Napoleon weg uit Moskou (1812)

Op 19 oktober 1812 trok Napoleon Bonaparte zich terug uit Moskou. Niet lang daarvoor hadden zijn troepen de stad ingenomen, maar de Russen staken Moskou in brand.

* Begin september won Napoleon erg nipt de Slag bij Borodino. De slag, die plaatsvond op zo’n honderdtwintig kilometer ten westen van Moskou, ging de geschiedenisboeken in als één van de keerpunten van de Napoleontische oorlog van 1812.

* Een week na zijn overwinning bij Borodino trok Napoleon met zijn leger Moskou binnen. Velen verwachtten dat er vredesonderhandelingen zouden beginnen. Het liep echter anders.

* De Moskouse graaf Fjodor Vasiljevitsj Rostopsjin (1763-1828) gaf bevel alles te vernietigen wat de Fransen van nut kon zijn en al het wapentuig mee te nemen. Vervolgens staken de Russen Moskou in brand.

* Het leger van Napoleon kreeg het hierdoor zwaar te verduren. Door de brand gingen immers alle voedselvoorraden en pakhuizen in vlammen op. De Fransen zagen de noodzaak in om zich snel terug te trekken.

* Tijdens de terugtocht kwamen veel manschappen van Napoleon om het leven. De meeste van honger, dorst en ziekten. Van de ruim 700.000 soldaten die Rusland aanvielen, overleefden er uiteindelijk slechts 18.000 tot 22.000.

* Op 18 december 1812 , twee lange en koude maanden later, eindigde de tocht naar Rusland. De beroemde Slag bij Borodino en de brand van Moskou worden nog steeds genoemd als de keerpunten in de Napoleontische oorlogenreeks.

Lees zeker ook: ‘Wat een karakter tonen die barbaren!’

  • gelezen en bewerkt vanuit  Historiek

***  In DE krant is de pyrrusoverwinning van Napoleon bij Borodino al een paar keer aan bod gekomen. Je kan de sfeer van die veldslag ook nog muzikaal opsnuiven via de Ouverture 1812 van ene Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Fragmenten van de Marseillaise en het toenmalige Russische volkslied voeren de strijd aan en op het einde bulderen zelfs de kanonnen. (Clem)

https://historiek.net/ouverture-1812-pjotr-iljitsj-tsjaikovski/71086/

BELZONI VINDT SETI I

De avonturen van ontdekkingsreizigers spreken nog altijd tot de verbeelding. Of het nu gaat om Columbus en zijn ontdekking van de nieuwe wereld, avonturen in de poolgebieden, bizarre reizen met luchtballonnen of ontberingen in de jungle: velen blijven zich aangetrokken voelen tot de ontdekkingen van de reizigers van weleer.

Giovanni Battista Belzoni (1778 – 1823 ) is een van de belangrijkste figuren in het ontdekken van tempels en graven van het Oude Egypte. Hij wordt beschouwd als de algemene voorloper van de egyptologie en dank zij hem kreeg het Oude Egypte enorme bekendheid in het Westen.

* Eer het zo ver was, kon men van Belzoni zeggen dat hij de man was van 12 stielen en 13 ongelukken. In 1812 begon hij zijn omzwervingen vanuit Engeland, en kwam via Spanje en Portugal  in Malta terecht. Daar maakte hij kennis met een afgezant van de pasja van Egypte.

* In Egypte kwam hij Henry Salt tegen. Belzoni (prent – in Turkse kledij van die tijd) werd aangenomen om het kolossale beeld van farao Ramses II uit het zand te graven en het vervolgens te verschepen naar het British Museum.

* In Nubië had de Zwitser Brurckhard immers de tempel van Ramses II in Aboe Simbel ontdekt. De ingang werd echter geblokkeerd door een enorme lading zand die door de eeuwen heen werd opgehoopt door de wind. Belzoni vertrok en op 1 augustus 1817 zag hij het binnenste van de tempel.

* In de Vallei der Koningen vond hij op 18 oktober 1817, vandaag 204 jaar geleden,  het schitterende graf van Seti I. Het graf (foto) kan niet meer bezocht worden, maar wordt nog steeds het Graf van Belzoni genoemd. Seti I (foto) was de tweede farao van de negentiende dynastie en regeerde van 1305 tot 1290 voor Christus.

* En nog was zijn speurwoede niet gekoeld. Het volgende jaar hoopte hij een ingang te vinden in de piramide van Chephren. Volgens Herodotus, de wandelende geschiedschrijver van de oudheid, waren er geen binnenkamers, maar Belzoni vond op 2 maart 1818 toch de interne grafkamer van de farao. Adembenemende dingen waren dat allemaal in zo’n korte tijd.

* In 1819 keerde Belzoni  terug naar Engeland. Maar in 1823 begon hij aan een nieuw Afrikaans avontuur. Hij hoopte de (toen nog legendarische) stad Timboektoe te bereiken.

* Belzoni stierf echter op 3 december in Gwato aan dysenterie. Hij werd 45. Volgens de beruchte ontdekkingsreiziger RF Burton werd hij echter beroofd en vermoord.

* De opgravingen van Belzoni in Egypte worden tot op vandaag nog steeds bekritiseerd. Velen waren terecht gekant tegen zijn overhaaste werk en plunderingen. Maar in de tijdgeest van toen woedde een felle prestigestrijd tussen de Fransen en de Engelsen om de meest aansprekende oude relikwieën aan hun publiek te kunnen tonen. ‘De eerste zijn’ , daar ging het om. (bronnen in diverse media)

WINDSOR CASTLE

De ‘bescheiden’ geschiedenisbijdrage van vandaag sluit aan bij het stukje over Willem de Veroveraar, de stoere Normandiër die mee aan de basis lag van het latere Engeland, zelfs van Groot-Brittannië.

* Het paleiskasteel Windsor Castle (17de eeuwse prent) in het graafschap Berkshire is al meer dan negenhonderd jaar in het bezit van het Britse koninklijke huis.

* Windsor werd in 1070 gebouwd in opdracht van de stoere Normandiër Willem de Veroveraar. De Normandische veroveraar van Engeland, later ook van Schotland, zorgde meteen voor een sterke centrale regering in Engeland.

* Dat het menens was met zijn koningschap bewees hij door de bouw van liefst tachtig kastelen, waaronder Windsor Castle en de Tower Bridge, bouwsels die in de hele wereld bekend zijn.

* De kastelen werden meteen beheerd door vertrouwelingen van Willem en werden tijdens de regeringsperioden van de koningen Hendrik II en III nog fors uitgebreid.

* De vertrouwelingen van Willem vormden de basis voor de latere Engelse adel. Het vaststellen van de belastingaanslagen deed Willem de Veroveraar via het Domesday Book.

* In dit register werd een groot deel van Engeland beschreven. Vooral de eigenaars van onroerend goed werden daarmee bekend. Het boek was zowat een voorloper van het huidige kadaster. Willem was dus zeker niet zomaar een met veel wapens kletterende veroveraar.

* Koning Willem zat nooit stil. Blijven veroveren was zijn dada, Frankrijk zijn grote doel, tot het bittere einde. Willem de Veroveraar overleed op 9 september 1087 in het klooster van St Gervais bij Rouen als gevolg van verwondingen na een val van zijn paard tijdens het beleg van Nantes.

* Edward III richtte Windsor Castle ook in als koninklijke residentie. Queen Victoria  stelde Windsor Castle voor het eerst open voor het publiek. Uiteraard niet alle vertrekken en gebouwen, want de koninklijke familie gebruikt het kasteel nog altijd.

* In een aantal tentoonstellingszalen kan men komen genieten van een deel van de koninklijke kunstcollectie die werken van Leonardo da Vinci, Hans Holbein en andere grootheden bevat. Naast Windsor Castle zijn ook  Buckingham Palace en Balmoral Castle bekende optrekjes van de koninklijke familie.

* Windsor is sinds 1917 ook de naam van de koninklijke familie. King George V veranderde tijdens de Eerste Wereldoorlog de gecompliceerde achternaam Saksen-Coburg en Gotha in het beter Engels-klinkende Windsor.

Het Oude Griekenland via videogame

Geschiedenis hoeft helemaal niet saai te zijn. In mijn studententijd (’54-’62) was er vrijwel niets voorhanden in het middelbaar onderwijs. Geschiedenis bleef beperkt tot het afdreunen van een aantal data waaraan een gebeurtenis kleefde. Gelukkig beschikte ik toen nog over een fotografisch geheugen. Geschiedenis was mede daardoor mijn lievelingsvak.

° Modernere leerlingen  onderzoeken samen bronnen, bestuderen verhalen en bekijken videofragmenten. En nu kan geschiedenis zelfs volledig digitaal. De goesting om er weer van nul aan te beginnen is groot…

* Ubisoft , een Franse uitgever van videospelletjes, heeft samen met GO! Middenschool en leraar Michaël De Borre in Geraardsbergen een videogame voorgesteld over het Oude Griekenland. Leerlingen van het tweede middelbaar krijgen een inkijk in het Oude Griekenland op een speciale manier.

* Geschiedenislessen kunnen nu volledig digitaal: “Gamen kan dus op een positieve manier gebruikt worden. En nu is er een volledig educatieve tool ontwikkeld waarin het Oude Griekenland volledig werd nagebouwd. Van Macedonië tot Kreta, van Sparta tot Athene, alles zit erin.”

* Er staan 20 playstations opgesteld in de klassen: “Dat is goedkoper dan computers. Elke klas van het tweede jaar zal om de beurt een opdracht moeten doen. Ze moeten Athene en Sparta vergelijken, die de twee belangrijkste en grootste stadstaten van het Oude Griekenland zijn.”

* Ze doen dat door een reis te maken: “Ze vertrekken bovenaan de Akropolis in Athene, en kiezen zelf de route die ze willen nemen om tot in Sparta te geraken. En ook de manier waarop ze op weg gaan moeten ze kiezen.  Ze kunnen wandelen, op een paard rijden of met een schip meegaan.”

* Iedere leerling komt iets anders tegen:“Sommigen zitten in een bos met een beer, of in de bergen met lynxen. Je hebt er die ook in een kleine stad of dorp terecht komen.” Ook de ambachten van toen komen aan bod: “Potten bakken, brood bakken, de markten en de havens komen we tegen. We zien een heel erg bruisende wereld.”

* Het spel “Discovery Tour: Ancient Greece” is een onderdeel van het leerplan. Het is de bedoeling dat alle nieuwste technologieën gebruikt worden in de lessen. Michaël De Borre: “Alles wat onze leerlingen kan aanzetten om op een actieve manier mee te doen met de lessen, is mooi meegenomen. Die leerlingen gaan dat nooit vergeten.”

RESTAURATIE St Gertrudiskerk Vorst-Laakdal

St Gertrudiskerk Vorst-Laakdal

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele zet het licht op groen voor de restauratie van vier beschermde monumenten in de provincie Antwerpen: de Sint-Pauluskerk (Antwerpen), de Sint-Andrieskerk (Antwerpen), de Heilig Kruiskerk (Zwijndrecht) en de Sint Gertrudiskerk (Laakdal).

Laakdal – Sint Gertrudiskerk

De gevels van de kerk en de toren worden gerestaureerd. Zo zullen het metselwerk, de ijzerzandsteen en de voegen die beschadigd zijn, vervangen worden. De glas-in-loodramen worden gerestaureerd en krijgen voorzetramen omwille van de energiezuinigheid”, vertelt minister Diependaele. Voor deze restauratiewerken kent de Vlaamse overheid een premie van 1.738.347,35 euro toe.

De Sint-Gertrudiskerk is de parochiekerk van Vorst. De kerk staat ten zuiden van de dorpskern en wordt omringd door een ommuurd en omhaagd kerkhof. Vlak bij de kerk staat de ‘Gertrudisput’, een Romeinse put die geneeskundig water zou bevatten.

De laatgotische kruiskerk, met een toren uit ongeveer 1520 en waarvan het schip werd verbouwd in jaren 1750, heeft opvallende kleureffecten door het afwisselend en onregelmatig gebruik van bruine ijzerzandsteen, witte zandsteen en rode baksteen.

Dat is een karakteristiek kenmerk is voor de gotische kerken van het Hageland en de Zuiderkempen. De kerk is sinds 1936 beschermd als monument.

Lees zeker ook …

THERESIA EN DE GREGORIAANSE KALENDER

Vandaag donderdag 15 oktober is het de feestdag van de H.Theresia van Avila. Een kleine toelichting…

* In 1515, het jaar waarin de toren van de kerk van Veerle werd ingehuldigd, werd in Spanje Theresia (van Avila) als dochter van een Spaans edelman geboren.

* Theresia groeide uit tot een knap en ijdel meisje en trad zonder veel enthousiasme toe tot de orde der karmelietessen.

* Ze oefende zich in stil-zijn en bidden en kon zó verzonken zijn in Gods aanwezigheid, dat ze in extase raakte en visioenen zag.

* Na ongeveer 20 jaar kreeg ze visioenen waarin ze het lijden van Jezus Christus zo intens mee beleefde dat ze besloot ogenblikkelijk haar leven te veranderen en zich geheel in dienst te stellen van God.

*** Zeer merkwaardig is het volgende … Theresia stierf     in de nacht van 4 oktober op 15 oktober 1582.      Precies in de nacht dat de kalenderhervorming van paus Gregorius XIII (Gregoriaanse kalender i.p.v. Juliaanse) werd doorgevoerd en er tien dagen werden overgeslagen…

** Theresa schreef verschillende boeken die voor de theologie zo belangrijk zijn dat zij in 1970 werd benoemd tot kerkleraar.

* Toen een edelman haar eens vol bewondering zei dat hij in haar een grote heilige zag, moet ze geantwoord hebben: ‘Maar houd uw mond erover. Want u weet hoe dat gaat als ze je een grote heilige vinden. Ze gaan wel met je botten slepen, maar ze hebben geen enkele boodschap aan wat je ze voorhoudt.’

* Haar voorspraak wordt gevraagd bij geestelijke nood, voor een vruchtbaar gebedsleven, bij hartziekten en hoofdpijn.

* Theresia van Avila wordt ook wel ‘De Grote Theresia’ genoemd, om haar te onderscheiden van ‘De Kleine Theresia van Lisieux’ met feest  op 1 oktober.

ANDREAS VESALIUS

De grote Andreas Vesalius is nog veel meer dan zijn medische verwezenlijkingen: hij heeft ons hele denken op een nieuw spoor gezet en hoort daarmee thuis in het rijtje van de allergrootsten, het selecte clubje van Newton, Copernicus, Darwin en Einstein.

*** Andreas Vesalius werd geboren op 31 december 1514 als zoon van een apotheker in dienst van keizer Karel, die toen 14 was…

Zijn grootvader was medicus aan het hof van Karel de Stoute, de laatste hertog van Bourgondië.

En geloof het of niet, zijn overgrootvader werd in 1429 de eerste hoogleraar geneeskunde in Leuven, vier jaar na de oprichting van de unief (1425) tijdens de regering van hertog Filips de Goede.

* Vanaf zijn 15de reeds las en evalueerde Vesalius in Leuven aan het Collegium Trilingue oude teksten in het Latijn, het Grieks en wellicht ook het Hebreeuws. Zijn intellectuele fundering.

* In 1553 trok hij naar Parijs om er geneeskunde te studeren. Daar trof hij een revival aan van Galenus, de Griekse medicus uit de tweede eeuw. Diens ideeën hadden al meer dan 1 000 jaar de geneeskunde gedomineerd, maar Galenus sneed enkel dieren open.

* In 1537 trok Vesalius naar Padua waar hij volop lijken van terdoodveroordeelden kon dissecteren .

* In 1543, hij was toen 29, publiceerde hij een zevendelig anatomieboek dat een ware revolutie veroorzaakte in de medische èn culturele wereld van toen.

‘De humani corporis fabrica septem’ (over het menselijk lichaam, in zeven delen) heette het uitvoerige zevendelig werk. Vesalius groeide meteen uit tot de grote hervormer van de geneeskunde.

* Ook de illustraties van het werk, vermoedelijk gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Titiaan, waren van een ongeziene kwaliteit.

* Vesalius trad één jaar later (1544) in dienst van keizer Karel, daarna volgde hij diens zoon Filips II , die ook koning van Spanje was, naar Madrid.

* In maart 1564 vertrok Vesalius om religieuze en diplomatieke redenen naar Jeruzalem. Voor hij inscheepte in Sète nam hij afscheid van vrouw en kind, die naar Brabant terugkeerden.

* Op de terugweg raakte zijn schip gehavend in een storm en bracht het meerdere weken op zee door zonder veel voedsel of drank. Toen het eindelijk kon aanleggen op Zakynthos, een Griekse eiland, stierf Vesalius er op 15 oktober 1564 na een plotse ziekte, waarschijnlijk scheurbuik. Hij werd net geen 50.

* Vesalius werd begraven in de lokale kerk Santa Maria delle Grazie. Zijn graf is echter nooit gevonden, wat leidde tot allerlei wilde speculaties.

Slag bij Hastings (1066)

Op 14 oktober 1066 vond de Slag bij Hastings plaats. De slag tussen het leger van de kersverse Engelse koning Harold II en dat van de Normandische hertog Willem I de Veroveraar werd gewonnen door de Normandiërs. Willem de Veroveraar werd meteen de eerste Normandische koning van Engeland.

* De Normandische hertog was in september 1066 Engeland binnengevallen. Voor de Engelse koning Harold II kwam dit op een zeer ongelegen moment. Nog geen maand eerder had hij in het noorden een zware strijd geleverd met de Vikingen.

* Tijdens de Slag van Stamford Bridge (het huidige Chelsea, weet elke voetbalfan) op 24 september, had Harold II na twee eeuwen definitief een eind gemaakt aan de aanwezigheid van de Vikingen in Engeland.

* Tijd om de zege uitgebreid te vieren, was er niet. Want kort daarna trok Harold met zijn manschappen in zeven haasten naar het zuiden om strijd te leveren met het leger van de Normandiër Willem de Veroveraar.

** Dat Willem I de Veroveraar (l) zijn rechten op de troon kwam opeisen was niet helemaal onverwacht. Harold II had immers eerder dat jaar de woede van de Normandische hertog op de hals gehaald door zich na de dood van ‘koning Eduard de Belijder’ tot koning te laten kronen. Eerder zou Harold gezworen hebben dat hij zijn rechten op de troon zou laten vallen.

* Op 14 oktober 1066 botsten de twee legers op elkaar voor de Slag bij Hastings. Veldslagen duurden in die tijd amper één dag.

* Toen koning Harold II van Engeland sneuvelde, was de slag afgelopen. Willem en de zijnen waren de winnaars. Probleem meteen opgelost.

* Het tapijt van Bayeux (r) vertelt het hele verhaal in geuren en kleuren. Middeleeuwse oorlogsverslaggeving a.h.w.  -De komeet van Haley (rechts boven)  krijgt u er gratis bij-

** Op kerstdag 1066 werd Willem de Veroveraar in Westminster Abbey tot koning van Engeland gekroond. Hij bleef daarnaast ook hertog van Normandië.

 

 

*** Op het Tapijt van Bayeux, 70 meter bij 50 centimeter dat rond 1068 gemaakt werd, vermoedelijk in Engeland, wordt de ‘Slag bij Hastings’ afgebeeld. Het tapijt van Bayeux wordt beschouwd als een van de belangrijkste kunstschatten ter wereld.

De Tempeliers

De Tempelorde is de oudste ridderorde, met wortels die teruggaan tot kort na de verovering van Jeruzalem door de kruisvaarders in 1099.

* Om de toevloed van pelgrims in goede banen te leiden, werden kanunniken in het Heilig Graf geïnstalleerd. Zij bekommerden zich om de zielenzorg van deze kruisvaarders, terwijl de al bestaande orde van het Hospitaal van Sint Jan, de medische verzorging van de pelgrims voor haar rekening nam.

* Naast deze religieuze en caritatieve poten, ontstond er geleidelijk ook een militaire tak, die zich in 1 120 zou losscheuren. De Tempelorde was geboren.

* Deze tempelridders legden een drievoudige gelofte af van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid en leefden volgens een regel die tijdens het concilie van Troyes (Frankrijk) zou aangepast worden naar de noden en de behoeften van het front in het Midden-Oosten. De steun van de adel in vooral Vlaanderen en Frankrijk was opmerkelijk en verklaart waarom de orde er zo snel kon groeien.

* Vanaf de tweede kruistocht in 1147, speelden de tempelridders echt mee op het slagveld in het Heilig Land. Maar nadat de laatste belangrijke Europese vorst, Richard Leeuwenhart, het Heilig Land had verlaten, stonden de ridderorden er steeds meer alleen voor.

* Gelukkig voor hen waren de Tempeliers enkel verantwoording verschuldigd aan de Paus van Rome en acteerden ze in het Heilig Land als soevereine vorsten. Vanaf 1150 werden de Tempeliers ingezet om ook de kerkelijke en wereldlijke belastingen te innen. Vanaf dan beheerden ze zelfs de schatkist van de koning van Frankrijk.

** Toen koning Philip IV in 1 307, vijf jaar na de Guldensporenslag, plots geld nodig had om een oorlog tegen Engeland te financieren, weigerden de Tempeliers. Philip schoot in een Franse colère en zon op wraak…

* Wanneer de laatste meester van de tempeliers, Jacques de Molay, in 1307 in Frankrijk aankwam, greep de Franse koning Filips IV (de Schone) zijn kans.

 

*** In de nacht van 12 op 13 oktober liet hij alle ordeleden in zijn rijk arresteren op beschuldiging van ketterij. De kerk deed de rest. De brandstapels laaiden.

* Einde verhaal voor de Orde van de Tempeliers die goed 200 jaar bestond.

*** Merkwaardig voor die tijd was dat de Tempeliers meer dan 60 jaar oud werden, in tegenstelling tot de gewone burgers die hooguit 25 à 40 werden. Strenge hygiënische voorschriften waren daar niet vreemd aan. Lees maar …

* De Tempeliers moesten verplicht hun handen wassen voor het eten. Hun eetzaal was steevast brandschoon en hun tafels waren met tafellakens bedekt. Jagen was strikt verboden. Vis, kaas, olijfolie en vers fruit stonden dan weer hoog aangeschreven.

* Zulke gewoontes stonden in scherp contrast met die van veel andere (rijke) middeleeuwers. Want hun dieet was vaak rijk aan vet en calorieën, wat ziektes als diabetes en jicht veroorzaakte, maar ook een hoge bloeddruk en obesitas.

HET MANHATTAN PROJECT

Voordat de atoombom op Hiroshima werd gegooid, werd een test gedaan in de Nevada-woestijn. Medewerkers van het Manhattan Project wilden weten hoe de bom precies zou exploderen en welke ravage hij zou uitrichten.

(rood drukken voor meer)

1939Manhattanproject: president Franklin D. Roosevelt wordt gevraagd snel de atoombom te laten ontwikkelen.

* De testbom, genaamd Trinity, werd op een stalen toren in de woestijn bevestigd en op 16 juli 1945 tot ontploffing gebracht.

* De explosie was enorm. De kracht werd geschat op 19.000 ton TNT. Veel meer dan verwacht. Tot dan toe hadden zware bommen een kracht van 20 ton TNT.

1 2 3 28