BEVESTIGD WAT WE AL WISTEN

moon lu 2In de jaren zestig van vorige eeuw waren computers nog enorme bakbeesten. Nasa had een miniatuurversie ervan nodig om in de ruimtecapsule te passen  Maar wat hebben de Apollomissies, afgezien dan van het politieke prestige dat met het winnen van de maanrace gepaard ging, de mensheid nog meer opgeleverd dan fraaie plaatjes?

Voor Bernard Foing, Fransman en maandeskundige bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, staan de 382 kilogram maan­stenen, maanstof en bodemstalen die de Apollo-astronauten tussen 1969 en 1972 mee naar de aarde hebben gebracht, bovenaan op het lijstje van belangrijkste Apollo­verwezenlijkingen.

Schampwond

‘Analyse daarvan heeft bevestigd wat we al dachten over de oorsprong van de maan: dat zij uit brokstukken van de aarde is ontstaan.’Voor de kennis over de maan waren de Apollomissies niet onmisbaar. Ze hebben vooral gevolgen had voor de kennis van aardse zaken

De minerale isotopensamenstelling van de maangesteenten bleek inderdaad nagenoeg gelijk te zijn aan die van aardgesteenten, helemaal in lijn met de theorie dat de maan zou zijn ontstaan nadat de jonge aarde kort na haar ‘geboorte’ een andere jonge planeet had geschampt. Bij die aanvaring zou een flink deel van de aardmantel de ruimte in zijn geketst, waarna de brokstukken door de zwaartekracht opnieuw zouden zijn samengeklonterd, met als resultaat: de maan.

Ook een andere vraag – hoe oud de maan is – werd dankzij de Apollomissies beantwoord. De vulkanische gesteenten die Neil Armstrong en zijn opvolgers op de maanbodem collecteerden, bleken na laboratoriumonderzoek tussen 3,6 en 3,9 miljard jaar geleden te zijn gestold. Daarmee zijn ze bijna even oud als de aarde en het zonnestelsel, die 4,5 miljard jaar geleden zijn ontstaan.

Maanwater

Zonder de peperdure Apollomissies (inflatie verrekend kostte het Apolloproject de Amerikaanse belastingbetaler 180 miljard euro) zouden wij ook zonder bemande maanreizen aan die kennis zijn gekomen.

Onbemande Russische Lunamissies brachten tussen 1970 en 1976 immers tot drie keer toe bodemmonsters en gesteenten van de maan naar de aarde mee, zij het dat hun oogst van 300 gram een tikje bleek afstak bij de 382 kilogram die de Amerikanen manueel opschepten.

Ook andere wetenswaardig­heden over de maan, bijvoorbeeld dat er aan de polen water is te vinden (weliswaar in de vorm van ijs), hebben we te danken aan onbemande missies, zegt Foing – in dit geval de SMART-1-ruimtesonde van de ESA waarvan Foing de hoofdonderzoeker is.

Ook voor de nummer drie op het lijstje van Foing: de ontdekking van een gigantische inslagkrater op de achterkant van de maan, droegen de bemande maanmissies maar beperkt bij.

Die Aitkenkrater, ‘met zijn 2.500 kilometer diameter en twaalf kilometer diepte de grootste in ons hele zonnestelsel’, werd al voor het eerst goed in beeld gebracht halfweg de jaren 60, door de onbemande Amerikaanse Lunar-missies. Geen van de Apollo’s zou er landen. Een Chinese (onbemande) sonde speelde dat wel klaar, in januari van dit jaar.

7bd595ea-a494-11e9-b8c6-20c941dee4fefoto-De aardopkomst (laatste kwartier) vanop de maan. belga

Ipads en zakrekenmachines

Voor de kennis over de maan is het Apolloproject dus niet onmisbaar geweest. De missies hebben vooral gevolgen gehad voor de kennis van aardse zaken, en dan vooral op technologisch vlak. Vanzelfsprekend allereerst in de luchtvaart- en in de ruimtevaartsector, maar ook voor de ontwikkeling van de micro-elektronica zijn ze bepalend geweest.

De Apollomissies stonden of vielen immers met de te varen koers en voor de navigatie naar de maan en weer terug was een krachtige boordcomputer nodig. De berekeningen die nodig waren om de juiste koers te berekenen en koersveranderingen door te voeren, waren zelfs voor de astronauten, hoewel vrijwel allemaal hoogopgeleide luchtvaartingenieurs, te ingewikkeld om even op de achterkant van een bierviltje te becijferen.

Probleem: bij het begin van de jaren 60 waren computers nog enorme bakbeesten die, inclusief koeling, gemakkelijk een hele kamer vulden. De Nasa, op zoek naar een miniatuurversie van zo’n onding, klopte aan bij het Massachusetts Institute of Technology, de topper onder de technische universiteiten van de VS.

Om een compacte boordcomputer te ontwerpen die de Nasa in een krappe ruimtecapsule zou kunnen proppen, moesten de ingenieurs in Boston een onderdeel perfectioneren dat toen nog in ontwikkeling was: de geïntegreerde schakeling (die zou evolueren tot de computerchip). Het leidde tot een boordcomputer die niet alleen in de krappe commandomodule van de Apollo paste, maar ook technologisch zijn tijd ver vooruit was.

Versnelde geboorte en uitvindingen

Het geld dat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie in de ontluikende micro-elektronica­industrie pompte, leidde zo tot de versnelde geboorte van computerbedrijven als Intel en tot de uitvinding van zakrekenmachines in de jaren 70, tot de eerste personal computers in de jaren 80, en tot een veralgemeend gebruik van het internet in de jaren 90.

shopping‘Apollo heeft onze industrie echt aangevuurd’, zei gewezen Apollo-vluchtleider Glynn Lunney daarover in een interview met The Guardian‘We vroegen mensen om dingen tien of twintig jaar eerder te doen dan ze dat anders zouden hebben gedaan. Zij wisten dat. Maar ze gingen erin mee en slaagden erin om de opdracht tot een goed eind te brengen. De mobiele telefoons van vandaag, de draadloze verbindingen en de iPads zijn een gevolg van het feit dat dit land voor Apollo hightech is gegaan en een portfolio nieuwe technologie heeft uitgedacht.’

Het Apolloproject heeft op die manier ook rijkdom gecreëerd voor de Verenigde Staten. Zonder de geldinjectie van Nasa zouden de dotcommiljardairs van Silicon Valley hun imperia ongetwijfeld ook wel hebben gevestigd, maar wellicht toch net iets minder snel.   (hvde in dS)

Vijftig jaar geleden …

Alles begon met de speech van een jonge, overmoedige president. Op 25 mei 1961 sprak de pas aangestelde John F. Kennedy het Amerikaanse Congres toe met de legendarische woorden ‘I believe we should go to the moon’. 

iw85gV7SH2LsRAZA3czVAB-1024-80Het voornemen van Kennedy om ‘voor het einde van dit decennium een mens te laten landen op de maan en hem veilig weer terug te brengen naar de aarde’ was toen nog vooral een staaltje borstklopperij, want in de ruimterace die zich afspeelde in de Koude Oorlog hadden de Verenigde Staten de Sovjets tot dan toe altijd moeten laten voorgaan.

De Russen hadden als eersten een satelliet in een baan om de aarde gebracht (de Spoetnik in oktober 1957) en een maand later ook het eerste dier, de hond Laika. Toen de Sovjet-Unie op 12 april 1961 de Amerikanen opnieuw een neus zette door als eerste een mens in de ruimte te brengen, Joeri Gagarin, had Kennedy het welletjes gevonden en voor de vlucht vooruit gekozen.

index maanlandersOp het moment van de fameuze speech van Kennedy wist niemand in de Verenigde Staten hoe het presidentiële plan in de praktijk zou moeten worden gebracht, laat staan hoe dat binnen de door de president opgelegde strakke deadline moest gebeuren. Het belette de ruimtevaartingenieurs van de Nasa niet om de uit­daging aan te gaan en met Amerikaanse pioniersgeest ­boven zichzelf uit te stijgen.

Op 21 juli 1969, acht jaar na Kennedy’s toespraak en vandaag precies 50 jaar geleden, plantte Neil Armstrong zijn linkervoet op de maanbodem. Die ‘small step’ mag de geschiedenis zijn ingegaan als een ‘giant leap’ voor de gehele mensheid, voor veel Amerikanen was hij stiekem toch vooral de lang verhoopte stamp tegen Russische schenen. (hvde in dS). O ja, de historische reis duurde exact 8 dagen, 3 uur, 18 minuten en 35 seconden …

Neil Armstrong zet eerste stap

464432main_S69-31741_4x3_800-600Toen de 38-jarige Neil Armstrong op 16 juli 1969 met zijn bemanning aan boord ging van de Apollo 11 was hij er vrij gerust in dat hij naar de aarde zou terugkeren. Een landing op de maan echter gaf hij maar 50% kans.

De maanlanding kwam niet te vroeg. Na een daling van 12 minuten waarbij geen geschikte landingsplaats gevonden werd, had de landingsmotor nog voor amper 20 sec brandstof …

Zes uur later zette Neil Armstrong als eerste mens ooit voet op de maan.

‘Een kleine stap voor eens mens, een grote sprong voor de mensheid’, liet hij zich al dan niet spontaan ontvallen.

In Amerika had president Kennedy zijn revanche op de Sovjets beet. De Russen hadden eerder reeds (in 1957) de ruimteshow gestolen met de Sputnik als eerste satelliet en later (1961) met Joeri Gagarin, de eerste mens in de ruimte.

Collega Buzz Aldin, de tweede mens op de maan, zorgde voor suspense toen hij net voor de terugreis met zijn ruimtepak een schakelaar afbrak die nodig was om de motor weer op te starten.

Zonder startknop werd dat redelijk vervelend als je 393 000 km van huis bent. Koele mannen blijven echter kalm in alle situaties. Een viltstift kreeg de opstijgraket aan de praat.

Dit is onze Aarde

Op 19 december 1972 viel het doek over de Apollomissies, die de Verenigde Staten in de race om de ruimte een beslissende voorsprong op de Sovjet-Unie hadden bezorgd. Voor het laatst dook een capsule met drie Amerikaanse astronauten de Stille Oceaan in, na een reis te hebben gemaakt naar de maan en weer terug.

730ae41a-a7e1-11e9-a43d-6d69d965944bBijna honderd kilogram maanstenen bracht de Apollo 17-bemanning van haar ruimtereis mee naar huis, behalve dat andere iconische souvenir dat gek genoeg helemaal niks met de maan te maken had.

De foto die astronaut Harrison Schmitt kort na de lancering van Apollo 17 met de boordcamera (een Hasselblad) van onze planeet had genomen, terwijl de ruimtecapsule waarin hij zich bevond koers zette naar de maan, zou zich in ons collectieve geheugen vastzetten.

Het beeld, met serienummer AS17-148-22727, toonde de aarde zoals niemand haar tot dan toe had gefotografeerd: gróót, in volle pracht en desoriënterend ondersteboven, met bovenaan in beeld Antarctica (waar het net zomerzonnewende was, zodat het continent volop in het zonlicht baadde), centraal het Afrikaanse continent en helemaal onderaan het zuiden van Europa.
Door haar instant herkenbaarheid zou de Blue Marble, zoals de foto ging heten, een van de populairste beelden van onze planeet worden, eindeloos hergebruikt door zowel geologen als klimaatactivisten of mensenrechtenorganisaties. Het beeld behoefde geen onderschrift. Dít was onze aarde. Hier waren wij thuis. (hvde in dS)

Quatorze juillet …

Vandaag 14 juli wordt de Franse nationale feestdag gevierd , beter bekend als quatorze juillet. Een dag die herinnert aan de bestorming van de Bastille-gevangenis waarmee in 1789 de Franse Revolutie begon.

d3b8fb5a-a61d-11e9-a43d-6d69d965944b_web_scale_0.0595238_0.0595238__Formeel is dit niet helemaal juist: men viert immers ‘de eerste verjaardag’ van de bestorming van de Bastille, het feest van de Franse federatie. Dat gebeurde dus pas op 14 juli 1790, mét de bedoeling de eenheid van Frankrijk na één jaar Bastille te benadrukken.

Pas 90 jaar later, in 1880 werd 14 juillet als de nationale feestdag verklaard. Na het debacle van de Frans-Duitse oorlog (1870-1871) kon de Franse vaderlandsliefde immers een fameuze oppepper gebruiken.

Een oppepper voor de Franse natie is die deze quatorze juillet nog steeds. Zowat iedereen komt  die dag op straat om te vieren en te feesten. Er zijn talloze parades en haast overal wordt vuurwerk afgestoken. Bezigheden die de Fransen als de beste kunnen.

Eén keer werd de nationale feestdag danig ontstemd. De aanslag in Nice vond in 2016 plaats op de beroemde Promenade des Anglais. Kort na de traditionele vuurwerkshow reed een vrachtwagen met grote snelheid op de menigte in. 86 mensen werden gedood. Ook de dader overleefde een politiekogel niet.

2019 

Op de Franse nationale feestdag 2019 heeft president Emmanuel Macron de troepen geschouwd (foto dS). Na het defilé braken relletjes uit.

FOURTH OF JULY IN AMERIKA

Independence Day (“Onafhankelijkheidsdag”), ook wel Fourth of July genoemd, is de nationale feestdag van Amerika (VS) .

Knipsel 1Op 4 juli 1776 , vandaag 243 jaar geleden, nam het Nationaal Congres de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring aan waarmee Amerika onafhankelijk werd van het Koninkrijk Groot- Brittannië. Dit was het resultaat van een nieuw politiek besef én van de door het Britse parlement ingevoerde wetten. Die stuitten nl. op veel weerstand en leidden tot een politieke en sociale afsplitsing van het Britse Rijk.

De dertien kolonies verenigden zich in een totaal onafhankelijk staat: de Verenigde Staten van Amerika.

Aanvankelijk werd er vooral op politiek vlak geprotesteerd, maar uiteindelijk mondde het conflict uit in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog, van 1775 tot 1783.

In  1778 werd dit een internationale oorlog die zich naar Europa en de Europese kolonies in Amerika en India verspreidde. Voor de Amerikaanse Revolutie was Franse financiële hulp onontbeerlijk. Militaire hulp kwam er echter pas in 1780 met een grote hoeveelheid soldaten, waarbij ook Spanje zich aansloot.

De Britse koning verloor de steun van het parlement. Dat stond geen grootscheepse acties meer toe in de Noord-Amerika. Na nog een aantal zeeslagen werd in 1783 een vrede onderhandeld in Versailles.

* Even nog dit: de dertien strepen op de vlag staan voor de dertien koloniën die ervoor hebben gezorgd dat Amerika onafhankelijk werd. De sterren op de vlag voor de vijftig staten die we nu kennen.
Rood staat voor veel mensen voor het bloed dat de strijders hebben gegeven, wit voor de vrijheid.
De vlag wordt meestal de Stars and Stripes (Sterren en Strepen) genoemd.

MAURICE GARIN WON EERSTE RONDE

RONDE VAN FRANKRIJK

Zaterdag begint men eraan. In Brussel nog wel. Want deze Tour de France start  niet zonder eerst eer te brengen aan zijn meest illustere winnaar ooit: onze Eddy Merckx. Merckx won in 1969, 50 jaar geleden, zijn eerste van vijf rondes en deelde die 20 juli dé grootste belangstelling in de nationale en internationale pers met de eerste mensen op de maan.

1903-tour-garinEen terugblik op de allereerste Ronde van Frankrijk in … 1903 , 116 jaar geleden.

Begin 20ste eeuw werd er al duchtig gekoerst in Frankrijk. Er bestonden zelfs als sportkranten. De toonaangevendste waren Le Vélo (80 000 exemplaren en sponsor van Bordeaux-Paris) en Auto.

Henri Desgrange was hoofdredacteur van Auto en kwam op het idee van een heuse ronde van Frankrijk.

Desgrange, ook de eerste echte uurrecordhouder ooit, had beslist op meer enthousiasme gerekend. Op 6 mei waren er nog maar 15 inschrijvingen. Daarom werd de startdatum van 1 juni verschoven naar 1 juli. Er verschenen uiteindelijk  60 renners aan de start. De eerste Tour bestond uit 6 ritten. De langste was Nantes-Parijs, 471 km lang.

De fietsen wogen minstens 16 kg, beschikten niet over versnellingen en hadden zelfs geen vrijwiel. Er moest dus constant getrapt worden. Er werd ook ’s nachts gereden, zonder de minste straatverlichting. Verzorgers en begeleiders waren verboden. Herstellingen moesten zelf worden uitgevoerd.

1903B-tour-il-vincitore-dopNeutrale toeschouwers stuurden de renners weleens de verkeerde kant op en supporters van de concurrentie waren gewoon  gevaarlijk. Onderweg waren er controleposten om na te gaan of de renners het voorziene parcours aflegden.

Favoriet Maurice Garin, de eerste ingeschrevene, domineerde de eerste Tour volledig. Hij won de eerste rit, pakte de leiding en stond die niet meer af.

Garin won uiteindelijk met een voorsprong van bijna drie uur op Lucien Pothier en verdiende alles samen pakweg 6 000 FF (franse frank), omgerekend naar nu 30 000 euro. Slechts 21 renners reden de eerste Tour uit.

Met de trein?

Ook in 1904 verscheen Garin als grote favoriet aan de start. Hij won, net als in 1903, de eerste etappe en behield de veroverde voorsprong tot in Parijs. De voorsprong op alweer Lucien Pothier bedroeg nu ‘slechts’ 3 minuten en 28 seconden. Beiden legden de 2428 kilometer ruim één uur sneller af dan in 1903.

Tot twee weken na de laatste etappe gebeurde er echter niets…Geen uitslag, geen prijzen. Pas begin december bleek waarom: Garin en de nummers twee, drie en vier van het eindklassement werden uit de uitslag geschrapt omdat zij delen van het parcours met de trein afgelegd zouden hebben.

Knipsel Maurice GarinGarin, die de beschuldigingen altijd heeft ontkend, werd voor twee jaar geschorst. Jammer, want deze schorsing betekende het einde van zijn wielercarrière. Garin werd 85 en overleed in Lens.

De Kleine Schoorsteenveger (1m62) verkreeg pas in 1901 de Franse nationaliteit. Eerder woonde hij in het Italiaanse Arvier, pal op de Franse grens.

Ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Ronde van Frankrijk in 2003 besloot het stadsbestuur van Maubeuge om Garin te eren door een straat naar hem te vernoemen.

VOETBALLEN IN TOENISVORST

voetbal1-1Het laatste juniweekend stond weer helemaal in het teken van het verbroederingsverhaal tussen Laakdal en de Duitse partnergemeente Toenisvorst.

Met meer dan 200 personen staken de Belgische Vorstenaars de grens over om in het Duitse Vorst te gaan voetballen, supporteren, genieten en andere mensen te leren kennen.

Zowel Excelsior Vorst als VV Laakdal tekenden met meerdere jeugdteams present.  Het plaatselijke Sportverein 1919 Vorst vierde zijn 100-jarig bestaan en spaarde kosten noch moeite om alle gasten uiterst attent te ontvangen.

Ofschoon het niveau behoorlijk hoog lag slaagden de beloftevolle U17 van Excelsior er  in om een podiumplaats te veroveren.

De verbroederingssfeer vierde meteen hoogtij en voornemens werden gemaakt voor een tegenbezoek.  Wij kijken er alvast naar uit.  Onze jumelagevereniging ondersteunt zo’n initiatief maar al te graag. Onderaan een foto-impressie.

Meer info : Paul Mondelaers, 0473/383437

voetbal5 voetbal2 voetbal3 voetbal6 voetbal4

 

KOREAANS SCHIEREILAND BLEEF VERDEELD

koreaanse-oorlog-seoul-1950De  20ste eeuw was er één van vele en bloedige oorlogen. In onze Europese contreien waren er de twee wereldoorlogen, maar ook in Azië was het nooit stil.

Het Koreaanse schiereiland bv. werd in 1910 ingelijfd door Japan dat Korea als een kolonie ging behandelen. Geen vertegenwoordiging in het Japanse parlement, taal en onderwijs, zelfs Koreaanse namen moesten voortaan in het Japans. Kortom, Japan beschouwde Korea als springplank voor de verovering van Azië, te beginnen met Noord-China. In 1945, toen bij ons het einde van WO II in zicht kwam, vielen de Sovjettroepen , in afspraak met de westerse geallieerden, Korea binnen en stuikte het Japanse bestuur over Korea ineen.

Na de atoombommen op Nagasaki en Hiroshima capituleerde Japan en landden Amerikaanse troepen in Japan en in het zuiden van Korea. Het noorden werd gesteund door Rusland en China. Beide blokken stonden tegenover elkaar aan de 38ste breedtegraad. Roosevelt, Churchill en Mao (China) zagen een hereniging van de twee Korea’s wel zitten, maar die kwam er, tot op de dag van vandaag, niet.

koreas-18025 juni 1950, vandaag 69 jaar geleden, vielen de communisten van de  Democratische (Noord)Koreaanse Volksrepubliek , met medeweten van Stalin en Mao, de Republiek (Zuid)Korea binnen. De  VN-Veiligheidsraad besloot dan om Zuid-Korea militair te steunen.

Begin september 1950 was 90% van Zuid-Korea reeds in handen van de rode troepen. De Amerikanen, samen met internationale troepen uit een 20-tal landen, w.o. ook België, konden de communisten evenwel terugdringen tot boven de 38ste breedtegraad.

27 juli 1953 sloten Noord-Korea/China en de VN een definitieve wapenstilstand, maar daarmee was het probleem niet opgelost. Officieel zijn Noord- en Zuid Korea nog steeds met elkaar in oorlog! Ondanks de 2,5 miljoen burgerslachtoffers en de 500 000 gesneuvelde soldaten. Waartoe oorlogswaanzin leiden kan.

Eerste vlucht over Atlantische Oceaan

Vandaag 15 juni 2019 is het precies honderd jaar geleden dat een vliegtuig non-stop over de Atlantische Oceaan vloog.

Alcock.brown.statue.arp.750pixJohn Alcock was de Britse piloot die van 14 op 15 juni 1919 samen met Arthur Whitten-Brown als eerste in een non-stop vlucht over de Atlantische Oceaan vloog.

Ze wonnen daarmee de prijs van 10.000 pond die in 1913 was uitgeloofd door de krant Daily Mail voor wie het eerst “in een vliegtuig van een punt in de Verenigde Staten, Canada of Newfoundland naar een punt in Groot-Brittannië of Ierland zou vliegen in minder dan 72 uur”.

Hun vliegtuig was een omgebouwde bommenwerper. Het duo vloog van St. John’s op Newfoundland naar Clifden in Ierland. Het toestel raakte licht beschadigd bij de landing, waarbij de neus in de modder terechtkwam.

De vlucht duurde 16 uur en 12 minuten. De afgelegde afstand was 3 040 km.

Kapitein Alcock en luitenant Brown werden enkele dagen na hun prestatie geridderd door de Britse koning George V.

Alcock had reeds in 1912 zijn vliegbrevet behaald. In de Eerste Wereldoorlog vloog hij met bommenwerpers aan het Turkse front. Na motorpech van zijn vliegtuig werd hij krijgsgevangen genomen; bij de wapenstilstand kwam hij vrij.

Tijdens zijn gevangenschap had hij zich voorgenomen om de Atlantische Oceaan over te vliegen en kort na de oorlog werd hij gekozen als de piloot bij het team van Vickers voor de Daily Mail-prijs.

Alcock kwam in december 1919 om het leven toen hij met het nieuwe Vickers Viking amfibievliegtuig op weg naar Parijs neerstortte. (Wikipedia)

1 5 6 7 8 9 12