KAPEL VAN 7 WEEÊN

Op Facebook maakte zondagfotograaf Jakke een foto van de kapel van 7 weeën op de Diestsebaan, bekeken vanaf de Bierhoeve. Vanuit Veerledorp een eindje Brabant in. Veel dorpsgenoten kennen de plaats blijkbaar niet. Broer Herman maakte destijds een filmpje dat een en ander kan verduidelijken. Even klikken voor moois van dichtbij. Drukken op…   https://youtu.be/eLtZnQ4Q0ps

* Herman“Wandel met me mee, geniet van de schoonheid van de natuur hier vlakbij en ontmoet met mij de schaapherders in Averbode Bos en Heide.
Speciaal voor hen die -om welke reden dan ook- hier niet (kunnen…) komen…”

Charles Darwin en de Beagle

HMS Beagle – Owen Stanley, 1841

Op 27 december 1831, vandaag 190 jaar geleden, begint de Engelse bioloog Charles Darwin aan zijn wereldreis met het schip de HMS Beagle. Het schip vertrekt die dag onder bevel van kapitein Robert FitzRoy vanuit de haven van Plymouth.

* De reis zou tot 1836 duren. Charles Darwin ging gedurende de reis vaak aan land om onderzoek te doen. Dit onderzoek leidde uiteindelijk tot de vorming van de zogenaamde evolutietheorie.

* Darwin deed die theorie in 1859 uit de doeken in zijn beroemde werk On The Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life (Over de oorsprong van soorten door middel van natuurlijke selectie, of het behoud van begunstigde rassen in de strijd om het bestaan).

* Darwin beschreef in het boek hoe nieuwe diersoorten ontstaan. Hij stelde dat de verschillende soorten niet onveranderlijk zijn en ook niet door een God worden geschapen.

* De verschillende soorten zijn volgens hem in de loop van miljoenen jaren geëvolueerd. Dieren, zo ontdekte Darwin, pasten zich voortdurend aan veranderende omstandigheden in hun omgeving aan: het principe van natuurlijke selectie ontstond daar.

* De bioloog deed zijn ideeën op tijdens zijn bezoek aan de Galapagos-eilanden in 1835. De eilandengroep, die tientallen eilanden omvat en zich over honderden kilometers uitstrekt, vormt een ideale omgeving voor natuurlijke selectie.

* Zo ontdekte Darwin onder meer dat de vinken die op de verschillende eilanden leven op subtiele wijze van elkaar verschilden.  Deze veranderingen, zo ontdekte de bioloog, waren ontstaan doordat de vogels zich hadden aangepast aan de biotopen van de betreffende eilanden.

(met dank aan Historiek)

Onze bossen smeken om dode dieren

– Eos Blogs Natuur & Milieu –

Smeken om dode dieren

Ze ogen misschien niet zo smakelijk, maar vliegen, maden en aaskevers zijn onontbeerlijk voor een gezond ecosysteem en een veerkrachtige natuur. Toch hebben ze nauwelijks iets te bikken in onze sterk opgeruimde bossen.

* Waar zijn alle kadavers heen? En wat gebeurt er met reeën of everzwijnen die onder de wielen terecht komen? Ze worden opgehaald, gepasteuriseerd, gedroogd en verwerkt tot diervoeder of grondstof voor de betonindustrie.

* De Nederlandse organisatie ARK Natuurontwikkeling zet actief in op rewilding of het herstellen van natuurlijke processen in de natuur. Dode dieren zijn daar een essentieel onderdeel van. ARK promoot al jaren haar dood-doet-leven-visie.

* Een heleboel beesten is afhankelijk van kadavers. Ook dieren waarvan je het misschien niet verwacht, profiteren daarvan. Vlinders komen de sappen opzuigen. Herten knabbelen aan de botten om mineralen zoals calcium op te nemen. Roodborstjes en koolmeesjes plukken de haren uit om in het broedseizoen hun nesten te maken. Ook eekhoorns en muizen gebruiken haren als nestmateriaal. Dat is lekker warm. Elk stukje van zo’n kadaver wordt hergebruikt. (gratis foto)

*  ‘De mens is goed in dingen uit het systeem halen,’ betreurt Judith Slagt van ARK Natuurontwikkeling. ‘Tot een paar decennia geleden hadden we hier in Nederland erg opgeruimde bossen. Toen kwam langzaam het besef dat dood hout goed is omdat er allemaal beestjes en zwammen en planten op zitten. Het is wat rommeliger dan wat je in je achtertuin hebt, maar dit is hoe de natuur er hoort uit te zien.’

* Een kadaver trekt zoogdieren aan zoals vos, das, steenmarter, boommarter, everzwijn en wolf. Ook grote vogels zoals raaf, rode wouw, zeearend en buizerd vinden hun weg ernaartoe. Minder leuk om zien maar bijzonder belangrijk zijn de vele insecten en larven. Die sluiten de voedselkringloop en vormen zelf weer proviand voor egels, spinnen en vogels.

 * ‘Op en rond kadavers gaan ook allerlei gekke dingen groeien,’ zegt Slagt. ‘Omdat er zaadjes uit de maaginhoud van het kadaver vrijkomen. Of omdat er plots allerlei mineralen in de bodem terecht komen die een goede voedingsbodem vormen voor planten die er anders geen kans maken.’

 * ‘Met dode dieren is het precies hetzelfde. Die horen er gewoon bij. Voedingsstoffen van het ene organisme worden zo beschikbaar gesteld voor het andere organisme. Door die dieren in de natuur te laten liggen, sluit je de cyclus.’ 

* Wat als de aaseters verdwenen zijn? Slagt : ‘Die komen wel. Bij het terugplaatsen van kadavers verschenen hier plots allerlei insectensoorten waarvan we dachten dat ze al verdwenen waren uit het gebied. Het kan soms even duren, maar uiteindelijk wordt alles afgebroken.’

* Met dode dieren is het precies hetzelfde. Die horen er gewoon bij. Voedingsstoffen van het ene organisme worden zo beschikbaar gesteld voor het andere organisme. Door die dieren in de natuur te laten liggen, sluit je de cyclus.

** In 2019 werd in Vlaanderen maar liefst 47 ton aangereden wild opgehaald en vernietigd. Niets werd teruggegeven aan de natuur.

* Daardoor lijdt onze Vlaamse natuur al jaren aan kadaverschaarste. Grote grazers zijn in deze regio in het wild al eeuwen uitgestorven. De Gallowayrunderen en Konikpaarden die natuurorganisaties inzetten om hun gebieden te beheren, worden evenwel beschouwd als vee.

* Dat vee valt bovendien onder strikte Europese regelgeving en moet dus geruimd worden na hun dood. In bepaalde Nederlandse natuurgebieden mogen grote grazers blijven liggen na hun dood.

* Een dergelijke maatregel is er in Vlaanderen niet. Een groot deel van de weinige wilde dieren die overblijven, verdwijnt bovendien door jacht of aanrijding. Dat er in Vlaanderen weinig animo is voor dode dieren, is een understatement. Wie zet er zijn schouders onder?’

De zwaarste kernbom ooit

Om de Amerikaanse rivalen te overtroeven voerde de vroegere Sovjet-Unie op 30 oktober 1961 een grote kernproef uit. Boven Nova Zembla werd Tsar Bomba tot ontploffing gebracht.

° Gissingen doen vermoeden dat de bom een kracht zou gehad hebben van om en bij de 50 megaton. Daarmee was hij ruim 3 500 keer sterker dan de bom die de Amerikanen in 1945 gebruikten om Hiroshima met de grond gelijk te maken. Onwezenlijk tot en met.

° De explosie van de Tsar Bomba is alleszins de krachtigste explosie ooit door mensen veroorzaakt. Gelukkig gebeurde dat in vredestijd. Wellicht zijn er geen mensen door gestorven. De schokgolf in de atmosfeer ging maar liefst drie keer de aarde rond.

° Op het ogenblik van de test was de Koude Oorlog tussen de rode Sovjet Unie en het Westen (Amerika + bondgenoten, verenigd in de Verenigde Naties) nog in volle gang.

° Het Westen wist van de geplande test en protesteerde daar heftig tegen . Op de dag zelf verzochten de Verenigde Naties de Sovjet-Unie nog om het nucleaire testprogramma te staken en nooit meer nucleaire wapens te gebruiken om conflicten op te lossen.

* Tevergeefs, de bom ging af en beide rivalen waren zo onder de indruk van de kracht van een dergelijk wapen dat het bij deze enige afschrikking bleef.

° Tot nog toe bleef het zo. Toen wijlen president Kennedy haast het bevel gaf om voor het einde van het decennium 1960-1970 een man op de maan te brengen, verplaatsten de grootmachten hun rivaliteit naar de ruimte. Met het bekende gevolg. Amerika zette midden juli 1969 zelfs twee mensen op de maan. De Russen zijn nog steeds niet aan een eerste ‘man on the moon’ toe.

boven – foto van de paddenstoelwolk boven Nova Zembla, op ongeveer 160 km van de ontploffing – gelezen en bewerkt uit Historiek –

De dansplaag van 1518

Choreomanie is een ziekelijk drang om te dansen en wordt in het medisch jargon ook wel aangeduid als ‘Sint-Jansziekte’, danszucht of danswoede.

Gedurende de Middeleeuwen deed de ziekte zich meermaals voor in het Heilig Roomse Rijk. Het summum qua uitbraak was de befaamde dansplaag die in juli 1518 uitbrak in de stad Straatsburg en verspreidde zich in de hele Elzas.

Groepen mensen sloegen in Straatsburg en elders dagenlang aan het dansen, zonder ermee op te houden. Na enkele dagen of weken vielen ze om van uitputting. Sommigen zelfs van een hartaanval of een beroerte.

Dansplaag een fenomeen?

Tot in de 17de eeuw dansten groepen van tien, zelfs van honderden dagenlang onafgebroken. Uiteindelijk vielen meerdere dansers/danseressen dood of halfdood op de grond. Een latere kroniek meldde zelfs vijftien doden, als gevolg van beroertes, hartaanvallen of door uitputting.

Volgens Hecker trokken dansende groepen hierbij, net als flagellanten, van plaats naar plaats en vertelden de dansers dat ze hemelse visioenen zagen.

Het dansen leek op het maken van spastische bewegingen die mensen dagenlang volhielden.  ‘Heet bloed’ was een mogelijkheid, een straf van God een andere.

De toenmalige artsen Paracelsus en Thomas Sydenham (de ‘Engelse Hippocrates’) kwamen met nog andere theorieën voor de dag.

Paracelsus typeerde de ziekte als chorea lasciva en dacht dat de danswoede het gevolg was van vrouwen die in verzet kwamen tegen kwaadaardige mannen. Ook liet hij lichamelijke oorzaken toe. Sydenham noemde de ziekte de St.Vitusdans en zocht de oorzaak in natuurlijke factoren als reumatologische en neurologische afwijkingen.

Hedendaagse medisch wetenschappers en historici denken dat de dansplagen werden veroorzaakt door de zogenoemde kriebelziekte (ergotisme). Die werd veroorzaakt door moederkoorn (een graanziekte) waarbij patiënten hallucinaties, spasmes en stuiptrekkingen krijgen.

John Waller legt in zijn boek dan weer een verband met ziekte, honger en bijgeloof. Volgens hem braken de dansmanies uit op plekken waar indertijd sprake was van hongersnood en ziekten. Verder schrijft hij over mass psychogenic illness. Mensen die krachtig geloven in het bovennatuurlijke komen in een dissociatieve geestestoestand terecht.

Tekening van Pieter Breugel de Oude, 1564 (Albertina, Vienna). Afgebeeld is de jaarlijkse processie van epileptici naar de Sint-Janskerk van Molenbeek (bij Brussel). Publiek Domein / wiki

De dansplaag van 1518

De Dansplaag van 1518 begon halverwege juli van dat jaar in Straatsburg. Een vrouw, bekend als Frau Troffea (of Trauffea) begon op straat te dansen en ging er zo’n vijf dagen lang mee door. Na enkele dagen voegden zich tientallen anderen bij haar, die eveneens onbeheersbaar dansten en muziek maakten. Uiteindelijk groeide de dansgroep uit tot zowat vierhonderd vrouwen en mannen.

Er werd zelfs een houten podium voor de dansgroep opgesteld en fluiters en drummers ingeschakeld om hen te begeleiden, omdat (zo stelden medici) het ‘hete bloed’ van de dansers moest afkoelen.

Even hun gang laten gaan, dacht men, dan gaat het snel weer over. Maar tot schrik van het stadsbestuur hield het gedans niet meer op. In augustus was de dansmanie in Staatsburg nog steeds gaande.

De stadsraad van Straatsburg wist zich geen raad met de dansende bevolking en draaide eind augustus 1518 bij. Dit moest wel een goddelijke straf zijn, dus was er boetedoening nodig.

Uiteindelijk werden de dansers meegenomen naar een heiligdom gewijd aan Sint-Vitus, in de heuvels nabij het stadje Saverne. Hun opgezwollen en bebloede voeten werden in schoenen gestopt, waarmee de dansers rond een houten relikwie moesten dansen.

Na enkele weken hield niet alleen het gedans maar ook de epidemie op. Sommige dansers kregen hartaanvallen, anderen stortten met een beroerte of  gewoon van uitputting ineen.

boter gehaald bij Enne Koopswaarvoor dank –

Nostalgie

Een vakantiedag een beetje over de grens!
.
Wij hebben allemaal al eens een gevoel van nostalgie , een moment dat wij met enige heimwee terugkijken naar tijden die voorbij zijn , of naar momenten in ons leven die ver achter ons liggen , naar de school waar we vroeger naartoe gingen maar die nu misschien afgebroken is , naar ons dorp zoals het vroeger was , naar het “tuinpad van mijn vader” .
Daarom kijken wij zo graag naar foto’s van vroeger , zeker in een dorp waar zo veel onherkenbaar veranderd is.
.
Dat gevoel heb ik soms ook , en daarom ben ik ook wel graag even in een plaats waar alles nog gebleven is zoals het honderd jaar geleden was …en zelfs nog langer.
.
Zo herinner ik me een vakantie in een klein dorpje in de Schotse Hooglanden niet ver van het meer van Loch Ness , waar ik een reisgids aantrof van Schotland uit 1775 en waar alles wat in die reisgids stond nog klopte met de situatie van het ogenblik.
.
En toen ik twee jaar geleden in het zuiden van Engeland was , waren daar de dorpen nog net zoals ik er vijftig jaren tevoren was doorgefietst. Geen huis minder maar ook geen huis meer. En zeker geen appartementsblokken die twee verdiepingen uitstaken boven de normale oudere huizen met een bovenverdieping en een zolder.
.
Dit geluk valt me nu ook weer ten deel.
In dit dorp , ver van drukke menigte en gewoel , zijn de wegen nog even krom als vroeger de wegen waren op de de Ferrariskaart van onze dorpen …Er zijn hier geen wegen rechtgetrokken of verbreed en zeker geen rivieren . Er liggen  ook geen grote betonstenen links en rechts van de rechtgetrokken wegen omdat de meeste mensen op die rechtgetrokken wegen hard beginnen te rijden ,of er is ook geen plots eenrichtingsverkeer omdat een of andere maatschappij er weer een reuze flatgebouw aan het bouwen is .
.
De mensen kennen er elkaar nog , en niemand gaat de andere voorbij zonder groeten of zonder een praatje. Ik durf wedden dat ze allemaal ook hun achterdeur open laten zoals dat vroeger bij mijn ouders thuis ook was. Dit is nog een echt platteland. Een deugddoend platteland .
.
Wij noemen onze dorpen ook platteland en wij krijgen er van Europa ook nog veel geld voor. Het wordt tijd dat wij toch eens gaan bekijken wat wij met die middelen eigenlijk doen.
Ik hoop dat er hier en op vele andere plaatsen in Europa met dat geld geen platteland ontstaat zoals het onze, waar wij erin geslaagd zijn alle oude mooie dorpskernen naar de vaantjes te helpen.
.
Het is goed dat je op vele plaatsen in Europa , bereikbaar in 1 dagtrip , nog echt kan beleven hoe mooi het platteland kan zijn. Zalig.
Wat kan een vakantie toch deugd doen. Ver van stranden waar aangeduid wordt hoeveel vierkante meter je mag bezetten of “beliggen” en ver van groepen fietsers die zo snel rijden dat er helemaal niets recreatiefs meer aan is.
.
Ludo Helsen
Voorzitter Gouwtijdschrift Antwerpen

dode zee verzandt

De Dode Zee wordt in de Bijbel ook wel Zoutzee genoemd. De diepst gelegen zee op Aarde. De zee speelt een belangrijke rol in de (Bijbelse) geschiedenis.

* Op de berg Massada had koning Herodes een paleis. Op dezelfde berg Massada sloegen de Joden de hand aan zichzelf om te voorkomen dat zij in de handen van de Romeinen vielen.

* Aan de oostzijde, in Jordanië, ligt de berg Nebo, waar Mozes begraven werd. In Qoemran werden de beroemde zogeheten “Dode Zeerollen”gevonden (zie bij Qoemran). Even ten noorden van de Dode Zee ligt Qasr el-Yahud, een plek  aan de Jordaan  waar christenen zich , in navolging van Jezus, door de eeuwen heen lieten dopen.

* In de Dode Zee zelf is echter geen enkele vorm van leven mogelijk. Water stroomt alleen maar de Dode Zee in, maar stroomt er niet meer uit.

* Rondom de zee wemelde het van leven. Het gebied ligt op de route van trekvogels uit Europa die in Afrika overwinteren. Honderden soorten vogels worden hier geteld. Er kwamen ook vele unieke plantensoorten voor.

* In onze tijd droogt de Dode Zee snel en zeker op. Het waterpeil zakt elk jaar een meter. Hoe dat komt ? Omdat Israël, Jordanië en Syrië het Jordaanwater grotendeels aftappen voor de landbouw… Syrië en Jordanië  bouwden immers een dam in de Yarmoek, de belangrijkste toevoerrivier van de Jordaan.

* Daardoor ontving de  Dode Zee 15 jaar geleden nog maar 5 % van het water dat ze nog kreeg in de jaren vijftig.

*  Bovendien is het nu al zo vervuild door rioolwater en afvalwater van de industrieën, dat het ongeschikt is om er in gedoopt te worden. Vroeger lieten jaarlijks ongeveer 100.000 mensen zich in de Jordaan dopen.

**  Toen Jezus werd gedoopt in de Jordaan door Johannes de Doper was het water nog heel schoon en fris. Een schril contrast met wat er nu gebeurt … Kijk maar.      (dank zij het speurwerk van Boni Peeters)

weg met die leidingenstraat !

Gisteren zondag 22 augustus voerde Groen Laakdal en Groen-volksvertegenwoordiger Staf Aerts actie tegen de plannen van de Vlaamse regering om een leidingenstraat aan te leggen dwars door het Laakdalse herdenkingssbos in de buurt van Makelhoeve.

* ‘Unieke natuur uit Laakdal en een bos met emotionele waarde opofferen voor een gedateerd energiebeleid daar komen wij tegen in actie,’ klinkt het bij Groen.

* De ondergrondse leidingen voor de chemische industrie verbinden de Antwerpse haven met het Duitse Ruhr-gebied en zijn 50 tot 70 meter breed.

* “De plannen die nu voorliggen, bedreigen heel wat waardevolle natuurgebieden, in Laakdal en omgeving. Meer bepaald Oosterbos en het Eindhoutbroek , twee bossen van het Vlaams  Ecologisch Netwerk (VEN). Het tracé zou daar dwars door de veenlagen snijden, wat nefast is voor de huidige vegetaties. Zo kan ook de opgeslagen CO2 vrijkomen,’ zegt Paul Mondelaers, Groen-gemeenteraadslid in Laakdal

* Mondelaers is er ook niet over te spreken dat de leidingenstraat zou raken aan het herdenkingsbos op het zuidelijk tracé van de leidingenstraat. Een perceel dat is aangeplant met herdenkingsbomen heeft een bijzondere emotionele waarde. ‘Hier horen geen leidingen thuis.’

* Het Groen-gemeenteraadslid wil ook een lans breken voor de leefbaarheid van Eindhout: ‘Elk plan van de Vlaamse regering om leidingen te leggen, gaat ten koste van de groene buffer tussen E313 , Seveso-bedrijven en de dorpskern. Hierdoor wordt de leefbaarheid serieus op de proef gesteld. Dat kan ook niet door de beugel voor ons.’ 

 

* Groen-Parlementslid Staf Aerts plaatste de vraagtekens in een breder perspectief. ‘De discussie moet om te beginnen gaan over de vraag of de leidingenstraat eigenlijk wel nodig is. Zoals het project nu beschreven is, lijkt het vooral de oude fossiele industrie ten goede te komen.”

1 2