VANDAAG IS HET PI-DAG

Pi of π, je werd er wellicht voor het eerst mee geconfronteerd toen je de oppervlakte van een cirkel leerde berekenen. Sindsdien liet het Griekse pi-teken je niet meer (of helemaal) los. Alleszins prettig voor de wiskundigen onder ons.

index* Op pi-dag, 14 maart, wordt wereldwijd op verschillende wiskundeafdelingen van universiteiten feest gevierd. Pi-dag wordt op 14 maart gevierd, omdat in de Amerikaanse schrijfwijze voor data 14 maart geschreven wordt als 3/14 en de driecijferige benadering voor pi 3,14 is.

* De dag wordt op verschillende manieren gevierd. Sommigen staan stil bij de rol die π in hun leven gespeeld heeft en proberen zich een wereld zonder π voor te stellen. De viering begint gewoonlijk om 13:59 uur (1:59 PM), omdat de zescijferige benadering van π 3,14159 is. Mensen die de 24-uurs klokindeling gebruiken handhaven een ander begin: 1:59 of 15:09.

* Beweerd wordt dat 14 maart 1592 om 6:53 en 58 seconden het ultieme π-moment was , omdat dit 3/14/1592 6:53:58 de Amerikaanse schrijfwijze voor data is. Dit komt overeen met de eerste 12 cijfers van π (3,14159265358). Dit moment ging hoogstwaarschijnlijk voorbij zonder dat iemand het in de gaten had, aangezien de meeste mensen toen geen idee hadden van wat π was. Amerika was toen precies 100 jaar geleden ontdekt (Columbus 1492).

* Op verschillende scholen in Amerika wordt π-dag zelfs gevierd. Er wordt bv. een taart uitgedeeld (een pie).  In België en Nederland echter kent (bijna) niemand de π-dag. In Amerika daarentegen is het een regelrechte feestdag.

Nieuw polyvalent gebouw Eindhout

In de Schoolstraat in Eindhout, bij GBS Eindhout bouwt het gemeentebestuur van Laakdal met financiële ondersteuning van Agion en Sport Vlaanderen een nieuw polyvalent gebouw met een sportzaal, een nieuwe vestiging voor de buitenschoolse kinderopvang (BKO) ’t Kakelnest en een judozaal.

* De voormalige sportzaal van GBS Eindhout was aan vervanging toe, de buitenschoolse kinderopvang had nood aan een grotere capaciteit en de judozaal was toe aan vernieuwing. Daaruit ontstond het idee voor een polyvalent gebouw om aan deze verschillende noden tegemoet te komen.

* Het project omvat een sportzaal voor de school, een nieuwe vestiging van de buitenschoolse kinderopvang (BKO) en een nieuwe judozaal. Daarnaast komt er een nieuwe parking met een 36-tal parkeerplaatsen. De fietsenstalling aan de voorgevel verhuist naar de zijgevel en maakt plaats voor meer groen. De opvallende, kopergroene daken van het nieuw gebouw zorgen voor een frisse en levendige uitstraling. De oplevering is nog voor eind 2022 voorzien.

BEN-gebouw

Benny Smets, schepen van sport en klimaat:” “Ik ben enorm trots dat dit een BEN (bijna energieneutraal) gebouw is geworden. We hebben gekozen voor een doorgedreven isolatie zodat de geothermische warmtepomp voor het grootste deel van de energiebehoefte zal instaan. Er is een grondige ventilatie met warmteterugwinning en zonnepanelen. Bovendien wordt het regenwater opgevangen in grote buffertanks. Dat water wordt dan gebruikt voor het doorspoelen van toiletten, maar ook om in de zomer beplanting water te geven. Een win-winsituatie dus!”

Sportzaal

* De huidige turnzaal van GBS Eindhout dateert uit de jaren ’70 en is verouderd. De nieuwe sportzaal wordt hoger en ruimer en de nieuwe vloer maakt veilig sporten mogelijk. Er komen ook nieuwe turntoestellen.

Burgemeester en schepen van onderwijs, Tine Gielis: “De huidige turnzaal voldoet niet meer aan de hedendaagse verwachtingen op gebied van sportinfrastructuur, spelmogelijkheden en duurzaamheid. Met de bouw van de nieuwe turnzaal creëren we een ruimte waar de leerlingen zich sportief kunnen ontwikkelen en spelenderwijs hun grenzen kunnen verleggen. Het ontwerp kwam tot stand na overleg met het schoolteam. Zo waken we erover dat de noden van de kinderen en hun opvoeders centraal blijven staan.”

Buitenschoolse kinderopvang (BKO) ‘t Kakelnest

* De BKO bevindt zich momenteel nog in Eindhoutdorp en zal mee verhuizen. Het nieuwe gebouw zal plaats bieden voor 125 kinderen. Het is handig dat de opvang aan de school zelf grenst, waardoor een verplaatsing niet meer nodig is. De kinderen krijgen nog meer speelplaats want ze kunnen gebruik maken van de speelplaats van de kleuterschool, maar ook van de nieuwe sportzaal.

* De lokalen van de BKO zullen ruimer zijn met meer natuurlijke lichtinval. Er is ook gedacht aan voldoende geluidswerende isolatie. We kozen voor neutrale zachte kleuren en voorzien voldoende ‘stille’ ruimtes voor kinderen die het na school wat rustiger aan willen doen. Op die manier zorgen we voor nog een ruimer aanbod van activiteiten die ’t Kakelnest aanbiedt.

Raf Moons, schepen van Welzijn: “Om een goede combinatie van gezin en werk voor alle inwoners mogelijk te maken, is een degelijk gezinsbeleid essentieel. Na de bouw van een nieuwe Buitenschoolse Kinderopvang in Veerle en Vorst-Centrum, kiezen we nu voor een kwalitatieve en duurzame investering in Eindhout. Op deze manier investeren we in onze kinderen, want zij zijn de bouwstenen van onze maatschappij.”

Judozaal

Naast een sportzaal en buitenschoolse kinderopvang (BKO) komt er ook een nieuwe judozaal voor judoclub Samurai uit Eindhout. Deze club is een begrip in de Belgische judowereld en draait al jaren mee op nationaal niveau. De dojo (Japans voor judozaal) was verouderd en te klein voor de club. Bovendien volstond 170 m2 niet meer om 180 leden te laten trainen. De nieuwe zaal van 240m² wordt aangevuld met een cafetaria en een extra ruimte voor specifieke trainingsoefeningen. Zo kunnen er topsporttrainingen van Judo Vlaanderen en volwaardige toernooien plaatsvinden.

Benny Smets, schepen van sport en klimaat: “Sporten en bewegen zorgen voor gezondheid, plezier en ontmoeting. Het maakt onze gemeente levendig. Bovendien is een gezonde geest in een gezond lichaam gunstig voor jong en oud! Judoclub Samurai is daarvan een zeer mooi voorbeeld met leden van 6 tot 80-plus op de tatami. Het is dan ook niet verwonderlijk dat  de judoclub onze gemeente op de internationale sportkaart heeft gezet!”

Investering en subsidies

De investering in dit project bedraagt € 3 339 469,39 excl. BTW en het wordt financieel ondersteund door AGION (€ 732 396,98) en Sport Vlaanderen (€ 401 000).

De Peuter Aannemingen NV en architectenbureau KARUUR zorgen voor een feilloze afwerking.

DE HEL IN HET INTERNAAT

De brand in het internaat van het Heilig Hartcollege in Heusden-Zolder brak uit op 23 januari 1974 omstreeks 22u30. Er vielen 23 dode en  2 zwaargewonde leerlingen te betreuren, alle 25 tussen 12 en 16 jaar jong.

* De brand ontstond in de buurt van de ingang van de slaapzaal en bemoeilijkte zodoende de vluchtweg van de slaapzaal. De 63 bedden in de slaapzaal werden slechts gescheiden door zeer brandbare dunne houten wanden die de brandverspreiding versnelden.

* Oorzaak was vermoedelijk een stiekem gerookte sigaret in de slaapzaal, op de tweede etage van het oudste gebouw (uit 1932).

* Een veertigtal jongeren van de ene kant van de zaal kon ontsnappen. De enige , andere uitweg was een raam dat uitgaf op een plat dak. Eén jongen was toevallig afwezig wegens ziekte.

* Drie slachtoffers werden gevonden in de gang voor het raam. Eén slachtoffer was door de brandende trap gevallen. Bijna alle andere slachtoffers werden gevonden in hun bed. Wellicht totaal verrast in hun slaap.

* Door het lawaai van de vluchtende leerlingen werden de paters gealarmeerd en werd meteen ook de brandweer van Heusden opgebeld. Die was er om 23uur en kreeg spoedig ook hulp van de korpsen uit Hasselt en Genk. Door de hevige brand en de enorme hitte kon de zaal pas om 1u30 ‘s nachts bereikt worden. Na afloop bleken de brandblussers van de school ongebruikt…

  • De school sloot gedurende een volledige week, tot na de begrafenis van de slachtoffers. Na de begrafenis werd het gebeuren niet meer besproken.
  • Pas sinds 1999 wordt de brand jaarlijks herdacht door de school. De herdenking startte met het onthullen van een gedenksteen op 23 januari 1999. Ondertussen is de school van naam gewijzigd in Sint Franciscuscollege campus Berkenbos.
  • De toezichthoudende geestelijken werden niet schuldig bevonden. De overlevende scholieren zetten wel een actie op om de infrastructuur en de gebrekkige wetgeving aan te klagen.
  • De ramp maakte ook in het parlement een grote indruk. Het invoeren van nieuwe wetten betreffende brandveiligheid raakte in een stroomversnelling.

* Waarom vertel ik dit verhaal? Omdat ook ik een vrij lang verleden als ‘intern’ achter de rug heb. Van 1954 tot 1958 in Hoogstraten en van 1958 tot 1962 in Mechelen. In het Hoogstraatse Klein Seminarie van toen logeerden een aantal van de jongste leerlingen nog in een oude slaapzaal boven het toneel van de feestzaal vol oude, houten chambrettes van 1,5 bij 2,20 m op een houten vloer. De oudere leerlingen in een veiligere nieuwbouw met geplaveide vloer. In Mechelen studeerden en sliepen we in aparte kamertjes in een oud gebouw dat later gesloopt en vervangen werd door een nieuwe politiekazerne.

* In Hoogstraten mocht vanaf de Latijnse gerookt worden in het Withof, een buitenverblijf van de school dat tweemaal per week bezocht werd. Binnen de muren van het seminarie was roken streng verboden. Toch hing er vaak een sigarettengeurtje in de toiletten. In Mechelen mochten we de sigaretten plus aanstekers op zak houden, maar was het  verboden te roken binnen de muren. Regelmatig kwam een toen nog zwartgerokte toezichthouder een kijkje nemen. (foto’s Wikipedia)

“Volwassen worden aan de katholieke universiteit. “

Aan die universiteit ben ik in het begin van de zestiger jaren van schuchtere Kempenaar een volwassen mens geworden , zoals zovelen van mijn jaargenoten . Wij studeerden er toen wat in die periode Germaanse Filologie heette, dat was een fundamentele studie van het Nederlands , Engels en Duits. Niet alleen wij evolueerden , ook de universiteit met ons.

Het was de tijd van Leuven Vlaams , want de KUL was nog een tweetalige universiteit . Het was de tijd van het Mandement van de Belgische Bisschoppen die in de kerken een brief lieten voorlezen waarin geen sprake kon zijn van een overheveling van de Franstalige universiteit naar waar ook .

Kort daarna viel de regering over Leuven en waren wij daar allemaal blij om . Het gezag van de bisschoppen deemsterde weg , stilaan voorgoed weg . Vele jong volwassenen zagen in dat de bisschoppen ook maar mensen waren . Kerken werden beklad…. en na korte tijd was de hele Franstalige afdeling van de Leuvense universiteit verhuisd naar Waals Brabant. Zij kregen een splinternieuwe universiteit in Nieuw Leuven , Louvain La Neuve.

Maar op het ogenblik van mijn verder verhaal zaten wij nog allemaal samen en studeerden wij in juli 1966 samen af : 75 Vlamingen,  25 Walen of Franstaligen en een vijftal Oostkantonners.

Ondanks al onze kreten in betogingen “oealen buiten” leefden wij in de beste verstandhouding met de Walen en gingen wij samen op studiereis. Pas later hebben wij vaak moeten horen hoe zeer de Franstaligen zich door die kreet gekwetst voelden.

In de laatste jaren aan de universiteit, nu de ‘masterjaren’, was ik bij toeval praeses geworden van de Leuvense germanisten. Daardoor werd van mij ook steeds verwacht dat ik bij plechtige gelegenheden iets voor de microfoon zou zeggen dat prettig moest klinken.

Daarom citeer ik nu iets van maar enkele jaren geleden terug over wat je zou kunnen noemen ”seksuele opvoeding aan de universiteit anno 1962 en 1964.”

Een andere mijmering sluit aan bij een ander lied uit mijn Heimat , “In de stille Kempen“ , namelijk bij de zin : maar wat heeft de liefde ook hier niet verricht. Hier luidt hij dan als: maar wat heeft Germaanse ook hier niet verricht! Voor de eerste keer een tweetal belangrijke bekentenissen doen.

Het eerste speelde zich af tijdens de kandidaturen toen wij van professor Pauwels en nog een collega van hem uit Nijmegen , professor Wijnen , letterlijk de boer op gestuurd werden om allerlei zaken te vragen over het uitstervende dialectische woordgebruik bij boeren en andere landgebruikers.

Ik was een timide jongen en werd een beetje rood wanneer ik aan het hoofdstuk ” geslachtsdrift bij dieren”, moest beginnen. Voor de boeren en boerinnen was dat wel de max uit de gesprekken die zij moesten voeren met een voor hen toch vertegenwoordiger van de universiteit.

Mijn faam verspreidde zich onder de boerenbevolking en werd waarschijnlijk enkele jaren later de basis , waarschijnlijk … van mijn gemeentelijke politieke carrière.

Tegen de tijd dat ik de laatste boer bezocht had , was mijn woordenschat over de geslachtdrift bij dieren vrijwel volledig. Dat bleek tientallen jaren later nog duidelijk toen al die lijsten uit een diepe Leuvense kelder werden gehaald en werden uitgegeven als deel van het Brabantse  woordenboek.

Vanuit de provincie Antwerpen betaalden wij, samen met Noord-Brabant , het grootste deel ervan en samen met de erg oude professor Wijnen , mocht ik toen na zovele jaren het boerendeel van het woordenboek voorstellen.

Het gebeurde in Bergen op Zoom, midden in protestants gebied . Daarom heb ik daar wijselijk over mijn woordenlijst gezwegen, al besefte ik dat ik snel over de grens zou geweest zijn als ze me hadden weggejaagd.

Ik heb daarnet verteld hoe ik als timide jongen die eerste geweldige duw kreeg in mijn seksuele ontwikkeling. De tweede duw was nog veel erger en gebeurde tijdens onze reis naar Engeland in de paasvakantie van de eerste licentie. Trouwens … die hele eerste licentie voelden wij aan als één grote vakantie….

Over van alles en nog wat hadden wij al in de bus gezongen , over buttercups and daisies, and over iedereen zijn bonnie die over de oceaan was. Tot mijn oren plots spitsten bij een Franstalig liedje , blijkbaar het lijfliedje van onze Franstalige reisgenoten.

Het ging over een zekere jeanneton en het heette la rirette… Enfin… In de plaats van het falderie falderaa dat wij beter kenden was het meest voorkomende woord “la rirette , la rirette”.

Wij , mijn timide brave Vlaamse vrienden en ikzelf , en misschien ook enkele vriendinnen , hoorden dadelijk dat het iets speciaals was. Maar omdat het ergens ging over ” le premier un peu timide” hadden wij nog wel niet door hoe erg het verhaal zou worden en … dat het ons allen naar de keel zou grijpen.

God , wat daar allemaal in stond zeg, in dat liedje! Tientallen keren werd het ons verzoeknummer aan onze collega’s. Wij zouden zoiets nooit gedurfd hebben , zeker niet met professor eerwaarde heer Servotte erbij.

Maar die bleef wel glimlachend zijn boek verder lezen. Wat ons deed besluiten dat hij veel beter Engels kende dan Frans. Hij was toch meegegaan om , naast over de kennis van ons Engels , ook over ons zielenheil te waken en alle bekoringen en beproevingen ver van ons weg te houden. Maar wellicht was ook Servotte hierin zijn tijd ver vooruit …

Binnen de kortste tijd hadden wij heel het liedje door, en zongen wij al snel de dubbele zedenles mee… La morale de cette histoire en la morale de cette morale….

Lieve vrienden en vriendinnen uit het andere taalgebied: bedankt omdat jullie ons wereldbeeld en ons beeld over de relatie man – vrouw zo hebben bijgestuurd.

Tot dan toe hadden wij , jongens , en ook de meisjes , alleen maar gezongen over Tinneke van Heule en hoe die kon melken , en mesten en schuren gelijk de besten….en over de vis die daarbij in de goudzee zwom.

En dan plots dit : la morale de cette morale… Daarom alleen al , moesten jullie er hier vandaag bij zijn. Daarom ook was die reis toen een win-winsituatie avant la lettre.

Ach , voor wij het wisten zijn wij zoals alle fanfares van honger en dorst uit dit Leuvense landschap verdwenen. De meeste toch , om hier nog maar zelden terug te komen. Tenzij nog enkele jaren later met kinderen , en nu met kleinkinderen …

Maar altijd drijft Leuven verder weg. Saramago kon het niet beter beschrijven.”

Ludo Helsen

KU Leuven, 6 eeuwen geschiedenis

Op zoek naar de wortels van de Leuvense universiteit gaan we 6 eeuwen in de tijd terug. De Stad Leuven verzocht om een universiteit en Hertog Jan IV van Brabant gaf er zijn steun aan.

° Met een pauselijke bul van 9 december 1425 werd de Leuvense universiteit als Studium Generale door Paus Martinus V gesticht. De KU Leuven is de oudste van de thans nog bestaande katholieke universiteiten in de wereld. Ze mag zich de oudste universiteit van de Lage Landen noemen.

° Naar het model van bestaande universiteiten van Keulen, Parijs en Wenen had de Leuvense universiteit oorspronkelijk vier faculteiten. Vandaag bloeien dertien faculteiten en een gelijkgesteld instituut die een volledige waaier van studierichtingen en wetenschappelijke disciplines bieden.

° De Stad Leuven stelde de Lakenhal ter beschikking. Al vlug werd het voor de colleges te klein. Vandaag is dat gebouw het beleidscentrum van de universiteit.

° In de 16de eeuw kende de Leuvense universiteit een eerste grote bloei en verwierf ze haar wereldfaam dank zij de aanwezigheid van geleerden en professoren met naam, zoals Adriaan van Utrecht (Paus Adrianus VI), Erasmus, Vives, Vesalius en Mercator. De aanwezigheid van onderzoekers van wereldformaat is een traditie tot op vandaag.

° In haar geschiedenis van bijna zes eeuwen kende de Leuvense universiteit perioden van bloei en tegenspoed. In de 18de eeuw stond ze onder zware druk van een toenemende staatsinmenging en in 1797 hief de Franse Republiek de oude universiteit op. In 1816 opende de Universiteit te Leuven weer haar poorten als een Rijksuniversiteit, opgericht door koning Willem I der Verenigde Nederlanden.

° De Belgische bisschoppen stichtten in 1834 in Mechelen een Katholieke Universiteit. Maar al in 1835 kwam deze terug naar het vertrouwde Leuven, waar de Rijksuniversiteit was opgeheven.

° In 1911 wordt een aanvang gemaakt met de vernederlandsing in het Leuvense universitair onderwijs. In 1936 kon men vaststellen dat de meeste colleges parallel in het Nederlands en het Frans werden gedoceerd.

° In de periode dat België in Afrika een kolonie onder zijn hoede had, werd door de KU Leuven aldaar de ‘Universiteit Lovanium’ opgericht in 1954.

° Sedert 1965 begon de KU Leuven op een campus in het Westvlaamse Kortrijk (KULAK) met de realisatie van het kandidatuursonderwijs voor vier faculteiten.

° 1968 werd het jaar van de splitsing van de KU Leuven in twee onafhankelijke universiteiten. Deze verwierven in 1970 bij wet zelfstandigheid: de Nederlandstalige KU Leuven (KU Leuven), die in Leuven (in het Vlaamse landsgedeelte) bleef, en de Franstalige Université Catholique de Louvain (UCL), die verhuisde naar Louvain-la-Neuve te Ottignies (in het Waalse landsgedeelte).

° Sinds 11 juli 2002 is de Associatie KU Leuven een feit. Dertien Vlaamse instellingen voor hoger onderwijs bundelen binnen deze associatie hun krachten samen om een sterke positie in te nemen in het nieuwe Europese onderwijslandschap.

° Het Nederlands is de voertaal van de KU Leuven, maar omwille van de internationale betekenis van de universiteit worden tal van, vooral postgraduate, colleges en seminaries in het Engels, soms ook in andere talen, gegeven.

De Pacificatie van Gent

Op 8 november 1576 ondertekenen de 17 opstandige gewesten de Pacificatie van Gent. Eensgezind bepaalde men dat de Spaanse troepen de Nederlanden moesten verlaten.

 * De ondertekening vond enkele dagen na de Spaanse Furie plaats, waarbij Spaanse troepen een bloedbad hadden aangericht in de stad Antwerpen.

* De Pacificatie van Gent geldt als een belangrijk moment in de Tachtigjarige Oorlog. Duidelijke afspraken over de godsdienstkwesties werden er nog niet gemaakt. Maar men was het er wel over eens dat de Spaanse troepen niet langer welkom waren.

* Een andere bepaling regelde dat de Staten Generaal voortaan op eigen initiatief bijeen mocht komen, en dus niet meer alleen op initiatief van de vorst.

* Verder werd Willem van Oranje aangewezen als regeringsleider en kwam er een amnestieregeling voor opstandelingen. De gewesten van de Nederlanden verenigden zich in een zogenaamde Generale Unie.

Zelfbestuur?

* De ondertekening vond plaats in de pacificatiezaal van het Stadhuis van Gent. Deze stad was n.a.v. van de Spaanse Furie overgenomen door aanhangers van Willem van Oranje.

* Normaal gesproken mochten de Staten Generaal alleen bijeengeroepen worden door de vorst, maar omdat het bloedbad dat muitende Spanjaarden in Antwerpen hadden aangericht, besloten de Staten van Brabant zelf een vergadering te beleggen.

* Samen met Vlaanderen, Artesië en Henegouwen werd vervolgens een overeenkomst gesloten met de Staten van Holland en Zeeland.

* De Pacificatie van Gent bepaalde verder dat de Nederlandse edelen voortaan verantwoordelijk waren voor het gezag over de gewesten en de oude privileges van de wereldlijke en kerkelijke instanties moesten worden hersteld.

Eenheid?

* Voor Willem van Oranje was de overeenkomst belangrijk, omdat hij de 17 gewesten graag wilde verenigen. Al snel bleek echter dat van een echte duurzame eenheid geen sprake kon zijn.

* Er werd in de gewesten o.m. verschillend gedacht over godsdienstvrijheid. De calvinistische gewesten Zeeland en Holland wilden bijvoorbeeld alleen godsdienstvrijheid voor calvinisten, terwijl andere gewesten een veel bredere regeling wilden.

* In Friesland waren verder veel wederdopers en die wilden hun geloof óók graag in vrijheid belijden en beoefenen. En wat te doen met katholieken in de opstandige gewesten? Moesten die hun geloof nog in vrijheid kunnen belijden?

* Na de ondertekening van de Pacificatie van Gent was het dan ook niet gelijk rustig in de verenigde gewesten. In en rond Gent vermoordden calvinisten in 1578 zelfs katholieken en laaiden nieuwe beeldenstormen op.

De zuidelijke en noordelijke Nederlanden vielen uiteindelijk uiteen in de Unie van Atrecht en de Unie van Utrecht.

Fragmenten uit de Pacificatie van Gent:

 “De voornoemde Staten van Brabant, Vlaanderen, Henegouwen etc. mitsgaders mijnheer de Prins, de Staten van Holland en Zeeland en met met hen verbondenen beloven ongeveinsd en in goede trouw van nu af aan een vaste en onverbrekelijke vriendschap en vrede te onderhouden. Voort beloven zij elkaar te allen tijde en bij alle gebeurtenissen bij te staan met raad en daad, goed en bloed. In het bijzonder beloven zij de Spaanse en andere uitheemse soldaten uit het gewesten te verdrijven en weg te houden.”

“Voortaan mogen alle inwoners overal komen en gaan, wonen en handeldrijven, als koopman of anderszins, in alle vrijheid en veiligheid. Maar het zal niet toegestaan zijn iets te ondernemen, behalve in de gewesten Holland en Zeeland, tegen de algemene rust en vrede, in het bijzonder tegen de rooms-katholieke religie en de uitoefening van die godsdienst.”

“En opdat niemand gevaar loopt, zullen alle plakkaten, eerder gemaakt en gepubliceerd ter zake van heresie (ketterij, red.), en ook de strafwetten van Alva, worden opgeschort, totdat de Staten-Generaal erover beschikt hebben.
Mijnheer de Prins zal stadhouder van Zijne Majesteit blijven in Holland en Zeeland, totdat de Staten-Generaal na het vertrek van de Spanjaarden anders zal beschikken.”    – bedankt Historiek –

Desiderius Erasmus

Alhoewel zijn geboortejaar niet helemaal zeker is, werd Erasmus in ieder geval geboren op een 28 oktober in de omgeving van Rotterdam.

° Desiderius Erasmus (±1467 – 1536) werd een befaamde Nederlandse filosoof en theoloog. “Niets is dwazer dan wijs te zijn op het verkeerde moment”…is één van zijn gevleugelde zinnen.

° In zijn boek Lof Der Zotheid beschrijft Erasmus op een satirische manier de dwaasheid van de mens. Toch legt hij in zijn filosofische werken juist de nadruk op het belang van het individu.

° Zijn vader was een priester, waardoor Erasmus als een onwettig kind werd beschouwd. Op twintigjarige leeftijd deed hij zijn intrede in een klooster en in 1492 (toen Columbus onwetend Amerika ontdekte) werd hij priester gewijd.

° Na zijn opleiding begon Erasmus met het vertalen van Griekse teksten en het publiceren van theologische en filosofische processen.

°° In 1512 publiceerde hij Lof der Zotheid, een satire over de kortzichtigheid en dwaasheid van de mens.

° De theologische werken van Erasmus richtten zich op tolerantie en het belang van individuele vrijheid. De afwezigheid daarvan in de leer van Maarten Luther maakte dat Erasmus zich afkeerde van het  protestantisme.

* Erasmus is de katholieke kerk altijd trouw gebleven en nam in 1524 stelling tegen de Duitse kerkhervormer Maarten Luther, maar meende , net als Luther dat het door corruptie geteisterde kerkelijke gezag in Rome moest veranderen.

* Erasmus had hiervoor eerder gepleit dan Luther en door sommigen wordt hij daardoor gezien als de aanstichter van de hervormingsbeweging.

° Erasmus overleed op 12 juli 1536 in Basel. Tot op vandaag wordt hij beschouwd als een van de belangrijkste Nederlandse geleerden uit de Middeleeuwen.

Toegift …

*** ANDERLECHT – De Brusselse gemeente Anderlecht heeft meer te bieden dan een potje voetbal. In het oude centrum, niet ver van de gotische kapittelkerk en het begijnhof, ligt een droom van een huis. Hier leefde van juni tot oktober 1521 de ,,prins der humanisten”, Desiderius Erasmus.

*** ERASMUS kwam naar Anderlecht om de intriges en het geroddel van de theologische faculteit in Leuven te ontvluchten. Het verblijf van Erasmus in Anderlecht bleef in de herinnering hangen. Beroemdheden als Umberto Eco, Henry Kissinger en Laura Bush kwamen een kijkje nemen in zijn huis.

*** BOVENAL is dit huis een oase van rust in de Brusselse heksenketel. In de heldere vertrekken van het Erasmushuis lijkt de tijd stil te staan.

*** ACHTER de kruidentuin ligt een ,,filosofische tuin” met werken van hedendaagse kunstenaars. Latijnse wijsheden zoals Festina lente (haast u langzaam – abdij Tongerlo) drijven er op het water in sierlijke bassins. .

*** IN ZIJN TIJD werd Erasmus zowel geëerd als verketterd. De theoloog kwam op tegen de misbruiken van kerkelijke gezagsdragers, tegen het gesjacher met aflaten en het gebedel van de monniken.

*** HIJ BEWONDERDE de Oudheid en zag in dat de herontdekking van Griekse en Latijnse manuscripten nieuw licht kon werpen op de Bijbel en op de geschriften van de kerkvaders.

*** SOMMIGEN zeiden dat de grote voorman van het protestantisme, Maarten Luther, de eieren uitbroedde die Erasmus gelegd had.

*** In Anderlecht werkte Erasmus ook aan de derde editie van zijn vertaling van het Nieuwe Testament. Die werd door de kerkelijke overheid met het grootste wantrouwen bekeken.

*** De ironie wil dat Erasmus, die Leuven had moeten verlaten omdat de professoren hem te lutheraans vonden, uiteindelijk uit Bazel zou vluchten omdat hij er zich bedreigd voelde als rooms-katholiek.

*** DE TIJD VAN Erasmus was een bewogen periode waarin middeleeuwse vormen en denkbeelden moesten wijken voor de nieuwe inzichten van de Renaissance. Maar … de kerk was nog alomtegenwoordig.

*** DURER, de grote Duitse kunstenaar, wachtte vijf jaar om een schets in een gravure om te zetten. Toen Erasmus eindelijk het werk te zien kreeg, noteerde hij schamper: Nil simile Ik lijk er nog niet op!

*** PIJNLIJKER dan een mislukt portret was de censuur op Erasmus’ werk. In het Erasmushuis liggen verscheidene uitgaven waarin hele passages onleesbaar zijn gemaakt. Het vrije woord was toen nog een verre droom.

(diverse bronnen)

‘De Leeuw van Vlaenderen’

conscienceHendrik Conscience. Met zijn historische verhalen in het Nederlands creëerde hij in de 19de eeuw een nieuw publiek van lezers en wilde hij de Vlamingen meer zelfvertrouwen geven om – tegen de dominante Franse cultuur in – voor hun eigen taal en rechten op te komen.

* Tegelijk bleef Conscience zijn leven lang een voorstander van het Belgische staatsbestel, in tegenstelling tot anderen die Vlaanderen liever zagen aansluiten bij Nederland.

* Hendrik Conscience, zwak en ziek in zijn jeugd, werd in die tijd door zijn moeder overstelpt met Antwerpse verhalen. Dat ontwikkelde zijn denken en zijn fantasie. Op de speelplaats was hij een kei van een verteller voor zijn vriendjes. Door zelfstudie bracht hij het tot hulponderwijzer en klerk en andere baantjes bij stad en staat. Tot hij definitief schrijver werd.

images5482* De besnorde Consciense schreef vooral historische romans, waarbij hij roemrijke episodes uit de Vlaamse en Belgische geschiedenis behandelde.

* Zijn meesterwerk,  De Leeuw van Vlaenderen (1838) is veruit zijn bekendste werk. Hij schreef het op zijn 26ste, doordrenkt van romantiek en Vlaamsgezindheid.

* Conscience schreef nog tientallen andere historische romans, waaronder In ’t Wonderjaer (1837) en Jacob van Artevelde (1849).

* Omdat zijn moeder uit de Kempen afkomstig was, bracht hij ook veel tijd door op het platteland, waar hij inspiratie vond voor populaire landelijke verhalen zoals De loteling (1850) of De kerels van Vlaanderen (1871). In Zoersel kun je nog steeds ‘het Boshuisje’ bezoeken.

* Illustratief voor zijn Vlaams-Belgische houding is dat hij in opdracht van de overheid een Geschiedenis van België schreef (1845), die hij opdroeg aan Leopold I.

* Met zijn historische romans wilde hij de Vlamingen doen lezen over hun eigen geschiedenis en in hun eigen taal, maar ook buiten de literatuur nam Conscience het op voor het Nederlands en de positie van de Vlamingen in de jonge staat België.

* Zijn werk was van grote invloed op de Vlaamse Beweging.

images1465

* Conscience genoot bij leven en na zijn dood een erg grote waardering in binnen- en buitenland. Zijn standbeeld, dat vandaag nog steeds op het naar hem genoemde plein in Antwerpen staat, werd nog tijdens zijn leven onthuld (in 1881). Duizenden mensen namen  aan de festiviteiten deel.

* Conscience ontving tot twee keer toe de Staatsprijs voor Vlaamse Letterkunde (1854 en 1869). Hij werd 71.

 

* In 2005 werd hij genomineerd voor de titel ‘De Grootste Belg’. Hij eindigde op de 10de plaats.

*** Onze Ludo Helsen is een gelauwerde Consciencekenner.

De goddelijke komedie

Op Klara hoorde ik vanmorgen dat het vandaag 14 sept exact 700 jaar geleden is dat Dante Alighieri (1265-1321) overleed.  De Italiaan Dante was een van de beroemdste schrijvers en moralisten uit de Middeleeuwen .

* Dante is vooral beroemd geworden door La Divina Commedia (De goddelijke komedie) een onvoltooid meesterwerk waarin hij alle kennis van zijn tijd over filosofie, economie en andere wetenschappen verwerkte.

* Het boek heette aanvankelijk Commedia en gaat over het hiernamaals en is één van de hoogtepunten uit de mondiale literatuur. Het woord divina (goddelijk) is later door anderen aan het werk toegevoegd.

De goddelijke komedie werd in in 1472, 100 jaar na de dood van Dante, door Johann Neumeister, gedrukt in Foligno. De boekdrukkunst stond toen nog in zijn kinderschoenen.

* La Divina Commedia is nog steeds dat omvangrijk driedelig werk over het hiernamaals en wordt beschouwd als de meest bijzondere literatuur uit de Middeleeuwen.

* De goddelijk komedieis in feite een driedelig gedicht en gaat over een reis door het hiernamaals. In drie fasen wordt de lezer meegevoerd van de Hel (Inferno), via de Louteringsberg (Purgatorio) naar het Paradijs (Paradiso).

* Het boek bestaat uit ruim 14 000 verzen. Dante noemde zijn werk zelf oorspronkelijk Commedia, wat blijheidofvrolijk gedicht betekent en erop duidt dat de reis door het hiernamaals positief eindigt. Het woord divina’ (goddelijk) is later door anderen aan dit werk toegevoegd.

* La Divina Commedia wordt beschouwd als een van de grootste schrijfprestaties aller tijden. In de wereldliteratuur doet Dantes meesterwerk niet onder voor  andere pareltjes als Odyssee, Faust, Don Quichot of Macbeth. (bewerkt uit ‘Historiek’ – rood drukken voor meer).

1 2