GAZET VAN LAAKDAL

Rijksdag in Berlijn brandt

Op 27 februari 1933 wordt de Rijksdag in Berlijn, het Duitse parlementsgebouw, in brand gestoken. Kort daarvoor is Adolf Hitler in Duitsland aan de macht gekomen.

° Bij de Rijksdagbrand gaat een groot deel van het parlementsgebouw in vlammen op. De nationaal-socialistische regering beschuldigt hierna onmiddellijk de communisten.

° Veel deskundigen betwijfelen of de brand inderdaad door communisten werd aangestoken. Velen geloven dat de nazi’s de Rijksdag zelf in brand staken om zo een aanleiding te hebben hard op te treden tegen de tegenstanders van de NSDAP.

° Bij de Rijksdag wordt de Nederlandse communist Marinus van der Lubbe opgepakt. De nazi’s stellen dat Van der Lubbe hulp had gekregen van een groep communisten. Op 10 januari 1934 wordt hij na een vier maanden durend proces barbaars onthoofd in Leipzig.

Verder op 27 februari:

  • 1900 – De Britse Labour Party wordt opgericht.
  • 1900 – Voetbalclub Bayern München wordt opgericht als een afscheiding van elf leden van voetbalploeg MTV München.
  • 1940 – Ontdekking van 14C, koolstof C-14.
  • 1991 – Golfoorlog: Amerikaans president George Bush Sr. zegt dat “Koeweit is bevrijd”.                (zie hoger mmv Historiek)
What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

vandaag is het vollemaan

Vandaag 27 februari 2021 staat de hele verlichte kant van de maan naar de aarde, waardoor we hier een vollemaan te zien krijgen. De tweede van dit jaar. Om 09u17 is ze helemaal vol. Gisteren vrijdag stond ze in de vooravond al quasi  vol te pronken.

Vollemaan

° De maan kent vier fasen, die bepaald worden door zijn stand ten opzichte van de zon en de aarde. Vollemaan is een van de maanfasen. Bij vollemaan staat de aarde tussen de maan en de zon, waardoor de gehele lichte kant naar ons gericht is.

° Behalve tijdens een maansverduistering wordt de maan altijd in meer of mindere mate door de zon verlicht. Bij vollemaan is het licht het duidelijkst, en bij nieuwemaan is het op zijn zwakst.

° De stand van de maan ten opzichte van de zon en de aarde bepaalt wanneer we de maan vanaf de aarde kunnen zien. Als de aarde tussen de zon en de maan staat, is het vollemaan, en als de maan het dichtst bij de zon staat, is het nieuwe maan. De maanfasen daartussen worden afnemende of wassende maan genoemd, afhankelijk van of de maan richting vol of nieuw gaat.  © Lasse Alexander Lund-Andersen

Wanneer is het vollemaan?

Vollemaan is geen zeldzaam verschijnsel, we kunnen het regelmatig zien vanaf de aarde.

De maan doet er 29,53059 dagen over om zijn vier fasen te doorlopen. Dat betekent ten minste één keer per maand vollemaan.

*** Vandaag 27 februari 2021 is de tweede  vollemaan van 2021 te bewonderen (als de weersomstandigheden een beetje meewillen).

° Als we twee vollemanen hebben in een maand, zoals in oktober 2020 het geval was, spreken we bij de tweede van Blue Moon of ‘blauwe maan’. Het verschijnsel komt ongeveer om de 2,5 jaar voor.

° De bijzondere dubbele vollemaan is echter niet blauw. De maan kan wel een blauwig schijnsel hebben, bijvoorbeeld na een vulkaanuitbarsting of bosbranden, als er as in de atmosfeer zit die het rode licht van de zon verstrooit.

  • 27 februari  – 09:17 uur
  • 28 maart   –     20:48 uur
What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Napoleon ontsnapt uit Elba

Op 26 februari 1815 ontsnapte Napoleon uit Elba, het kleine eiland voor de Italiaanse kust. Daarheen was hij in 1814 verbannen. De keizer keerde terug naar Frankrijk en begon meteen aan een regeerperiode van 100 dagen. Die eindigde, zoals u wellicht nog weet, bij ons in Waterloo.

° In 1812 had Napoleon, op Rusland en het opstandige Spanje na, heel Europa stevig in handen. De tocht naar Moskou liep echter uit op een enorme ramp en in 1813 verloor Napoleon de volkerenslag bij Leipzig, wat het einde van het Franse Keizerrijk inluidde.

° In 1814 werd Napoleon verbannen naar het eiland Elba, waar hij de rest van zijn dagen mocht slijten als mini-keizer. Napoleon wist echter op 26 februari te ontsnappen, terwijl zijn tegenstanders in Wenen congresseerden over de toekomst van Europa.

° Met Napoleon ontsnapten ook zo’n 1000 getrouwen het eiland. Dat kon omdat de Franse en Engelse schepen die dag niet patrouilleerden.

° Napoleon landde op de Côte d’Azur. De Franse koning Lodewijk XVIII gaf meteen het bevel om de ontsnapte keizer te arresteren, maar de Franse troepen liepen massaal naar hem over.  Niet de koning maar Napoleon was hún geliefde keizer.

° De route die Napoleon door Frankrijk aflegde is de geschiedenis ingegaan als de Route Napoléon en is nog steeds zeer populair bij toeristen.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Keizer koning Karel V

*** Karel (met de typische Habsburgkin) werd op 24 februari 1500 geboren in het Prinsenhof in Gent. Karel was de oudste zoon van Filips de Schone en Johanna van Castilië, beter bekend als Johanna de Waanzinnige.

* Karel werd in Mechelen opgeleid aan het hof van Margaretha van Oostenrijk, zijn tante die zijn erfenis als regentes behartigde. In 1515 werd Karel meerderjarig verklaard en werd hij koning van Spanje. (* in Veerle werd toen de toren van de kerk ingehuldigd)

* Keizer Maximiliaan I, de grootvader van Karel die met de jong overleden Maria van Bourgondië was gehuwd, had zijn kleinzoon al voor zijn dood naar voren geschoven als opvolger in het Heilige Roomse Rijk. Maximiliaan betaalde hoge bedragen aan enkele Duitse  keurvorsten om ze gunstig te stemmen.

* Maximiliaan overleed op 12 januari 1519. Karel trok met een leger naar Frankfurt, waar de nieuwe Duitse koning gekozen zou worden. Karel werd op 28 juni 1519 in Frankfurt gekozen als opvolger van Maximiliaan.

* De kroning tot koning vond op 23 oktober 1520 plaats in de Dom van Aken. En op 24 februari 1530 werd in de Sint-Petroniusbasiliek in Bologna Karel tot keizer van Heilige Roomse Rijk gekroond door paus Clemens VII.

** Karel werd de laatste keizer van het Heilige Roomse Rijk die door een paus gekroond werd.

* Karel V was een vrome katholiek die het protestantisme als een bedreiging voor de wereldlijke orde zag. Ketterij was staatsgevaarlijk en werd vanaf 1522 in de Nederlanden met alle middelen bestreden.

  • Maarten Luther

* In Duitsland had Karel V minder macht en minder mogelijkheden om zijn beleid door te drukken. Maarten Luther kreeg een vrijgeleide om in april 1521 te verschijnen op de Rijksdag van Worms. Luther verklaarde daar dat hij zijn stellingen niet wilde herzien.

* Luther werd op 26 mei 1521 met het Edict van Worms in de Rijksban gedaan. Keurvorst Frederik III van Saksen verleende hem evenwel ‘onderdak ‘op ‘de Wartburg’ in Eisenach.

* Karel probeerde negen jaar later tijdens de Rijksdag van Augsburg van 1530 nogmaals de christelijke eenheid in de Duitse gebieden te redden, maar zijn voorstel werd door de vergadering verworpen. Karel zou nog twintig jaar blijven strijden tegen de reformatie in Duitsland. Tevergeefs echter. Zijn gezag was daar definitief over and out.

* Keizer Karel V voltooide wel de Nederlandse eenheid in 1549 met de Pragmatische Sanctie. Hierin bepaalde hij dat de Zeventien Provinciën als één en ondeelbaar geheel overgeërfd zouden worden.

* Door de religieuze strijd van Karel in Duitsland zou zijn zoon Filips hem niet opvolgen als keizer van het Heilige Roomse Rijk.

* Op de rijksdag van Augsburg van 1555 sloten de Duitse vorsten de Godsdienstvrede van Augsburg. Hierin werd vastgesteld dat de Duitse vorsten voortaan vrij waren om de religie van hun keuze op te leggen aan hun onderdanen.

* Karel zag de Godsdienstvrede van Augsburg terecht als een persoonlijke nederlaag. Hij besloot af te treden ten gunste van zijn zoon.

* Karel nam op 25 oktober 1555 afscheid in Brussel. Zoon Filips volgde hem op als heer van de Nederlanden en koning van Spanje.

  • Laatste jaren

* Karel V vertrok uit Brussel. In Spanje vestigde hij zich in Jarandilla de la Vera. Hij liet een villa bouwen naast het klooster Cuacos de Yuste aan de voet van de Sierra de Gredos in Extremadura. Daar bracht hij zijn laatste jaren door.

* Karel V overleed op 21 september 1558. Twee dagen later werd zijn stoffelijk overschot bijgezet in een crypte onder het altaar van de kloosterkerk in Yuste.

** Acht jaar later, in 1566, brak in de Nederlanden de Beeldenstorm uit.

* De stoffelijke resten van keizer-koning Karel werden in 1573 door zoon Filips overgebracht naar het abdijcomplex Escorial bij de stad San Lorenzo de El Escorial, ongeveer 45 km ten noordwesten van Madrid. Karel ligt er omringd door zijn nazaten. (mmv Historiek)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

VERDER LANGS DE GROTE NEET

We eindigden gisteren bij de brug naar de Kaaibeekhoeve. Vandaag komen we nog twee bruggen tegen alvorens we aan de brug van Herselt ‘naast’ de gesloten poort van het Merodedomein staan.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

 ‘voor eeuwig’ aan de VS

Al honderdzeventien jaar bevindt zich in het zuiden van het eiland Cuba de Amerikaanse marinebasis Guantánamo Bay. Het is de oudste overzeese marinebasis van de VS en de enige in een land waar de VS geen diplomatieke relaties mee heeft.

* Op 23 februari 1903 wordt de basis door Tomás Estrada Palma, de eerste president van Cuba, “voor de eeuwigheid” aan de Verenigde Staten verhuurd.

* De basis is al in 1902 gevestigd, kort na de  Spaans-Amerikaanse Oorlog, waarbij Amerika de Spanjaarden op Cuba verslaan. Dankzij het zogenaamde Teller-amendement dat toegevoegd is aan de oorlogsverklaring aan Spanje, kan Cuba na de oorlog door de Amerikanen niet als kolonie worden opgeëist.

* Tijdens de vredesonderhandelingen in Parijs krijgt Amerika echter wel het recht in het zuidelijk deel van de Baai van Guantánamo, een inham van de Caribische Zee in Cuba, een marinebasis in te richten.

* Afgesproken wordt dat Amerika het gebied zal pachten van Cuba dat enige tijd na de oorlog van 1898 onafhankelijk wordt. Ook wordt vastgelegd dat het pachtcontract alleen verbroken kan worden als beide landen daar toestemming voor geven.

*** Lees hier meer over de geschiedenis van Guantánamo Bay.    (met dank aan Historiek)

            Nog op 23 februari:

  • 1893 – In Duitsland wordt octrooi verleend op de revolutionaire dieselmotor van Rudolf Diesel.
  • 1905 – Paul Harris sticht in Chicago de Rotary Club.
  • 1917 – Begin van de Russische Revolutie
What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

JEANNE D’ARC de franse chouchou

Joan_of_Arc_miniature_graded° Jeanne d’Arc is onlosmakelijk verbonden met de Franse geschiedenis. Haar leven vertelt het heroïsche verhaal van een Frans boerenmeisje dat op opmerkelijke wijze een belangrijke rol speelt in de middeleeuwse strijd tussen Frankrijk en Engeland.

° Jeanne d’Arc werd rond 1412 geboren toen Engeland en Frankrijk al een hele tijd bezig waren aan hun Honderdjarige Oorlog. De Engelsen bezetten, met behulp van de Bourgondiërs, hun bondgenoten, een groot deel van Noord-Frankrijk.

° Volgens de overlevering hoorde Jeanne d’Arc vanaf haar tiende stemmen. Jeanne krijgt te horen dat het land bevrijd moet worden van de Engelsen.

° Jeanne trekt in 1429 naar Chinon waar Karel VII, de nog niet gekroonde koning van Frankrijk, zich op dat moment bevindt. Ze krijgt de koning zover dat hij besluit troepen te sturen naar de stad Orléans die op dat moment belegerd wordt door de Engelsen.

° De Engelsen weten bij Orléans  niet wat hen overkomt als een in mannenkledij gehulde Jeanne d’Arc hen met haar leger aanvalt. Al snel gaan er verhalen rond over ‘het meisje van zeventien dat de Engelsen bij Orléans versloeg’, en werd zij voor eeuwig ‘De maagd van Orlèans’.

° Jeanne overtuigt koning Karel VII ervan naar Reims te gaan om zich daar tot koning te laten kronen. Reims, op dat moment bezet door de Engelsen, wordt echter zonder veel moeite heroverd en op 17 juli 1429 wordt Karel VII officieel tot koning gekroond. Jeanne zet hem eigenhandig de kroon op.

° Hierna houden de militaire successen op. Karel VII is redelijk tevreden over de behaalde resultaten en is er niet erg op uit om meer land terug te veroveren. De Fransen slagen er echter niet in Parijs te heroveren.

° In 1430 wordt Jeanne d’Arc in Compiègne gevangen genomen door de Bourgondiërs van Filips de Goede. Die verkopen haar voor 10 000  pond aan de Engelsen die haar maar al te graag veroordelen voor ketterij.

° Op die manier hopen de Engelsen het gezag van de Franse koning Karel VII te ondermijnen. Karel is immers met behulp van deze ‘ketter’ op de troon gekomen. En de Franse koning? De laffe Karel VII steekt geen vinger uit om zijn reddende engel te bevrijden.

° Op 21 februari 1431 verschijnt Jeanne d’Arc in Rouen voor de kerkelijke rechtbank, de inquisitie. Het proces is vooral oneerlijk, want politiek gemotiveerd.

° Jeanne d’Arc geeft aanvankelijk niets toe maar… omdat gedreigd wordt met een wrede marteling tekent ze een verklaring waarin ze aangeeft dat ze nooit woorden van god en heiligen heeft gehoord. De Française wordt hierop veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.

° Enige tijd later wordt het proces heropend en wordt Jeanne d’Arc tot ketter verklaard. Op 30 mei 1431 belandt de Franse boerendochter op de brandstapel in Rouen. Na haar overlijden wordt het vuur gedoofd en laat de beul de omstanders het deels verkoolde lichaam van de ‘ketter’ zien. Dit om te bewijzen dat Jeanne d’Arc wel echt een vrouw was. Haar as wordt achteraf in de Seine gegooid.

° Jeannes moeder zorgt er in 1450 voor dat het proces tegen haar dochter herzien wordt. In 1456 wordt het proces uit 1431 bestempeld als ‘van nul en generlei waarde’ en wordt zij samen met haar familie gerehabiliteerd.

Meer nog

*** De tot ketter veroordeelde vrouw werd in 1909 helemaal in ere hersteld. Door Rome nog wel. Paus Pius X verklaart de Française op 16 mei 1909 zalig. Elf jaar later, op 16 mei 1920, doet paus Benedictus XV daar nog een schep bovenop. Jeanne d’Arc wordt zelfs heilig verklaard. De feestdag van Jeanne d’Arc wordt jaarlijks gevierd op 30 mei.

*** Liefst 426 Franse scholen droegen in 2015 haar naam. Voor de meeste Fransen is ze nog steeds een ankerpunt  uit hun geschiedenis.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

DE VISIE VAN VUREN 160

Wat je ten onrechte verbiedt komt ooit als een boemerang op je af.

( les uit het nabije verleden )

* We gaan samen eens even terug in de tijd , naar maart 2019 bv , toch maar twee jaar geleden.

Stel je voor dat iemand je dan zou gezegd hebben : “die regering die er gaat komen , die gaat je verbieden om nog na middernacht buiten te komen ,die gaat je verbieden ook maar een decimeter over de grens te gaan ! Die gaat je verbieden je kinderen en kleinkinderen  nog allemaal  samen te zien …..”

Wij zouden het niet geloven . Wij zouden zeggen “ de pot op met zo een regering “ en “ er zou nogal betoogd worden tegen zo een regering “ of “ voor zo een regering vinden ze zeker geen ministers “ of nog “ het ijzeren gordijn is al lang gevallen . Daar had zoiets misschien gekund , maar hier toch niet.”

Op ongeloof zouden wij gebotst zijn en op de glimlach na een flauwe grap, en toch zitten wij nu in zo een situatie , en zelfs nog met ministers die zich in zo een situatie goed voelen en die roepen : “nog strenger …..en geen genade” zodanig zelfs dat minderjarige kinderen de hele nacht door de politie worden opgesloten ….

Als oudere mens doet het me denken aan het tweede Duitsland dat tot ruim  dertig jaar geleden bestond, de Duitse Democratische Republiek. Het was een staat op communistische leest. Er zullen daar ook wel wat bestuurders het goed gemeend hebben , maar er waren wel een aantal menselijke vrijheden ondermaats vergeleken met die van het Westen in normale toestand.

Je mocht daar ook de grenzen niet over en de straffen voor diegenen die het toch probeerden waren nog veel strenger dan die op dit moment hier , maar ik haal die DDR erbij vooral om het boomerangeffect te laten zien dat zo een verbod vele jaren later kan hebben.

De DDR was een echt land! Een land is geen echt land zonder volkslied en de DDR moest er een nieuw maken want West-Duitsland , de Bondsrepubliek , had alle traditionele liederen al een paar jaren in gebruik genomen.

De Duitse Democratische Republiek zou niet voor niets het land zijn waar Bach en Goethe en Bertold Brecht hadden gewoond en gewerkt als ze geen mooi volkslied zouden tot stand hebben gebracht . En DAT was hun volkslied …. een heel mooie melodie gekoppeld aan een heel mooie moderne tekst ….. “ Auferstanden aus Ruinen und der Zukunft zugewandt…. “ of “uit ruïnes opgestaan met de blik naar de toekomst….”

De ouderen onder ons hebben die melodie vaak gehoord bij elke Olympische spelen tot 1986 omdat de DDR- atleten heel wat gouden medailles behaalden. Hoe ze daarin geslaagd waren was een andere kwestie .

De melodie hebben wij dus vaak gehoord ….. maar de woorden niet . Want nu juist 50 jaar geleden waren die woorden door de regering VERBODEN!

En waarom was het sinds 1971 verboden de tekst nog te zingen? Dat was omwille van twee woorden!!

Al heel snel in de eerste strofe , de strofe die het meest gezongen wordt , werd Duitsland genoemd : Deutschland , einig Vaterland … !!

De regering van de DDR , of zeker diegenen die er het voor het zeggen hadden , dachten dat die woorden , einig Vaterland , wel eens bij hun burgers het verlangen zouden kunnen voeden om ooit weer met het andere Duitsland te worden verenigd…..

Die woorden moesten dus vergeten worden … uitgebannen uit de geesten van de mensen … die woorden waren van dan af VERBODEN!

De jaren 70 gingen voorbij en de jaren 80 bijna … Maar in de periode na 1985 toen de opstand in de DDR begon te smeulen was er maar EEN slogan die overal verscheen op pamfletten , op spandoeken en door velen gescandeerd …in Leipzig ….in Dresden…..en weten jullie welke woorden daar steeds herhaald werden ?

Juist ! Die woorden die al bijna 20 jaar verboden waren !

Het was “ Deutschland , einig Vaterland “ dat de DDR op de knieën kreeg en de muur in Berlijn neerhaalde en het hele ijzeren gordijn.

Dat is nu mijn troost en betrouwen wanneer ik om middernacht nog eens even buiten wil … of eens naar Maastricht wil gaan wandelen … die verbodsboemerang … die  in de DDR in het gezicht van de regering uiteenspatte.

Ik weet wel dat de situatie anders is en dat verweer nu noodzakelijk is , maar de situatie willen redden door steeds meer en meer verboden aan de inwoners op te leggen en ZELF als regering naar de sterren staan te kijken met een treurig gezicht omdat er veel te weinig vaccins zijn , en verder maar af te wachten… Dat blijft noch houdbaar noch aanvaardbaar.

In de tijd van de minister die ons oplegde in ons kot te blijven waren er ook zaken tekort… mondmaskers met name …. maar toen spande de regering zich duidelijk in om daar ZELF OOK  iets aan te doen….en die spirit is er duidelijk uit.

Louis Vuren

What do you want to do ?

New mail

KONING ALBERT I VALT VAN DE ROTS

165s_1claeVandaag 17 februari is niet alleen Gene Pitney (zanger) jarig, maar ook onze oudste dochter Elly. Tot zo ver het goede nieuws. Minder goed verging het die dag de Belgische koning Albert I. Lees maar …

° Albert I was 58 in 1934 en een ervaren en enthousiaste alpinist. Zaterdag 17 februari ging hij klimmen op de rotsen langs de Maas in Marche-les-Dames, nog steeds  oefenterrein van de paracommando’s in rood en groen. Om vijf uur in de namiddag zou hij terug aan zijn auto zijn.

° Rond zeven was het donker en was er nog geen spoor te bekennen van de koning. Pas om twee uur ’s nachts werd een lijk gevonden. Zijn lijk, zo bleek. De schedel was helemaal verbrijzeld. Onmiddellijk kwamen een paar pertinente vragen naar boven.

° Waarom ging de koning alleen klimmen? Alpinisten beoefenen hun sport steeds met zijn tweeën. Hoe kwam het dat mensen uit de streek al urenlang naar de koning zochten en kapitein Jacques de Dixmude het lijk zelfs meteen wist te vinden na zijn aankomst aan de voet van de rots.

° De bril van Albert I , een speciaal model , werd onbeschadigd gevonden. Geen spoor van bloed of geweld, alsof hij daar was neergelegd. En … waarom werd het lichaam van de koning , in strijd met de regels , nog voor het parket ter plaatse kwam naar Laken teruggebracht? En … waarom werd er geen lijkschouwing verricht, iets wat in zulke omstandigheden altijd gedaan wordt? En … hoe kwam het dat de koning slechts één enkele, maar dodelijke hoofdwonde had, en voor de rest geen schrammetje?

° Het paleis beschouwde en beschouwt nog steeds het overlijden van haar voorvader als een ongeluk en gelooft niet in de complottheorieën die meteen naar voor werden gebracht. Verder onderzoek is dus uitgesloten. Het mysterie blijft.

* Maar belangrijker voor ons is dus dat onze oudste dochter Elly vandaag xx jong werd . En dat mogen wij samen niet vieren. Klote corona!

What do you want to do ?

New mail

Skrei,  de Noorse liefdesvis

Elk jaar verlaten honderdduizenden jonge kabeljauwen hun verblijfplaats in het noordoosten van de Barentszee aan de poolcirkel. Hun bestemming zijn de warme wateren in het noordelijke deel van de Noorse kust, van Finnmark tot Stad, maar vooral rond de Lofoten, een eilandengroep voor de kust van Noord-Noorwegen.

° Warm is relatief. De watertemperatuur is door de Golfstroom aan de Noorse kust maar 4 tot 5 graden hoger, maar dat is comfortabel genoeg om er te gaan paaien: paren en kuit schieten.

° Tijdens het paren zwemmen de vrouwtjes en de mannetjes buik tegen buik. Daarom wordt skrei wel eens de liefdesvis genoemd. Omdat hij rond Valentijn (14 feb) wordt aangeboden is die naam gedroomd voor elke handelaar die een graantje van de Valentijnmanie wil meepikken.

° Vruchtbaar is de skrei alleszins. Een volwassen vrouwtje kan tot drie miljoen eitjes dragen. Als ze bevrucht zijn, schiet ze deze in het water. De eitjes stromen dan met de Golfstroom langs de kust terug naar het noorden. De larfjes die uit de eitjes komen, vreten zich vol met plankton, ontwikkelen zich in drie tot vier weken tot een visje en zwemmen verder naar de Barentszee.

° Na vijf tot zeven jaar zijn ze volwassen en keren ze elk jaar tussen januari en april terug naar de paaiplaatsen, waar ze het leven hebben gezien. Aan die jaarlijkse tocht danken ze hun naam: skrei is de afkorting van skreid, zwerver. Als de skrei in de Lofoten aankomt, heeft hij zo’n 800 tot 1000 kilometer achter de vinnen.

° Tijdens de trek eet hij minder en verandert ook zijn voedingspatroon. Hij verorbert dan vooral garnalen en lodde (kleine visjes uit de zalmfamilie). De krachtmeting tijdens de trek en het andere voedsel veranderen de vleesstructuur van de skrei: het vlees wordt steviger en witter dan dat van de gewone kabeljauw.

° De migratie van de skrei vormt de basis voor de belangrijkste seizoenvisserij in Noorwegen en dat is al eeuwen zo. In de oude Egils sage werd voor het eerst gesproken over de skreivisserij op de Lofoten. Het verhaal gaat over Torolv Kveldulvesson, die zijn mannen er in het jaar 875 op uitstuurde om op skrei te gaan vissen.

° Die skrei werd verwerkt tot stokvis en naar Engeland vervoerd. De skreivangst moet echter al veel ouder zijn. In een grot op Flakstadoy, een van de Lofoteneilanden, dat al bewoond was in het Stenen Tijdperk, vond een groep archeologen een massa botfragmenten van skrei terug.

OPGEWACHT IN KRAAMKLINIEK

Om skrei te vangen, gaan de vissers niet de zee op: ze wachten tot hij in hun vangstgebied is aangekomen. Vlakbij de kraamkliniek wordt hij opgewacht en gevangen.

° Het is vreemd: overal ter wereld wordt gevreesd voor het uitsterven van de kabeljauw en in Noorwegen wordt hij zonder omhaal gevangen. En dan nog uitgerekend op het moment dat hij met zijn nageslacht bezig is.

° De Noren zijn zeer gevoelig voor die internatonale kritiek. Ze hebben immers zelf de gevolgen van de overbevissing ondervonden. Op het einde van de negentiende eeuw visten meer dan 32.000 vissers op skrei. In het recordjaar 1947 werd 146.000 ton skrei aan land gebracht, in 1988 was dat nog maar 12.000 ton.

° De Noren wilden vooral niet meemaken wat de Canadezen overkwam. De kabeljauw voor Newfoundland, aan de Canadese kust, behoorde honderden jaren lang tot de rijkste voorraden ter wereld.

° Tot moderne hoogzeetrawlers de zee in recordtijd leegvisten. Het kabeljauwbestand is er nog steeds niet hersteld. Daarom besloten de Noren tot drastische maatregelen. Ze beperkten de vangstquota en laten de vangst op skrei alleen toe voor vissers met een vergunning. Van die vergunningen is 70 % aan kleinschalige visserij uitgereikt en 30 % aan de grootschalige visserij. Aan elke vergunning is een quotum gekoppeld.

° Patrouilleboten van de Lofoten Visserijcontrole Autoriteiten kijken er in alle havens op toe dat geen enkele vissersboot voor 6 uur ‘s ochtends vertrekt en dat de boten voor 18 uur ‘s avonds weer binnen zijn. Na 18 uur is vissen verboden.

° Van de 32.000 skreivissers zijn er honderd jaar later nog zo’n 2.500 over. Zowat driekwart van hen komt van de Lofoten, de rest uit andere delen van Noorwegen. Hun vangstgebieden zijn verdeeld op basis van de vangstmethode.

° In bepaalde delen mag immers alleen met lijnen worden gevist, in andere delen alleen met netten. Het lijnvissen is een van de oudste methoden. Aan lange vislijnen wordt om de drie meter een haakje gehangen. Elke vislijn heeft zo’n 250 haken waaraan aas wordt bevestigd. Die lijnen worden uitgehangen en voor de vangst weer opgehaald. Het lijnvissen heeft als voordeel dat de vis niet beschadigd wordt.

° De beperkende maatregelen van de Noorse overheid hebben succes. Recordvangsten zijn het niet meer, maar toch werd vorig jaar nog altijd 37.000 ton skrei gevangen. Niet al deze vis komt vers op de markt als skrei, de grootste partij wordt verwerkt tot stokvis of klipvis.

° Om er stokvis ( Torrfisk) van te maken wordt de vis in de openlucht aan rekken opgehangen. Na enkele maanden heeft hij tot 40 % van zijn vocht verloren. De beste kwaliteit is bestemd voor Italië. Klipvis ( Klippfisk) is gezouten skrei die wordt geperst en vervolgens gedroogd. De vis verliest op deze manier 60 % van zijn vocht en is dan beenhard.

° Klipvis gaat vooral naar Portugal en Brazilië, waar hij als bacalhau wordt verkocht. Zo’n 10 % van de vangst wordt vers aangeboden. Verse skrei is ook bij ons te vinden in de vishandel en herkenbaar aan een kwaliteitslabel, een plaatje dat is aangebracht op de eerste vin van de vis.

Dat label kan alleen worden aangebracht door leveranciers die geregistreerd zijn bij de Norwegian Seafood Export Council.

° Het label moet garanderen dat de vis op de dag van de vangst zelf verpakt is, dat de viszone, de naam van de visboot en het tijdstip van aankomst en verwerking opspoorbaar zijn en dat hij in een optimale verpakking en gekoeld is aangeleverd.

° Tijdens het vissen wordt elke vangst meteen verwerkt. De nog levende vis moet meteen gekeeld worden. Op die manier wordt alle bloed uit het lichaam gepompt, want stokvis en klipvis mogen geen enkel spatje bloed meer bevatten. Dat zou het droogproces verstoren.

Niets gaat verloren

De skrei is een soort varken van de zee, alle onderdelen van de vis worden gebruikt.

° De ingewanden worden verwijderd en zijn bestemd voor verwerking tot meststof. De viseieren worden verwerkt tot een pasta en van de lever wordt een soort levertraan gemaakt.

° Tijdens het vangstseizoen van de skrei zakken de schoolkinderen na de lesuren af naar de visfabrieken voor een goed betaald baantje. Zij snijden de tongetjes uit de skreikoppen. Die tongetjes worden meestal gefrituurd gegeten en zijn met hun krokante korstje en zachte interieur een delicatesse. De koppen worden gedroogd en naar de Afrikaanse westkust verscheept waar ze erg geliefd zijn.  (gelezen in dS uit … 2007)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 2 3 24