Franz Schubert (1797-1828)

De Oostenrijkse componist  Franz Schubert (1797-1828) , volgens zijn soortgenoten ‘de meest poëtische componist ooit’, is een icoon van de klassieke muziek uit de vroege negentiende eeuw, de tijd ook van de vroege Romantiek.

* Vandaag 19 november 2021 is hij al 193 jaar dood. Maar leeft hij verder in de muziek die hij naliet.

* In de muziek van Franz Schubert – die dus amper 31 jaar  oud werd – stonden melodie en harmonie centraal, twee belangrijke kenmerken van de muziek uit de tijd van de Romantiek.

** Ken je ‘de forellen’? Dan zit je goed voor de rest.

* Schubert verwierf eeuwige roem met  600 Lieder met kamercomposities (strijkkwartetten met vier snareninstrumenten) en meerdere tijdloze pianowerken. In totaal 638 stuks prachtige muziek.

* De muziek van Franz Schubert had invloed  op het werk van Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Franz Liszt en Johannes Brahms.

* Franz Schubert werd geboren op 31 januari 1797 in een wijk aan de rand van Wenen als de zoon van een leraar, die maar liefst 19 kinderen verwekte in twee huwelijken.

° Het gezin Schubert had het niet breed. Muziek was een uitkomst voor Franz.

* Vanaf zijn achtste kreeg hij vioolles.. Al snel overtrof hij zijn leraar. Ook leerde Franz piano en orgel spelen.  Haydn, Mozart en Beethoven waren zijn favoriete componisten

* Als Sängerknabe mocht hij meezingen in de Weense hofkapel. Hier leerde Schubert hoe harmonieuze melodieën in elkaar steken.

° Om te ontsnappen aan militaire dienst werd Schubert hulponderwijzer bij zijn vader.

* Op 19 oktober 1814 schreef Schubert ‘Gretchen am Spinnrade’, zijn allereerste compositie. Daarna ging het snel.

* In 1815, zijn beste jaar, componeerde Schubert maar liefst 4 opera’s, 2 symfonieën, 144 Lieder, 2 missen, een strijkkwartet en twee sonates.

* Intussen vulde hij zijn dagen door in ochtend en vroege middag (veel) muziek te schrijven. Daarna trok hij met zijn vrienden naar de kroeg. Een echte bohemien.

* In het café discussieerde hij met vrienden over politiek, muziek en cultuur en ontstonden er ook diverse muzikale werken. Ook was hij niet ongevoelig voor vrouwelijk schoon. Heerlijk toch?… Neen, zo bleek.

* Door zijn buitenissig gedrag was zijn leven verre van zorgeloos. Hij had nauwelijks inkomsten, moest regelmatig bij bekenden intrekken en zeer zuinig met geld omgaan.

* Vanaf 1820 ging het helemaal bergaf met Schubert. Hij verkocht een deel van zijn muziek in 1821 aan archi-slechte voorwaarden en kwam financieel krap te zitten. Regelmatig moest hij bij bekenden om geld bedelen.

* Op de koop toe werd Franz Schubert levensbedreigend ziek. Een behandeling van syfilis bestond nog niet. Maar in het ziekenhuis ging hij door met muziek schrijven.

* Op 26 maart 1828 organiseerde Schubert nog een megagroot (?!) concert, waarmee hij een pak geld binnenhaalde. Meteen kocht hij een nieuwe piano en betaalde hij zijn schulden af.

* In november 1828 kreeg Schubert er ook nog tyfus bovenop. Na een zware doodstrijd overleed hij op 19 november 1828, vandaag 193 jaar geleden.

* Schubert werd in een voorstad van Wenen begraven, in de buurt van  Ludwig van Beethoven. Gelukkig voor ons heeft hij prachtige muziek nagelaten. Klara weet er alles van. Stem nu (voor hem) in de  Klara klassieke top 100 van volgende week.   (prent boven bij P.D. wiki)

Internationale Mannendag

Eerlijkheidshalve … had ik er nog nooit van gehoord, maar daarnet las ik op de scheurkalender dat het vandaag International Men’s Day is. ‘Internationale Mannendag’ , jaarlijks op 19 november. Van echt vieren is vooralsnog geen sprake.

* Het oorspronkelijk kleinschalige initiatief (1999) is uitgegroeid tot een beweging die momenteel in meer dan zeventig landen navolging kent, waaronder ook Nederland en België.

* Internationale Mannendag heeft als doel … thema’s rond man-zijn onder de aandacht te brengen o.a. door het bevorderen van gelijkheid tussen mannen en vrouwen en het erkennen van positieve mannelijke bijdragen aan de samenleving, de gemeenschap, de familie, kinderzorg, huwelijk en het milieu

* November is ook de maand vanMovember’ waarin mannen hun snor laten staan om aandacht te vragen voor prostaatkanker, teelbalkanker en de gezondheid van de man in het algemeen.

* Deze dag is de tegenhanger van Internationale Vrouwendag op 8 maart. ‘t Is maar dat je ‘t weet.

wagenrace met Ben Hur (1959)

 

De Amerikaanse spektakelfilm Ben Hur ging op 18 november 1959 in première in het Loew’s State Theatre in New York.

* De verfilming van de roman van de Amerikaanse schrijver Lew Wallace werd geregisseerd door William Wyler.

* Ben Hur werd een enorm succes. De film won maar liefst elf Oscars.

* Centraal in de film zijn de twee oude vrienden die op een dag lijnrecht tegenover elkaar komen te staan: de Joodse prins Judah Ben-Hur en een Romeinse generaal. Ben-Hur wordt uiteindelijk als slaaf verkocht.

* Men verwacht nooit meer iets van hem te horen, maar Ben-Hur is vastbesloten terug te keren om zijn volk te redden van de Romeinse overheersing.

* Hoogtepunt van de film is voor velen een twintig minuten durende wagenrace in het Romeinse Colosseum.

“Werelddag van de Verdraagzaamheid”

“Internationale Dag van de Verdraagzaamheid” of “Werelddag van de Verdraagzaamheid” of  “Internationale Dag van de Tolerantie” of “Wereld Tolerantiedag” of “International (World) Day Of Tolerance”.

*  Die nog vrij jonge dag ontstond pas in 1996 binnen UNESCO, deel van de Verenigde Naties, naar aanleiding van het Internationale Jaar van de Verdraagzaamheid en staat helemaal in het teken van Mens en Maatschappij

*  We leven in moeilijke tijden. Tijden waarin we elkaar niet altijd even goed waarderen. Best begrijpelijk. We leven in een klein land met (te?)veel inwoners. We hebben inwoners van 200 verschillende nationaliteiten.

*  Dat betekent veel verschillen in cultuur. Verschillen die kunnen leiden tot spanningen die soms hoog kunnen oplopen. Niet alleen bij ons, maar ook wereldwijd.

*  De Verenigde Naties hebben de “Internationale Dag Van De Verdraagzaamheid” opgericht om te zorgen dat we ons die Dag eens even niet nodeloos gaan ergeren aan om het even wie of wat.
‘Make peace, not war!’, om het met een slogan uit de hippe jaren 1960 te zeggen.

*  16 (en 17) november is ook “Dag van de Natuur”. Wees sportief, trek een warm jasje en handschoenen aan en ga een frisse neus halen in de mooie herfstnatuur van Laakdal en randgemeenten, paradijsjes voor wandelaars die velen ons benijden…

de Vietnamoorlog

In Washington protesteerden op 15 november 1969 liefst 250.000 mensen tegen de Vietnamoorlog.

.

.

De Vietnamoorlog (1 november 1955 – 30 april 1975) staat bekend als de eerste echte televisieoorlog. Een poging tot (korte?!) samenvatting.  (vrije gratis foto Amerikaanse herdenkingsmuur)

* Samen met de Koreaanse Oorlog (1950-1953) staat de Vietnamoorlog bekend als een gebeurtenis waarbij het tot een daadwerkelijk militair treffen kwam tussen communistische regimes enerzijds en kapitalistisch-democratische regeringen anderzijds.

* Hoewel het nooit tot een rechtstreeks strijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie kwam, was de Koude Oorlog dus zo ‘koud’ nog niet. Omdat de Vietnamoorlog in de jaren 1960 op grote schaal via de televisie te volgen was, leidde dat in de Verenigde Staten, maar ook in Europa tot grote protesten. De Vietnamoorlog wordt ook wel ‘de eerste televisieoorlog’ genoemd en stof voor ettelijke films.

* De gevolgen van de Vietnamoorlog waren enorm. Ten eerste vielen er ongeveer 2,5 miljoen dodelijke slachtoffers onder burgers, onder wie Noord- en Zuid-Vietnamezen, Cambodjanen en inwoners van Thailand en Laos.

* Het totaalaantal doden van de complete Vietnamoorlog – burgers inclusief militairen – wordt geschat op 3,5 tot 4 miljoen. De Amerikanen verloren tussen de 47.000 en 58.000 soldaten, de Noord- en Zuid-Vietnamezen hadden een geschatte 380.000 tot 900.000 doden te betreuren. De miljoenen gewonden zijn hierbij nog niet eens opgeteld.

* De Vietnamoorlog leidde tot grote politieke instabiliteit in Azië. Zo kwam in Vietnam een communistisch bewind aan de macht, terwijl in Cambodja Pol Pot in de tweede helft van de jaren 1970 een geschatte twee miljoen slachtoffers maakte met zijn Rode Khmer-schrikbewind.

* De Vietnamoorlog was voor de Verenigde Staten zelf een nationaal trauma dat nog lang na bloedde. Duizenden veteranen kampten voor de rest van hun leven met oorlogstrauma’s.

* Een van de weinige positieve effecten waren de studiebeurzen die veteranen kregen aangeboden na terugkeer. Dit hielp met name arme (Afro-)Amerikanen bij hun emancipatie.

(superkorte samenvatting uit diverse bronnen, o.a. Historiek en Wikipedia)

SCHEIDING van NOORD EN ZUID

Onze voorouders konden nog twisten op hoog niveau over hemel en hel. En maakten daar een staatszaak van. Lees maar …

In 1566 , tien jaar na de troonsafstand van Keizer Karel V in 1556, was er ‘de Beeldenstorm’ . In 1585 spijtig gevolgd door ‘de val van Antwerpen’. Wat meteen ook de start werd van de definitieve scheiding tussen Noord (de Republiek) en Zuid (Filips II Spanje) was. Voor de echt definitieve afscheiding was het nog wachten op 1648 en de ‘Vrede van Munster’.

*   Maar eer het zo ver was, had op 13 november 1618 de synode van Dordrecht plaats. Die duurde liefst tot 29 mei 1619 en moest een einde maken aan het conflict tussen remonstranten en contra-remonstranten.

*   Het woord synode komt van het oude Griekse woord voor samenkomst.

*   In 1618 had de Republiek een wapenstilstand met Spanje gesloten, ‘het 12-jarig Bestand’ zou later blijken. Omdat het even rustig was op de slagvelden, kwamen een aantal tegenstellingen binnen de Republiek bloot te liggen. Een van de grote twistpunten was religieus van aard en ging over de voor-bestemdheid van de mens. Had God al van te voren bepaald wie in de hemel kwam en wie niet?

*   De landelijke kerkvergadering die bekend werd onder de naam synode van Dordrecht begon op 13 november 1618 en duurde tot 29 mei 1619. De Synode van Dordrecht veroordeelde het arminianisme.

°  De arminianisten  deelden de mening van hoogleraar Arminius  die zei dat God ‘niet bij de geboorte’ bepaalde of een schepsel naar de hemel of hel zou gaan.

°  De contra-remonstanten  volgden de andere godgeleerde Gomarus . Die zag geloof als een gevolg van goddelijke genade en niet als een menselijke verdienste.

Uiteindelijk werd het arminianisme veroordeeld.

*  In Dordrecht werd ook besloten om de hele bijbel uit het Hebreeuws en het Grieks (de oorspronkelijke talen van de Bijbel) in het Nederlands te vertalen. De Nederlandse vertaling, die pas in 1637 klaar was, leverde een belangrijke bijdrage aan de eenheid en het karakter van de Nederlandse taal.

*  De Bijbel kreeg de naam Statenvertaling omdat de Staten-Generaal de vertaling bekostigde en autoriseerde.  

DEN DIKKE VAN RIKSKE

° Als 6-jarige moest ik , in gezelschap van mijn oudste zus, dit gruwelijk gebeuren van op de keukentafel meemaken. Van verdoofd slachten was nog lang geen sprake. Eerst kreeg het arme beest een paar mokerslagen met een voorhamer op zijn kop. Maar toen den dikke van Rikske , onze huisslachter, zijn mes in het vreselijk jankende varken stak, ging mijn licht uit en seconden later lag ik tussen zetel en tafelpoot helemaal van mijne klot (zoals dat toen heette) op de koude vloer. Vrijwel iedereen kwam me later een beetje uitlachen voor die slapte.

° Later op de dag hing het opengesperde beest op een ladder in de keuken. Uitzweten, werd me verteld. Maar dat zweten begreep ik niet. Telkens ik er voorbij moest, naar de stal toe, bekroop me een soort medelijden met het nu dode varken dat ik haast dagelijks hielp voeren. Zulk einde had ik het knorbeest niet durven toewensen.

° Bij valavond moest ik nog vlug om extra darmen naar het slachthuis bij den Huf. In het café deed ik mijn bestelling terwijl Jef van Trees en zonen een pint dronken na een dag van zware arbeid in het slachthuis. Ik wou me daar verder niets bij voorstellen. Bloed,kak en co waren niet echt mijn ding.

° Thuis stond alles klaar om een berg pensen te maken. ik mocht af en toe ook de pensenmolen draaien. Van dan af kon ik de vreselijkste toestanden van vanmorgen al een beetje van me afzetten. Een winter lang aten we dagelijks een stuk van ons varken. Ik trachtte me wijs te maken dat hij zodoende nog een stuk van de familie bleef. Vervlogen tijden.

7  ter dood veroordeeld

Op 12 november 1948 komt er een eind aan het Proces van Tokio. Het strafproces is na de Tweede Wereldoorlog ingesteld om Japanse oorlogsmisdadigers te berechten.

* Na de capitulatie van Japan wilden de geallieerden dat de Japanse oorlogsmisdadigers zich voor een rechtbank verantwoorden.

* Op 3 mei 1946 gaat daarom het Proces van Tokio van start. Het proces wordt geleid door het International Military Tribunal for the Far East en is de geschiedenisboeken ingegaan als een erg lang proces. Het proces loopt tot 12 november 1948 en duurt daarmee ruim tweeënhalf jaar.

Hideki Tojo

* In Tokio staan in totaal 28 mannen terecht. Op 12 november 1948 worden 7  ter dood veroordeeld, waaronder de oud-premiers Hideki Tojo en Koki Hirota.

* De Japanse keizer Hirohito en de andere leden van de keizerlijke familie worden niet vervolgd. De Amerikaanse generaal Douglas MacArthur wil dat niet. Volgens hem is het beter dat Hirohito aanblijft als keizer.  (met dank aan Historiek)

Kristallnacht

De Kristallnacht (ook wel Nacht van het gebroken glas) was een door de nazi’s georganiseerde actie (pogrom) gericht tegen het Joodse deel van de Duitse bevolking.
.
De Kristallnacht vond plaats in de nacht van 9 op 10 november 1938.
.
 In heel Duitsland werden Joden en hun bezittingen aangevallen. Er werden 1400 synagogen in brand gestoken en gesloopt.  7500 winkels en bedrijven van Joden werden vernield. Ook Joodse huizen, scholen, begraafplaatsen en ziekenhuizen moesten het ontgelden.
.
 Het werd de brandweer verboden om de branden te blussen. Volgens eerste verslagen werden tijdens de Kristallnacht 96 Joden op straat vermoord. Ook in Oostenrijk en Sudetenland werden Joden aangevallen en hun bezittingen vernield.
.
 Meer recente onderzoeken stellen het aantal echter op meer dan 400 Joden die tussen 7 en 13 november vermoord of tot zelfmoord gedreven werden.
.
 Voegt men hierbij het aantal doden in de concentratiekampen waar direct na 10 november ongeveer 30.000 joodse jongere en gezonde mannen werden opgesloten, dan komt men bij een getal van meer dan 1400. Nazipropagandaminister Joseph Goebbels wordt gezien als het brein achter de Kristallnacht.
.
Kop in De Banier van 11 november 1938 (Delpher)
    Kop in De Banier van 11 november 1938 (Delpher)
.

De naam Kristallnacht verwijst naar het vele glaswerk dat tijdens deze aanvallen werd vernield. Van joodse zijde werd later bezwaar gemaakt tegen deze eufemistische benaming, gegeven de ernst van de gebeurtenissen. (uit Wikipedia)

Bürgerbräukeller in München

Op 8 november 1939 explodeert er een bom in de Bürgerbräukeller in München. De man die de bom geplaatst heeft, Georg Elser, hoopt dat Adolf Hitler bij de aanslag om het leven zal komen.

Hitler spreekt in 1939 in de Bürgerbräukeller. Hij verlaat het gebouw eerder dan gepland. De door Georg Elser in het pand geplaatste bom ontploft wel, maar Hitler is dan al vertrokken.

* Elser verzette zich tegen het nationaalsocialisme en probeerde Hitler in 1939 uit de weg te ruimen. Hij wist dat Hitler in november dat jaar een toespraak zou houden in de Bürgerbräukeller in München om daar de mislukte staatsgreep van 1923 te herdenken.

* Elser verzamelde explosieven, wist een bom samen te stellen en verborg die met een tijdsontsteker in de Bürgerbräukeller.

* De aanslag mislukte door stom toeval. Hitler en zijn staf vertrokken eerder uit de Bürgerbräukeller dan verwacht, omdat er vanwege slecht weer niet per vliegtuig maar met de trein naar Berlijn teruggereisd werd. Bij de aanslag kwamen acht mensen om het leven en raakten 63 mensen gewond. Hitler was echter ongedeerd.

* Elser werd kort na de aanslag gearresteerd, gemarteld en naar een concentratiekamp gedeporteerd. Kort voor het eind van de Tweede Wereldoorlog 9 april 1945, werd hij in Dachau op bevel van Hitler geëxecuteerd.  (met dank aan Historiek)

1 2 3 4 28