Keizer Karel V

 Karel V werd vanaf 1506 landsheer van de meeste Nederlandse gewesten. Vanaf 1516 was hij tevens koning van Spanje en in 1519 ook keizer van het Heilige Roomse Rijk gekozen. Drie serieuze titels nog voor hij 20 werd.

* Karel werd op 24 februari 1500 geboren in het Prinsenhof in Gent als oudste zoon van Filips de Schone en Johanna van Castilië, beter bekend als Johanna de Waanzinnige.

* Hij werd opgeleid in Mechelen, aan het hof van zijn tante Margaretha van Oostenrijk, de landvoogdes van de Nederlanden.

* Na de dood van zijn vader in 1506 werd hij de landsheer van de Nederlandse gewesten. Omdat hij toen amper 6 was, werd zijn tante aangesteld als regentes.

* In 1515 reeds was Karel meerderjarig en werd hij ook koning van Spanje. Drie vliegen in één klap voor zijn 20ste.

* Keizer Maximiliaan I, de man van Maria van Bourgondië die jammerlijk verongelukte, was de grootvader van Karel, en had zijn kleinzoon al voor zijn dood naar voren geschoven als zijn opvolger in het Heilige Roomse Rijk.

*** Maximiliaan betaalde hoge bedragen aan enkele keurvorsten om ze gunstig te stemmen. Maximiliaan overleed op 12 januari 1519.

* Enkele maanden later trok Karel met een leger naar Frankfurt, waar de nieuwe Duitse koning gekozen zou worden.

* Dat maakte indruk. Karel werd op 28 juni 1519 in Frankfurt gekozen als opvolger van Maximiliaan.

De kroning vond plaats op 23 oktober 1520 in de Dom van Aken. 24 februari 1530 werd hij ook tot keizer van Heilig Roomse Rijk gekroond door paus Clemens VII.

* Karel was de laatste keizer van het Heilige Roomse Rijk die door een paus werd gekroond. De Bourgondiërs maakten hier definitief plaats voor de Habsburgers.

Maarten Luther

Karel V was een vrome katholiek. Hij vond het protestantisme een bedreiging voor de wereldlijke orde.

* Ketterij was staatsgevaarlijk en werd vanaf 1522 in de Nederlanden met alle middelen bestreden.

* In Duitsland had Karel V minder macht en minder mogelijkheden om zijn beleid door te drukken. Maarten Luther kreeg zelfs een vrijgeleide om in april 1521 te verschijnen op de Rijksdag van Worms.

Luther verklaarde daar dat hij zijn stellingen niet wilde herzien.

* Luther werd op 26 mei 1521 met het Edict van Worms in de Rijksban geslagen. Keurvorst Frederik III van Saksen verleende hem echter onderdak op de Wartburg in Eisenach (foto R)

* Op de Rijksdag van Augsburg (1530) probeerde Karel de christelijke eenheid in de Duitse gebieden te redden. Zijn voorstel werd echter verworpen. Karel zou nog twintig jaar vergeefs blijven strijden tegen de reformatie in Duitsland.

* In 1549 voltooide Keizer Karel V de Nederlandse eenheid met de Pragmatieke Sanctie. Daarin werd bepaald dat de Zeventien Provinciën (99 jaar later het onafhankelijke Nederland) als één en ondeelbaar geheel zouden overgeërfd worden.

Op de rijksdag van Augsburg van 1555 sloten de Duitse vorsten de Godsdienstvrede van Augsburg.  Vastgesteld werd dat de Duitse vorsten voortaan vrij waren om de religie van hun keuze op te leggen aan hun onderdanen.

* Karel zag de Godsdienstvrede van Augsburg als een persoonlijke nederlaag. Hij besloot af te treden. Karel nam op 25 oktober 1555 afscheid in Brussel. Zoon Filips volgde hem op als heer van de Nederlanden en als koning van Spanje.

* Karel V vertrok 15 september 1556 per boot naar Spanje. Daar liet hij een villa bouwen naast het klooster Cuacos de Yuste (foto) aan de voet van de bergketen Sierra de Gredos in Extremadura. Daar bracht hij zijn laatste jaren door.

* Karel V overleed op 21 september 1558. Twee dagen later werd zijn stoffelijk overschot bijgezet in een crypte onder het altaar van de kloosterkerk in Yuste.

* De stoffelijke resten werden in 1573 door Filips overgebracht naar het abdijcomplex Escorial bij de stad San Lorenzo de El Escorial. Karel ligt er omringd door zijn nazaten. En wacht er mogelijk op … uw bezoek.

°°° ook met dank aan  Ruud van Capelleveen  AbsuluteFacts