DE VISIE VAN VUREN 177

Nostalgie!!   Verlangen naar een echt platteland.
.
Wij hebben allemaal al eens een gevoel van nostalgie , een moment dat wij met enige heimwee terugkijken naar tijden die voorbij zijn , of naar momenten in ons leven die ver achter ons liggen , naar de school waar we vroeger naartoe gingen maar die nu misschien afgebroken is , naar ons dorp zoals het vroeger was , naar het “tuinpad van mijn vader” …
.
Daarom kijken wij zo graag naar foto’s van vroeger , zeker in een dorp waar té veel onherkenbaar veranderd is.
Op zoek naar een verloren tijd … Dat gevoel heb ik soms ook , en daarom ben ik ook graag in een plaats waar alles nog gebleven is zoals het honderd jaar geleden was, zelfs nog langer.
.
Zo herinner ik me een vakantie in een klein dorpje in de Schotse Hooglanden , niet ver van het meer van Loch Ness . Daar trof ik een reisgids aan van Schotland uit 1775. Alles wat in die reisgids stond, klopte nog steeds met de situatie van het ogenblik.
.
En toen ik twee jaar geleden in het zuiden van Engeland was , waren de dorpen nog net zoals ik er vijftig jaren tevoren was doorgefietst. Geen huis minder, maar ook geen huis meer. En zeker geen appartementsblokken die twee verdiepingen uitsteken boven de normale oudere huizen met een bovenverdieping en een zolder. Dit geluk valt me nu ook weer ten deel.
.
In het dorp waar ik nu ben, ver van drukke menigte en gewoel, zijn de wegen nog even krom zoals vroeger de weg van Veerle naar Diest was en die van Veerle naar Westerlo…
Hier zijn nog geen wegen rechtgetrokken of verbreed en zeker geen rivieren . Er liggen ook geen grote betonstenen links en rechts van rechtgetrokken wegen. Mensen die hard rijden, zijn er niet. Ook geen plots eenrichtingsverkeer omdat een of andere maatschappij er weer een reuzegroot flatgebouw aan het bouwen is … Niets van dat alles.
.
De mensen hier kennen elkaar nog, en niemand gaat de andere voorbij zonder een groet of een praatje. Ik durf wedden dat ze allemaal ook hun achterdeur open laten. Ik ga het vanavond ook nog eens doen. Dit is nog echt platteland, een deugddoend platteland .
.
Wij noemen onze dorpen ook platteland en wij krijgen er van Europa ook nog veel geld voor. Het wordt tijd dat wij  eens grondig gaan bekijken wat wij met die geldmiddelen eigenlijk doen.
Ik hoop dat er hier en op vele andere plaatsen in Europa met dat geld geen platteland ontstaat zoals het onze, waar wij erin geslaagd zijn alle oude, mooie dorpskernen naar de vaantjes te helpen.
.
Het is goed dat je op vele plaatsen in Europa , bereikbaar in 1 dagtrip , nog echt kan beleven hoe mooi het platteland kan zijn. Zaaaalig.
.
Louis Vuren

de metro van parijs

Elke dag nemen meer dan 5 miljoen mensen de metro in Parijs om hun werkplek te bereiken, vrienden te bezoeken of gewoon om door Parijs te toeren.

° In totaal maken zowat 1,5 miljard mensen per jaar gebruik van de metro. De populaire Franse uitdrukking “métro, boulot, dodo”, (metro, werken, slapen) symboliseert het belang van dit vervoermiddel voor het leven in een stad als Parijs. Met zowat elke 500 meter een metrostation heeft Parijs het meest geconcentreerde netwerk van de wereld.

° Twee Franse ingenieurs van de spoorwegmaatschappij Paris-Saint-Germain kwamen in 1855 op het idee om een gesloten ondergronds netwerk aan te leggen van Gare du Nord naar de markthallen in het centrum van Parijs.

° Dat zou immers de aanvoer van goederen naar de ‘Buik van Parijs’ een stuk efficiënter laten verlopen. Het duurde echter nog een halve eeuw voordat de eerste metrolijn op 19 juli 1900 werd geopend. Speciaal aangelegd voor de wereldtentoonstelling van toen.

* London was in 1863 de eerste stad  met een metro, gevolgd door New York in 1868 en Glasgow en Budapest in 1896.

° Tijdens de ‘Exposition Universelle’ van 1900 werd de eerste lijn van de ‘Métro de Paris’ in gebruik genomen. Lijn 1 was 10,3 kilometer lang en liep helemaal ondergronds van Porte Vincennes naar Porte Maillot.

* Maandenlang werd door 2000 arbeiders gewerkt om dat ondergronds traject van 10,3 kilometer aan te leggen.

° Eigenlijk was opening gepland voor 14 juli 1900 (111 jaar na de val van de Bastille), maar door een staking van de omnibuschauffeurs werd de opening 5 dagen vervroegd. 19 juli dus.

* Qua drukte , jaarlijks 1,5 miljard reizigers, is de Parijse metro de nummer twee in de wereld. Alleen Moskou verzet nog meer passagiers.

* Het mooiste metrostation van Parijs is zondermeer Arts et Métiers . Dat oogt als de koperen binnenkant van een onderzeeër.

* En … Parijzenaars hebben en geheime ingang naar het Louvre via het metrostation.

De Zeppelin …

De Duitser Ferdinand von Zeppelin , geboren op 8 juli 1838  is de uitvinder van de Zeppelin, die met zijn naam de geschiedenis inging.

° De Duitse legerofficier werkte het principe van de heteluchtballon verder uit, een uitvinding van de gebroeders Montgolfier. Hij slaagde in zijn doel: een bestuurbare luchtballon met metalen geraamte ontwikkelen.

° Ferdinand von Zeppelin startte in 1898 met de bouw van zijn eerste Zeppelin-luchtschip op het Konstanz-meer. Hij maakte daarbij gebruik van een metalen geraamte dat hij bedekte met een lichte stof. Het gas waarmee het luchtschip op moest stijgen werd in enkele van elkaar gescheiden compartimenten geblazen. De eerste vlucht vond plaats op 2 juli 1900.

° Tijdens WO I werden er ongeveer honderd Zeppelins gebouwd. Ze werden onder meer gebruikt voor bombardementen boven Oost-Engeland, maar een enkele keer werd ook Londen bereikt.

° Na WO I worden de Zeppelins (vanaf 1918) op grote schaal ingezet als lijndienst voor burgers. Beroemdste passagier-luchtschip was de Graf Zeppelin. Dit luchtschip maakte 144 Atlantische oversteken en legde bijna twee miljoen kilometer af.

* Op 6 mei 1937 kwamen 35 mensen om het leven tijdens de ramp met de LZ129 Hindenburg, het grootste passagiersluchtschip dat ooit was gebouwd en vernoemd was naar de Duitse veldmaarschalk en latere rijkspresident Paul von Hindenburg.

° De Hindenburg was 240 meter lang en kon 70 passagiers vervoeren. Het luchtschip heeft slechts een jaar dienst gedaan als het bij de stad Lakehurst bij New York vlam vat. Binnen een minuut is het luchtschip volledig vernietigd.

° De ramp betekende het einde van het tijdperk van het luchtschip. Zeppelins worden nu nog wel gebouwd en vliegen ook nog wel eens rond, maar worden niet meer op grote schaal gebruikt.Verder worden de schepen ook wel eens gebruikt voor reclamedoeleinden. (met dank aan Wikipedia – op rood klikken voor meer)

Bescherming van … de neushoorn

 7 juli  Op onze ‘scheurkalender met een hoek af’ vonden we voor vandaag een mooie Wiki-samenvatting van de bedreigde diersoort die de neushoorn is.

° De neushoorn leeft al 60 miljoen jaar op onze planeet. Maar … de bulldozer van de savanne dreigt te verdwijnen. Niet zijn schuld, maar die van gewetenloze jagers die schatten verdienen met de verkoop van … zijn neus aan goedgelovige maar rijke afnemers allerhande. Een neus die na verwijdering zo weer zou aangroeien. Voor die schurken een te omslachtige zaak. Het beest gewoon afknallen maakt hun winstbejag een stuk eenvoudiger.

° Om ervoor te zorgen dat neushoorns niet uitsterven, moeten we ervoor zorgen dat ze worden beschermd. Er zijn verschillende organisaties die zich inzetten voor de neushoorns. Het WNF (WereldNatuurFonds) gebruikt bijvoorbeeld speciale drones waarmee ze stropers vanuit de lucht kunnen spotten. In het Safari Resort vind je een voorbeeld van zo’n infrarood camera bij de savanne Masai Mara. Hier kun je precies zien hoe stropers in de gaten worden gehouden.

°° Ondanks dat de straffen voor stropers in Afrika erg fors zijn, schrikt het stropers niet af en blijven ze op neushoorns jagen.

* Wat verzamelde ‘de Kalender met een hoek af ‘ bij Wikipedia? Lees maar …

° De neushoorn, als ontzagwekkend dier, heeft kunstenaars al eeuwenlang geïnspireerd. In Afrika zijn ze zelfs al gevonden in rotsschilderingen die teruggaan tot het 7e millennium v.Chr.

° In Europa zijn neushoorns wellicht sinds de Romeinse tijd niet meer gezien, en er werd lang getwijfeld aan hun bestaan, maar daar kwam op 20 mei 1515 een eind aan toen er bij de Lissabonse Torre de Belém een aan land gebracht werd.

° Albrecht Dürer baseerde zijn thans wereldberoemde houtsnedeRhinocerus” op deze Indische neushoorn. Een afdruk die hij daarvan maakte, is tegenwoordig te bewonderen in Londen, op een prominente plaats in het British Museum. Nog afgezien van de artistieke kwaliteiten blijkt Dürers vakmanschap uit de gelijkenis met het dier dat hij slechts kende van brieven en een schets. Van de details klopt weinig, maar uitstraling en grondvorm zijn goed getroffen.

° In de 18e eeuw was het de eveneens Indische, tamme neushoorn Clara die tot de verbeelding van kunstenaars sprak. Terwijl Dürers neushoorn al begin 1516 in de Middellandse Zee verdronk bij een verscheping, werd Clara tot haar dood 17 jaar lang in heel Europa tentoongesteld.

° Witte neushoorns vind je bij ons in Pairi Daiza (foto)  Veel meer (rood) nog op Wikipedia – een schat van een encyclopedie !

MODERN HOOIEN

Gezien , vorig jaar, dag op dag in Blaardonk (Varendonk). Het was toen droog en warm , tijd om te hooien… Een vrij grote hooiweide – 2 tractors met aanhangsels – tractor 1 raapt het hooi op en perst het tot een stevige baal – tractor 2 pakt de baal vakkundig in – resultaat : een lege wei verpakt in amper 5 balen – duur van de operatie : zowat een kwartier … Ik dacht meteen terug aan de jaren 50 en de vele, lange uren keren en gaffelen. Wat toen hard werken was , lossen man en machine nu binnen de kortste tijd op …

De wakkere hooimaand geeft de zeisen,
de maaier in de hand met vlijt,
daar lege schuren hooi vereisen,
om het vee te voeden in wintertijd.

Zo luidt een van de vele spreuken over de maand juli. De oude bijnamen van de maanden van het jaar verwijzen over het algemeen naar de voor die maanden typerende werkzaamheden op en om het platteland. Zo was juli de maand, waarin er meestal gehooid werd. Tegenwoordig begint men daar vaak al in juni mee.

Hooien

Het gras wordt gemaaid, gedroogd, gekeerd om de andere kant te drogen, gebundeld en daarna opgeslagen in een hooischuur. Tegenwoordig gebeurt dit allemaal machinaal, maar in vroeger tijden werd alles met de hand gedaan met behulp van een zeis en een hark. Het vervoer naar de hooischuur gebeurde met paard en wagen.(Historiek)

De Sony Walkman

Op 1 juli 1979 , vandaag 42 jaar geleden, introduceerde Sony de allereerste walkman. Dat eerste model kreeg de overduidelijke naam `TPS-L2`.

* Toen de blauw-zilveren Walkman op de markt kwam, had niemand ooit zoiets gezien. De muziekspeler, die meegenomen kon worden tijdens bijvoorbeeld een fietstocht of wandeling en 200 dollar kostte , vormt eigenlijk de basis van de persoonlijke elektronica.

* De Walkman kon vanaf 1 juli datzelfde jaar gekocht worden en werd erg populair. Verschillende andere merken brachten soortgelijke apparaten op de markt.

*Een ‘Walkman’ mochten deze bedrijven hun apparaat echter niet noemen, dat woord was voorbehouden voor de apparaten van Sony. Veel andere merken verschenen onder de naam ‘portable cassettespeler’.

* ‘De Sony Walkman werd naderhand zo goedkoop, dat het moeilijk is om zich daarbij voor te stellen dat het toestelletje een luxeproduct was, dat door iedereen begeerd en dikwijls gestolen werd’ , vertelt PC World.

* Wie een biografie van de Sony-oprichter Akio Morita opzoekt, leest daar doorgaans dat het deze Japanner was die de Walkman uitvond. In werkelijkheid ontwikkelde de Duitser Andreas Pavel in 1977, twee jaar voor de lancering van Sony’s versie, een soortgelijk apparaat.

* De Duitser ontving in verschillende landen patent op zijn uitvinding. Sony en Pavel waren jarenlang verwikkeld in een juridische strijd. Pas na twintig jaar kwam daar een einde aan.

Pius XII wist van Holocaust

Het is voor eens en voor altijd klaar en duidelijk: het Vaticaan was al vroeg op de hoogte van de Holocaust. – (Kerk en Leven dd 24.06.2020) –

  • Sinds jaren 1960 werd reputatie Pius XII besmeurd
  • Houding paus een van zwijgen en passiviteit ?
  • Onderzoeker vond een antisemitische nota
  • Opening Vaticaans archief levert het bewijs

* Pius XII, hiernaast in juli 1943, toen hij in Rome oorlogsslachtoffers wilde omarmen. © KNA-Bild

** Begin maart opende het Vaticaan het integrale archief van ‘oorlogspaus’ Pius XII (1939-1958) met de bedoeling dat historici eindelijk de volledige waarheid zouden achterhalen over het vermeende zwijgen van die paus over de Jodenvervolging.

* Amper veertien dagen later sloot het archief echter opnieuw de deuren als gevolg van de coronamaatregelen. Toch ontdekten de Duitse kerkhistoricus Hubert Wolf en zijn team al documenten die aantonen dat het Vaticaan op de hoogte was van de Holocaust.

* Bij leven genoot Pius XII, Eugenio Pacelli (1876-1958), vóór zijn pausverkiezing onder meer nuntius in Duitsland, wereldwijd veel aanzien, ook bij Joodse leiders, voor de redding van heel wat Joden.

* In 1963 publiceerde de onlangs overleden Duitse schrijver Rolf Hochuth het theaterstuk Der Stell- vertreter over het zwijgen van het Vaticaan tijdens de oorlog over de Jodenvervolging. Het stuk was niet meer of minder dan een karaktermoord die leidde tot geschriften die Pius bestempelden als ‘Hitlers paus’.

* De werkelijkheid was anders. Het Vaticaan hield zich strikt aan een neutraliteitspolitiek, maar nationaalsocialistische bladen maakten Pius XII eertijds belachelijk, met bijvoorbeeld cartoons van de paus als liefhebber van Joodse vrouwen.

* Tegelijk omschrijven historici van de Holocaust vandaag de houding van Pius XII tijdens de oorlog in het algemeen als een van ‘zwijgen en passiviteit’.

* Dat veranderde pas in de zomer van 1944, toen Pius zich openlijk verzette tegen de deportatie van Joden uit Hongarije. Toen was echter al zonneklaar dat de geallieerden de oorlog tegen nazi-Duitsland zouden winnen.

°° Paulus VI gaf later vier jezuïeten de opdracht in de archieven alle documenten te verzamelen over de houding van de Heilige Stoel tussen 1939 en 1945.

* Dat leidde tot een elfdelig historisch werk, waartoe Duitse historici stellen dat bewust document verborgen werd gehouden tussen 1965 en 1981 meer dan 150.000 documenten werden verwerkt. Die publicatie loste echter het wantrouwen niet op. Integendeel, sommige publicisten gebruikten de bundels om Pius’ opportunisme aan te tonen.

°° Onder leiding van de kerkhistoricus Hubert Wolf, een priester overigens, toog een zevenkoppig team historici begin maart aan het werk in de Vaticaanse archieven.

* De tweede dag al vond Piuskenner Sascha Hinkel in de sectie van het staatssecretariaat materiaal uit 1942 over de Jodenmoord, waaronder een document dat tot dan onbekend was gebleven.

* Het betreft een interne nota van de curieprelaat en latere kardinaal Angelo Dell’Acqua. Het Jewish Agency for Palestine had de regering van de Verenigde Staten in 1942 laten weten dat de nazi’s in Oekraïne honderdduizenden Joden om het leven aan het brengen waren.

°° Dat nieuws probeerden VS-diplomaten te verifiëren via het Vaticaan, aangezien Rome beschikte over onafhankelijke bronnen.

* De Grieks-katholieke metropoliet van Lviv, Andrej Szeptyzkyj had Rome van de moorden op de hoogte gebracht. In de nota twijfelt Dell’Acqua echter aan de geloofwaardigheid van de Joden en spreekt hij zijn wantrouwen uit ten aanzien van de oosters-katholieken, die hij leugens en overdrijving verwijt.

* “We hebben te maken met een belangrijk document dat tot dusver voor ons verborgen werd gehouden omdat het onmiskenbaar antisemitisch is en achtergrondinformatie geeft over waarom Pius XII niet protesteerde tegen de Holocaust”, zei Wolf aan het Duitse kerkblad Kirche+Leben.

“Daarom moeten we de editie met elf delen kritisch benaderen en ze blad voor blad controleren in het archief.”

** Welk inzicht levert de opening van de archieven op? Dat het Vaticaan al vroeg van de Holocaust wist, dat het staatssecretariaat niets met dat nieuws deed en dat de elfdelige bundel die Paulus VI over de oorlogspaus liet samenstellen onvolledig is.

Vlaming burgemeester in Engeland

Vlaming burgemeester in ‘middeleeuws’ Engeland

Auteur: Vrije Universiteit Brussel 23 april 2021

De vraag in hoeverre nieuwkomers uit het buitenland politieke medezeggenschap moeten krijgen in hun nieuwe woonplaats is er één die velen bezighoudt. Dat was ook eeuwen geleden al het geval.

In een paper in het vaktijdschrift History Workshop Journal onderzocht Bart Lambert, middeleeuws historicus aan de Vrije Universiteit Brussel, de politieke participatie van immigranten in Engeland tijdens de vijftiende eeuw. Zijn conclusie:

“…de niet-Engelse nationaliteit van deze immigranten vormde op zich geen hinderpaal om aan het politieke leven deel te nemen. Veel belangrijker was hun economische status.”

Hoewel Europa tijdens de veertiende en vijftiende eeuw werd geteisterd door conflicten zoals de Honderdjarige Oorlog en pandemieën zoals de Zwarte Dood, was deze periode er voor Engeland allerminst één van splendid isolation.

“Ons eerder onderzoek had aangetoond dat Engeland, dat toen nog een apart koninkrijk vormde, tijdens deze jaren heel wat migranten van het Europese vasteland aantrok”, zo stelt Lambert.

Op basis van de lijsten van een belasting die specifiek op inwoners van niet-Engelse origine werd geheven stelden hij en zijn collega’s vast dat minstens 1.5 procent van de Engelse bevolking tijdens de vijftiende eeuw in het buitenland was geboren. Lambert:

“Dat lijkt niet veel, maar is vergelijkbaar met het aandeel van eerste generatie-migranten in de bevolking van Engeland aan het begin van de twintigste eeuw.”

In heel wat steden waren bovendien sterkere concentraties van immigranten te vinden: in Londen was minstens 7 procent van de bevolking geboren in het buitenland, in Southampton en Bristol meer dan 12 procent.  Die nieuwkomers kwamen uit alle streken van West-Europa, inclusief het huidige België en Nederland.

In het zuiden en het oosten van het land vormden gespecialiseerde ambachtslieden uit de Vlaamse, Brabantse en Hollandse steden, vergezeld van vrouw en kinderen, zelfs met voorsprong de meest talrijke groep onder de migrantenbevolking.

De meeste van deze mensen waren actief in de mode- en luxenijverheden, als schoenlapper, kleermaker, goudsmid en producent van modieuze accessoires, of in de bierproductie.

Vlaming was burgemeester van Lincoln

In een volgend stadium ging Lambert na in hoeverre deze immigranten konden participeren in het politieke leven van hun nieuwe Engelse woonplaats.

“Op nationaal niveau was hun invloed beperkt”, zo stelt hij, “maar op lokaal, stedelijk niveau waren ze opvallend actief”.

Hij doorploegde ettelijke stedelijke bronnenreeksen, zowel van kleine stadjes als van grote provinciale centra, en vond talloze voorbeelden van immigranten die hun stem lieten horen in lokale volksvergaderingen, die mistoestanden aanklaagden bij het stadsbestuur of die zetelden als juryleden in stedelijke rechtbanken.

In de meeste plaatsen konden immigranten zich zelf verkiesbaar stellen als stedelijke bestuurders en werden ze ook verkozen. Zo werden Southampton en York, twee van de grootste steden van het land, bestuurd door een Italiaanse en een Duitse burgemeester.

Ook hier deden mensen uit onze streken hun duit in het zakje. Jan Wetter, een herbergier uit Vlaanderen, schopte het bijvoorbeeld tot burgemeester van Lincoln, een middelgrote stad in het oosten van Engeland.

Lambert stelde vast dat het feit dat deze mensen uit het buitenland afkomstig waren vrijwel geen impact had op hun politieke carrière. Hun economische positie had dat wel: het waren vooral de rijkere immigranten actief als kooplieden of ambachtslui die de bestuursmandaten binnenhaalden.

Vrouwelijke immigranten bleven uitgesloten van de lokale politiek, maar dat gold evenzeer voor Engelse vrouwen.

Economisch succes bevorderde een politieke carrière maar hield die ook tegen

De enige uitzondering op dit beeld waren de plaatsen waar Engelse producenten in economische problemen verkeerden, waaronder ook Londen.

“In enkele Engelse steden hadden lokale kooplieden en ambachtslui te lijden onder de concurrentie van hun collega’s uit het buitenland. Zij probeerden de meer succesvolle migranten op alle manier tegen te werken, soms zelfs door hen fysiek te belagen.”

In hun poging om hun buitenlandse concurrenten uit te schakelen, probeerden ze hen ook politiek uit te sluiten, bijvoorbeeld door hen het recht te ontzeggen zich verkiesbaar te stellen voor politieke mandaten.

“Het aantal plaatsen waar zoiets gebeurde was echter bijzonder beperkt”, benadrukt Lambert. “Over het algemeen was de Engelse stadspolitiek tijdens deze periode opmerkelijk open voor nieuwkomers uit het buitenland”.

Ook druïden gaan digitaal

– Bron : BBC  – Trui Engels Redactrice Knack.be –

Al eeuwenlang worden neo-druïden en heidenen op de langste dag van het jaar fysiek aangetrokken tot de magische stenen cirkel van Stonehenge. Dit jaar zullen de natuurkrachten weer online aanbeden moeten worden.

© getty

° In coronatijden is het geen goed idee om tienduizend zonneaanbidders te laten samenkomen voor de viering van midzomernacht op 20/21 juni in het Engelse Wiltshire, waar het monument Stonehenge staat. English Hertitage, de beheerder van de oude stenen cirkel, heeft daarom besloten om het evenement af te gelasten.

° In de plaats daarvan werd vorig jaar reeds de bijzondere gebeurtenis live gestreamd worden via de sociale media.

° Dat is natuurlijk een schrale troost voor de bezoekers van het jaarlijks magische schouwspel. Centraal tijdens de zonnewende staat immers de lijfelijke beleving van de natuurkrachten volgens een soort sjamaanse praktijk die teruggaat op Keltische tradities.

* Opperdruïde Arthur Pendragon vertelde aan de BBC dat de beslissing ‘begrijpelijk was.’ ‘De zonnewende is voor ons wat Kerstmis is voor de christenen. Stonehenge is voor ons als een kathedraal, een plaats van spiritualiteit.’

° Tijdens de zonnewende komt de zon achter de Heel Stone op. Die ligt buiten de cirkel van Stonehenge. Tijdens de midzomernacht staat deze steen nagenoeg exact in lijn met de opkomende zon.

° De oorspronkelijke bedoeling van het 4.500 jaar oude monument is nog steeds een raadsel. Er zijn meer theorieën dan stenen: Was het een begraafplaats? Het begin van de astronomie? Een religieus monument? Een prehistorisch glockenspiel? Kunstgalerij? Of hadden de stenen een politieke betekenis als vergaderplaats?

° De zonnewende is in betere tijden een van de weinige keren dat het publiek de megalieten mag benaderen. Normaal is het monument, dat deel uitmaakt van het Unesco-werelderfgoed, enkel van op afstand te bekijken. Stonehenge is sinds 18 maart 2020 gesloten.

* Voor wie niet kan wachten is er gelukkig  https://www.stonehengeskyscape.co.uk/

1 2 3 6