Gavrilo Princip start W.O. 1

De Bosniër Gavrilo Princip werd door de moord op aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk in een klap bekend. En meer dan 100 jaar later nog…  niet vergeten. De moord zou het startschot worden van de Eerste Wereldoorlog .

* Gavrilo Princip vertrekt  in 1912 naar Belgrado om te studeren. Hij sluit zich ook aan bij ‘De Zwarte Hand’, een geheime Bosnisch Servische socialistische beweging die streeft voor de aansluiting van Bosnië en Herzegovina bij Servië.

* Bij het Servische leger wordt Princip echter geweigerd wegens te klein en te zwak.

* In maart 1914 raakt bekend dat aartshertog Franz Ferdinand eind juni een bezoek gaat brengen aan Bosnië. Princip beraamt met enkele leden van ‘De Zwarte Hand’ een aanslag. Van de leiding krijgen de aanslagplegers enkele handwapens, zes bommen en cyanidecapsules waarmee ze zich, als ze gepakt worden, kunnen zelfmoorden.

* De leiding van de bende zou de aanslag op het laatste moment hebben willen afblazen, maar dat bericht bereikt Princip en zijn drie vrienden niet op tijd.

* Ze staan opgesteld langs de route waar Franz Ferdinand voorbij komt. Een van hen gooit een bom naar de auto. De bom stuitert op de dichtgevouwen linnen kap van de wagen en rolt onder de auto die achter die van Franz Ferdinand rijdt.

* De bom gaat af en verwondt drie officieren. De bommengooier wordt door de politie ingerekend en verdwijnt in de nevelen van de tijd.

* De cyanidecapsule die Princip haastig inslikt, blijkt echter niet te werken. Ontmoedigd geven de overige vrienden van Princip het op. Princip zelf blijft in de stad rondhangen.

* Franz Ferdinand van zijn kant wil zijn programma aanvankelijk gewoon verderzetten, bedenkt zich en geeft aan dat hij eerst de drie gewonde officieren in het ziekenhuis wil bezoeken.

* De route naar het ziekenhuis loopt deels langs de route die Ferdinand op de heenweg heeft gereden. Halverwege de rit geeft de chef van de veiligheidsdienst aan dat er een andere route moet worden genomen.

* De auto waarin de aartshertog zit, houdt even halt, precies op de plek waar Princip staat te wachten … Hoe naïef kan het noodlot zijn ?

* De Bosniër bedenkt zich niet, springt op de auto en schiet twee keer. Hij doodt niet alleen Franz Ferdinand maar ook zijn vrouw. Princip slikt snel de cyanidecapsule maar … wegens te oud werkt het gif ook nu weer niet.

 

  • foto ‘Arrestatie van Gavrilo Princip kort na de aanslag op Franz Ferdinand’

* Princip wordt overmeesterd en veroordeeld tot twintig jaar dwangarbeid. Gavrilo Princip sterft reeds enkele jaren later, op 28 april 1918. In de gevangenis liep hij een tuberculosebesmetting op.

Na de aanslag blijft het enkele weken stil. Wenen overlegt in die periode met Duitsland. Op 23 juli 1914 stelt Oostenrijk een ultimatum aan Servië.

* De Serviërs moeten de verantwoordelijkheid van de aanslag op zich nemen en Oostenrijkse politieagenten op haar grondgebied toelaten om de moordzaak tot op de bodem uit te pluizen.

* Servië accepteert de eisen, maar staat op zijn beurt geen politieagenten toe op hun territorium. Oostenrijk verbreekt 2 dagen later, op 25 juli de diplomatieke betrekkingen met het land. Een sneeuwbaleffect volgt , er heerst overal beroering en … de Eerste Wereldoorlog wordt een feit.

** Princip blijkt letterlijk en figuurlijk het startschot voor de Eerste Wereldoorlog te hebben gegeven. Erger kan je niet herinnerd worden.