RAZZIA’S in Antwerpen anno 1942

Het naziregime dat begin jaren dertig aan de macht komt in Duitsland, is openlijk antisemitisch en neemt heel wat anti-Joodse maatregelen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vertrekken vanuit België in totaal 28 transporten. Bijna allemaal hebben ze het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau als bestemming.

* Er zijn in totaal zo’n 25.273 joden en 353 zigeuners aan boord. Slechts 1.251 van hen overleven. Plaats van vertrek is de Dossinkazerne in Mechelen.

* 17 van deze 28 transporten gebeuren in de korte periode tussen 4 augustus en 31 oktober 1942. Tegen dan zijn al om en bij de 10.000 Joden weggevoerd.

* Zij zijn meestal het slachtoffer van razzia’s. Er wordt geschat dat slechts 55% van de in België geregistreerde Joden de oorlog overleeft. Ook in Antwerpen vinden er meerdere razzia’s plaats in de zomer van 1942

** De vierde razzia vindt plaats in de nacht van 28 op 29 augustus.  Als straf voor de sabotage van de dag voordien, krijgt de Antwerpse politie nu een meer actieve rol toebedeeld. Ze moet zelf 1.000 Joden oppakken. Hoofdcommissaris De Potter zegt zonder verpinken dat de agenten de opdracht moeten en zullen uitvoeren.

* Hier en daar weigeren agenten medewerking, anderen knijpen nu en dan een oogje dicht. Waar nodig komt er versterking van andere eenheden. Elke politiewijk moet 250 Joden arresteren. De 943 opgepakte Joden worden samengebracht in scholen. Opnieuw reageren de Antwerpse lokale verantwoordelijken niet.

* De vijfde grote razzia vindt plaats op 11 en 12 september. Die dag rekent de bezetter niet op de medewerking van het Antwerpse politiekorps. Toch zijn er wel enkele agenten die hun Duitse ‘collega’s’ bijstaan tijdens deze acties.

* In de dagen, weken en maanden na de razzia’s gaan de acties verder. Vanaf september 1942 rekent de bezetter hiervoor wel niet meer op de actieve medewerking van de Antwerpse lokale politie. De bezetter past zijn tactiek aan en rekent enkel nog op de Duitse politiediensten en zijn handlangers.

* Hoeveel procent van de Antwerpse Joden de bezetter exact deporteert naar het concentratiekamp en vernietigingscentrum Auschwitz-Birkenau, is heel moeilijk te becijferen en nog volop in onderzoek. Historicus Lieven Saerens, die diepgravend onderzoek voerde naar de Antwerpse specificiteit, spreekt van 65 tot 68%.

* Lopend onderzoek uitgevoerd door Kazerne Dossin, bevestigt dat het Antwerpse deportatiecijfer hoger ligt dan het landelijke gemiddelde van 45%. Wel tonen hun voorlopige onderzoeksresultaten aan dat het cijfer evenwel niet zo hoog zal blijken als 65 tot 68%. Berekeningen van Saerens suggereren dat ongeveer 10.000 Joden uit het Antwerpse de oorlog niet overleven.

* De Duitse vervolgingspolitiek doet heel wat Joden kiezen voor de vlucht of onderduik. Ze komen zo in een situatie terecht waarin ze voor voedsel, onderdak en overleven volledig afhankelijk zijn van anderen.

* Naar schatting kunnen 15.000 in België verblijvende Joden na de zomer van 1942 nog onderduiken of vluchten. De Duitse vervolgingspolitiek treft de Antwerpse Joden heel zwaar. De meerderheid overleeft de oorlog niet.

* Wie de kampen wel overleeft, keert gebroken terug, met heel wat fysieke en mentale gevolgen. Het menselijke leed is groot. Iedereen heeft familieleden, vrienden of kennissen die in Auschwitz-Birkenau zijn overleden en er heerst heel wat onduidelijkheid over nabestaanden...      – geen foto’s beschikbaar –

EEN ZOO MET GESCHIEDENIS

Niet langer de Antwerpse Zoo, en ook niet dierenpark Planckendael, maar de populairste dierentuin van ons land is Pairi Daiza in Henegouwen.

° Wat niet belet dat de Antwerpse Zoo wel veruit de oudste dierentuin van ons land blijft. Eergisteren 21 juli werd de zoo 179 jaar oud. (rats over het hoofd gezien)

399px-20110616_antwerp45° Met die 179 jaar blijft ‘de Zoo’ ook één van de oudste dierentuinen ter wereld. Bovendien is het de dierentuin van onze jeugd.

Met ‘onze jeugd’ bedoel ik die van de zestigers, zeventigers en nog ouderen van nu. De unieke, jaarlijkse schoolreizen van toen hadden vrijwel allemaal ‘de dierentuin’ op hun programma staan.

**  In 1843 was het evenwel geen sinecure om een dierentuin in het leven te roepen. Bij de opening was er dan ook niet meer te zien dan een collectie opgezette dieren, wat geiten en enkele paarden.

° Eén jaar later (1844) was er nog maar één gebouw, met kooien voor roofdieren, een aantal apen, vogels en slangen. Tot 1850 gebeurden er meer dan 240 schenkingen, maar veel van de verzamelde dieren overleefden de lange reizen niet.

390px-Antwerpen_Zoo_Tijger_8-10-2010_13-11-07° In augustus 1914 brandde de eerste wereldoorlog los en werd Antwerpen gebombardeerd door Duitse zeppelins. De gevaarlijkste roofdieren werden uit hun buitenverblijven gehaald.

° Op 7 oktober gaf de provinciegouverneur zelfs het bevel om 32 dieren dood te schieten. Niet alleen de leeuwen, maar ook de tijgers, panters, jaguar, wolf en alle gifslangen. Het ontsnappingsgevaar was immers te groot.

° Tegen het einde van WO I werd men zelfs verplicht de buffels, antilopen en andere herkauwers te slachten. Er was voedselschaarste in de stad en het eten voor de dieren was te duur geworden. Bij de bevrijding op 11 november 1918 was minder dan 20% van de dieren nog in leven.

** In 1975 werd ‘ZOO Antwerpen’ bij KB erkend als beschermd landschap. In 1984 zelfs als historisch monument. Dat betekende ook extra geld voor het onderhoud van tuinen en gebouwen.

Een tip voor wie er nog nooit geweest is: neem de trein naar Antwerpen. Bij het buitenkomen van het station meteen rechts (zie foto inkom). Foto : Siberische tijger. Wel strikt de coronamaatregelen respecteren…

geen Reggae Geel

Reggae Geel gepland op 6 en 7 augustus e.k. gaat niet door.

De verplichting om niet meer dan 5.000 mensen toe te laten maakt het voor de organisatie onmogelijk het evenement te laten plaatsvinden. Bovendien zijn er nog  te veel  beperkingen en restricties.

Los daarvan betwijfelt de organisatie of festivals in die periode überhaupt veilig kunnen georganiseerd worden. We onderschatten het maatschappelijk belang van het festival niet maar willen, ondanks het vaccinatiepaspoort en sneltesten, absoluut geen broeihaard zijn voor het virus dat dan wellicht nog niet volledig verdwenen is.

Uitwijken naar een latere datum was ook geen  optie omdat we dan wellicht in conflict komen met andere festivals. Bovendien blijft ons standpunt wat besmettingen betreft ook dan nog van kracht.

Uiteraard betreuren wij deze annulatie maar zien alleszins uit naar 2022 wanneer we dan wellicht terug een festival kunnen organiseren in al zijn volle glorie.

Tickets die reeds in voorverkoop zijn verkocht voor de editie van 2020 blijven geldig voor 2022.

Met vriendelijke groeten    Kris Eelen

Eric Geboers drie jaar overleden

De vijfvoudige wereldkampioen Eric Geboers is vandaag 6 mei drie jaar dood. Overleden in het koude water van een voormalige zandwinningput toen hij zijn hondje van een gewisse verdrinkingsdood wou redden. Hoe onredelijk hard kon het lot toeslaan.

interviewevertsgeboerscover

5 augustus 1990, zijn 28ste verjaardag, werd niet alleen de absolute triomfdag van zijn carrière, zeker ook de uiteindelijke bekroning van zijn loopbaan. De GP op de Citadel van Namen winnen en voor de vijfde keer wereldkampioen worden, waren zijn ultieme mikpunten in de motorsport.

* Hij kon er nu ‘op een fatsoenlijke manier’ een eindpunt achter zetten, zoals men dat in de Kempen zegt. Elf jaren aan de top, met vijf wereldtitels als resultaat, hadden hem fysiek en vooral mentaal uitgeput. Tegen veel adviezen in hield hij zijn loopbaan voor bekeken.

* “Dat was het dan, nu begin ik een ander leven”, besloot Eric later de avond met een nieuwe flikkering in de ogen, nadat hij op de Citadel de laatste bakworsten van de barbecuetractatie geserveerd had aan zijn beste vrienden.

* Voor Eric Geboers gingen vanaf augustus 1988 reeds alle deuren open. Eric werd toen niet alleen “Sportman van het jaar” gekroond, maar hij kreeg ook de “Trofee voor sportverdienste”. Geen motorcrosser had hem dat ooit voorgedaan.

* In de sporttop-52 van de 20ste eeuw kreeg Eric in België de 30ste plaats toegewezen. Net achter zwemfenomeen Fred Deburgghraeve, maar voor meerkamper Dailey Thompson en voor de legendarische autocoureur Manuel Fangio.

* In bedoeld klassement was Eric Geboers bovendien de enige motorcrosser die voor een klassering in aanmerking kwam tussen de allergrootste sportvedetten van de afgelopen 100 jaar. Zijn vijf wereldtitels en het feit dat hij toen nog steeds de enige rijder was die wereldkampioen werd in alle drie de soloklassen, waren daar zeker niet vreemd aan.

* Een tijdperk was ten einde. De herinnering aan elf fantastische crossjaren zijn gebleven bij zijn vele duizenden supporters. Rust in vrede, Eric.

(foto’s hierboven met Stefan Everts, Roger De Coster, broer Sylvain en mezelf)

“Geft ons een spuitje”

Antwerpse groep 4Tact lanceert nummer “Geft ons een spuitje”: “Mensen aanmoedigen om zich te laten vaccineren”

** De groep 4Tact uit Antwerpen lanceert hun nieuwe nummer “geft ons een spuitje”. Daarmee willen ze iedereen aanmoedigen om zich te laten vaccineren. In mei vorig jaar kondigde de groep nog een “De Strangers Tribjoet Show” aan, waarmee ze een eerbetoon wilden brengen aan hun Antwerpse helden De Strangers.

* “Door corona waren onze shows afgelast, dus hebben we een liedje gemaakt”, vertelt zanger Johan Van Mechelen in Start Je Dag op Radio 2 Antwerpen. Celine Bruyndonck-

* “We willen dat iedereen zich laat vaccineren, zodat we zo snel mogelijk onze “Tribjoet Show” kunnen heropstarten”, vertelt Van Mechelen.

** 4Tact lanceerde in mei 2020 nog “De Strangers Tribjoet Show” als hommage aan de Antwerpse groep De Strangers. “We hebben 2 shows kunnen geven. De rest hebben we moeten annuleren door corona”, klinkt het. “Maar we wilden niet bij de pakken blijven zitten en we hebben dan maar een nummer geschreven.”

Gebaseerd op bestaand lied

* Het nummer is net zoals de nummers van De Strangers gebaseerd op een bestaand lied. “We hebben een Antwerpse tekst verzonnen op de hit “Dreadlock Holiday” van 10cc”, zegt Van Mechelen. “Het is een melodietje dat echt blijft hangen.” 

* De zangers lanceerden het nummer met videoclip op hun Facebookpagina. “We hebben al 40.000 views behaald op 1 dag. We zijn heel blij met de views die we gekregen hebben en hopen dat de video zich nog verder verspreidt”, zegt Van Mechelen.

 

GRUP Leidingstraat Antwerpen-Ruhr

De Vlaamse Regering keurde op 18 december 2020 de startnota goed voor de opmaak van het GRUP Leidingstraat Antwerpen-Ruhr.

Van 2 maart 2021 tot 30 april 2021 loopt de publieke raadpleging over de startnota.

* Gemeente Laakdal mocht 100 inspraakreacties ontvangen en bereidt samen met IOK ook een motivering voor tegen de uitvoering van een tracé door Laakdal.

* Het GRUP heeft als doel een reservatiestrook vast te leggen voor een ondergrondse leidingstraat tussen de haven van Antwerpen tot aan de grens met Nederland (Geleen) en verder door tot in het Ruhrgebied.

° In het onderzoek komen drie mogelijke tracés aan bod; twee daarvan doorkruisen Laakdal en impacteren maar liefst 6 woningen en een 200-tal percelen, zowel in woon-, natuur-, landbouw- en bosgebied.

° Het gemeentebestuur organiseerde een informatiemoment voor de gemeentelijke adviesraden (Gecoro, forum ondernemen en forum Landbouw) waarbij een toelichting werd gegeven door het departement Omgeving.

Frank Sels (schepen van Ruimtelijke ordening): “Het gemeentebestuur van Laakdal geeft een ongunstig advies betreffende het voorliggend GRUP leidingstraat. De 2 voorgestelde tracés snijden Laakdal doormidden en brengen onherstelbare schade toe aan mens, natuur en landbouw. We dringen er daarom op aan dat Vlaanderen deze plannen opbergt en eerst onderzoekt of de bestaande leidingstraat ten noorden van de E313 geen alternatief kan bieden.”

* Daarnaast werden ook volgende punten opgenomen in de motivering van het gemeentebestuur:

• Indien het centraal tracé behouden blijft, dan dringt het lokaal bestuur van Laakdal ernstig aan op een uitvoeringswijze waarbij de bufferende functie van de strook tussen E313 en het woongebied niet wordt aangetast of verminderd. Bijkomend onderzoek naar de bufferende functie en leefkwaliteit is noodzakelijk.

• Het zuidelijk tracé doorkruist meerdere waardevolle en zeer diverse natuurgebieden. Het staat vast dat de aanleg een aanzienlijke impact zal hebben op de natuur, biodiversiteit en waterhuishouding in deze gebieden. Gemeente Laakdal vraagt verder onderzoek naar wat die impact is en of en hoe die kan vermeden worden.

Tine Gielis (burgemeester): “De informatiedoorstroming vanuit Vlaanderen werd tot een minimum beperkt. Zo is er geen individuele communicatie gebeurd, enkel met de eigenaars van woningen die plaats zouden moeten maken, aangezien dit niet wettelijk bepaald is in de deze fase van het onderzoek. Op basis van de potentiële impact van dit gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, stellen we deze aanpak zeer sterk in vraag.”

Stadhuis Antwerpen

Even ‘drukken op rood’ en het stadhuis toont je 450 jaar geschiedenis. Een absolute aanrader !

Neem eens een digitaal kijkje in het Stadhuis van Antwerpen naar aanleiding van de 450ste  verjaardag van het gebouw. U krijgt telkens een 3D-zicht van 360° en u kan doorklikken naar de verschillende ruimtes. Van “Onthaal” via “Schoon Verdiep”,” Kabinet van de burgemeester” en de vele zalen tot op de “Zolder”.

Een pracht werk van de Poolse fotograaf Krzysztof Zagajewski.

 

http://www.studiovr.pl/spacery_wirtualne/Stadhuis_Antwerpen/

 

– met dank aan Boni Peeters –

 

‘Verloren Maandag’

De maandag na Driekoningen eten ze vooral in de provincie Antwerpen worstenbroden en appelbollen. Over het ontstaan is men het niet helemaal eens.

‘Verloren Maandag’ is de maandag die volgt op de eerste zondag na Driekoningen. In 2021, dus vandaag maandag 11 januari. Vooral in de provincie Antwerpen is het dan traditie om worstenbroden en appelbollen (en nog ander zoets) te eten. Maar hoe is die maandag zo ‘verloren’ gegaan? Er circuleren meerdere verklaringen, die terug te brengen zijn tot volgende drie hypotheses:

  1. Ambtenaren leggen eed af

Verloren maandag zou verwijzen naar de verloren maar ook verzworen maandag (in het Frans: lundi parjugé) waarop ambtenaren in het begin van het jaar hun eed aflegden. Een 18de-eeuwse akte uit Leuven noemt de dag voor het eerst verloren, want de eedaflegging van de ambtenaren werd duchtig gevierd en dus werd er de rest van de dag niet gewerkt. Het Antwerpse worstenbroodje zou zijn ingevoerd door het stadsbestuur, dat een goedkope snack zocht voor dat ambtenarenfeest. Dat werd een broodje met (goedkoop) vlees, dat in de 20ste eeuw het worstenbroodje zou worden.

  1. Nieuwjaarsreceptie van de gilden

Andere bronnen verwijzen niet naar ambtenaren, maar naar het nieuwjaarsfeest van de gilden, dat op de maandag na Driekoningen viel. De rechten en plichten van de ambachtslui werden voorgelezen en er werd flink gevierd. Aan werken kwam niemand nog toe op die verloren maandag. De worstenbroodjes werden (al dan niet te koop) aangeboden door de gilden of door herbergiers.

  1. Drinken in de haven

Ook de Antwerpse haven figureert in de mogelijke verklaringen. Havenarbeiders in Antwerpen mochten traditioneel elke maandag na de zondag na Driekoningen op kosten van hun baas drinken. Bij die traktatie kregen ze iets warms te eten: een broodje met (goedkoop) vlees ertussen – de voorloper van het hedendaagse worstenbroodje. De appelbol werd pas later toegevoegd aan het ‘menu’ van de Verloren Maandag.

***  Over de datum van ‘Verloren Maandag’ ontstaat geregeld een discussie, maar traditioneel hoort er altijd een zondag tussen Driekoningen en de datum van ‘Verloren Maandag’ te zitten. Wanneer 6 januari op een zondag valt, is ‘Verloren Maandag’ niet de volgende dag, maar een week later (namelijk op maandag 14 januari). Dit was bijvoorbeeld in 2019 het geval. Sommigen vieren het dan toch op maandag 7 januari.            Met dank aan Kerk&Leven-

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

DE KEIZER-koster-mentaliteit

Joren Vermeersch is jurist, historicus en auteur. Hij is eerste opvolger voor de N-VA voor de Kamer, West-Vlaanderen, en schrijft in eigen naam. Zijn column verschijnt tweewekelijks op maandag.

***  Vandaag in De Standaard een greep uit het subliem geschreven  …

De keizer-koster-mentaliteit

In de dagen van Mozart en Haydn werden wij geregeerd door een vorst die meende het beste met ons voor te hebben. Volgens de Habsburgse traditie van toen was het principe: ‘Tout pour le peuple, rien par le peuple.’ Het klootjesvolk was te dom om te beseffen waar het nood aan had. Alleen een autocraat met kennis van zaken en niets dan goede bedoelingen kon het volk leiden naar een stralende toekomst.

De vorst is Jozef II, de bij de gratie Gods verkozen keizer van het Heilige Roomse Rijk. De man ging de geschiedenis in als de ergste regelneef die ooit de plak over ons zwaaide. Geen enkel detail ontsnapte aan zijn alziend oog.

Helemaal te gek werd het toen hij zich ging bemoeien met een instituut dat al sinds de vroege middeleeuwen populair was: de dorpskermis. Per keizerlijk edict moesten die plots allemaal op dezelfde dag plaatsvinden. Gedaan­ met de helft van het jaar schranzen en zuipen.

Jozef II bemoeide zich nergens zo hard mee als met de eredienst. Zelfs de lengte van de gewaden en van de doopkaarsen legde hij netjes vast in wetten en decreten. Dat leverde hem de wrok op van de Kerk en de spot van intellectueel Europa. Koning Frede­rik II van Pruisen, pennenvriend van Voltaire, noemde hem schertsend ‘mon frère le sacristain’. Meteen was de bijnaam van Jozef II geboren: de ‘keizer-koster’. Het etiket zou aan hem blijven kleven.

°° Vandaag beleven onze contreien een nieuwe opstoot van de keizer-koster-mentaliteit.  Denk vooral aan de vele oekazen van de Antwerpse tsarina, provinciegouverneur Cathy Berx. In haar onmetelijke wijsheid sloeg zij de traditie van het driekoningen­zingen in de ban (en daaruit afgeleid het nieuwjaarzingen in Laakdal – lv) .

Opvallend, want de groepjes die van deur tot deur gaan bestaan uit slechts drie kinderen. Dat is minder dan vier, het maximale aantal dat zich samen mag bewegen over de wegen van het rijk, zo werd verordonneerd per ministerieel besluit­.

Zelfs de liberalen ontpoppen zich dezer dagen tot keizer-kosters. Met Vincent Van Quickenborne op de post van Justitie. Nu mag hij zich buigen over de favoriete hobby van Jozef II: de mis reguleren. Eerst werd die door minister Van Quickenborne integraal verboden.

Toen de Raad van State erop­ wees dat dit ongrondwettelijk was, verordonneerde de minister in al zijn welwillendheid dat er voortaan exact vijftien mensen naar de mis mogen (DS 10 december).

Daarmee toont de minister zich zeer bekommerd om het lot van de gelovige kudde. De vijftien gelukkigen die met Kerstmis naar de kathedraal van Antwerpen mogen afzak­ken, zullen door zijn wijze ingreep elk maar liefst 533 vierkante meter ter beschikking hebben.

Wat een weelde, wat een generositeit, te weten dat er onderdanen zijn die zich met dertig of meer moeten proppen in een lijnbus van twaalf meter op drie, alleen maar om op hun werk te raken.

Het idee om dat te gaan vastpinnen op één exact cijfertje, uniform geldend voor alle gebedshuizen over het hele land, is maniakaal. Alsof je de majestueuze Sint-Baafskathedraal van Gent kunt vergelijken met een kleine achterkamermoskee in de Brugse Poort.

Waarom laat je de lokale brandweer niet gewoon vaststellen hoeveel mensen er veilig in een bepaalde kerk, moskee of synagoge kunnen? Tenslotte is er maar één coro­naregel werkelijk van levens­belang: afstand houden.

De regeldrift van Jozef II veroorzaakte in 1789 de eerste nationale opstand sinds de doortocht van de wrede vorst Filips II en zijn bloedhond Alva. Met de staart tussen de benen vluchtten de Habsburgers het land uit.

Vandaag is Jozef II een curio­sum in onze lange politieke geschie­denis, een schertsfiguur. Ziedaar­ de prijs die de eigenzinnige vorst betaalde voor zijn vele vermanende vingers. Het is een fout die onze­ politieke klasse beter niet opnieuw­ maakt.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 2