ceci n’est pas une …

Vlaamse anti-Trumpcartoon gaat de wereld rond: ‘Surrealistisch’

De cartoonist O-SEKOER tekende de bles van Hitler én diens tot Trump getrimde snorretje eigenlijk al in maart 2016. ‘Aanleiding was de opgemerkte verkiezingsbelofte van toen nog presidentskandidaat Trump om een muur te bouwen op de Amerikaans-Mexicaanse grens.

‘Een Mexicaanse collega organiseerde in juni van dat jaar een tentoonstelling in Mexico City en vroeg me een werk in te sturen. Daar kwam een boek van, met mijn cartoon op de front. Later heb ik er tal van prijzen mee gewonnen op internationale cartoonfestivals. Toen al werd gezegd dat dit wel eens een klassieker onder de politieke cartoons kon worden.’

‘De slogan, want voor mij is het racisme een nog veel groter virus dan corona. En de referentie naar Time, een verwijzing naar de barslechte relatie die Trump er met de media op nahoudt. Die postte ik op 17 mei. En dan stierf George Floyd tijdens een politieactie. Die dag retweette een van mijn volgers de cartoon en sindsdien is het hek van de dam. Al meer dan 40.000 keer gedeeld, al meer dan 50 artikels in nieuwsmedia.’

 ‘Ceci n’est pas une… ‘Ceci n’est pas une pipe… schreef Magritte onder een schilderij van een pijp. En gelijk had-ie: dat was ook geen pijp, het was een schilderij. Beschouw het als een knipoog naar Magritte en het surrealisme. Wat ik doe, is de werkelijkheid uit verband rukken, ze uitvergroten en zo de mensen confronteren met de surrealistische realiteit in de VS.’

–  Kristof Simoens in dS – Foto: O-SEKOER –

Pieter Paul Rubens, de barokschilder

images10Pieter Paul Rubens , onze rasechte Vlaamse barokschilder werd op 28 juni 1577 geboren in het graafschap Nassau in Duitsland. Hij groeide op in Antwerpen, een stad die zijn calvinistische vader in 1568 moest ontvluchten wegens de toegenomen vervolging van protestanten in de Spaanse Nederlanden.

° Vader Rubens was een Antwerpse magistraat die zich in Duitsland wist op te werken tot adviseur van Anna van Saksen. Hij werd ook haar minnaar. Vader Jan verwekte zelfs een kind bij de prinses. Pieter Paul kreeg er op slag een koninklijke halfzus door.

° De katholieke P.P.Rubens had een zekere afkeer van zijn protestantse vader en zou zich in zijn leven presenteren als een contrarevolutionair schilder: traditioneel en klassiek, wars van vernieuwing. Zijn werken ademen een bijbelse , klassieke sfeer die tegenwoordig niet meer bij iedereen in de smaak valt.

° Aan het begin van de zeventiende eeuw (1600) werd Rubens zeer modieus en populair bij de conservatievere kunstliefhebbers. In Antwerpen leerde hij de Klassieke Oudheid kennen, waaruit hij veel inspiratie haalde. Als meesterknecht trad hij in dienst bij indertijd bekende Antwerpse schilders. De grootste invloed op zijn werk zouden echter de al even klassiek geschoolde en barokke Italiaanse meesters hebben.

Hofschilder

Portret-van-de-Franse-koningin-moeder-Anna-van-Oostenrijk-Peter-Paul-Rubens-600x732° In 1609 keerde Rubens terug van een lange Italiëreis. Zijn faam was ondertussen al een beetje gevestigd. Hij werd als hofschilder aangesteld in de entourage van de landvoogd van de Spaanse Nederlanden. Het geld stroomde binnen, en Rubens was al bij leven een zeer welvarende kunstenaar.

° Rubens liet in het centrum van Antwerpen een villa bouwen, geïnspireerd op de landhuizen die hij in Italië had gezien. De pracht en praal van het Rubenshuis toonden dat Rubens niet alleen invloedrijke opdrachtgevers had, maar ook een stijl had ontwikkeld die zeer in de smaak viel bij zijn rijke klanten.

Pieter Paul Rubens als diplomaat

° Door zijn contacten aan verschillende koninklijke en adellijke hoven werd Rubens, naast  zeer succesvolle schilder, ook diplomaat . Hij verbleef een tijdje aan het hof van de Spaanse koning en probeerde zelfs een vrede te bewerkstelligen tussen Spanje , de Nederlanden en Engeland.

RUBENS, Peter Paul, Madonna and Child with the Donors Alexandre Goubeau and his wife Anne Antoni, ca° Rubens’ belangrijkste nalatenschap is natuurlijk een behoorlijk uitgebreide collectie schilderijen. Hij was zelf zeer productief, maar wist, als een Andy Warhol avant la lettre, ook een zakenimperium op te zetten waarbij hij zichzelf als merk verkocht, maar anderen in zijn naam liet schilderen.

° Zijn atelier in Antwerpen werd een productiehuis van allerlei portretten, allegorische voorstellingen, bijbelse taferelen en landschappen die door vermogende klanten werden besteld, en precies naar wens werden afgeleverd. Rubens vaarde er wel bij.

° Rubens stierf op 30 mei 1640. De vele oorlogen hadden hem er niet van weerhouden een enorm fortuin te vergaren. Misschien juist omdat de katholieke vorsten zo graag hun vroomheid en goede smaak wilden tonen door een Rubens met een klassieke voorstelling in hun paleis te hangen.

° Rubens produceerde naast veel schilderijen ook veel kinderen: hij kreeg er maar liefst achttien. Maar vooral zijn ongekend succesvolle carrière als kunstschilder maakte hem in bepaalde opzichten bij leven al tot verreweg de succesvolste barokke kunstschilder der Lage Landen, een prestatie van formaat.

  • twee zelfportretten: L PP Rubens (Barokschilder)  R Jan van Eyck (Vlaamse Primitief) – bij welke van de twee laat jij je portret schilderen? … Doe mij maar die Bourgondische reus …

Portrait_of_a_Man_by_Jan_van_EyckKnipsel8

dramatische VOETBALFINALE IN BRUSSEL

Vandaag werd de grote finale gespeeld van het internationale clubvoetbal. Twee Britse clubs speelden voor de hoogste eer op … Portugese bodem. Chelsea haalde het van Manchester City met 1-0. Net dezelfde cijfers als op …

29 mei 1985, 36 jaar geleden. Toen speelden het Italiaanse Juventus en het Britse Liverpool de finale van de Europacup I in het Heizelstadion van Brussel. Het werd één van de grootste rampen uit de voetbalgeschiedenis.

Knipsel1 Knipsel10

Voor de wedstrijd begon, braken zware rellen uit toen Liverpoolaanhangers het neutrale vak Z bestormden dat grotendeels met Juventussupporters was gevuld.

Hierbij lieten 39 mensen het leven : 32 Italianen, 4 Belgen, 2 Fransen en 1 Noord-Ier. Meer dan 400 supporters raakten gewond.

“Als onverstand zich met geweld verenigt, brengt deze echt de dolste wreedheid voort”, zou Friedrich von Logau hierover zeggen.

° Ondanks het brute geweld en de vele doden en gewonden, ging de wedstrijd toch met grote vertraging van start. De organisatoren vreesden dat een afgelasting de zaak nog erger zou maken.

De spelers wisten dat er supporters waren omgekomen, maar voor de meeste aanwezigen werd het pas na de wedstrijd duidelijk dat er zoveel mensen overleden waren.

° Een parlementaire onderzoekscommissie stelde achteraf vast hoe gebrekkig de organisatie was.  Er was een tekort aan politietroepen, er werden kaarten op de zwarte markt verkocht, er was een ongebreidelde verkoop van alcohol in en rond het stadion en … het ergste van al: het Heizelstadion verkeerde in een erbarmelijk slechte staat. Eén van de muren begaf het onder de druk van supporters die probeerden weg te komen.

Juventus won de wedstrijd met 1-0, een penaltydoelpunt gescoord door Michel Platini.

Aan het einde van de wedstrijd vierden de Juventus-spelers midden op het veld hun overwinning. Het was duidelijk dat ze op dat moment nog niet wisten hoe groot de tragedie was. Er werd echter geen beker uitgereikt.

° Bij wie toen de berichtgeving op tv zag, of wie er live bij was, blijven de afschuwelijke beelden in het geheugen gegrift. Voetbal een feest? Die 29 mei zeker niet.

-Amicizia –

Juventus en Liverpool moesten het tijdens de kwartfinale van de Champions League in 2005 weer tegen elkaar opnemen, 20 jaar na het Heizeldrama. Het was de eerste keer sinds die gebeurtenis dat de clubs weer tegenover elkaar stonden.

050405-035-Liverpool_Juventus-1024x682 ° Voor de thuiswedstrijd op Anfield, die overigens werd geleid door de Belgische scheidsrechter Frank De Bleeckere, vroegen de supporters van Liverpool op passende wijze om vergiffenis en riepen op tot vriendschap. Ze hielden borden omhoog zodat het woord “amicizia” werd gevormd, “vriendschap” in het Italiaans.

° Hoewel de meeste fans van Juventus voor het gebaar applaudisseerden, keerde een aantal hen de rug toe. Velen weigerden om het aanbod tot vriendschap aan te nemen: de periode van 20 jaar tussen het drama en de verontschuldigingen was nog te klein.

Renovatie

Na het drama werden in het Heizelstadion enkel nog atletiekwedstrijden gehouden. Medio jaren 1990 werd het volledig verbouwd en omgedoopt tot Koning Boudewijnstadion. Ook dat heeft intussen de tand des tijd niet overleefd. Een nieuw stadion drong zich op, maar het wordt wellicht één grote renovatie.

DE KONINGSKWESTIE

Na de inval van Duitsland in België overlegde koning Leopold III op het kasteel van Wijnendale (Torhout) voor de capitulatie met zijn ministers. Tijdens dit overleg op 25 mei 1940, vandaag exact 81 jaar geleden, besloot de koning in zijn land te blijven.

° Liever liet Leopold zich krijgsgevangen maken dan naar Engeland uit te wijken, zoals het Nederlandse koningshuis enkele weken eerder had gedaan. In november 1940 bracht hij een bezoek aan Adolf Hitler in Berchtesgaden, waar hij pleitte voor de belangen van zijn volk.

° In 1941 ontstond de zgn. Koningskwestie , omdat de koning  in het huwelijk trad met Liliane Baels, de dochter van Hendrik Baels, de oud-gouverneur van West-Vlaanderen. Aangezien dit huwelijk plaats vond zonder toestemming van de ministerraad en de kamer was het huwelijk in feite onwettig. Bovendien was het volk de immens populaire sneeuwkoningin Astrid nog niet vergeten. Zij verongelukte in het Zwitserse Küssnacht . Een ongeval waarin koning Leopold haast ongedeerd bleef .

° Vlak voor het einde van de bezetting van België , in juli 1944 , werd de koninklijke familie door de Duitsers meegevoerd naar Oostenrijk. Na de bevrijding in 1945 verhuisde de familie naar Zwitserland.

° Intussen werd België bestuurd door de broer van Leopold, prins-regent Karel.

° De voornaamste grieven van de politieke tegenstanders van Leopold (vooral uit linkse hoek) waren dat hij geen dankbaarheid had getoond voor de geallieerde bevrijders en dat hij de inspanningen van de regering in ballingschap en de rol van het verzet in de oorlogsjaren niet wilde erkennen.

° Uiteindelijk organiseerde premier Gaston Eyskens in 1950 een referendum. In Vlaanderen bleek 72% van de bevolking nog achter hun koning te staan, maar in Wallonië en Brussel was minder dan de helft voor de terugkeer van Leopold III. Deze kwestie leidde bijna tot een burgeroorlog .

° Daarom besloot Leopold III wijselijk de macht over te dragen aan zijn oudste zoon Boudewijn. Tot juli 1951, toen Leopold zijn troonsafstand tekende en Boudewijn hem opvolgde, bleef prins Karel regent. Leopold III overleed in september 1983.

Bob Dylan 80

Bob Dylan 80 | Avant première
10/06/2021 (19u en 21u)

Bob Dylan, geboren als Robert Allen Zimmerman in 1941, werd tachtig. Dé ideale gelegenheid dus voor een tribute.

Topmuzikanten staan garant voor een feest om ‘U’ tegen te zeggen… Op vraag van de enthousiaste muzikanten zijn er zelfs 2 concerten gepland, telkens voor een honderdtal toeschouwers.

Bezetting: Guy Swinnen, Patrick Riguelle, Naomi Sijmons (Reena Riot), Bjorn Eriksson, Piet De Pessemier, Axl Peleman, Jan Hautekiet, Ron Reuman

Praktisch:

– 19u00-20u15 eerste concert

– 20u15-21u45 zaal ontruimen, ventileren en desinfecteren

– 21u00-22u15 tweede concert

Start ticketverkoop seizoen 20/21:
– abonnementen: dinsdag 8 juni (10 uur)
– losse tickets: dinsdag 15 juni (10 uur)

Locatie:
OC De Djoelen, Steenweg op Mol 3/bus2, 2360 Oud-Turnhout

Tickets:
www.djoelen.be | tickets@djoelen.be

Bekijk ook het volledige programma op www.djoelen.be

‘den Innovation’ brandt …

De brand in de Innovation was een regelrechte ramp die, in de namiddag van 22 mei 1967, het Brusselse filiaal van de Belgische grootwarenhuisketen Innovation trof. Vandaag 54 jaar geleden vielen er 323 doden en 150 gewonden. Er waren naar schatting 800 aanwezigen toen de brand rond 13u20 werd opgemerkt. Het vuur raasde verschrikkelijk snel om zich heen…

° Het warenhuis was gevestigd in een doolhof van verschillende gebouwen. Vooral in het zelfbedieningsrestaurant hadden veel mensen pas laat in de gaten dat er brand was. Zij konden geen kant op toen het vuur hen bereikte.

° Ook in de andere gebouwen beseften velen niet wat er aan de hand was, doordat het brandalarm op hetzelfde tijdstip afging als de bel die dagelijks het middageten van het personeel aankondigde.

° Rond 13u20 werd door een verkoopster brand opgemerkt in een kleine opslag voor kinderkledij op de eerste verdieping. Toen de brandweer eraan kwam had het vuur de centrale koker al bereikt waardoor het extra zuurstof kreeg.

° Mensen sprongen uit ramen, terwijl brandweer en omwonenden hen probeerden te redden door dekens te spannen en ladders te plaatsen.

°° Eén man overleefde een sprong van de derde verdieping zonder noemenswaardige verwondingen. Rond 15u15 stortte een gedeelte van de winkel in.

° Over de oorzaak van de brand is veel gespeculeerd. Bewijs van kwaad opzet is echter nooit gevonden. Procureur Vélu drukte de geruchten over een aanslag de kop in door te bevestigen dat er slechts één vuurhaard was geweest.

° Pas na drie jaar werden de resultaten van het gerechtelijk onderzoek bekendgemaakt. Drie aangestelde experts kwamen tot de conclusie dat zich lekkend stadsgas had opgehoopt boven een vals plafond en dat dit in brand was geschoten door een verhitte lamp.

°° In elk geval was het warenhuis helemaal niet brandveilig: de blusinstallatie was ontoereikend, de architectuur droeg bij aan een snelle vuurontwikkeling, de nooduitgangen  waren niet allemaal geopend . Bovendien waren sommige nooduitgangen aangebracht voor de sier (voor ramen en blinde muren). Desondanks besloot het parket niet te vervolgen.

°° Vijf jaar na de brand kreeg België een zeer strenge wetgeving voor brandveiligheid in winkels. Innovation opende in 1970 reeds op dezelfde plaats een nieuw warenhuis.

De ‘Achttiendaagse Veldtocht’

Achttiendaagse Veldtocht heet de operatie van het Belgische leger tijdens de Tweede Wereldoorlog vanaf de inval door het Duitse leger in België, Nederland en Frankrijk op 10 mei 1940 tot de capitulatie van het Belgische leger op 28 mei 1940. Amper 18 dagen ‘bestond’ het Belgisch leger in WO II.

* Vanaf 9 oktober 1939 waren de Belgische autoriteiten al op de hoogte dat een opmars doorheen België ter studie was bij de Duitse landmachtstaf (OKH (Oberkommando des Heeres). Vanaf begin november vernamen de Belgen van betrouwbare bronnen dat de aanval binnen de kortste keren zou losbarsten.

* Het Duitse OKH had vooraf al genuanceerd geoordeeld over het Belgische leger…

° De beroepsofficieren en onderofficieren werden bekwaam geacht, de reserveofficieren en onderofficieren onvoldoende opgeleid, de staven uitstekend en… de soldaten fysiek zwak en weinig tuchtvol, De cavalerie en de Ardense Jagers achtte het OKH waardevolle eenheden. Kortom, een leger dat niet echt te vrezen viel.

* Rond vijf uur in de nacht van 9 op 10 mei 1940 begonnen de eerste luchtbombardementen, en werd de grens overschreden. Het zou snel blijken dat de maandenlange mobilisatie en de nationale en internationale gebeurtenissen de gevechtswaarde van de troepen en de wil tot weerstand weinig baat hadden gebracht.

** Ook in die de ochtend werden de Belgische stellingen langs de Belgisch-Nederlandse grens bestookt. Twee bruggen over het Albertkanaal en het fort van Eben-Emael werden bij verrassing in de Slag rond het Fort Eben-Emael genomen door een nieuw soort eenheden: parachutisten. (foto)

° Meteen kwam een grote vlucht van bange burgers op gang. Die duurde maar een oorlog van 18 dagen lang. De meesten keerden vrij snel op hun stappen terug. Alleen de angsthazen hielden het nog wat langer vol vooraleer naar huis terug te keren. België werd bezet gebied. (foto)

** De nederlaag van het Belgische leger, na nauwelijks achttien dagen strijd, liet een wrange nasmaak en bezorgde België een ongelooflijke kater. Het contrast met de Eerste Wereldoorlog was geweldig, en dat niettegenstaande de enorme materiële inspanning.

* Onze heldhaftige soldaten kregen voor hun 18-daags verweer wel de nodige kentekens van moed en zelfopoffering én voor later een gratis begrafenis op een daartoe ingericht erepark op het kerkhof.

* Nog tijdens de veldtocht hadden de leiders van de Nieuwe Ordebewegingen al hun diensten aan de Duitsers aangeboden. De ideologie bleek nu belangrijker dan het vaderland. Een aantal Vlamingen dacht met hulp van de Duitsers de Vlaamse aspiraties te kunnen verwezenlijken.

* In België, maar ook in Nederland en Frankrijk werd de positie van de aanhangers van een nationalistische en autoritaire staatsordening naar het voorbeeld van nazi-Duitsland versterkt.

* De overduidelijke mislukking van de neutraliteitspolitiek zou de komende decennia het veiligheidsbeleid van België bepalen.

* De beslissing van koning Leopold III om te capituleren vond bij een goed deel van de Belgische bevolking begrip. Niettemin lag zijn beslissing aan de basis van een ernstig conflict tussen de koning en de regering.

* Het conflict werd nog scherper door zijn keuze als krijgsgevangene in het land te blijven, door zijn houding ten aanzien van de Duitse bezetter en zijn huwelijk met Lilian Baels.

* Na de Tweede Wereldoorlog leidde het conflict, gekend als de Koningskwestie, tot ernstige binnenlandse problemen rond partijpolitieke en Vlaams-Waalse tegenstellingen.

° Meer weten ? Rood drukken voor Wikipedia-info!

Chinese wolhandkrabben

Er zijn in de afgelopen drie jaar meer dan een miljoen exemplaren van de uitheemse Chinese wolhandkrab gevangen in de Kleine Neet in Grobbendonk. 

* De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en onderzoekers  van de universiteit Antwerpen hebben daar twee jaar geleden een nieuw soort val gezet, en die lijkt dus goed te werken. “Daarnaast toont dit de omvang van het probleem aan”, klinkt het bij de onderzoekers.

* Wolhandkrabben zijn vanuit China in onze waterlopen terechtgekomen, hebben hier geen natuurlijke vijanden en brengen veel schade toe aan onze fauna en flora.

* In de Kleine Nete in Grobbendonk werd een ‘krabbensleuf’ over de volledige breedte van de rivier geïnstalleerd. De krabben, die over de bodem kruipen, vallen in de sleuf en komen in een container terecht. Vissen zwemmen er gewoon over.

* Vorig jaar alleen al werden er meer dan 700.000 krabben gevangen. “Dit toont aan hoe groot het probleem is”, zegt bioloog Jonas Schoelynck. “Want als je deze resultaten extrapoleert naar de andere rivieren in ons land – en de krabben zitten in de meeste Belgische rivieren (*foto’s Grote Neet in Oosterlo) – dan spreken we over miljoenen en miljoenen van die dieren.”

* Om de populatie onder controle te krijgen, zijn volgens de onderzoeker nu beleidskeuzes nodig. De kostprijs om de vallen te zetten en ze te bemannen zal maar een fractie zijn van de potentiële kosten die de krabben in onze waterlopen en natuurgebieden aanrichten.

.

– *eigen foto’s lu v. a/d Grote Neet in Oosterlo en krabbennetten even voorbij de brug in Zammel  – met dank ook aan Marc v/d Cruys – Oosterlo

“Het lam Gods” – Bourgondisch icoon

6 mei 1432 werd “De aanbidding van het Lam Gods” officieel geïnstalleerd in de Sint-Janskerk van Gent, die een eeuw later zou omgedoopt worden tot Sint-Baafskathedraal.

Retable_de_l'Agneau_mystique* Dat gebeurde in aanwezigheid van hertog Filips de Goede van Bourgondië, opdrachtgever Joos Vijd en zijn vrouw Elisabeth Borluut, alle edelen en leden van het Brugse stadsbestuur.

* In het hoge gezelschap vertoefde zeker ook Jan van Eyck, de schilder van dit meesterwerk (foto).

* De schilder-kunstenaar als bruggenbouwer tussen de elites van zijn tijd. Het ‘Lam Gods’ als een steeds grotere verstrengeling van stedelijke en aristocratische elites. Een evolutie die de Bourgondiërs vanaf hun intrede in de noordelijke contreien zo veel mogelijk hadden gestimuleerd.

Portrait_of_a_Man_by_Jan_van_Eyck* In de afbeelding van het schaap kon hertog Filips niets anders zien dan een weerspiegeling van het lam, de gouden ram van de zopas opgerichte Orde van het Gulden Vlies, die hij om zijn nek droeg.

* Vijd / Borluut waren er in 1420 als de kippen bij geweest toen besloten werd om de van oorsprong romaanse kerk om te werken naar gotiek. Zij zouden één van de vijf nieuwe straalkapellen financieren en het verfraaien met een meesterwerk. Voor het creëren van het grootste veelluik van de Lage Landen kozen ze voor de talentrijkste meesters van hun tijd.

* Hubert van Eyck was de grootste naam in het gezelschap van schilders. Hij stierf helaas in 1426. Broer Jan nam de opdracht over, maar door andere opdrachten voor hertog Filips de Goede lagen de werkzaamheden een tijdlang stil.

* Schilders van zijn kaliber werkten bovendien nooit alleen. Omdat er alleen bij voldoende daglicht kon geschilderd worden, liet Jan van Eyck zich omringen door een ploeg talentvolle schilders die zich de stijl van hun meester eigen hadden gemaakt.

* Al de ons bekende meesterwerken van die ‘Vlaamse Primitieven’, zoals ze veel later werden genoemd, kwamen tot stand als privéopdracht. En waren voorbestemd om op te lossen in de tijd. De meeste van Jans opdrachten waren dus van vergankelijke aard. Feestdecors, muurschilderingen … werden nooit ontworpen voor de eeuwigheid.

* Zoals gebruikelijk maakte Van Eyck als hofschilder wel dynastieke portretten. Jammer genoeg zijn die wellicht in de brand van het Paleis op de Koudenberg (1731) in Brussel gebleven.

(lees er alles over in ‘De Bourgondiërs’ van succesauteur Bart Van Loo)

  • Dat “De aanbidding van het Lam Gods” nog bestaat,  mag eigenlijk een wonder heten. Het beroemde schilderij was liefst 13 maal voorwerp van misdaden allerlei. Daarvan herinneren we ons zeker de diefstal uit 1934 van ‘De rechtvaardige rechters’ en ‘Sint Jan de Doper’, een zijpaneel van het immense werk. Het paneel is nog steeds zoek. En wellicht definitief verloren.

Napoleon Bonaparte 200 jaar dood

Napoleon Bonaparte is 200 jaar dood, maar hij bepaalt nog altijd ons leven. Napoleon Bonaparte werd in 1769 geboren in Ajaccio op het eiland Corsica. Hij klom op tot succesvol en populair legerleider, die in 1799 in Frankrijk aan de macht kwam.

Dat was voor de eerzuchtige Napoleon evenwel niet genoeg. Hij kroonde zichzelf ook nog tot keizer. De paus stond er bij en keek er naar, meer niet.

Met zijn legers veroverde Napoleon grote delen van Europa. Al liep de veldtocht in Rusland in 1814 uit op een grote nederlaag.

Napoleon werd verbannen naar het kleine eiland Elba voor de Italiaanse kust. Maar hij ontsnapte en was binnen 100 dagen weer aan de macht in Frankrijk.

In 1815 werd hij bij Waterloo definitief verslagen. De Engelsen brachten hem naar het afgelegen eilandje Sint Helena in de Atlantische Oceaan, waar hij uiteindelijk in 1821 stierf. Hij werd pas 51 jaar oud.

** Het is vandaag 5 mei 2021 , precies 200 jaar geleden dat Napoleon Bonaparte stierf. Maar wist je dat hij nog steeds van grote invloed is op ons hedendaags leven? We zochten en vonden een aantal dingen die Napoleon bedacht, en waar we nog altijd mee te maken hebben.

* Napoleon voerde de burgerlijke stand in. Geboorten, huwelijken, alles moest vanaf toen worden geregistreerd. Napoleon wilde een goed overzicht, zodat hij … gemakkelijker belastingen kon heffen.

* Vroeger reden ridders te paard links van de weg, zodat ze vlugger met hun rechterhand zwaard of lans konden hanteren. Het gewone volk liep meestal rechts. Maar sinds de Franse Revolutie van 1789 was iedereen officieel gelijk. Daarom bepaalde Napoleon dat rechts de norm werd. Was ook handiger met de koetsen en karren in die tijd. Landen die hij niet veroverde, zoals Groot-Brittannië, bleven links rijden. En doen het nog steeds.

* Dankzij Napoleon hebben we ook straatnamen met even en oneven huisnummers. Dat systeem werd eerst in Parijs gehanteerd, later in alle veroverde gebieden.

* Ook danken we verharde wegen aan Napoleon, die lijnrechte verbindingen wilde tussen steden om zijn troepen snel en accuraat te verplaatsen. In Frankrijk werden die wegen les Routes Nationale.

* Een kilo aardappelen, een liter melk en… een meter bier. Standaardmaten en afmetingen. In Europa werden allerlei maten gebruikt, zoals, duim, el,voet en weet ik veel. Napoleon vond dat onhandig en onoverzichtelijk in zijn keizerrijk. In 1799 voerde hij het metriek stelsel in . 

* De Code Napoleon, of de Code Civil werd het Franse burgerlijk wetboek, waarin de principes ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’ werden vastgelegd. Ook scheiding van kerk en staat diende als inspiratie voor wetboeken van veel landen. Maar gelijke rechten, dat was een ander paar mouwen.

* Abattoir, bureau, portemonnee… allemaal woorden die tijdens de Franse tijd hier in zwang raakten. Leraren werden verplicht klassikaal les te geven. Ouders moesten schoolgeld betalen. En hij voerde het eindexamen in.

** Hoewel het niet zijn uitvinding was, gaf Napoleon wel de aanzet. Hij loofde in het jaar 1800 een geldprijs uit voor wie kon bedenken hoe je voedsel langer goed kon houden. Dat had hij immers nodig voor zijn soldaten tijdens hun veldtochten.

** De Franse kok Nicolas Appert ontdekte het inmaken. Door groenten in afgesloten flessen te koken zodat de bacteriën werden gedood, bleef het voedsel langer goed. Glas was te breekbaar voor soldaten. Een tijdje later werd het conservenblik bedacht.

*** Napoleon vond zijn Waterloo … in het huidige België. In 1815 werd de keizer definitief verslagen. Het is sindsdien een uitdrukking.

* En het is natuurlijk ook de naam van die popklassieker van Abba. De Zweedse popgroep won het Eurovisiesongfestival in 1974 met een lied over een vrouw die zich overgeeft aan de liefde, zoals Napoleon zich in Waterloo overgaf. 

* Napoleon Bonaparte is een van de belangrijkste figuren in de Franse geschiedenis. Maar hij was natuurlijk ook een oorlogszuchtige dictator. En daarom wordt er met gemengde gevoelens naar hem gekeken.

* Op het Élyséepaleis van president Macron is er stevig over gediscussieerd: gaan we de 200ste sterfdatum van Napoleon Bonaparte vieren of herdenken? Het antwoord krijgen we straks wel.

* De heerschappij van Napoleon ging ook gepaard met uitbuiting en plunderingen en in zijn zucht naar macht offerde hij tienduizenden soldatenlevens op. Een aspect van zijn heerschappij dat lang onderbelicht is gebleven, krijgt in Frankrijk nu veel aandacht.

* Wat vooral opzien baart is Napoleons beslissing om de slavernij opnieuw in te voeren in koloniën in de West in 1802. Het was voornamelijk een economische overweging, omdat de handel in koloniale waren flink wat geld opleverde.  Achteraf, tijdens zijn ballingschap op het eiland Sint-Helena, gaf de despoot zelf toe dat het een verkeerd besluit was. Eind goed, al goed?

1 2 3 6