het genie van durer

– met dank aan Fons Lauwers, onze medewerker in Spanje –

– even drukken voor … Durers magisch vierkant

Albrecht Dürer (21 mei 1471 –  6 april 1528) was een Duits kunstschilder, tekenaar, maker van houtsneden en kopergravures, kunsttheoreticus en humanist uit de Noordelijke renaissance.

* De opkomst van de prentdrukkunst, die parallel loopt aan de ontwikkeling van de boekdrukkunst, maakt van Albrecht Dürer de populairste en invloedrijkste Noord-Europese kunstenaar uit deze periode. Zijn atelier specialiseerde zich in druktechnieken. Met name de kopergravure maakte een grote oplage mogelijk.

* Dürer is vooral bekend om zijn veelzijdigheid. Hij was een bezeten reiziger door Europa en Italië, niet alleen op zoek naar beelden van de renaissance, maar ook naar natuurlijke fenomenen, die hij met veel aandacht vast wist te leggen.

* Naast een meesterlijke schilder was hij ook een belangrijke graveur en schepper van houtsneden. Ook daar bleek de invloed van de Gotiek. Dürer was ook meetkundige en kon zodoende ook een aardig stukje rekenen …

– zie zijn vierkant hierboven – druk rood voor meer info –

HET BEELD IN DE ABDIJ

De Deense kunstenaar Nis Schmidt (foto met abt Fierens) verbleef enkele jaren geleden in de abdij van Averbode. Met een boek van kardinaal Joseph Ratzinger (ook ex-paus) onder de arm. Die citeert ergens paus Johannes Paulus II… “Maar … het geloof is bij velen achterwege gebleven. Ze worden enkel nog gedreven door de rede. Ze proberen als het ware te vliegen met één vleugel.” …

Nis Schmidt ontwierp het beeld bij thuiskomst en liet het in brons gieten. Dat viel op bij de pastoor van zijn woonplaats Vejle, norbertijn Jan Ophoff.

* Pastoor Jan bestelde meteen een grotere kopie in roestvrij staal  en dat beeld staat vandaag nog steeds voor de kerk van Vejle. (Vejle – Veijel – Veerle…?)

°°° (ik was hier al in 1965 met collega-onderwijzer Herman vd Weyer en Zjeen Janssens. Wij bezochten toen o.a. Louis Reymen, norbertijn afkomstig uit Veerle)

Marc Fierens , de  huidige abt van Averbode ging op bezoek bij zijn Deense collega’s en ook hij raakte onder de indruk van het ongewone beeld.

* Dit jaar bestaan de Norbertijnen 900 jaar en abt Fierens wilde voor dat speciale jubileum een kopie van de Eénvleugelige op het binnenplein van de abdij. De abdijraad vond dat een goed idee.

* De Eénvleugelige is uitgevoerd in brons en staat op een sokkel van Zweeds graniet. Het beeld is gegoten in Svendborg. Maar wat stelt het echt voor? Denk even mee…

“Geloof en rede zijn de twee vleugels waarmee de mens zich optilt om de waarheid te zoeken. Misschien kan hij niet meer vliegen net omdat men die ene vleugel – het geloof – heeft afgebroken. Met de andere, de rede, kan men veel bereiken maar daarmee alleen opstijgen tot de dragende inzichten van het mens-zijn lukt niet.”   (met dank ook aan Herwig Neesen 05.07.20)

Willem Elsschot

images2131 mei 1960, vandaag exact 61 jaar geleden, overleed schrijver Willem Elsschot , geboren als Alfons De Ridder, zijn echte naam. Hij werd 78.

* Elsschot is vrijwel onbekend bij de jeugd van nu, maar nog steeds een hitwonder bij jonge- en oudere gepensioneerden.

° Die laatste kennen vrijwel nog allemaal de boeken ‘Lijmen’ en ‘Het been’,Kaas’, ‘Het Dwaallicht’ … Om het nog niet te hebben over rauw/oprechte gedichten als ‘Het huwelijk’ en ‘Bij het doodsbed van een kind’. Poëzie uit andere tijden, maar nog erg fris van de lever. De Nederlandse tekenaar Dick Matena maakte zelfs beeldromans van een aantal werken. Ik kon “Kaas” op de kop tikken.

B3_GC52QSRCN.1+IMG_0633° Wie het kerkplein in Blauberg oprijdt, kan niet naast het café ‘De Verlossing’ (huis L) kijken, de titel van het derde boek van Elsschot dat  Blauberg als decor heeft.

° De schrijver kwam hier in de Kempen terecht door toedoen van zijn moeder Adèle Van Elst, afkomstig uit buurgemeente Westerlo. Omdat er in Antwerpen risico was op tbc-­besmetting, bracht zijn moeder hem graag naar familie in de Kempen. Een gezondheidskuur van toen, zeg maar.

* Pittig détail daarbij is nog dat de vader van Adèle te midden van de Boerenkrijg in Vorst geboren werd. Zijn ouders lieten hem dopen op het onderduikadres van pastoor Meeus die in boerenkleren moest rondlopen tijdens de Besloten Tijd.(lwgh)

° Van zijn vijfde tot zijn 22ste zou de jonge Elsschot hier zijn zomers doorbrengen. Hij wandelde vaak en lang, niet in het minst door Helschot, een stuk bos-en weiland op de grens van Blauberg en Veerle, zeg maar tussen café Mie Maan en de Varendonkse baan. Maar veel contact met de autochtone bewoners had hij niet. Later zou hij wel zijn schrijversnaam Elsschot aan deze omgeving ontlenen.

° Vier jaar lang was Elsschot anoniem Antwerps correspondent van de Nieuwe Rotterdamsche Courant, maar rijk werd hij niet van die schrijverij. Schrijven was trouwens niet zijn fulltime job. Om te kunnen leven met zijn gezin was hij in de eerste plaats reclameman.

GROOTS

° Elsschot zag het wel groots voor die tijd. In 1920 startte hij een reclamebureau en mocht hij meteen een uitgebreide brochure maken voor de Olympische Spelen in Antwerpen.

° Daarna kreeg hij de reclameregie voor de adresboeken van Ratinckx, de voorlopers van de telefoongidsen (de oudere lezers welbekend).

° Elsschot liet ook in eigen beheer de emaillen reclameborden maken voor de kiosken van 236 treinstations. Een erg lonende zaak.

° Ook maakte hij in 1930 het Livre d’Or de l’Indépendance Belge. Zijn eigen luxe-exemplaar gaf hij cadeau aan generaal Lemercier, baas van de Bond van Kroostrijke Gezinnen. Een schot in de roos, want …

* In 1933 verscheen voor het eerst de Almanak der Kroostrijke Gezinnen. Samengesteld en uitgegeven door Alfons de Ridder, met 265 bladzijden advertenties erin. Een overweldigend succes.

° Anno 1940/1941 rolde de laatste van vijf uitgaven van de persen. De oorlog en de Duitsers maakten volgende uitgaven onmogelijk. Later nog werd Elsschot advertentiewerver bij Snoecks (van de gelijknamige almanak).

Knipsel20 Knipsel21

* Broer Herman – in zijn vroegere functie van algemeen voorzitter van de Grootouders- en Seniorenactie van de Gezinsbond – fotografeerde die almanakken en liet voor het jaar 2019 een gelijkaardige almanak aanmaken (40-jarig bestaan van die Grootouders-en Seniorenactie (GOSA)). Ideaal toen voor een likje bijna dagelijkse geschiedenis.

** In 1960, vlak voor zijn dood op 31 mei, formuleerde Willem Elsschot zijn leven nog als volgt: ‘Ik moest wel reclame bedrijven, want van mijn pen heb ik nooit kunnen leven.’ Voor hem kwamen VTM en Co echter rijkelijk te laat. Dick Matena gaf een aantal van Elsschots werken uit in een getekende versie . Een hebbeding voor de liefhebbers.

* En wat schreef ‘De Kalender met een hoek af’ op 31 mei  ? Lees maar…

*** Een van de mooiste gedichten die hij schreef, is dit wel …
Het Huwelijk

Toen hij bespeurde hoe de nevel van de tijd
in d’ogen van zijn vrouw de vonken uit kwam doven,
haar wangen had verweerd, haar voorhoofd had doorkloven
toen wendde hij zich af en vrat zich op van spijt.

Hij vloekte en ging te keer en trok zich bij de baard
en mat haar met de blik, maar kon niet meer begeren,
hij zag de grootse zonde in duivelsplicht verkeren
en hoe zij tot hem opkeek als een stervend paard.

Maar sterven deed zij niet, al zoog zijn helse mond
het merg uit haar gebeente, dat haar toch bleef dragen.
Zij dorst niet spreken meer, niet vragen of niet klagen,
en rilde waar zij stond, maar leefde en bleef gezond.

Hij dacht: ik sla haar dood en steek het huis in brand.
Ik moet de schimmel van mijn stramme voeten wassen
en rennen door het vuur en door het water plassen
tot bij een ander lief in enig ander land.

Maar doodslaan deed hij niet, want tussen droom en daad
staan wetten in de weg en praktische bezwaren,
en ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren,
en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.

Zo gingen jaren heen. De kindren werden groot
en zagen dat de man die zij hun vader heetten,
bewegingloos en zwijgend bij het vuur gezeten,
een godvergeten en vervaarlijke aanblik bood.

————————————————-
uit: Verzen van Willem Elsschot (1882-1960)

+++++++++++++++++++++++++++++++

Christo 1 jaar overleden

De Bulgaars-Amerikaanse kunstenaar Christo is vandaag 31 mei al één jaar overleden. Christo was 84 en actief tot het einde. Hij is vooral bekend van zijn landschapskunst.

* Christo pakte gebouwen in zoals de Pont Neuf in Parijs en de Reichstag in Berlijn (foto). Christo werkte altijd samen met zijn vrouw Jeanne-Claude die al in 2009 overleed.

* Christo en Jeanne-Claude hebben altijd laten verstaan dat hun lopende projecten ook nog na hun dood zouden worden gerealiseerd. Dit jaar 2021 zouden ze de Arc de Triomphe in Parijs inpakken. Dat project zit nog steeds op schema voor september en oktober van dit jaar. – foto EPA –

* Jeanne-Claude Denat de Guillebon overleed op 18 november 2009 in een ziekenhuis in New York. Christo stierf op 31 mei 2020 op 84-jarige leeftijd in New York.

Werelddag zonder Tabak

In 1988 werd deze dag  in het leven geroepen door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO).

Meer dan 100 gratis afbeeldingen van Niet Roken en Sigaret – Pixabay

* Dit jaar 2021 buigt de dag zich over de bescherming van de jonge generaties, met als voornaamste thema “Jongeren beschermen tegen de manipulaties van de industrie en voorkomen dat ze tabak en nicotine gaan gebruiken”.

* Jongeren zijn inderdaad gevoeliger voor verslaving (een godsgeschenk voor de tabaksindustrie, want zij worden trouwe gebruikers op lange termijn!).

* De bescherming van kinderen en jongeren is ook een prioriteit van de Belgische beweging Generatie rookvrij, opgericht in 2019 door verschillende verenigingen, waaronder Stichting tegen Kanker, moederhuis van Tabakstop.

*** Meer weten over de bescherming van jongeren tegen tabak (op de website van de WGO)

* Dit jaar vindt de Werelddag zonder tabak plaats in een periode waarin de coronamaatregelen worden versoepeld. Voor de crisis overwoog 74% van de rokers om te stoppen met roken.

* Het coronavirus biedt hen vandaag een extra argument om die stap te zetten. Rokers zijn inderdaad kwetsbaarder en lopen meer risico op ernstige symptomen en ongewenste effecten bij een besmetting met COVID-19. (Meer weten.)

* Nochtans toont een enquête door Sciensano afgenomen tijdens de afzondering aan dat 47% van de rokers is blijven roken tijdens de crisis. 37% geeft zelfs toe meer te roken dan ervoor, terwijl 16% het tabaksgebruik heeft afgebouwd.

* In onze buurlanden werden dezelfde tendensen vastgesteld. In Frankrijk heeft 27% van de rokers zijn tabaksgebruik verhoogd, terwijl slechts 19% van de rokers aangeeft minder te roken. In Nederland heeft onderzoek uitgewezen dat 28% van de rokers zegt meer te zijn gaan roken tijdens de coronacrisis en 12% juist minder.

* In het kader van de Werelddag zonder Tabak heeft de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving een opiniestuk voorbereid waarin de overheden gevraagd worden om nu werk te maken van een ambitieus antitabaksplan.

Pieter Paul Rubens, de barokschilder

images10Pieter Paul Rubens , onze rasechte Vlaamse barokschilder werd op 28 juni 1577 geboren in het graafschap Nassau in Duitsland. Hij groeide op in Antwerpen, een stad die zijn calvinistische vader in 1568 moest ontvluchten wegens de toegenomen vervolging van protestanten in de Spaanse Nederlanden.

° Vader Rubens was een Antwerpse magistraat die zich in Duitsland wist op te werken tot adviseur van Anna van Saksen. Hij werd ook haar minnaar. Vader Jan verwekte zelfs een kind bij de prinses. Pieter Paul kreeg er op slag een koninklijke halfzus door.

° De katholieke P.P.Rubens had een zekere afkeer van zijn protestantse vader en zou zich in zijn leven presenteren als een contrarevolutionair schilder: traditioneel en klassiek, wars van vernieuwing. Zijn werken ademen een bijbelse , klassieke sfeer die tegenwoordig niet meer bij iedereen in de smaak valt.

° Aan het begin van de zeventiende eeuw (1600) werd Rubens zeer modieus en populair bij de conservatievere kunstliefhebbers. In Antwerpen leerde hij de Klassieke Oudheid kennen, waaruit hij veel inspiratie haalde. Als meesterknecht trad hij in dienst bij indertijd bekende Antwerpse schilders. De grootste invloed op zijn werk zouden echter de al even klassiek geschoolde en barokke Italiaanse meesters hebben.

Hofschilder

Portret-van-de-Franse-koningin-moeder-Anna-van-Oostenrijk-Peter-Paul-Rubens-600x732° In 1609 keerde Rubens terug van een lange Italiëreis. Zijn faam was ondertussen al een beetje gevestigd. Hij werd als hofschilder aangesteld in de entourage van de landvoogd van de Spaanse Nederlanden. Het geld stroomde binnen, en Rubens was al bij leven een zeer welvarende kunstenaar.

° Rubens liet in het centrum van Antwerpen een villa bouwen, geïnspireerd op de landhuizen die hij in Italië had gezien. De pracht en praal van het Rubenshuis toonden dat Rubens niet alleen invloedrijke opdrachtgevers had, maar ook een stijl had ontwikkeld die zeer in de smaak viel bij zijn rijke klanten.

Pieter Paul Rubens als diplomaat

° Door zijn contacten aan verschillende koninklijke en adellijke hoven werd Rubens, naast  zeer succesvolle schilder, ook diplomaat . Hij verbleef een tijdje aan het hof van de Spaanse koning en probeerde zelfs een vrede te bewerkstelligen tussen Spanje , de Nederlanden en Engeland.

RUBENS, Peter Paul, Madonna and Child with the Donors Alexandre Goubeau and his wife Anne Antoni, ca° Rubens’ belangrijkste nalatenschap is natuurlijk een behoorlijk uitgebreide collectie schilderijen. Hij was zelf zeer productief, maar wist, als een Andy Warhol avant la lettre, ook een zakenimperium op te zetten waarbij hij zichzelf als merk verkocht, maar anderen in zijn naam liet schilderen.

° Zijn atelier in Antwerpen werd een productiehuis van allerlei portretten, allegorische voorstellingen, bijbelse taferelen en landschappen die door vermogende klanten werden besteld, en precies naar wens werden afgeleverd. Rubens vaarde er wel bij.

° Rubens stierf op 30 mei 1640. De vele oorlogen hadden hem er niet van weerhouden een enorm fortuin te vergaren. Misschien juist omdat de katholieke vorsten zo graag hun vroomheid en goede smaak wilden tonen door een Rubens met een klassieke voorstelling in hun paleis te hangen.

° Rubens produceerde naast veel schilderijen ook veel kinderen: hij kreeg er maar liefst achttien. Maar vooral zijn ongekend succesvolle carrière als kunstschilder maakte hem in bepaalde opzichten bij leven al tot verreweg de succesvolste barokke kunstschilder der Lage Landen, een prestatie van formaat.

  • twee zelfportretten: L PP Rubens (Barokschilder)  R Jan van Eyck (Vlaamse Primitief) – bij welke van de twee laat jij je portret schilderen? … Doe mij maar die Bourgondische reus …

Portrait_of_a_Man_by_Jan_van_EyckKnipsel8

Jeanne d’Arc populairste Franse heilige

Jeanne d’Arc is een nationale heldin van Franrijk. Ze is onlosmakelijk verbonden met de Franse geschiedenis.

* Haar leven vertelt het opvallende verhaal van een Frans boerenmeisje dat op opmerkelijke wijze een belangrijke rol speelt in de middeleeuwse strijd tussen Frankrijk en Engeland.

* Jeanne d’Arc werd rond 1412 geboren midden in de 100-jarige Oorlog tussen Engeland en Frankrijk. De Engelsen bezetten met behulp van hun bondgenoten de Bourgondiërs een groot deel van Noord-Frankrijk.

* Volgens de overlevering hoorde Jeanne d’Arc vanaf haar tiende stemmen. Zo krijgt Jeanne te horen dat het land bevrijd moet worden van de Engelsen.

* Jeanne trekt in 1429 naar Chinon waar Karel VII zich op dat moment bevindt en krijgt de nog niet gekroonde koning zover dat hij troepen stuurt naar de stad Orléans die belegerd wordt door de Engelsen.

* Een in mannenkledij gehulde Jeanne d’Arc verslaat het Engelse leger. Al snel gaan er verhalen rond over ‘het meisje van zeventien dat de Engelsen bij Orléans versloeg’.

* Voor d’Arc zit het werk er dan echter nog niet op. Ze overtuigt Karel VII ervan naar Reims te gaan om zich daar tot koning te laten kronen. Reims wordt op dat moment bezet wordt door de Engelsen.

* Reims wordt echter zonder veel moeite heroverd en op 17 juli 1429 wordt Karel VII officieel tot koning gekroond. Jeanne zet hem persoonlijk de kroon op.

* In 1430 wordt Jeanne d’Arc in Compiègne gevangen genomen door de Bourgondiërs. Deze verkopen haar vervolgens aan de Engelsen die erop gebrand zijn haar te veroordelen voor ketterij.

* In februari 1431 verschijnt Jeanne d’Arc in Rouen voor de inquisitie (kerkelijke rechtbank). Ze wordt onder meer beschuldigd van het weglopen van huis, niet erkennen van kerkelijke autoriteit en het dragen van mannenkleren.

* Jeanne d’Arc geeft aanvankelijk niets toe van de zaken die haar ten laste worden gelegd, maar bekent uiteindelijk toch nadat er gedreigd is met marteling.

* Ze tekent dan een verklaring waarin ze aangeeft dat ze nooit woorden van god en heiligen heeft door gekregen. De Française wordt hierop veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

* Enige tijd hierna wordt het proces heropend omdat Jeanne d’Arc in de gevangenis opnieuw mannenkleding zou zijn gaan dragen. Jeanne d’Arc wordt ketter verklaard.

* Op 30 mei 1431, vandaag exact 690 jaar geleden, belandt de Franse boerendochter op de brandstapel in Rouen. Nadat ze is overleden wordt het vuur gedoofd en laten de Engelsen de omstaanders het deels verkoolde lichaam van de ‘ketter’ zien. Dit om te bewijzen dat Jeanne d’Arc wel echt een vrouw was.

* Jeannes moeder zorgt er in 1450 voor dat het proces tegen haar dochter herzien wordt. Enkele jaren later (1456) wordt de veroordeling tot ketter door  paus Calixtus III nietig verklaard.

* Jeanne werd in 1909 helemaal in ere hersteld. Paus Pius X verklaart de Française op 16 mei 1909 zalig. Elf jaar later, op 16 mei 1920, doet paus Benedictus XV daar nog een schep bovenop. Jeanne d’Arc wordt heilig verklaard.

* De feestdag van Jeanne d’Arc wordt jaarlijks gevierd op 30 mei (vandaag dus) in de vele honderden Franse scholen die haar naam dragen.

ABDIJ IN BEELDen

De abdij van Averbode kreeg er een attractie bij. x aantal foto’s vertellen de bezoeker meer over het interne abdijleven. Een lokaal tweetal herkende een heleboel paters… Zelfs een fotograaf kon hen niet afleiden.

dramatische VOETBALFINALE IN BRUSSEL

Vandaag werd de grote finale gespeeld van het internationale clubvoetbal. Twee Britse clubs speelden voor de hoogste eer op … Portugese bodem. Chelsea haalde het van Manchester City met 1-0. Net dezelfde cijfers als op …

29 mei 1985, 36 jaar geleden. Toen speelden het Italiaanse Juventus en het Britse Liverpool de finale van de Europacup I in het Heizelstadion van Brussel. Het werd één van de grootste rampen uit de voetbalgeschiedenis.

Knipsel1 Knipsel10

Voor de wedstrijd begon, braken zware rellen uit toen Liverpoolaanhangers het neutrale vak Z bestormden dat grotendeels met Juventussupporters was gevuld.

Hierbij lieten 39 mensen het leven : 32 Italianen, 4 Belgen, 2 Fransen en 1 Noord-Ier. Meer dan 400 supporters raakten gewond.

“Als onverstand zich met geweld verenigt, brengt deze echt de dolste wreedheid voort”, zou Friedrich von Logau hierover zeggen.

° Ondanks het brute geweld en de vele doden en gewonden, ging de wedstrijd toch met grote vertraging van start. De organisatoren vreesden dat een afgelasting de zaak nog erger zou maken.

De spelers wisten dat er supporters waren omgekomen, maar voor de meeste aanwezigen werd het pas na de wedstrijd duidelijk dat er zoveel mensen overleden waren.

° Een parlementaire onderzoekscommissie stelde achteraf vast hoe gebrekkig de organisatie was.  Er was een tekort aan politietroepen, er werden kaarten op de zwarte markt verkocht, er was een ongebreidelde verkoop van alcohol in en rond het stadion en … het ergste van al: het Heizelstadion verkeerde in een erbarmelijk slechte staat. Eén van de muren begaf het onder de druk van supporters die probeerden weg te komen.

Juventus won de wedstrijd met 1-0, een penaltydoelpunt gescoord door Michel Platini.

Aan het einde van de wedstrijd vierden de Juventus-spelers midden op het veld hun overwinning. Het was duidelijk dat ze op dat moment nog niet wisten hoe groot de tragedie was. Er werd echter geen beker uitgereikt.

° Bij wie toen de berichtgeving op tv zag, of wie er live bij was, blijven de afschuwelijke beelden in het geheugen gegrift. Voetbal een feest? Die 29 mei zeker niet.

-Amicizia –

Juventus en Liverpool moesten het tijdens de kwartfinale van de Champions League in 2005 weer tegen elkaar opnemen, 20 jaar na het Heizeldrama. Het was de eerste keer sinds die gebeurtenis dat de clubs weer tegenover elkaar stonden.

050405-035-Liverpool_Juventus-1024x682 ° Voor de thuiswedstrijd op Anfield, die overigens werd geleid door de Belgische scheidsrechter Frank De Bleeckere, vroegen de supporters van Liverpool op passende wijze om vergiffenis en riepen op tot vriendschap. Ze hielden borden omhoog zodat het woord “amicizia” werd gevormd, “vriendschap” in het Italiaans.

° Hoewel de meeste fans van Juventus voor het gebaar applaudisseerden, keerde een aantal hen de rug toe. Velen weigerden om het aanbod tot vriendschap aan te nemen: de periode van 20 jaar tussen het drama en de verontschuldigingen was nog te klein.

Renovatie

Na het drama werden in het Heizelstadion enkel nog atletiekwedstrijden gehouden. Medio jaren 1990 werd het volledig verbouwd en omgedoopt tot Koning Boudewijnstadion. Ook dat heeft intussen de tand des tijd niet overleefd. Een nieuw stadion drong zich op, maar het wordt wellicht één grote renovatie.

1 2 3 10