Willem Elsschot

images2131 mei 1960 overleed schrijver Willem Elsschot , geboren als Alfons De Ridder, zijn echte naam. Hij werd 78.

* Elsschot is vrijwel onbekend bij de jeugd van nu, maar nog steeds een hitwonder bij jonge- en oudere gepensioneerden.

* Die laatste kennen vrijwel nog allemaal de boeken ‘Lijmen’ en ‘Het been’,Kaas’, ‘Het Dwaallicht’ … Om het nog niet te hebben over rauw/oprechte gedichten als ‘Het huwelijk’ en ‘Bij het doodsbed van een kind’.

Poëzie uit andere tijden, maar nog erg fris van de lever. De Nederlandse tekenaar Dick Matena maakte zelfs beeldromans van een aantal werken. Ik kon “Kaas” op de kop tikken.

B3_GC52QSRCN.1+IMG_0633*** Wie het kerkplein in Blauberg oprijdt, kan niet naast het café ‘De Verlossing’ (huis L) kijken, de titel van het derde boek van Elsschot dat  Blauberg als decor heeft.

* De schrijver kwam hier in de Kempen terecht door toedoen van zijn moeder Adèle Van Elst, afkomstig uit buurgemeente Westerlo. Omdat er in Antwerpen risico was op tbc-­besmetting, bracht zijn moeder hem graag naar familie in de Kempen. Een gezondheidskuur van toen, zeg maar.

* Pittig détail daarbij is nog dat de vader van Adèle te midden van de Boerenkrijg in Vorst geboren werd. Zijn ouders lieten hem dopen op het onderduikadres van pastoor Meeus die in boerenkleren moest rondlopen tijdens de Besloten Tijd.(lwgh)

* Van zijn vijfde tot zijn 22ste zou de jonge Elsschot hier zijn zomers doorbrengen. Hij wandelde vaak en lang, niet in het minst door Helschot, een stuk bos-en weiland op de grens van Blauberg en Veerle, zeg maar tussen café Mie Maan en de Varendonkse baan. Maar veel contact met de autochtone bewoners had hij niet. Later zou hij wel zijn schrijversnaam Elsschot aan deze omgeving ontlenen.

* Vier jaar lang was Elsschot anoniem Antwerps correspondent van de Nieuwe Rotterdamsche Courant, maar rijk werd hij niet van die schrijverij. Schrijven was trouwens niet zijn fulltime job. Om te kunnen leven met zijn gezin was hij in de eerste plaats reclameman.

GROOTS

* Elsschot zag het wel groots voor die tijd. In 1920 startte hij een reclamebureau en mocht meteen een uitgebreide brochure maken voor de ‘Olympische Spelen 1920’ in Antwerpen.

* Daarna kreeg hij de reclameregie voor de adresboeken van Ratinckx, de voorlopers van de telefoongidsen (de oudere lezers welbekend).

* Elsschot liet ook in eigen beheer de emaillen reclameborden maken voor de kiosken van 236 treinstations. Een erg lonende zaak.

* Ook maakte hij in 1930 het Livre d’Or de l’Indépendance Belge. Zijn eigen luxe-exemplaar gaf hij cadeau aan generaal Lemercier, baas van de Bond van Kroostrijke Gezinnen. Een schot in de roos, want …

* In 1933 verscheen voor het eerst de Almanak der Kroostrijke Gezinnen. Samengesteld en uitgegeven door Alfons de Ridder, met 265 bladzijden advertenties erin. Een overweldigend succes.

* Anno 1940/1941 rolde de laatste van vijf uitgaven van de persen. De oorlog en de Duitsers maakten volgende uitgaven onmogelijk. Later nog werd Elsschot advertentiewerver bij Snoecks (van de gelijknamige almanak).

Knipsel20 Knipsel21

* Broer Herman – in zijn vroegere functie van algemeen voorzitter van de Grootouders- en Seniorenactie van de Gezinsbond – fotografeerde die almanakken en liet voor het jaar 2019 een gelijkaardige almanak aanmaken (40-jarig bestaan van die Grootouders-en Seniorenactie (GOSA)). Ideaal toen voor een likje bijna dagelijkse geschiedenis.

** In 1960, vlak voor zijn dood op 31 mei, formuleerde Willem Elsschot zijn leven nog als volgt: ‘Ik moest wel reclame bedrijven, want van mijn pen heb ik nooit kunnen leven.’ Voor hem kwamen VTM en Co echter rijkelijk te laat. Dick Matena gaf een aantal van Elsschots werken uit in een getekende versie . Een hebbeding voor de liefhebbers.

* En wat schreef ‘De Kalender met een hoek af’ op 31 mei  ? Lees maar…

*** Een van de mooiste gedichten die hij schreef, is dit wel …
Het Huwelijk

Toen hij bespeurde hoe de nevel van de tijd
in d’ogen van zijn vrouw de vonken uit kwam doven,
haar wangen had verweerd, haar voorhoofd had doorkloven
toen wendde hij zich af en vrat zich op van spijt.

Hij vloekte en ging te keer en trok zich bij de baard
en mat haar met de blik, maar kon niet meer begeren,
hij zag de grootse zonde in duivelsplicht verkeren
en hoe zij tot hem opkeek als een stervend paard.

Maar sterven deed zij niet, al zoog zijn helse mond
het merg uit haar gebeente, dat haar toch bleef dragen.
Zij dorst niet spreken meer, niet vragen of niet klagen,
en rilde waar zij stond, maar leefde en bleef gezond.

Hij dacht: ik sla haar dood en steek het huis in brand.
Ik moet de schimmel van mijn stramme voeten wassen
en rennen door het vuur en door het water plassen
tot bij een ander lief in enig ander land.

Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad
staan wetten in de weg en praktische bezwaren,
en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren,
en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.

Zo gingen jaren heen. De kindren werden groot
en zagen dat de man die zij hun vader heetten,
bewegingloos en zwijgend bij het vuur gezeten,
een godvergeten en vervaarlijke aanblik bood.

————————————————-
uit: Verzen van Willem Elsschot (1882-1960)

+++++++++++++++++++++++++++++++

Studeren in de pastorij

Vanaf gisteren 30 mei kunnen studenten terecht in het Blokpunt in de pastorij op de Markt in Groot-Vorst om er in stilte te studeren.

“Wij vinden het belangrijk dat alle studenten, ook diegenen die thuis niet over de nodige faciliteiten beschikken, een studeerlocatie hebben waar ze 7 dagen op 7, van 8 tot 22 uur kunnen studeren”, aldus schepen van Jeugd Frank Sels.

Het Blokpunt is niet aan zijn proefstuk toe. Omdat het Fortun en het oud gemeentehuis in Groot-Vorst geen opties meer waren, werd er een andere locatie gezocht.

Na overleg met de parochie en het voorzien van een wifiverbinding is de pastorij in Groot-Vorst een ideale plaats om de studenten te verwelkomen. “Uiteraard is dit initiatief gratis en zal er koffie en water worden voorzien.”, geeft Frank nog mee.

Er zijn een 25-tal vrije plaatsen. Er kan ingeschreven worden via een link op de gemeentelijke website: www.laakdal.be.

RESTAURATIE SINT-GERTRUDISKERK vorst

STARTEN WERKEN ECHT MORGEN 1 JUNI ?

Het dossier werd op 4/2/2022 aanbesteed en toegewezen aan de firma PIT Antwerpen uit Kapellen. De werken starten op 1 juni 2022. Naast de gevelrestauratie is er ook de restauratie van de
kerkhofmuur. De kosten worden geraamd op 55 300 euro. Ten laste van de gemeente.

Na afloop van de werken is een mooi geheel ontstaan met de kerk omringd door de begraafplaats die enkele jaren geleden werd heringericht. De globale kostprijs van de uitvoering van deze werken inclusief ontwerpkosten en btw wordt geraamd op 2 231 214 euro. Vlaanderen heeft een toelage toegezegd van 1 425 000 euro en de gemeente komt tussen voor een bedrag van ca. 225 000 euro. Het saldo zal door de kerkfabriek betaald worden, die hiervoor een aantal bouwpercelen verkocht heeft .

  1. Erfgoedwaarde

De Sint-Gertrudiskerk is een georiënteerde laatgotische kruiskerk, waarvan de bouw
teruggaat naar het midden van de 15de eeuw (1401 – 1500). De 50 m hoge toren met een muurdikte
tussen 1,50 tot 1,80 m dateert van circa 1520. Het schip werd verbouwd omstreeks 1750 waardoor er in 1756 onder meer zijbeuken werden aangebouwd.

De diverse materialen en talrijke bouwsporen wijzen echter op een meer complexe bouwgeschiedenis waarbij ook 19de-eeuwse herstelling- en verbouwingswerken naar ontwerp van P.J. Taeymans een impact hebben op het huidige uitzicht van de kerk.

Ze werd gerestaureerd in 1938 naar ontwerp van S. Leurs en J. Schellekens en in 1966-1968 naar ontwerp van N. Van de Velde.

Opvallende kleureffecten door het afwisselend en onregelmatig gebruik van bruine ijzerzandsteen, witte zandsteen en rode baksteen zijn karakteristieke kenmerken voor de gotische kerken van het Hageland en de Zuiderkempen. Sedert haar ontstaan werd de kerk toegewijd aan de H. Gertrudis van Nijvel en kreeg ze de vermelding ‘Gertrudisheiligdom’. De kerk werd beschouwd als een belangrijk bedevaartsoord dat een grote bloei kende in de 17de eeuw (1601-1700).  Op 30-05-1936 werd de kerk als beschermd gebouw geklasseerd en vanaf 29 maart 2019 kreeg het een erkenning als bouwkundig erfgoed.

  1. Kerk en begraafplaats

Kenmerkend voor de Sint-Gertrudiskerk is haar ligging (buiten het centrum van Groot-
Vorst),met rond de kerk de begraafplaats die nog steeds in gebruik is. Die is ommuurd en omhaagd met aan de zuidzijde de ‘Gertrudisput’ die volgens niet bewezen overlevering een Romeinse (?) put met geneeskrachtig water zou hebben.

De kerkhofmuur en put komen eveneens in aanmerking voor restauratie.
In de directe buurt van de inkom zijn de erebegraafplaatsen van de oud-strijders van de twee wereldoorlogen.

Praktische aandachtspunten zijn …

* Vermindering van het aantal parkeerplaatsen door de plaatsing van de noodzakelijke werfketen en stockagemogelijkheden.

* Mogelijke hinder langs de wegenis van de Kerkstraat tegen de kerkhofmuur aan.
* In de directe buurt van de gevels is het stallen van fietsen niet steeds mogelijk.
* Stellingen worden geplaatst tegen de gevels van de kerk en toren.
* Noodzakelijk snoeien van bomen in directe buurt van de kerk.
* Het gebruik van de kerk voor de eredienst blijft steeds mogelijk. Enige hinder kan tot de mogelijkheden behoren. Getracht wordt dit zo sterk mogelijk te beperken.
* De ramen van de kerk zullen voor herstelling worden verwijderd. De openingen worden gedicht waardoor de verlichting van de kerk zal moeten verhoogd worden.
* De graven in de directe buurt van de kerk kunnen lijden onder stof en
steengruis. Daarom bevelen we u aan om de grafzerken met plastiek af te dekken.
Door de plaatsing van de stellingen kan de toegang naar bepaalde grafzerken gehinderd of soms wel onmogelijk worden.


*** Verdere planning

* Aansluitend op de  restauratiewerken verwachten wij de goedkeuring door de Vlaamse minister van Erfgoed van het dossier van de vernieuwing van de verwarmingsinstallatie. Dit dossier werd in 2015 ontvankelijk verklaard en hopelijk wordt de definitieve goedkeuring en erfgoedpremie in 2023 toegekend.

* In 2009 heeft de gemeente de opdracht voor het ontwerpen van de binnenrestauratie eveneens toegekend aan het architectbureau Arat. De dossiers worden uitgewerkt en ingediend voor betoelaging. De werken, waarvoor geen subsidiëring mogelijk is, zullen volgens noodzakelijkheid ook uitgevoerd worden.

* De kerkfabriek zal regelmatig informeren over de vordering van de werken en de impact die er al is voor de praktische werking en het gebruik van de kerk.

* Wij hopen dat de werken vlot mogen verlopen en houden ons graag beschikbaar voor mogelijke klachten. Contact nemen met de voorzitter van de kerkfabriek.

* Contactgegevens: tel. 0477/242320 of via mail Vanbel.coenen@skynet.be.
KERKFABRIEK en PAROCHIETEAM Sint-Gertrudis Groot-Vorst

NIEUWE DRINKWATERLEIDINGEN

 Aan Vorstsebaan-Steenbergenveld in Veerle-Vorst-Laakdal start Pidpa  maandag 23 mei met werken aan de drinkwaterleiding. De werken zullen gefaseerd gebeuren en duren in het beste geval tot 8 juli.  

 Tijdens een eerste fase worden er nieuwe leidingen aangelegd. In de tweede wordt de waterkwaliteit van de nieuwe leiding getest. De aftakkingen worden per huis vernieuwd.

 Tijdens de werken wordt de bestrating opgebroken en voorlopig hersteld. Woningen blijven bereikbaar en bewoners van Steenbergenveld worden verwittigd als er een drinkwateronderbreking komt. Na fase drie van de werken wordt de bestrating definitief hersteld.

VUREN ziet VERDER . 201

VUREN ziet VERDER . 201

EEN FOUT van
MEER DAN 400 JAAR OUD !
Een aantal gemeenten van het zogenaamde Merodegebied doen dit weekeinde mee aan de Vlaamse actie archeologie en dat met een aantal oude “schansen.”

Het is inderdaad de moeite waard dat op deze bijna verdwenen elementen in ons landschap of zeker op de overblijfselen ervan de aandacht wordt gevestigd , want ooit waren ze in de vele oorlogstijden die onze voorouders hier hebben meegemaakt bakens van grotere veiligheid . Dat woord SCHANS is daarom bewaard in vele toponiemen of plaatsnamen , ook in onze gemeente.
Maar niet alleen de plaatsen zijn archeologisch , ook het woord zelf is interessant om het archeologisch te onderzoeken…..hoe lang bestaat het al?? Hoe klonk het vroeger? Bestaat het woord 500 jaar , of 1000 , of meer dan 5000 zoals vele woorden die wij kunnen terugvinden in onze Indogermaanse taalgeschiedenis?

 

Wat blijkt uit filologisch onderzoek ? Daaruit blijkt dat het woord pas in het Nederlands verschijnt in 1566. Het is jonger dan onze kerktoren , en het zou kunnen komen vanuit het middelnederduits , want daar bestond het al vroeger . Het woord skans of schans is daar eveneens een begrip dat te maken heeft met “verdedigen , verzamelde takkenbossen of een muurtje, een gracht rond een stadje of een boerderij” en het is ook in het moderne Duits in gebruik gebleven als Schanze. Er is daar zelfs in de sportsector een nieuwe woord mee gevormd ….de Springschanze bij het skispringen. En heette het verblijf van Hitler in Berchtesgaden ook niet die “Wolfschanze” ? Een omgeving om zich te beschutten tegen de wolven!
Alleen in het Nederlands heeft het woord ook nog een afgeleid werkwoord doen ontstaan , namelijk “verschansen “! Dat woord bestaat op die wijze in geen enkele àndere taal.
Eigenaardig is ook dat het woord NIET bestaat in de andere Germaanse talen en dat het nooit is aangetroffen in het Oud-Germaans , noch in andere Indogermaanse talen.
Maar er is wel nog iets bijzonders mee gebeurd .
In een deel van het Nederlandse taalgebied , namelijk in de Antwerpse Kempen , werd het woord al sinds honderden jaren foutief gebruikt als “ schRans” , met een overbodige R. Waarschijnlijk hebben de eerste foutgebruikers ook gedacht aan een schansgracht die als een kRans rond het huis was gegraven….en zo is het woord ook foutief aan die “r” geraakt. Dit foutief gebruik wordt in de Antwerpse Kempen al eeuwen meegesleept zodat het zelfs in een aantal oude hoevenamen is binnengeslopen .
Aan de ene kant zou je je afvragen : is het nu het moment niet om dat foutieve gebruik in plaatsnamen en straatnamen aan te passen? Vooral het meervoud “schransen “ is moeilijk omdat het verwarrend is want het valt samen met het wel juiste Nederlandse werkwoord , dat betekent “ te snel en overvloedig eten “ , maar van de andere kant is er ook de bedenking : is iets dat al vierhonderd jaar lang foutief wordt gebruikt , nog voor verbetering vatbaar????

 

En als troost voor de kempenaren die zouden volharden in het foutieve : ook in Friesland blijkt de variante met R soms op te duiken , maar Fries is dan weer geen Nederlands!  (foto LV)
Louis VUREN, filoloog.

Participatietraject Veerle-Heide afgerond

Gemeente Laakdal voerde een participatietraject in Veerle-Heide. Tijdens buurtbabbelbijeenkomsten kregen inwoners de kans om mee te brainstormen over diverse thema’s. Het gemeentebestuur gaat alvast aan de slag met enkele actiepunten die uit het traject zijn gekomen.

* Nadat de kleuter- en lagere school ’t Schanske in 2019 de deuren moest sluiten, maakten de bewoners van ‘de Hei’ zich zorgen over de de sociale verbinding in de wijk. Het lokaal bestuur had oor naar de bekommernissen en sloeg de handen in elkaar met de participatie-experten van Levuur. In een participatief traject gingen inwoners, verenigingen en het lokaal bestuur samen op zoek naar initiatieven die de sociale cohesie in de buurt kunnen bevorderen.

* Alle inwoners kregen de kans om mee te schrijven aan het toekomstverhaal van Veerle-Heide. Tijdens de zomerbuurtbabbels en de buurtbabbelbijeenkomsten kon iedereen meepraten en denken over plannen en projecten voor het verbeteren van de samenhang in de buurt. Op basis van alle aanbevelingen gaat het gemeentebestuur nu alvast aan de slag met volgende actiepunten:

  • Doorheen het traject bleek dat er meer informatie nodig is over hoe inwoners, buurtcomités en verenigingen zelf activiteiten kunnen organiseren en welke ondersteuning de gemeente daarbij biedt. Hieruit is de brochure ‘Laakdal Verenigt’ ontstaan. Benieuwd naar deze brochure? Via volgende link kan je de brochure zelf doornemen: www.laakdal.be/brochure-laakdal-verenigt-3.
  • Op vraag van de inwoners komt er een vernieuwd speelterrein aan het Buurthuis. Men bekijkt ook de piste om de petanquebaan naar hier te verplaatsen. Na de zomer volgt een feestelijke opening voor en door de inwoners van ‘de Hei’.

Burgemeester Tine Gielis: “Als lokaal bestuur nemen we de ervaringen en feedback uit het traject mee in onze beleidskeuzes. We zijn ervan overtuigd dat het uitwisselen van ideeën vernieuwende en in veel gevallen betere inzichten oplevert.”

OLV is weer thuis

Op 17 mei werd de openluchtkapel in de pastorijtuin van Sint-Gertrudis Groot-Vorst tijdens een stemmige eucharistie her-ingezegend en in eer hersteld … nadat ze op Allerheiligen 2021 werd getroffen door vandalisme. (pastor Eric)

WITZ-ers maken Laakdal properder

Vorig jaar verzamelden de Laakdalse WITZ-ers (Wijk Initiatief Tegen Zwerfvuil), de Sprong en de gemeentearbeiders niet minder dan 3.225 kg zwerfvuil in onze gemeente .

“Spectaculair”, aldus schepen van Klimaat en Milieu Benny Smets.(foto) “Maar… bovenal heel erg jammer dat we nog steeds zoveel afval in onze bermen, bossen, pleintjes,… vinden.”

**  Al jaren doet Laakdal enorme inspanningen om sluikstort en zwerfvuil te voorkomen én op te ruimen. Desondanks stijgt het gewicht van ingezamelde zwerfvuil jaar na jaar. In ’18 werd er 2.400 kg ingezameld, in ’19 2.870 kg en in ’20 3.180 kg.

Ondertussen zijn er nochtans al 146 WITZ-ers die bijna het ganse grondgebied aanpakken. “Wij zijn hen heel dankbaar maar het is dringend tijd dat we er samen voor zorgen dat onze WITZ-ers werkloos worden! Wij willen daarom een duidelijk signaal geven dat een propere gemeente de verantwoordelijkheid van ons allemaal is! Bovendien kan iedereen WITZ-er worden. Zelfs al ruim je maar af en toe op. Alle beetjes helpen immers!”, aldus Benny.

Voor meer info: https://www.laakdal.be/zwerfvuil-en-sluikstort. Wil je je inschrijven als WITZ-er: dienst Omgeving: omgeving@laakdal.be of 013 67 01 10.

1 2 3 4