17de eeuw werd schriftelijk gezegd dat een vrijdag een ongeluksdag zou zijn. De koppeling met een speciale datum is van veel later.

De aandacht voor de specifieke datum kwam echter overgewaaid uit de VS. De Amerikaanse journalist Nathaniel Lachenmeyer schreef in 2004 ‘Het boek 13′ over de geschiedenis van het ongeluksgetal.

Volgens hem gaat de geschiedenis van het ongeluksgetal terug tot 1881. Een Amerikaanse officier besloot toen om elke dertiende van de maand een diner van dertien gangen te geven voor dertien personen in de “Thirteen Club”.

Dit ging in tegen het volksgeloof  dat 13 personen aan een tafel ongeluk brengt. De eerste bijeenkomst was op een vrijdag. Er gebeurd niets speciaals.

Volgens Lachenmeyer vindt het begrip ‘vrijdag de dertiende’ als ongeluksdag pas brede bekendheid na 1907. In dat jaar verscheen het boek Friday, the Thirteenth van schrijver Thomas Lawson.

Gevolgen

Dit bijgeloof van miljoenen mensen heeft invloed op de economie. In de Verenigde Staten verzuimen opvallend veel mensen op alle vrijdagen de 13de hun werk en worden zakelijke transacties uitgesteld.

Onder de vele verhalen over dit bijgeloof wordt ook gezegd dat de meeste vliegtuigen geen 13e rij zouden hebben, dat gebouwen geen 13e verdieping zouden hebben, althans niet bij nummering in de liften, en dat er in ziekenhuizen geen operatiekamers met het nummer 13 te vinden zijn.

In de psychologie wordt ook gesproken over triskaidekaphobia en paraskevidekatriafobie: de angst voor vrijdag de dertiende. Bij de zwaarste gevallen van deze irrationele angst vindt men mensen die op die dag hun huis niet durven uit te komen…

DE capitulatie van Duitsland

GRILLIGE V-DAG

Radiobericht van 7 mei over de capitulatie

* Om 02:41 uur in de ochtend van 7 mei 1945 tekende generaal Alfred Jodl in Reims de documenten voor onvoorwaardelijke overgave van alle Duitse strijdkrachten aan de geallieerden.

*** Het bevatte de frase: Alle strijdkrachten onder Duits gezag staken hun actieve operaties om 23:01 uur centraal Europese tijd op 8 mei 1945.”

* De volgende dag, kort voor middernacht, tekenden Duitse vertegenwoordigers onder aanvoering van generaal Wilhelm Keitel in Berlijn een gelijksoortig document, expliciet capitulerend aan de Sovjet strijdkrachten in aanwezigheid van generaal Georgi Zjoekov.

 

FEEST

** Het nieuws van de overgave bereikte de media in het Westen pas op 8 mei 1945 . Meteen ontsprongen spontane feesten in geheel Europa.

*** Ook de Amerikanen werden wakker met het nieuws van de vorige dag en verklaarden 8 mei tot V-E-dag (Victory in Europe Day)

*** Omdat de Sovjet-Unie ten oosten van Duitsland lag, duurde het tot 9 mei 1945 lokale tijd in Moskou totdat de Duitse militaire overgave officieel een feit was, waardoor Rusland en veel andere Europese landen ten oosten van Duitsland hun dag van overwinning vieren op 9 mei.

GESCHIEDENIS VAN EEN PANDEMIE

De Spaanse Griep (1918-1920)

Goed honderd jaar geleden werd de wereld getroffen door een pandemie die aan een geschatte 50 tot 100 miljoen mensen het leven kostte: de Spaanse Griep. Een veelvoud van het aantal slachtoffers van WO I.

* Toch is de Spaanse Griep (1918-1920) in veel historische werken over de twintigste eeuw niet meer dan een voetnoot. Ten onrechte, zo stelt wetenschapsjournaliste Laura Spinney  (De Spaanse Griep –De Arbeiderspers, 2018).

* De ziekte velde aanvankelijk vooral Amerikaanse militairen. Via hen kwam de ziekte vermoedelijk ook bij andere legertroepen terecht. Van alle militairen die stierven  gedurende de Eerste Wereldoorlog, overleed 70 % niet door krijgsgeweld, wel aan de Spaanse Griep.

* Toen de Eerste Wereldoorlog voorbij was en de militairen weer huiswaarts keerden, sloeg het virus in enorm tempo om zich heen.

Een ziekte van ongekende proporties

* De Spaanse Griep was een ziekte van ongekende proporties. De eerste patiënt werd geregistreerd op 4 maart 1918 in de VS , het laatste slachtoffer viel ergens in maart 1920.

 

 

*** De pandemie werd Spaanse Griep genoemd, omdat Spaanse journalisten de  eersten waren die er tijdens de Eerste Wereldoorlog over berichtten.

* Wereldwijd kreeg maar liefst een op de drie mensen – een half miljard – deze griep. Een geschatte 50 à 100 miljoen overleed eraan. In totaal 2.5% tot 5% van de wereldbevolking.

**  Hiermee werd de Spaanse Griep de grootste killer sinds de Zwarte Dood, die in de Middeleeuwen miljoenen levens eiste. Toch is de Spaanse Griep als ‘enkelvoudige gebeurtenis’ opvallend afwezig in historische overzichtswerken.

Historiografie over de Spaanse Griep

* In de eerste decennia na de uitbraak van de Spaanse Griep werd het virus vooral onderzocht door epidemiologen, virologen en medisch historici.

* Het duurde tot de jaren 1990 voordat het onderzoek naar de Spaanse Griep echt een hoge vlucht nam en meerdere disciplines zich in deze pandemie gingen verdiepen. Onder wie economen, politicologen en mainstream historici. Zij publiceerden hun bevindingen echter vooral in specialistische tijdschriften.

* De Britse wetenschapsjournaliste Laura Spinney heeft in de eerste plaats   alle bestaande kennis verzameld en geanalyseerd in haar werkboek.

* Laura plaatst de pandemie in een brede context: wereldwijd dus, en niet – zoals gebruikelijk – op alleen Europa en de Verenigde Staten.

Begin en verloop van de Spaanse Griep

* Vrij algemeen wordt aangenomen dat de Spaanse Griep begon op 4 maart 1918 in Camp Funston in Kansas, op een Amerikaanse legerbasis. De kok Albert Gitchell was de eerste die aan de griep overleed.

 

 

* Toen de geallieerde Amerikanen naar Europa vertrokken om te vechten in de wereldoorlog, werden ze ingeënt met 14 tot 26 vaccinaties. Mogelijk heeft die combinatie onbedoeld een chemisch bijeffect gehad, wat leidde tot het virus. Ook zou hun lichaam door al die ingeënte antistoffen dusdanig overbelast zijn geweest, dat er een verandering plaatsvond bij de aanmaak van antistoffen.

* Een tweede gangbare theorie vertelt dat de pandemie zijn oorsprong had in China in de jaren 1917-1918.

* Volgens diezelfde onderzoekers was de Spaanse griep een gemuteerd varkensvirus.

* Een derde theorie wijst de plaats Étaples in Frankrijk aan als startpunt van de griep tijdens de Eerste Wereldoorlog.

* Ten slotte zijn er onderzoekers die wijzen op de Spaanse Griep als een variant van gemuteerde vogelgriep.

* Spinney maakt geen keuze uit de drie theorieën over de herkomst van de Spaanse Griep, maar één ding is wel zeker: “De Spaanse Griep is niet in Spanje begonnen.”

Enkele gevolgen van de Spaanse Griep

* De Spaanse Griep had wereldwijd ingrijpende gevolgen. In Bristol Bay – Alaska stierf 40 procent van de bevolking aan de griep. In sommige regio’s zelf 90 tot 100 procent.. In elk geval verdwenen er door de Spaanse Griep ongeveer … twintig talen.

* Ook in economisch opzicht had de Spaanse Griep meetbare gevolgen. Zo wordt India behoorlijk getroffen door de pandemie. De agrarische productie van India was na de Spaanse Griep vergeleken met de periode vóór 1918 met 3 procent gekrompen.

* Ook in Europa daalden de geboortecijfers in de jaren 1918-1919 aanzienlijk. Spinney meldt overigens niet dat hier uiteraard ook een verband lag met de vele jongemannen die in de jaren 1914-1918 omkwamen op de Europese slagvelden.

* De Noorse epidemioloog Svenn-Erik Mamelund concludeerde dat de Spaanse Griep in Noorwegen tot een verzevenvoudiging van het aantal depressies leidde. Net als bij andere grote griepuitbraken in Noorwegen in de periode 1872-1929. Ook de vele gevallen van ‘slaapziekte’ (encephalitis lethargica, ofwel: EL) na 1918 hielden mogelijk verband met de Spaanse Griep.

* Ten slotte stimuleerde de grieppandemie de wetenschap in het interbellum, maar ook de opkomst van nieuwe alternatieve vormen van religie (zoals het spiritisme) èn versterkte zij het cultuurpessimisme dat in de jaren 1920 verwoord werd door bepaalde denkers.  (gelezen bij Wikipedia … die alles weet)

DANSPLAAG IN … 1518

Choreomanie is een ziekelijk drang om te dansen en wordt in het medisch jargon ook wel aangeduid als Sint-Jansziekte, danszucht of danswoede.

* In deze moderne tijden bestaat die onweerstaanbare drang tot dansen en feesten nog steeds. Denk bv. aan Tomorrowland in Bornem. Dat het voorlopig niet kan voor een grote massa wegens corona zorgt af en toe voor groot ongenoegen onder het vooral jonge publiek dat de lockdowns beu is en zo vlug mogelijk weer wil pret maken als vroeger. La Boum 1 en 2 zijn daar bekende exponenten van.

* Gedurende de Middeleeuwen deed deze (moderne?) ziekte zich meermaals voor. De dansplaag die in 1518 uitbrak in Straatsburg in de Elzas is wellicht de bekendste van allemaal.  ( zegt Enne Knoops in ‘Historiek’)

 

  • Sint-Jansdansers in Molenbeek (Pieter Brueghel de Jonge, 1592): jaarlijkse dansprocessie met epileptici naar de Sint-Jan-de-Doperkerk (Molenbeek).

* Uitbraken deden zich, aldus de historicus J.F.C. Hecker (1795-1850), al voor sinds 1021. In 1278 (bij de rivier de Maas in Frankrijk), 1237 (bij Erfurt en Arnstadt), in 1374 (in Aken, Utrecht, langs de Rijn en de Moezel).

* In 1463 (in de Eiffel) deden zich weer uitbraken voor van choreomanie. Volgens Hecker trokken dansende groepen hierbij, net als de flagellanten (zelfkasteiders), van plaats naar plaats en vertelden ze dat ze hemelse visioenen zagen.

boven – Tekening van Pieter Breugel de Jonge, 1564 (Albertina, Vienna)

en hiernaast: de jaarlijkse processie van epileptici naar de Sint-Janskerk van Molenbeek

 

De dansplaag van 1518

De dansplaag van 1518 begon halverwege juli in Straatsburg. Een vrouw, bekend als Frau Troffea (of Trauffea) begon op straat te dansen en ging er zo’n vijf dagen lang mee door.

* Na enkele dagen voegden zich tientallen anderen bij haar, die eveneens onbeheersbaar dansten en muziek maakten. Uiteindelijk groeide de dansgroep uit tot ongeveer vierhonderd vrouwen en mannen.

* Er werd zelfs een houten podium voor de dansgroep opgesteld en fluiters en drummers ingeschakeld om hen te begeleiden, omdat (zo stelden medici) het ‘hete bloed’ van de dansers moest afkoelen. Even hun gang laten gaan, dacht men, dan gaat het snel weer over.

* Maar tot schrik van het stadsbestuur hield het gedans niet meer op. In augustus was de dansmanie in Staatsburg nog steeds aan de gang. Sommige dansers kregen hartaanvallen, anderen stortten met een beroerte of van uitputting ineen. Over dodelijke slachtoffers wordt evenwel niets gezegd.

* De stadsraad wist zich geen raad met de dansende bevolking en draaide eind augustus 1518 bij. Dit moest wel een goddelijke straf zijn, oordeelden de vroede vaderen, dus was er boetedoening nodig.

* Uiteindelijk werden de dansers opgepakt en meegenomen naar een heiligdom in de heuvels  van het nabijgelegen stadje Saverne, gewijd aan Sint-Vitus.

* Hun opgezwollen en bebloede voeten werden in schoenen gestopt, waarna de dansers rond een houten relikwie moesten dansen: de St.Vitusdans.

* Na enkele weken hield de dansepidemie vanzelf op. Om weken, maanden, zelfs jaren later elders opnieuw de kop op te steken…

**  De toenmalige artsen Paracelsus (1493/1494-1541) en Thomas Sydenham (alias de ‘Engelse Hippocrates’, 1624-1689) kwamen met allerlei theorieën voor de dag.

* Paracelsus typeerde de ziekte als chorea lasciva en dacht dat de danswoede het gevolg was van vrouwen die in verzet kwamen tegen een kwaadaardige mannelijke hegemonie. Ook onderscheidde hij lichamelijke oorzaken. De Britse arts Sydenham noemde de ziekte de St.Vitus-dans.

**  Hedendaagse medische wetenschappers en historici denken dat de Dansplagen werden veroorzaakt door de zogenoemde kriebelziekte (ergotisme), die veroorzaakt werd door moederkoorn (een graanziekte) waarbij patiënten hallucinaties, spasmes en stuiptrekkingen krijgen.

** John Waller legt een verband met ziekte, honger en bijgeloof. Volgens hem braken de dansmanies uit op plekken waar sprake was van hongersnood en ziekten. Verder schrijft hij over mass psychogenic illness. Hierbij komen mensen die krachtig geloven in het bovennatuurlijke in een dissociatieve geestestoestand terecht. Waar dansen al niet goed voor is.  (gelezen bij Wikipedia)

1 2 3 11