KU Leuven, 6 eeuwen geschiedenis

Op zoek naar de wortels van de Leuvense universiteit gaan we 6 eeuwen in de tijd terug. De Stad Leuven verzocht om een universiteit en Hertog Jan IV van Brabant gaf er zijn steun aan.

° Met een pauselijke bul van 9 december 1425 werd de Leuvense universiteit als Studium Generale door Paus Martinus V gesticht. De KU Leuven is de oudste van de thans nog bestaande katholieke universiteiten in de wereld. Ze mag zich de oudste universiteit van de Lage Landen noemen.

° Naar het model van bestaande universiteiten van Keulen, Parijs en Wenen had de Leuvense universiteit oorspronkelijk vier faculteiten. Vandaag bloeien dertien faculteiten en een gelijkgesteld instituut die een volledige waaier van studierichtingen en wetenschappelijke disciplines bieden.

° De Stad Leuven stelde de Lakenhal ter beschikking. Al vlug werd het voor de colleges te klein. Vandaag is dat gebouw het beleidscentrum van de universiteit.

° In de 16de eeuw kende de Leuvense universiteit een eerste grote bloei en verwierf ze haar wereldfaam dank zij de aanwezigheid van geleerden en professoren met naam, zoals Adriaan van Utrecht (Paus Adrianus VI), Erasmus, Vives, Vesalius en Mercator. De aanwezigheid van onderzoekers van wereldformaat is een traditie tot op vandaag.

° In haar geschiedenis van bijna zes eeuwen kende de Leuvense universiteit perioden van bloei en tegenspoed. In de 18de eeuw stond ze onder zware druk van een toenemende staatsinmenging en in 1797 hief de Franse Republiek de oude universiteit op. In 1816 opende de Universiteit te Leuven weer haar poorten als een Rijksuniversiteit, opgericht door koning Willem I der Verenigde Nederlanden.

° De Belgische bisschoppen stichtten in 1834 in Mechelen een Katholieke Universiteit. Maar al in 1835 kwam deze terug naar het vertrouwde Leuven, waar de Rijksuniversiteit was opgeheven.

° In 1911 wordt een aanvang gemaakt met de vernederlandsing in het Leuvense universitair onderwijs. In 1936 kon men vaststellen dat de meeste colleges parallel in het Nederlands en het Frans werden gedoceerd.

° In de periode dat België in Afrika een kolonie onder zijn hoede had, werd door de KU Leuven aldaar de ‘Universiteit Lovanium’ opgericht in 1954.

° Sedert 1965 begon de KU Leuven op een campus in het Westvlaamse Kortrijk (KULAK) met de realisatie van het kandidatuursonderwijs voor vier faculteiten.

° 1968 werd het jaar van de splitsing van de KU Leuven in twee onafhankelijke universiteiten. Deze verwierven in 1970 bij wet zelfstandigheid: de Nederlandstalige KU Leuven (KU Leuven), die in Leuven (in het Vlaamse landsgedeelte) bleef, en de Franstalige Université Catholique de Louvain (UCL), die verhuisde naar Louvain-la-Neuve te Ottignies (in het Waalse landsgedeelte).

° Sinds 11 juli 2002 is de Associatie KU Leuven een feit. Dertien Vlaamse instellingen voor hoger onderwijs bundelen binnen deze associatie hun krachten samen om een sterke positie in te nemen in het nieuwe Europese onderwijslandschap.

° Het Nederlands is de voertaal van de KU Leuven, maar omwille van de internationale betekenis van de universiteit worden tal van, vooral postgraduate, colleges en seminaries in het Engels, soms ook in andere talen, gegeven.