DE WINDMOLEN IN VEERLEDORP

Knipsel-dorpsmolen20 januari is de dag dat in Amerika om de vier jaar de nieuwe president aan de slag gaat. Joe Biden had zich zijn eerste jaar beslist een beetje rustiger voorgesteld

* Maar voor ons is het klassieke stuk van 20 januari de verjaardag van onze vader Georges die vandaag 110 zou worden en … ook wijlen zijn dorpsmolen in Veerledorp. Hopelijk zonder grote protesten van de lezers…Vervloeten zijn immers erg aan molen en molenaars gehecht. Vandaar.

 

VEERLE-LAAKDAL – Vroeger werd wel eens lacherig gezegd dat de pastoor in zijn kerktoren en de mulder op zijn windmolen de hoogstgeplaatste heren van de gemeente waren .

* Het leven was traag en zag er idyllisch uit . De opkomende welvaart in de jaren 1950 en 1960 veranderde dat beeld helemaal . Zekerheden van honderden jaren oud veranderden in een oogwenk . De moderne tijden waren niet meer te stuiten . Alleen de nostalgie  bleef.

* Boven in de grote balk van het zware houten molengeraamte kon je duidelijk de datum 1798 lezen . Vanaf dat jaar begint de eigenlijke geschiedenis van de molen. Geen benul van wie en wanneer hem bouwde en uitbaatte.

* Vast staat wel dat de dorpsmolen door de Franse revolutionairen onafhankelijk gemaakt van herenrechten en verkocht aan ene Joannes Verboven met de last om 2 600 zakken graan per jaar te malen .

jos vd meulder* Georges (Jos) Vervloet , de laatste molenaar van Veerle , zou vandaag 20 januari precies 110 geworden zijn ware het niet dat hij 40 jaar geleden de strijd verloor tegen twee fel aangetaste stoflongen en een zwak hart . Echt gezond was malen in die tijd niet in een voortdurende stoffige omgeving zonder afzuigsystemen .

* 20 januari is toevallig ook de dag waarop de nieuwe president van de VS om de vier jaar zijn plechtige ambtsaanvaarding, zeg maar inauguratie, aflegt.

* Georges heeft van die merkwaardige dag wellicht nooit weet gehad. Zijn belevingswereld reikte nog lang niet tot in Amerika .

*** Vader stierf in 1982 op de zonnige zondag van 6 juni , D-day in 1945 die het einde van de tweede wereldoorlog een definitief elan gaf . Geboren worden op inauguratiedag en sterven op D-day… de mulder van ‘t dorp wist zijn dagen te kiezen. Meer nog, zijn vrouw Theresia werd geboren op 11 november ‘1914’. Vier jaar later trad ook zij tot de geschiedenis (11.11.11) toe.

* Georges was de jongste van de molenaarsfamilie Vervloet die omstreeks het midden van de 19de eeuw eigenaar werd van de Dorpsmolen aan de Tessenderloseweg. Te lang verhaal om hier uit de doeken te doen.

* Vader Victor stierf in 1916 op zijn 48ste aan een hartinfarct . ‘Iets gekregen’ , was toen de simpele uitleg voor zulk indringend feit . Moeder Marie bleef achter met 4 kinderen . Sociale uitkeringen waren er niet . Het werd dus hard werken om brood op de plank te krijgen .

Molenaars vanaf 12

* Jef , met zijn 12 jaar de oudste van de kinderen , verhuisde van de ene dag op de andere van de schoolbanken naar de molen . Hij kende al iets van de stiel maar gelukkig was er molenaar Loffens uit Eindhout om hem helemaal in te wijden in zijn toekomstige broodwinning . De beide families werden en bleven daardoor heel erg goed bevriend .

* Georges , de jongste , was pas 4 toen vader stierf . Op zijn 12de verkaste ook hij op zijn beurt van de school naar de molen . Van dan af gingen Jef en Jos door het leven onder de firmanaam ‘Gebroeders Vervloet’ .

* Werken op een windmolen ziet er idyllisch uit , maar was het niet . Een windmolen hangt immers helemaal af van de natuurelementen en die willen wel eens grillig zijn . Een windmolen kan niet zonder wind . Als die het overdag laat afweten en ‘s nachts pas begint te blazen, kan je je nachtrust wel vergeten .

* In de zomer geen probleem , wel in de winter wanneer de zeilen eerst moesten losgemaakt worden met emmers kokend water en je constant je handen moest warmen aan het versgemalen, warme meel . In de zomer maalde je met de deuren wijd open , maar als de koude kwam , was die deur de enige bescherming tegen de natuurelementen . Verwarming was er , buiten dat heerlijk warme meel , niet . Meelstof des te meer.

molen* De Veerlese windmolen is actief geweest tot 1953. Dan namen de elektrische molen op de Heide (foto l) en de dieselmotor in de schaduw van de windmolen zijn plaats definitief in .

P1010101

Bokrijk ?

* De windmolen kon in 1955 naar Bokrijk , maar Jef verzette zich fel . Hij kon zijn houten monster niet missen . Jef overleed echter al in 1960 en de molen sneuvelde een eerloze dood in 1965 (foto r) en zou de volgende jaren in verkapte vormen voortleven in talloze fermettes, symbolen van ‘een zekere rijkdom’ in de zestiger jaren . Het molentijdperk was definitief afgesloten .

* Het oude molenhuis en de nieuwere (1949) maalderij geven tegenwoordig woongelegenheid aan 12 families in de nieuwe sociale woonwijk aan de Tessenderloseweg . Verder herinnert niets nog aan de windmolen van weleer . De molen leeft alleen nog verder in de herinnering van de oudere generatie die destijds , tussen het wachten op de gemalen zakken door , de nieuwtjes uit het dorp aan elkaar vertelde onderaan de molentrap .

** Onderstaand versje vond ik nog ergens in een oud, stoffig boekje. Ik kon niet nalaten om het af te drukken.

De Maalder

Zie den maalder , wit bestoven , boven op den molen staan , blozend als een kriek en gezond als een blieksken .
Hoort hoe welgezind hij zijn lustig deuntje zingt .
De wind zit goed , de maalder verdient zijn brood : want ieder boerken zendt hem graan omdat hij zijn stiel zo goed kent .
Hij is gewend aan het zakken dragen en lijdt er niet onder .
Hij laadt ze op de kar of op den wagen en de boer rijdt er blijgezind mede weg .
”Dag maalder .”
“Dag boerken , tot later zoo God het wil en wel smake het brood .”
Werken is gezond en ‘t is daarbij plezant voor die het gaarne doen .  –
Ludovicus V. 1843-

Toegift

* De oudste molen van deelgemeente Veerle, een watermolen bevond zich ca 1 350 op de oevers van de Grote Laak op de grens met Vorst. Besauwen heette toen de plaats die wij nu nog steeds als ‘de brug’ kennen.

* Een andere watermolen lag in Blaardonk langs diezelfde Laak en was eigendom van de abdij van Averbode.

* Toen die laatste ook helemaal vervallen was, werd in Haanven in 1723 een windmolen opgericht door de abdij. Adriaan Meeus was de eerste molenaar. De laatste was Jan-Baptist Onsea.

*** Broer Herman voegde dit nog toe …

https://youtu.be/iM3BcmqoRi0

 

Foto boven genomen aan het eind van de jaren 1940.  De dorpsmolen in al zijn glorie. Rechtsboven Georges , kortweg Jos , de laatste molenaar van Veerle in deurgat. De benen boven zijn van Lambert Hermans …hij zat in het deurgat, ik nam de foto.

Foto (ingekleurd) genomen vanop de windmolen met zicht op dorp en kerk (wellicht Jef Mertens) – ongekleurd : de naakte molen met een paar jongelui (van toen)

Foto vuurmolen (elektrische-) op Veerle-Heide met de jonge Jan Willekens op de fiets.

€ 450 000 VOOR “HET HUIS”?

Twaalf afleveringen lang stond de Vorstsebaan in Veerle-Laakdal centraal in het VTM-programma “Huis Gemaakt”, schreef HN gisteren. Amber en Kenny, het studentenkoppeltje toverde het ‘spookhuis van Fien en Frans’ (foei , vloekt nichtje Micheline) om tot een statige villa.

Het pand ligt er intussen al een zomer en een herfst lang opnieuw verlaten bij. Het renovatiekoppel won de wedstrijd om het huis niet. Echt geïnteresseerde kopers kwamen niet opdagen. Tot …

* Erg lang stond naast het huis van Fien en Frans een tankstation te verkommeren. Dat werd jaren geleden reeds door de zoon van het koppel opgeruimd. Het huis van Fien en Frans verkommerde alleen verder. Tot VTM het ontdekte en uiterst geschikt vond voor hun renovatieprogramma “Huis Gemaakt”.

* Amber en Kenny gooiden zich met veel enthousiasme op de renovatie. Week na week waren ze hier aan de slag. Supporters hadden ze bij de vleet, maar niet één voelde zich geroepen om een handje toe te steken, of mocht dat niet? Alles werd vernieuwd, tot het dak en de ramen toe, en dat was echt nodig.

* Het huis oogde helemaal nieuw, alleen in de kelder gebeurde (nog) niets. Voor jonge mensen lijkt de gevraagde € 450 000 echter onbetaalbaar, maar hopelijk vindt men snel een koper met een flink pak euro’s. Zo niet zal het perceel weer snel verwilderen. En dat kon toch niet de bedoeling zijn?

* Amber en Kenny wonnen de VTM-wedstrijd dus niet. Dat was een flinke domper op hun dromerige vooruitzichten. Hopelijk krijgt het koppel alsnog de kans om het pand te kopen, maar … ik liet mij vertellen dat de vraagprijs liefst 450.000 euro bedraagt (x 40 in BF…). Dat is toch wel erg veel, want het huis is nog niet helemaal af.

* De kelder bleef onaangeroerd, omdat er in de andere VTM-panden geen kelder aanwezig was. Wedstrijdpunten werden alleen toegekend op het zichtbare gedeelte van de woning.

* Ondanks de toch hoge vraagprijs hopen de buren dat het huis snel verkocht wordt, want anders staat het hier eerlang weer te verloederen.

* Het huis stond destijds nog vol spullen, met ‘echte’ antiek. Toezicht was er vrijwel niet, dus werd de woning over de jaren heen volledig leeggeroofd. Alle spullen werden meegenomen. Er werd aanvankelijk ook verteld dat het spookhuis vooral drugsgebruikers aantrok.

** Tot een verkoop kwam het (nog) niet. Gelukkig is het niet langer een spookhuis en houden we het bij ‘het VTM-huis’. Dat dringend op een koper wacht.

*** DIE KOPER ZOU ER INTUSSEN WEL ZIJNmaar niemand kon ons vertellen wie de man/vrouw is. Het bordje vertelt niet meer dan VERKOCHT … gevolgd door een mailadres.

* Op dat adres kregen we een prachtige rondgang door het huis te zien, maar nog steeds geen naam van een eventuele koper.

* Wel een hele trits video’s van beroemde optredens van beroemde popartiesten, met de bedoeling u een contract voor meer aan te smeren. Naar de rest hadden wij het raden …

‘De Vriendschap’ wordt versterkt

Het Lokaal Dienstencentrum ‘De Vriendschap’ werd in 2018 opgericht door OCMW Laakdal. In de setting van het oude klooster op de site van De Winde in Veerle kunnen senioren elkaar ontmoeten, genieten van een drankje, een warme middagmaaltijd of een aangename babbel. Vzw KMSI, de beheerder van De Winde, heeft nu concrete plannen om de werking van deze ontmoetingsplaats op lange termijn te versterken.


Tine Gielis (burgemeester): Het lokaal dienstencentrum is ontstaan in de schoot en onder impuls van de seniorenraad. Een denktank met alle instanties in Laakdal die werken met senioren hebben mee vorm gegeven aan het lokaal dienstencentrum zoals we dit reeds heel wat jaren kennen. De voorafgaande vergunning uit 2018  is slechts geldig tot en met 2022.

Om de toekomst te garanderen, is dus een effectieve erkenning nodig. De Vlaamse Regering koppelt hier een aantal voorwaarden op gebied van dienstverlening, werking, personeel en infrastructuur aan vast. De huidige infrastructuur is echter verouderd en blijkt op lange termijn onvoldoende geschikt voor de verdere uitbouw van het LDC. Maar vzw KMSI heeft concrete plannen om op de site van De Winde een nieuwbouw te realiseren waarin ook een nieuw Lokaal Dienstencentrum zal voorzien worden.

Aangezien het hier een gloednieuwe infrastructuur betreft, wordt het eigenaarschap en de exploitatie van het LDC in de nieuwe gebouwen overgedragen van het OCMW naar de vzw KMSI. OCMW Laakdal zal echter een blijvende rol opnemen en krijgt medezeggenschap in de aanpak van gemeenschapsgerichte zorg. Via een samenwerkingsovereenkomst worden de krijtlijnen hiervan
vastgelegd, samen met een financieel engagement van de deelnemende partijen.


Gerda Broeckx (schepen van senioren): De succesvolle samenwerking tussen gemeente en De Winde blijft van kracht. Enkel de regierol komt bij de Winde te liggen. Met deze beslissing wijzigt er voor de gebruiker van het dienstencentrum niets. Het lokaal Dienstencentrum ‘De Vriendschap’ blijft ‘s middags een locatie waar men samen kan eten en achteraf deelnemen aan activiteiten. Tijdens de bouwwerken wordt het dienstencentrum tijdelijk gehuisvest in de Druivenrank in Veerle. Daarnaast zullen we via het Europees HAIREproject een busje aankopen waarmee senioren zich makkelijk naar
het LDC kunnen verplaatsen.”

JOS DUPRE IS NIET MEER

Gisteren, zaterdagmiddag 11 dec  werd ereburgemeester van Westerlo , oud – volksvertegenwoordiger en oud-minister  Jos Dupre in Westerlo ten grave gedragen. Hij werd geboren in Veerle in 1928 en groeide er ook op. Hij werd 93.

 Jos was het derde kind van vijf in de familie van hoofdonderwijzer Clement Dupre. (foto R)
.
  Clement Dupre heeft een belangrijke rol gespeeld in het onderwijs in Veerle en ook in het Veerlese culturele leven van voor en na de Tweede Wereldoorlog.
  Het gezin Dupre woonde nabij Veerledorp  in een van de eerste huizen van de Kapellestraat.
   Jos Dupre was zeer belangrijk in de ontwikkeling van de Kempen . Het was ook onder zijn bewind als minister van Leefmilieu dat de Laak voor de eerste keer grondig geruimd werd. (LH)

einde van de boerenkrijg

Op 5 december 1798 wordt de Boerenkrijg tijdens een beslissende veldslag in de buurt van het Limburgse Hasselt definitief door de Fransen neergeslagen. De zogeheten Boerenkrijgers bestreden de Franse bezetter in 1798 onder de strijdkreet “Voor Outer en Heerd!”, (voor altaar en haard). Het monument staat in Hasselt.

* Geleid door onder meer Emmanuel Rollier (1769-1851), Pieter Corbeels (1755-1799) en Jozef Van Gansen (1766-1842) boeken de boeren aanvankelijk enkele successen maar uiteindelijk blijken de boerenmilities te slecht bewapend om echt partij te bieden aan het goed getrainde Franse leger. (foto Historiek)

* 1798 is het jaartal dat destijds in een balk van de dorpsmolen aan de Tessenderloseweg in Veerle in het oog sprong. Wat had de molen echt vandoen met het einde van de Boerenkrijg? Wie het weet, mag het melden. Goed voor een verhaal(-tje).

OP DE NIPPER …

want … Bijna vergeten!

 Wij wisten dat het begin oktober 1971 was , maar het bewijsmateriaal was zoek. Louter toevallig hielp Gazet van Antwerpen van 8 oktober ons een handje en … daar stond het zwart op wit : Veerle en Varendonk fuseren tot de gemeente Veerle.

De donderdag voordien vond de eerste gemeenteraad van de nieuwe fusiegemeente Veerle (+Varendonk) al plaats. De nieuwe burgemeester had officieel de fusie beëdigd. De eerste belangrijke daad van eerste burger Ludo Helsen.

Die nieuwe gemeente ontstond dus uit de samenvoeging van het oude Veerle en Varendonk, de kleinste gemeente van de provincie Antwerpen.

De verkiezingsstrijd was zwaar geweest. Niet iedereen was het in eerste instantie eens met de fusie. Maar tijdens die eerste zitting bleek uit de toespraken dat er een grote wil tot samenwerking was. En zo gebeurde ook.

Vorige maand oktober was het 50 jaar geleden dat Varendonk officieel ophield te bestaan als een zelfstandige gemeente. En daaraan gekoppeld was het ook 50 jaar geleden dat de nieuwe burgemeester zijn eerste stapjes in de politiek zette… (later meer daarover)

LAATSTE VAN VEERLE – EERSTE VAN LAAKDAL

Ludo Helsen was de laatste burgemeester van Veerle en de eerste van Laakdal.

We vroegen hem waar en wie ter gelegenheid van …onderstaande foto. (antwoord onder de foto)

-kijk ook op facebook Ge zaa van Vejel en bij ludo vervloet-

.

.

* Ludo : “Dat was bij de inhuldiging van de eerste bejaardenwoningen op Wijngaardbos rond het jaar 1980. Aanwezig is mijn voorganger in de bestendige deputatie Andre Vleugels , en verder de leden van het OCMW en de vroegere COO. Ook leden van de gemeenteraad staan er bij…”

* Van links naar rechts :

Jan Goos ,Jos Janssens ,Raymond Verrecht , Sooi Helsen , ludo Helsen , ( wie achter mij verscholen staat zal ik moeten vinden door eliminatie ) Staf Goris , Andre Vleugels ,pastoor Swinnen ,  Jan van Rooy , ( nog iemand verscholen blijkbaar ), Jan Dens , .Rikus Heylen van Veerle Heide , Andre Adriaens , Jos Peeters en Fons Verdonck.
Ook Marie Thérèse DeLoore zou er ergens moeten bij staan…
1 2 3 4