FOTOREPORTAGE NIKE

Onze slotavond bij NIKE op 29 juni was zomers, druk bijgewoond, interessant, gemoedelijk en lekker.
Wij zijn de medewerkers van Nike, Mgr Luc Van Looy, Bart Nicasy en de deelnemers dankbaar & erkentelijk.
U kan tot 6 juli de fotoreportage bekijken via de link: https://we.tl/t-9CFRRcsaIX .
Onze Kerkraden zitten niet stil … 
* De Sint-Gertrudiskerk Vorst staat een jaar in de stellingen voor de buitenrestauratie, maar blijft open voor de liturgievieringen langs de zijingang.
De Sint-Lambertuskerk Eindhout is enkele weken buiten gebruik omwille van pleisterwerken. Op zondag 3 juli en 10 juli wordt de eucharistie gevierd in de naburige Zaal Kloosterhof.
De dinsdagvondvieringen in juli vinden plaats in de Sint-Bavokapel Trichelhoek.
Graag wensen wij u een zalige zomer- en vakantietijd!
Vriendelijk, André en Eric
* Norbertijnenstraat 10 – B-2430 Eindhout – tel 014 86 67 72  – gsm 0498 525 903
* Norbertijnenabdij – B-3271 Averbode – tel 013 780 417 – fax 013 780 439 – gsm 0498 525 903

ANNE FRANK

KnipselfRANK

Anne Frank

Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Anne Frank
Anne Frank op de 6e Montessorischool Amsterdam, 1940, collectie Anne Frank Stichting
Algemene informatie
Volledige naam Annelies Marie Frank
Geboren 12 juni 1929
Geboorteplaats Frankfurt am Main, Duitsland
Overleden waarschijnlijk februari 1945
Overlijdensplaats Bergen-Belsen, Duitsland
Land staatloos
Handtekening Handtekening
Werk
Jaren actief 1942-1944
Genre autobiografisch
Bekende werken Het Achterhuis
Uitgeverij Contact, Prometheus, Bert Bakker
Dbnl-profiel

Annelies Marie (Anne) Frank (Frankfurt am Main, 12 juni 1929Bergen-Belsen, februari 1945[1]) was een Duits en later statenloos Joods meisje dat wereldberoemd is geworden door het dagboek dat ze schreef tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen ze ondergedoken zat in het achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam.

Zij stierf vermoedelijk in februari 1945 aan vlektyfus[2] in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Haar officiële sterfdatum is echter door de Nederlandse autoriteiten vastgesteld op 31 maart 1945.

Haar dagboek is postuum gepubliceerd en is een van de meest gelezen boeken ter wereld. Door haar dagboek is Anne Frank internationaal een symbool geworden van de Holocaust, de moord op zes miljoen Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.[3]

Anne Frank is opgenomen in de Canon van Nederland als een van de vijftig thema’s van de Nederlandse geschiedenis.

Meer op Wikipedia , de allesweter. Klikken op rood brengt je al een stap dichter bij het grote verhaal.

LOPEND VUUR

Dankzij fotograaf Michel Vanmechelen kan U meebeleven met wat de parochiële delegatie uit Meerhout-Laakdal gisteren mocht ervaren op het Pinksterfeest van het Bisdom in Turnhout.

Onderstaande link geeft je toegang tot de reeks foto’s die hij maakte tijdens het evenement “Lopend vuur” in Turnhout op 2 juni 2022.

Je kan deze bekijken en/of downloaden, dit duurt wel even want het zijn er echt veel. (pastor Eric)

https://we.tl/t-KI32EWZqv7

Pinksteren

49 dagen na Pasen is het Pinksteren. Veel mensen zijn gecharmeerd door de vrije maandag, maar de meeste weten niet (meer) waaraan zij dit te danken hebben.

Het door en door christelijke feest vertelt over de komst van de Heilige Geest na ‘de hemelvaart’ van Jezus.

Pinksteren werd in de middeleeuwen acht dagen lang gevierd en was een stuk van de lentefeesten.

Wij leerden destijds op school dat op Pinksterdag de Heilige Geest neerdaalde op Aarde. We wisten al dat de kruisiging van Jezus Christus plaatsvond op Goede Vrijdag en dat hij drie dagen later opstond uit de dood. Dat moment wordt herdacht met onze Pasen. Maar het werd nog straffer.

Met ingehouden adem hoorden we de meester verder vertellen dat Jezus na de wederopstanding uit de dood nog regelmatig bij zijn twaalf discipelen was, zijn leerlingen die hem een groot gedeelte van zijn leven hadden gevolgd.

Jezus vertelde hen dat hij na veertig dagen naar de hemel zou gaan, wat op Hemelvaartsdag wordt herdacht, maar dat hij hen niet alleen zou achterlaten. Hij zou de Heilige Geest zou sturen.

En met een “Wat gebeurde er tien dagen na de hemelvaart?” werd de spanning om te snijden in het klasje. “De Heilige Geest streek neer tijdens een gebed in Jeruzalem. Niet met een menselijk uitzicht maar in de vorm van vurige tongen.”

En nog straffer. “Na de verschijning spraken de apostelen plotseling alle vreemde talen die in Jeruzalem werden gehoord.”

De mensen op straat dachten dat zij met een stel dronkaards te doen hadden. Totdat zij het prille evangelie in hun eigen taal hoorden vertellen.

Dezelfde dag nog werden 3 000 mensen gedoopt, de officiële  start van de christelijke kerk.

Pinksteren in de middeleeuwen

Tegenwoordig wordt Pinksteren nog steeds gevierd met een extra vrije dag op maandag, maar in de middeleeuwen bestond Pinksteren uit een groot feest dat liefst 8 dagen lang duurde.

* Voortaan zou de echte start van de lente samenvallen met de laatste christelijke feestdag , en ook veel niet religieuze gebruiken gingen op in de pinksterfeesten. En die durfden van langsom wel eens uit de hand lopen.

* Om alle losbandige feesten die rondom Pinksteren waren ontstaan in te perken werd Pinksteren vanaf 1574 een officiële kerkelijke feestdag. En dat had zijn reden…

* … In 1500 wordt de latere keizer Karel in Gent geboren. In 1515, op zijn 15de wordt hij vorst in de Nederlanden, in 1520 wordt hij zelfs tot keizer gekroond. In 1555 doet hij troonsafstand.

* Intussen hebben de protesterende protestanten o.l.v. Luther en andere hervormers heel Europa in het harnas gejaagd tegen de aflaten-kerk van Rome. In 1566 is er de Beeldenstorm en in 1585 valt Antwerpen. Noord en Zuid worden uiteen gedreven. 1574 valt tussen beide in …

* Om weerstand te bieden aan de protestanten laat zoon Filips, die vader Karel was opgevolgd, maar definitief naar Spanje verhuisde, het rebellerende boeltje hier in de hand houden door sabelslepers van de ergste soort, te beginnen met Alva.

* Het Noorden wordt schandalig rijk in de nieuw ontdekte wereld. Hun schepen zorgen voor een verbluffende welstand op de kap van het slavendom.Tot op de dag van vandaag een smet op het Nederlandse blazoen.

* Het Zuiden daarentegen beleeft een van de donkerste perioden uit zijn bestaan. Op de doeken van meester-schilder Pieter Breugel is niet één lachend gezicht te zien. Zelfs niet op ‘de boerenbruiloft’.

* De haven van Antwerpen wordt gesloten. Alle rijkdom vloeit via Amsterdam naar de nieuwe staat in wording. In 1648 is het zo ver. Nederland wordt Nederland en protestants. En wij? Wij blijven godvruchtig en een speelbal voor de grote politiek. Amen.

RESTAURATIE SINT-GERTRUDISKERK vorst

STARTEN WERKEN ECHT MORGEN 1 JUNI ?

Het dossier werd op 4/2/2022 aanbesteed en toegewezen aan de firma PIT Antwerpen uit Kapellen. De werken starten op 1 juni 2022. Naast de gevelrestauratie is er ook de restauratie van de
kerkhofmuur. De kosten worden geraamd op 55 300 euro. Ten laste van de gemeente.

Na afloop van de werken is een mooi geheel ontstaan met de kerk omringd door de begraafplaats die enkele jaren geleden werd heringericht. De globale kostprijs van de uitvoering van deze werken inclusief ontwerpkosten en btw wordt geraamd op 2 231 214 euro. Vlaanderen heeft een toelage toegezegd van 1 425 000 euro en de gemeente komt tussen voor een bedrag van ca. 225 000 euro. Het saldo zal door de kerkfabriek betaald worden, die hiervoor een aantal bouwpercelen verkocht heeft .

  1. Erfgoedwaarde

De Sint-Gertrudiskerk is een georiënteerde laatgotische kruiskerk, waarvan de bouw
teruggaat naar het midden van de 15de eeuw (1401 – 1500). De 50 m hoge toren met een muurdikte
tussen 1,50 tot 1,80 m dateert van circa 1520. Het schip werd verbouwd omstreeks 1750 waardoor er in 1756 onder meer zijbeuken werden aangebouwd.

De diverse materialen en talrijke bouwsporen wijzen echter op een meer complexe bouwgeschiedenis waarbij ook 19de-eeuwse herstelling- en verbouwingswerken naar ontwerp van P.J. Taeymans een impact hebben op het huidige uitzicht van de kerk.

Ze werd gerestaureerd in 1938 naar ontwerp van S. Leurs en J. Schellekens en in 1966-1968 naar ontwerp van N. Van de Velde.

Opvallende kleureffecten door het afwisselend en onregelmatig gebruik van bruine ijzerzandsteen, witte zandsteen en rode baksteen zijn karakteristieke kenmerken voor de gotische kerken van het Hageland en de Zuiderkempen. Sedert haar ontstaan werd de kerk toegewijd aan de H. Gertrudis van Nijvel en kreeg ze de vermelding ‘Gertrudisheiligdom’. De kerk werd beschouwd als een belangrijk bedevaartsoord dat een grote bloei kende in de 17de eeuw (1601-1700).  Op 30-05-1936 werd de kerk als beschermd gebouw geklasseerd en vanaf 29 maart 2019 kreeg het een erkenning als bouwkundig erfgoed.

  1. Kerk en begraafplaats

Kenmerkend voor de Sint-Gertrudiskerk is haar ligging (buiten het centrum van Groot-
Vorst),met rond de kerk de begraafplaats die nog steeds in gebruik is. Die is ommuurd en omhaagd met aan de zuidzijde de ‘Gertrudisput’ die volgens niet bewezen overlevering een Romeinse (?) put met geneeskrachtig water zou hebben.

De kerkhofmuur en put komen eveneens in aanmerking voor restauratie.
In de directe buurt van de inkom zijn de erebegraafplaatsen van de oud-strijders van de twee wereldoorlogen.

Praktische aandachtspunten zijn …

* Vermindering van het aantal parkeerplaatsen door de plaatsing van de noodzakelijke werfketen en stockagemogelijkheden.

* Mogelijke hinder langs de wegenis van de Kerkstraat tegen de kerkhofmuur aan.
* In de directe buurt van de gevels is het stallen van fietsen niet steeds mogelijk.
* Stellingen worden geplaatst tegen de gevels van de kerk en toren.
* Noodzakelijk snoeien van bomen in directe buurt van de kerk.
* Het gebruik van de kerk voor de eredienst blijft steeds mogelijk. Enige hinder kan tot de mogelijkheden behoren. Getracht wordt dit zo sterk mogelijk te beperken.
* De ramen van de kerk zullen voor herstelling worden verwijderd. De openingen worden gedicht waardoor de verlichting van de kerk zal moeten verhoogd worden.
* De graven in de directe buurt van de kerk kunnen lijden onder stof en
steengruis. Daarom bevelen we u aan om de grafzerken met plastiek af te dekken.
Door de plaatsing van de stellingen kan de toegang naar bepaalde grafzerken gehinderd of soms wel onmogelijk worden.


*** Verdere planning

* Aansluitend op de  restauratiewerken verwachten wij de goedkeuring door de Vlaamse minister van Erfgoed van het dossier van de vernieuwing van de verwarmingsinstallatie. Dit dossier werd in 2015 ontvankelijk verklaard en hopelijk wordt de definitieve goedkeuring en erfgoedpremie in 2023 toegekend.

* In 2009 heeft de gemeente de opdracht voor het ontwerpen van de binnenrestauratie eveneens toegekend aan het architectbureau Arat. De dossiers worden uitgewerkt en ingediend voor betoelaging. De werken, waarvoor geen subsidiëring mogelijk is, zullen volgens noodzakelijkheid ook uitgevoerd worden.

* De kerkfabriek zal regelmatig informeren over de vordering van de werken en de impact die er al is voor de praktische werking en het gebruik van de kerk.

* Wij hopen dat de werken vlot mogen verlopen en houden ons graag beschikbaar voor mogelijke klachten. Contact nemen met de voorzitter van de kerkfabriek.

* Contactgegevens: tel. 0477/242320 of via mail Vanbel.coenen@skynet.be.
KERKFABRIEK en PAROCHIETEAM Sint-Gertrudis Groot-Vorst

Oorsprong en tradities van Hemelvaartsdag

Na 40 dagen wederopstanding van Jezus vindt de viering van Hemelvaartsdag plaats. Volgens oude bronnen heeft de feestdag zijn oorsprong bij de eerste apostelen, maar in de loop der eeuwen zijn er nog aardig wat tradities aan toegevoegd.

* De hemelvaart is een onderdeel van het evangelie van Marcus. Nadat de profeet zijn wederopstanding bekend had gemaakt aan zijn apostelen ‘werd de Heer Jezus in de hemel opgenomen en nam hij plaats aan de rechterhand van God’ (Marcus 16:19). Vervolgens verspreidden zijn discipelen het nieuws en ‘De Heer hielp hen daarbij en zette hun verkondiging kracht bij met de tekenen die ermee gepaard gingen’. (Marcus 16:20).

* De oudst bekende bron van de viering van Hemelvaartsdag is een geschrift van Augustinus van Hippo (354-430). Hoewel er geen bewijzen zijn dat het feest voor deze periode ook al werd gevierd, beschrijft Augustinus het als een traditie die al bestond sinds de eerste apostelen.

* De mogelijkheid bestaat ook dat Hemelvaartsdag voor de 5e eeuw niet apart werd gevierd, maar dat dit samen gebeurde met Pasen / of Pinksteren.

* Zeker is dat de Hemelvaart van Jezus zich in de middeleeuwen tot een afzonderlijke kerkelijke feestdag ontwikkelde. De nacht voor het feest was het voor priesters gebruikelijk om een wake te houden. In de ochtend doofden zij dan vaak de paaskaars, die sinds paasdag symbool had gestaan voor de wederopstanding van Christus.

* In de loop der tijden was het in veel christelijke gebieden gebruikelijk om op deze feestdag de eerste fruitoogst van het seizoen te zegenen. Daarnaast werden er in vele steden kerkelijke processies gehouden.

* Inmiddels zijn de historische tradities van Hemelvaartsdag ook vermengd geraakt met moderne tradities. In vele landen, w.o. België, is het gebruikelijk om op deze dag aandacht te besteden aan  Rerum Novarum, de encycliek van Paus Leo XIII uit 1891over sociale rechtvaardigheid. In Duitsland is het Männerdag, vaderdag. Dicht bij ons wordt de abdijentocht gelopen/gewandeld.

* In Nederland viert men Hemelvaart met veel festivals, braderieën en boekenmarkten. Op sommige plaatsen staan mensen vroeg op om te gaan dauwtrappen(moesten wij meer doen…hemels)

* Waarschijnlijk ontstond het dauwtrappen al in de Germaanse tijd als onderdeel van de meifeesten. In deze periode van het jaar vierden de Germanen de opkomst van het nieuwe leven in de natuur.

** Wil je zelf gaan dauwtrappen? Kijk op de site van Wandelmagazine (link is external)voor meer informatie! Maar mee komen lopen/stappen van Tongerlo naar Averbode kan ook…

broers op de brandstapel

Vandaag een gelukkig toeval. In onze vaderlandse geschiedenis komen we terecht in Mechelen. Daar woont Maria van Hongarije, de zus van keizer-koning Karel V die 25 oktober 1555 troonsafstand doet in de Nederlanden. De executie van de Mechelse broers op 23 december 1555 woonde hij beslist niet bij. Zijn zus, Maria van Hongarije was sinds 1530 landvoogdes van de Nederlanden in Mechelen en gaf er eveneens in 1555 de brui aan. Ook zij kwam niet kijken.

* En wij, Louis, Mechelaars van vier normaalschooljaren Onder de Toren, hebben dit verhaal nooit gehoord …Een rechtzetting.

Twee dappere Mechelse broers op de brandstapel (1555)

* Deels ontleend bij auteur Enne Koops (21 oktober 2019) in Historiek

In de Nederlanden kost de inquisitie tussen 1522 en 1600 aan 2000 à 3000 protestanten het leven. Het indringende verhaal van de ‘ketterse’ broers Frans en Nikolaas Thys laat zien hoe een executie op de brandstapel in zijn werk ging. Het is een verhaal van twee dappere broers die zich tot de laatste snik blijven verzetten tegen het rooms-katholicisme, dat zij zagen als een valse religie. Ze stierven een tragische dood op de brandstapel in 1555.

De inquisitie in de Nederlanden (Mechelen, 1522)

* Keizer Karel V (1500-1558) kondigt op 28 september 1520 af dat alle geschriften die de leer van Maarten Luther (1483-1546) – met wie de Reformatie begon – vertolken, vernietigd dienen te worden. Iedereen die deze leer verkondigt, kan erop rekenen achter de tralies te belanden.

* Luthers volgelingen, en al snel ook de calvinisten en wederdopers, krijgen het zwaar te verduren. In maart 1522 stelt Karel V in de Nederlanden naar Spaans voorbeeld de inquisitie in. Mechelen ontvangt het eerste plakkaat.

* De vonnissen van deze kerkelijke rechtbank kosten tot anno 1600 het leven aan ongeveer 2000 à 3000 protestanten. De meesten op de brandstapel.

* Tot de martelaren behoren ook Frans en Nikolaas Thys uit Mechelen. Het proces dat tegen hen gevoerd wordt, geeft een indringend beeld van de verschrikkingen van de inquisitie.

Het gezin Thys (Mechelen, 1520-1555)

Mechelen telt rond 1550 ongeveer 30.000 inwoners. Economisch gezien bevindt de stad – die in de 14de en 15de eeuw een hoge vlucht neemt en van 1507 tot 1530 de hoofdstad van de Nederlanden is – zich in een neergaande spiraal.

* Door de verhuizing van de regeringszetel naar Brussel in 1531 en door de latere Opstand, vanaf 1568, verliest Mechelen geleidelijk aan zijn vroegere economische, demografische en intellectuele kracht.

* Het katholieke gezin Thys is niet meer dan een speld in de hooiberg van Mechelen, maar dat zou niet zo blijven.

* Het gezin telt zes leden: vader Andreas, moeder Catherina, Jan, Frans, Nikolaas en een dochter van wie de naam niet bekend is, en verdient de kost in het verversambacht.

* Vanaf de jaren 1520 steken Andreas en zijn zonen om die reden regelmatig en voor langere tijd de grens over naar het Heilige Roomse Rijk. Daar worden ze in vooral de Hanzestad Lübeck aangestoken door het van de grond komende lutheranisme.

* Het stimuleert hen de Bijbel van a tot z te lezen. Geleidelijk raken Andreas, Jan, Frans en Nikolaas in de ban van de reformatorische prediking, zo sterk dat ze er in Mechelen, waar ze naar de kerk gaan in de Sint-Catharijneparochie, nauwelijks over kunnen zwijgen. De Thysens beweren…

dat de reyne leer Christi, also met mensengebode verdonckerd, sonde syn in de stadt Mechelen.

* In Mechelen gaan weldra kwade stemmen op, vooral onder parochiegenoten, die het gezin Thys van lutherse ketterijen beschuldigen.

* De oudste zoon Jan wordt in 1538 tot de brandstapel veroordeeld. Daarna is het gezin klaarblijkelijk voorzichtiger geworden.

* Het duurt zeventien jaar voordat er weer iets concreets gebeurt: vader Andreas, Frans en Nikolaas voelen zich in 1555 zo onveilig – ze worden bedreigd met rechtsvervolging – dat ze op de vlucht slaan naar Engeland.

* Beide zonen keren na een kort verblijf terug in de Nederlanden, maar vader Andreas zou zijn geboorteland en gezin nooit meer terugzien.

Vermoedelijk is hij in Engeland hertrouwd en heeft hij een of meer kinderen gekregen, want de naam Thys komt diverse malen voor in zestiende-eeuwse Londense kerkregisters.

Het proces (Mechelen, najaar 1555)

De gebroeders Thys hadden achteraf gezien beter aan de andere kant van de Noordzee kunnen blijven, want op 5 oktober 1555 wordt het complete gezin opgepakt en in twee verschillende Mechelse gevangenissen gegooid.

* Frans en Nikolaas belanden samen in de Lakenhalle op de Grote Markt. Daar worden ze van elkaar gescheiden, geketend, en in de kerker gegooid. Tijdens het proces zullen ze afzonderlijk ondervraagd worden.

* Ook moeder en zus worden stevig aan de tand gevoeld. Zij herroepen echter hun opvattingen, in de hoop dat ook de mannen vrijkomen. Hun lichte straf: het bijwonen van de mis, een aantal dagen op brood en water en verplichte deelname aan ‘de Processie van het Allerh[eiligst] Sakrament’.

* Heresie’ (ketterij) vormt de hoofdaanklacht tijdens het proces. En voor hen die daarin volharden, en dat zullen Frans en Nikolaas doen, geldt in die tijd in de Nederlanden een vastomlijnde procedure:

Heresie wort ghepunieert metten viere, waarvan de geestelicke juge ‘t proces maect, en den werelicken dexecutie doet.

* Het proces tegen beide broers neemt ruim tweeënhalve maand in beslag en kent lange, cynische ondervragingen – in een poging de broers weer op het katholieke pad te brengen –, folteringen op de pijnbank en tussendoor geïsoleerde opsluiting in de Mechelse kerkers.

* Op 5 oktober begint de eerste ondervraging. Tijdens dit verhoor beantwoordt alleen de oudste, Frans, de vragen. Nikolaas zwijgt grotendeels, maar trekt af en toe toch zijn mond open om de inquisiteurs belachelijk te maken.

* De opvattingen die Frans tijdens dit verhoor verdedigt zijn typisch reformatorisch: de Rooms-Katholieke Kerk is niet de heilige christelijke kerk, wat blijkt uit de vele misstanden en misbruiken; de paus is niet de stadhouder van Christus op aarde; de gewijde hostie verandert niet in het lichaam van Christus; de biecht klopt niet; aanbidding van Maria en kaarsjes branden zijn pure afgoderij. En het vagevuur komt in de Bijbel nergens voor, aldus Frans.

* Als Frans zijn verdediging beëindigd heeft, is het de beurt aan zijn bebaarde, jongere broer Nikolaas. Die laat er geen gras over groeien en zet meteen de aanval in op zijn ondervragers:

Wat comt ghy tot my om uwe beuselinghen te vercoopen? Ghy archlistige Hypocryte! Gaet van my, laet my met vreden: want ic sal by der waerheyt blijven ende uwe fabelen ende logenen niet achten. Oft evenwel mijn leven costet!

* Na dit verhoor, waarin men tracht de broers hun ketterij te doen afzweren door hen invrijheidstelling te beloven, draagt men hen over aan het wereldlijke gezag.

* Dat besluit om de broers te folteren op de pijnbank – waarbij hun ledematen opgerekt worden –, maar ze geven geen krimp. Vervolgens gooit men de broers weer een aantal dagen in de kerker.

* Op 8 oktober moeten ze voor de tweede keer voor de schepenenbank (rechtbank) verschijnen. Beiden willen hun geloof niet verloochenen, terwijl Nikolaas opnieuw tegen de inquisiteurs tekeergaat.

* Hierop besluiten de ondervragers de broers in de kerkelijke ban te doen, terwijl de schout (politiebaas) hen het burgerrecht ontneemt.

* Volgens het martelaarsboek van Adriaen Corneliszoon van Haemstede (1525-1562) probeert men daarna via martelmethoden los te krijgen of er nog meer ketters in Mechelen waren, waarop ze antwoorden:

Wy wouden liever het een lidt van den anderen laten trecken, dan onse broeders verraden.

Vervolgens belanden Frans en Nikolaas ruim tweeënhalve maand in de cel.

* Na de toelating van de bisschop van het diocees Kamerrijk krijgen ze uiteindelijk op 22 december te horen dat op de brandstapel moeten.

* De schout bezoekt hen in de gevangenis en adviseert ze een ‘biechtvader’ te nemen. De broers weigeren dit aanbod.

De executie (Mechelen, 23 december 1555)

In de ochtend van 23 december 1555 – het is rond 11 uur – begeeft schout Willem de Clercq zich naar de gevangenistoren van de Lakenhalle op de Grote Markt in Mechelen, waar Frans en Nikolaas Thys apart van elkaar geketend en gekerkerd zijn.

* Hij vraagt zijn bewakers of de broers ondertussen de biecht hebben afgelegd, want dat betekent genade, het behoud van deze ketters.

* Als dit niet het geval blijkt te zijn, schreeuwt De Clercq dat hij ze als honden zal laten verbranden op de brandstapel.

* De broers worden uit de gevangenis gesleept en richting Raadhuis geduwd. Tijdens deze tocht troosten de broers elkaar …

– ‘Al wort ons het lichaam ghenomen, men can doch niet de siele nemen’, etc. –, terwijl omstanders geëmotioneerd toekijken hoe de geestelijken de broers de mond snoeren… Swijcht stille! Ghy zijt ketters! Uwe duyvelsche zaet is ghenoech ghezayt!

* In het Raadhuis worden ze voor de schepenen geleid om het definitieve vonnis te aanhoren: de brandstapel. De broers blijven ondertussen over hun geloof spreken, net zolang tot de schout zegt: ‘Jullie spelen een spelletje met mij; straks ga ik met jullie een spelletje spelen’.

* Daarop vertrekken ze. Terwijl ze naar de Grote Markt lopen, vraagt één van de broers aan de schout of ze nog kort afscheid mogen nemen van hun moeder en zus. Die toestemming krijgen ze niet.

* Ondertussen heeft voerman Pieter Meert de benodigdheden voor de verbranding, die negen gulden bedroegen – niet goedkoop omdat hout ’s winters duur is –, naar de Grote Markt gebracht.

* Kort daarop komen de broers Thys op de markt aan en krijgen ze een houten bol in de mond, zodat ze niets meer kunnen zeggen tegen de omstanders en richting elkaar geen protestantse ketterijen meer kunnen verkondigen.

* Terwijl ze aan de paal tussen het brandhout vastgebonden worden, moeten de bewakers de bol voortdurend terugstoppen, omdat Frans en Nikolaas die telkens op provocatieve wijze uitspugen.

* Nikolaas vraagt of de bol uit mag blijven, zodat ze elkaar moed in kunnen spreken. De schout strijkt ditmaal wel de hand over het hart en staat het toe. Vervolgens horen omstanders de stem van Nikolaas, die zijn broer moed inspreekt:

‘Lieve broeder, laat ons nu aldus desen Corte tijt ridderlijck strijden in den Heere Jesu Christo.

Daarna heffen de gebroeders Thys een oecumenisch lied aan: ‘Wij gelooven allen in eenen Godt’.

* De broers smeken nog eenmaal om genade, maar de schout negeert hun gejammer en steekt het hout in brand. De brandstapel doet zijn werk.

* De doodstrijd eindigt het eerst voor Nikolaas. Zijn baard vatte vlam kort voor zijn overlijden, aldus ooggetuigen. Kort daarna sterft Frans.

* Als de lichamen volledig verkoold zijn gooien de executeurs de as van Frans en Nikolaas Thys in de Dijle … Einde verhaal.

OLV is weer thuis

Op 17 mei werd de openluchtkapel in de pastorijtuin van Sint-Gertrudis Groot-Vorst tijdens een stemmige eucharistie her-ingezegend en in eer hersteld … nadat ze op Allerheiligen 2021 werd getroffen door vandalisme. (pastor Eric)

Vrede van Münster

-foto Historiek-

15 mei … een dag waarop vrijwel geen nieuws te rapen viel. Zo leek het. Tot wij bij Wikipedia stootten op groot en belangrijk nieuws. Het ontstaan van Nederland en de afscheiding van de Republiek der Nederland van onze gewesten, die onder Spaans gezag verder moesten. Met alle nare gevolgen van dien.
.
(beeld R) De beëdiging van het verdrag door de Spaanse en Nederlandse onderhandelaars (Gerard Terborch, 1648) De ondertekening van het vredesverdrag van Münster
.

De Vrede van Münster was een verdrag dat op 15 mei 1648 in Münster gesloten werd tussen Spanje en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waarmee aan de Tachtigjarige Oorlog tussen Spanje en de opstandelingen in de Republiek een einde kwam en de Republiek als soevereine staat erkend werd.

De Vrede van Münster was onderdeel van de Vrede van Westfalen, die ook een einde maakte aan de Dertigjarige Oorlog.

*** Het verdrag tussen Spanje en de Nederlanden werd op 30 januari 1648 vastgelegd. Op 15 mei werd de vrede getekend en door Nederlandse en Spaanse gezanten met een eed bekrachtigd, onder grote belangstelling van het volk in Münster

Tijdens het overleg werden de Republiek en Spanje het snel eens. De tekst van het Twaalfjarig Bestand werd als uitgangspunt genomen en de Republiek werd formeel door Spanje als soevereine staat erkend.

*** Deze belangrijke toegeving van Spanje was dan ook het eerste punt; Spanje hield op de Republiek als opstandige Spaanse onderdanen te zien (wat ze 100 jaar lang gedaan had).

De vrede leek nabij. Frankrijk, waarmee de Republiek had afgesproken om tot een gezamenlijk verdrag met Spanje te komen, gooide roet in het eten door steeds met nieuwe eisen te komen.

De Staten besloten hierop buiten Frankrijk om vrede te sluiten met Spanje. Op 30 januari 1648 werd de vredestekst vastgesteld. Deze werd ter ondertekening naar Den Haag en Madrid gestuurd.

Op 15 mei werd de vrede definitief getekend en door Nederlandse en Spaanse gezanten met een eed bekrachtigd.

In Nederland bewaart het Nationaal Archief twee exemplaren van de Vrede van Münster, een Spaanse en een Franse versie. Beide versies zijn door koning Filips IV ondertekend en voorzien van zijn zegel in massief goud.

gevolgen

 

  • De koning van Spanje engageerde zich de Republiek als een soeverein land te laten erkennen door het Rooms-Duitse Rijk. De keizer deed dit, waarmee de Republiek het Rooms-Duitse Rijk verliet. De Rijksstanden deden deze erkenning overigens niet, alleen de keizer.
  • Een belangrijk indirect gevolg van dit verdrag was dat het Nederduits-Gereformeerde geloof de ‘staatskerk‘ van de Republiek werd.
  • Alle goederen van de Rooms-Katholieke Kerk vervielen aan de overheid; kerken, kapellen, kloosters en andere bezittingen.
  • De rooms-katholieken moesten tot 1795 gebruikmaken vanschuilkerken: ze mochten kerkdiensten houden, maar niet in gebouwen die aan de buitenkant als kerk herkenbaar waren.
  • Ook kwam er een grens tussen de Republiek en de Zuidelijke Nederlanden  (zie rode lijn op kaart). Die werd bepaald door de toenmalige frontsituatie tussen het gebied van de Nederlandse opstandelingen en dat van de Spanjaarden. De grens in Limburg werd pas in 1661 definitief vastgelegd.
  • Het belangrijkste gevolg voor Antwerpen was dat er definitief een staatsgrens kwam te liggen op de Schelde en dat de soevereiniteit van de Republiek op de Zeeuwse Schelde werd erkend.
  • Qua handelsvoorwaarden haalde de Republiek zijn slag thuis. Spanje kreeg geen toegang tot de vaart op de Nederlandse koloniën, en omgekeerd.
  • Ook was het Spaanse onderdanen verboden hun overzeese handel met Oost-Indië uit te breiden
  • De Schelde bleef gesloten voor doorgaande zeevaart (maar niet voor de handel) van en naar de Zuidelijke Nederlanden. Armoe overspoelde onze (zuidelijke) gewesten. De magnifieke schilderijen van Pieter Breugel vertellen het je. Op niet één ervan zie je een lachend gezicht, zelfs op de boerenbruiloft niet … (vraag/kijk het eenvoudigweg op)
1 2 3