NIET ALLE VIKINGEN WAREN SCANDINAVIëRS

De Vikingen waren ruwe, blonde bonken met blauwe ogen, die in hun superieure schepen vanuit Scandinavië de zee overstaken om dood en vernieling te zaaien op hun plundertochten doorheen Europa en zelfs verder.

* Dat is wat de geschiedenisboeken ons leren, maar het grootste DNA-onderzoek ooit op Vikingskeletten heeft een aantal verrassende resultaten opgeleverd. Veel Vikingen hadden bruin haar en niet alle Vikingen waren Scandinaviërs, zo blijkt. (foto’s Vikingfamilie en doorsnee Viking uit museum Tongeren)

* Het woord Viking is mogelijk afkomstig van de Scandinavische term ‘vikingr’ wat zoveel betekent als ‘rover’, ‘piraat’. De Vikingen waren dan ook het deel van de Noormannen dat er met snelle boten op uittrok om te plunderen. 

* Het ‘Tijdperk van de Vikingen’, valt tussen 800 n.C., enkele jaren na hun eerste gedocumenteerde raid op het klooster van Lindisfarne Engeland, en de jaren 1050 n.C., enkele jaren voor de Normandische verovering van Engeland in 1066 n.C.

* De Vikingen veranderden de politieke, culturele en demografisch-genetische kaart van Europa, wat vandaag nog steeds zichtbaar is in plaatsnamen, familienamen en moderne genetische gegevens.

** De Deense koning Kanoet de Grote werd koning van Engeland.

** Leif Eriksson was waarschijnlijk de eerste Europeaan die Noord-Amerika bereikte – 500 jaar voor Cristoffel Columbus –

** Van de Noorse koning Olav Tryggvason wordt aangenomen dat hij het christendom naar Noorwegen heeft gebracht.

* Veel expedities van de Vikingen waren raids op kloosters en steden langs de kusten en rivieren van Europa, maar vaak was het meer pragmatische doel van de expedities het verhandelen van goederen als pelsen, slagtanden van walrussen en vet van zeehonden. 

* In het ‘Tijdperk van de Vikingen’ bestond er nog geen woord voor Scandinavië. Dat kwam pas later. Maar toch verdeelden ze hun doelwitten al: de studie bevestigt dat de Vikingen van wat nu Noorwegen is, naar Ierland, Schotland, IJsland en Groenland trokken.

* De Vikingen van wat nu Denemarken is, voeren naar Engeland en de Vikingen uit het huidige Zweden trokken op plundertocht naar de Baltische landen en het huidige Rusland, dat zijn naam aan hen te danken heeft. Uit het nieuwe DNA-onderzoek blijkt ook een genetische invloed van de Noorse, Deense en Zweedse Vikingen in de gebieden waar ze naartoe getrokken zijn.

* Een internationaal team met wetenschappers uit 14 landen bracht onlangs met de nieuwste technieken het volledige genoom – het geheel aan genetische informatie – in kaart van 442 skeletten uit Vikinggraven. 

** Twee grote conclusies. Enerzijds dat de Vikingen al voor het ‘Tijdperk van de Vikingen’ genetische invloeden ondergaan hebben vanuit Zuid-Europa en Azië, en anderzijds dat de verschillende populaties in Scandinavië zelf meer geïsoleerd waren dan gedacht werd.

* Veel Vikingen hebben hoge niveaus van niet-Scandinavische afstamming, zowel binnen als buiten Scandinavië, wat wijst op een voortdurende overdracht van genen doorheen Europa.

* Grondig onderzoek haalt zelfs het moderne beeld onderuit van de Viking met blond haar, aangezien veel Vikingen bruin haar hadden en beïnvloed waren door de genetische instroom van buiten Scandinavië.

Niet-Scandinavische Vikings

Twee andere conclusies uit het onderzoek zijn dat de expedities in het begin van het ‘Tijdperk van de Vikingen’ een lokale aangelegenheid waren, waaraan mensen die familie van elkaar waren deelnamen, en dat de identiteit van Viking niet beperkt was tot mensen van Scandinavische afkomst. 

* De eerste conclusie blijkt uit een scheepsgraf in Estland. Daar waren vier broers begraven die op dezelfde dag gestorven waren. De andere mensen in de boot leken genetisch erg op de broers en op elkaar. Dat suggereert dat ze waarschijnlijk allemaal afkomstig waren van een kleine stad of een klein dorp ergens in Zweden. 

* Uit de tweede conclusie blijkt dat in beroemde Vikinggraven op onder meer de Schotse Orkney-eilanden, in werkelijkheid plaatselijke inwoners waren die mogelijk een Viking-identiteit hadden aangenomen en begraven werden als Viking.

** Belangrijk is dat de testresultaten aantonen dat de ‘Viking-identiteit’ niet beperkt was tot mensen met een Scandinavische genetische afkomst.

* De genomen van de Vikings laten de vorsers toe te ontwarren hoe de evolutie speelde voor, tijdens en na de bewegingen van de Vikings doorheen Europa. Die hadden nl. een invloed op genen die verbonden zijn met belangrijke eigenschappen als immuniteit, pigmentatie en stofwisseling.

* De wetenschappers kunnen nu ook de fysieke verschijning van de oude Vikingsen afleiden en die vergelijken met moderne Scandinaviërs. Geschat wordt dat zes procent van de bevolking van het Verenigd Koninkrijk Viking-DNA in zijn genen heeft, terwijl dat in Zweden tien procent is.

  • Dit artikel is gebaseerd op een persmededeling van het St John’s College van de University of Cambridge. * Vrij naar Luc De Roy in dS-
  • Het runenschrift (kortweg runen) is het oudst bekende schrift gebruikt door de Germaans volkeren van Noord-Europa, Groot-Brittannië, Scandinavië en IJsland vanaf de 2e of de 3e eeuw tot en met de 19e eeuw. ( foto runensteen in bijlage) Vikings waren niet  alleen rovers, ze waren ook ijverige van allerlei sierontwerpen ( foto) –  (allemaal eigen foto’s )

WEERMAN FRANK …

… legt hieronder uit waarom vandaag 22 september om 21u21 de astronomische herfst begint. Even drukken op rood en Frank vertelt nog meer, veel meer zelfs, voor lezers die de meest onmogelijk vragen hebben over het  item.

° De astronomische seizoenen zijn gebaseerd op de baan van de aarde om de zon. De schuine stand van de aardas t.o.v. het vlak waarin we rond de zon draaien zorgt er voor dat de maximale hoogte van de zon boven de horizon sterk varieert in de loop van het jaar.

° Op het ogenblik dat de zon in de loop van maart loodrecht inviel op de evenaar, begon bij ons de astronomische lente. In 2021 was dat op 21 maart om 10u37 uur.

° De astronomische zomer begon op 21 juni 2021 om 05u32. De noordpool kreeg lange dagen en korte nachten.

* De astronomische herfst begint vandaag 22 september 2021 om 21u21. Dag en nacht duren even lang.

° De astronomische winter begint op 21 december 2021 om 16u59. De zuidpool baadt de hele dag lang in de zon. Op de noordpool is het continu nacht. In het noordelijk halfrond zijn de dagen kort en de nachten lang. Op het zuidelijk halfrond is het net andersom. Meer informatie over de astronomische seizoenen vind je …

° De astronomische seizoenen beginnen dus niet altijd mooi op een 21-ste. Meer zelfs, de astronomische herfst is in onze tijdrekening nog nooit begonnen op 21 september!

° Voor weerkundigen is het moeilijk om te werken met seizoenen die niet beginnen op vaste dagen van het jaar. En dus hebben ze het zich gemakkelijk gemaakt.

°° De weerkundige seizoenen beginnen altijd op de 1-ste van de maand: 1 maart, 1 juni, 1 september en 1 december. Makkelijk om te rekenen.

  • Meer informatie over de weerkundige seizoenen vind je hier

INDIAN SUMMER

Zowel gisteren als eergisteren was het vrij warm, met veel zon, hier en daar tot 22 à 23 graden. Vorig jaar scoorden we zelfs de hoogste temperatuur ooit in september. Een nazomertje, of een “Indian summer”. Wat is dat eigenlijk, een “Indian summer”? Het ultieme herfstgevoel, voor veel mensen.

Knipsel55874* “Een oudewijvenzomer, een “Indian summer”… eigenlijk komt het allemaal op hetzelfde neer”, zegt VRT-weerman Frank Deboosere.  “De zomer die zich nog eens een laatste keer laat zien, meer dan dat is het niet. Gewoon, een paar dagen in september, oktober, november waarop de zon volop schijnt en het zomers aanvoelt.”

* “Begin september kunnen we makkelijk nog tot 25 graden halen. Tegen eind september is dat 20 tot 25 graden. We hebben zelfs begin oktober al verschillende keren temperaturen tot 25 graden gemeten. Heel uitzonderlijk was het zelfs in november nog 20 graden.”

* De oorspronkelijke Amerikaanse bevolking in het oosten van de VS gebruikte die opstoot van de zomer om nog een laatste keer te  jagen en te oogsten en voorraden voor de lange koude winter op te slaan. De kolonisten merkten al snel waarom: de verzengende hitte in de zomermaanden maakte het werk niet bepaald makkelijker.

* Een “Indian summer” of een nazomertje zo je wil, is niet meer dan een gevoel. De laatste keer nog die warmte en de zon voelen, voor die lange, sombere, koude wintermaanden aanbreken.  Die aangename, rustige heropleving van iets dat op zijn einde aan het lopen is, zo wordt “Indian summer” ook figuurlijk gebruikt.

Lincoln schaft slavernij af

Op 17 september 1862 verslaan de noordelijke troepen van Lincoln bij ‘Antietam’ het leger van generaal Robert E. Lee. Later bekend als de grootste en bloedigste slag van de Amerikaanse Burgeroorlog.

* De gevolgen van deze oorlog waren erg groot. Engeland en Frankrijk stonden klaar om de zuidelijke Geconfedereerde Staten van Amerika te erkennen, maar de overwinning van het noorden stelde die beslissing voorlopig uit.

** Vijf dagen later, op 22 september 1862  gaf de Amerikaanse president Abraham Lincoln een voorontwerp vrij van zijn beroemde Emancipation Proclamation.

* Uit de overwinning van de noordelijken putte president Abraham Lincoln immers zoveel vertrouwen dat hij besloot om per 1 januari 1863 drie miljoen slaven de vrijheid te geven.

* Daarnaast onderstreepte hij nogmaals dat de Amerikaanse Burgeroorlog  een strijd tegen de slavernij geweest was.

Lees ook: Abraham Lincoln (1809-1865) – De 16e president van de VS

Verder op 22 september:

  • 1949 – De Sovjet-Unie brengt zijn eerste atoombom tot ontploffing.
  • rood voor meer info – bronnen in ‘HISTORIEK’

DE MORMONEN VAN SMITH

Beeld van de engel Moroni op een tempel van de Mormonel in Zwitserland

Op 21 september 1823 verschijnt, volgens de overlevering, de engel Moroni aan Joseph Smith. De Amerikaanse geestelijk leider heeft voor die tijd al verschillende visioenen gehad waarin hij opgeroepen is het ware christendom in ere te herstellen.

* De engel Mormoni zou Smith ook gouden platen hebben gegeven waarop het zogenaamde Boek van Mormon in onbekend schrift is geschreven. Smith vertaalt het boek in het Engels en brengt het in 1830 uit.

 

* Joseph Smith (1805-1844)

* De nieuwe puriteinse godsdienst die John Smith sticht , wordt bekend als de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen en trekt al snel veel bekeerlingen die bekend worden onder de naam Mormonen.

* De volgelingen van John Smith hebben het niet makkelijk. In New York worden ze vervolgd en hierna trekken de Mormonen samen met Smith naar Ohio.

* De leider zelf wordt in 1844 in Carthage (Illinois) samen met zijn broer Hyrum gelyncht. Veel Amerikanen zijn bang dat de economische en politieke macht van de Mormonen te groot wordt.

* Na de dood van Smith ontstaat er een breuk in de kerk, maar tegenwoordig maakt de kerk weer een grote periode van bloei door. Ook buiten de Verenigde Staten.

* De Mormonen bestaan nog altijd. De kerk is vertegenwoordigd in ongeveer 176 landen en heeft ruim 13 miljoen leden. De voormalige Amerikaanse presidentskandidaat Mitt Romney is ook een mormoon. Salt Lake City is het huidige centrum van de Mormonenkerk.

*** Mormonen zijn ervan overtuigd dat Jezus snel zal terugkeren en dat die wederkomst plaatsvindt in Amerika. De Mormonen verwerpen daarnaast de zuigelingendoop en geloven niet in de zogenaamde erfzonde. Verder was polygamie (trouwen met meerdere vrouwen) bij de mormonen vroeger toegestaan. Grondlegger Joseph Smith had naast zijn formele echtgenote Emma Smith bijvoorbeeld nog 27 vrouwen.         -met dank aan ‘Historiek’ –

*Meer religieuze geschiedenis

*Verder op 21 september:

  • 1937 – J.R.R. Tolkien publiceert De Hobbit.
  • 1949Communisten roepen de Volksrepubliek China uit.
  • 1964 – Malta wordt onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk.
  • 2003 – De ruimtesonde Galileo crasht om 21.49 uur Nederlandse tijd in de dampkring van Jupiter.

Bedankt Jaap !

Vandaag 20 september vond in de parochiekerk van Wolfsdonk de uitvaartdienst plaats van Jaap Scheerder. Jaap was de uitbater van afspanning “den Eik”.

In de volgelopen kerk merkten wij  een vertegenwoordiging van het Laakdalse klompenmuseum met voorzitster Chris Vervecken en secretaris Mia Coenen en echtgenoot. Ook de directeur van Kempens Landschap Philippe De Backer en haar erevoorzitter- stichter Ludo Helsen woonden de plechtigheid bij. Zij allen waren Jaap bijzonder dankbaar.

Sinds de verbouwing van de site “den Eik” tot “Klompenmuseum” en “Afspanning Den Eik” nabij de abdij van Averbode , waren zij allen zeer met elkaar vertrouwd.

Jaap was de eerste uitbater van “de Eik”, aanwezig vanaf het eerste uur. Door zijn noest werk en de onverdroten inspanning van hem , van zijn vrouw en van zijn kinderen groeide “Afspanning den Eik” uit tot wat ze nu geworden is. Spijtig kon Jaap wegens zijn lange en slepende ziekte de laatste jaren niet meer in zijn “Afspanning” aanwezig zijn , maar met zijn verstand en zijn hart is hij er steeds aanwezig gebleven. Bedankt Jaap !

JOS SCHUER OVERLEDEN

Jos Schuer echtgenoot van Maria Bastiaens. Geboren te Meerhout op 9 augustus 1937 en 18 september 2021 thuis overleden in het bijzijn van zijn familie. Lid van Okra, KVG, KWB en ACV

De uitvaartliturgie, waarop wij u vriendelijk uitnodigen, zal plaatsvinden in de parochiekerk St.-Lambertus, Eindhoutdorp te Eindhout op vrijdag 24 september 2021 om 10 uur. De crematie vindt plaats in Holsbeek, gevolgd door de begraving van de urne op de begraafplaats in Eindhout.

Donderdag 23 september is er gelegenheid tot groeten (20-20u30) in het funerarium Van Hove, Grote Markt 42, Westerlo         – pastor Eric –

Laakdals jongerenonderzoek

Laakdal Juli jl. deed gemeente Laakdal, samen met onderzoeksbureau team Volt, een bevraging bij alle Laakdalse jongeren tussen tien en vijfentwintig jaar. (www.teamvolt.be)

* De jongeren kregen een persoonlijke uitnodiging via de post om deel te nemen aan de online enquête. In het onderzoek werd enerzijds gepolst naar spontane ideeën voor projecten en werden anderzijds ook twee concrete projecten verder bevraagd: een skatepark en een jeugdhuis. 240 respondenten gingen in op de uitnodiging.

* De spontane ideeën die top-of-mind bij de jongeren opkwamen in een open vraagstelling waren: skatepark (30%), zwemgelegenheid (18%), jeugdhuis (15%), festival (10%) en zomerbar (3%).

* Van de drie populairste ideeën werden er twee projecten (skatepark en jeugdhuis) bevraagd om te meten hoeveel potentieel ze hebben. Zowel het skatepark als het jeugdhuis scoren beiden hoog en zullen aanslaan bij de jeugd.

* Wat opvalt in het onderzoek is dat verschillende leeftijden ook verschillende interesses hebben. Bij de respondenten die zeer tot uiterst enthousiast waren over de concepten bleek dat de interesse van de jongste leeftijdscategorieën uitging naar een skatepark en van de oudste – naar een jeugdhuis. Erg logisch, vinden wij. En wat nu, gemeente , kans op een realisatie ?

perestrojka en glasnost

De Russische termen perestrojka en glasnost werden tegen het einde van de Koude Oorlog in het leven geroepen door de toenmalige leider van de Sovjet-Unie Michail Gorbatsjov.

Gorby wilde aan het eind van de jaren ’80 de SU met ‘openheid’ en ‘hervormingen’ vooruit helpen en een andere koers inslaan. Deze beslissingen zouden echter uiteindelijk leiden tot het uiteenvallen van het communistische Oostblok.

De nieuwe Sovjetleider

In de jaren ’80 maakte de Sovjet-Unie een zeer moeilijke periode door. Het ging slecht met de economie. Er was een groot overheidstekort en aan alles wat de burgers nodig hadden voor het dagelijkse leven was gebrek. De industrie was erg verouderd, de Verenigde Staten hadden de SU al ingehaald als militaire wereldmacht en de communistische partij begon steun en  invloed te verliezen.

In deze tijd van malaise kwam in 1985 Michail Gorbatsjov aan de macht. Aangezien de Sovjet-Unie er niet goed voor stond, moest hij het land van de ondergang gaan redden. Gorbatsjov was een voorstander van de socialistische idealen, maar begreep wel dat er hervormingen nodig waren.

Zo was het land ook nog eens gewikkeld in een uitzichtloze strijd in Afghanistan, waardoor de militaire uitgaven extreem hoog waren. Hij trok zich terug uit deze oorlog en probeerde in overleg met de Amerikaanse president Ronald Reagan de wapenwedloop een halt toe te roepen en de Koude Oorlog te beëindigen. Daarnaast moest zijn geïntroduceerde politiek die draaide om ‘perestrojka’ en ‘glasnost’ de Sovjet-Unie gaan redden.

Glasnost

De Russische term glasnost betekent openheid. Gorbatsjov geloofde dat een meer open samenleving cruciaal was om de SU vooruit te helpen. Burgers moesten meer vrijheid krijgen om mee te denken en mee te doen, om zo problemen aan te kunnen pakken. Dit zou de economie ook ten goede komen.

De Sovjet-Unie was echter al jarenlang een eenpartijstaat, waarbij de communistische partij alle macht had. Er moest daarom wel het één en ander veranderen in de Russische samenleving, om het democratisch gehalte omhoog te krijgen.

Er kwam daarom onder andere meer persvrijheid en vrijheid van meningsuiting. Dit betekende een vorm van machtsverlies voor de communistische partij, die niet meer alles zwaar kon controleren en censureren. Glasnost maakte een debat mogelijk en bracht zo de problemen van het communistische regime aan het licht.

Glasnost stond daarnaast ook voor transparantie: de communistische partij moest transparanter gaan communiceren. Door glasnost na te streven, wilde de Sovjetleider de ‘vrije’ Russische bevolking voor zich winnen, zodat de ‘perestrojka’ konden worden uitgevoerd.

Perestrojka

Door middel van de perestrojka (hervormingen) probeerde Gorbatsjov de economische situatie van de Sovjet-Unie te redden. Jarenlang was de economie bepaald door een paar mensen op het hoogste niveau van de samenleving: dit wordt de planeconomie genoemd. Hierdoor was er geen sprake meer van een marktmechanisme en had alleen de staat recht op het verstrekken van goederen en diensten.

Gorbatsjov wilde echter met staatkundige en economische hervormingen een koerswijziging veroorzaken. Particulieren mochten zelf de productie gaan bepalen aan de hand van de vraag naar hun goederen. Daarnaast hield de regering niet langer failliete bedrijven op de been. De hervormingen werden door Gorbatsjov gezien als een revolutie die vanuit bovenaf werd opgelegd, maar alleen kon slagen als alle lagen van de bevolking er positief op zouden reageren. De communisten hadden echter kritiek op de perestrojka, omdat daardoor meer ruimte aan het kapitalisme werd gegeven in de communistische SU.

Gevolgen

Vanuit de communistische wereld werd niet overal even positief gereageerd op de ideeën van Gorbatsjov. Toch zagen sommige landen de hervormingen wel zitten. Vooral in het Westen werd er verrast gereageerd en werden ‘glasnost’ en ‘perestrojka’ algemeen bekende begrippen.

Ondanks de goede bedoelingen van Gorbatsjov, slaagde hij er niet in zijn plannen te laten slagen. Voordat zijn hervormingen van de grond waren gekomen, stortte de SU in. Glasnost had ervoor gezorgd dat er kritiek mocht worden gegeven op het communistische systeem.

Dit bracht de SU in gevaar: het nationalisme in de deelrepublieken kreeg hierdoor steeds meer ruimte. Deze groeiende nationalistische bewegingen zorgden ervoor dat verschillende Oostbloklanden de marxistische leer rond 1990 lieten vallen.

Eigen politieke koers

Gorbatsjov stond echter niet achter de Brezjnev-doctrine en weigerde daarom in deze landen militair in te grijpen. Hierdoor konden de Oostbloklanden hun eigen politieke koers gaan volgen. Ze maakten zich los van de SU, waardoor het regime al snel een derde van haar grondgebied verloor.

Gorbatsjov probeerde hierna van de Sovjet-Unie een land met individuele staten te maken, geleid door een president. Zijn pogingen om met perestrojka en glasnost de SU te redden waren echter tevergeefs.

In 1991 werd Gorbatsjov afgezet. Kort hierna kwam er niet alleen een definitief einde aan het communistische regime in de Sovjet-Unie. Er kwam ook een definitief einde aan de Koude Oorlog.

1 2 3 4 102