Slag bij Turnhout in 1597

Tachtigjarige Oorlog

In 1566 was er de Beeldenstorm. Die bracht, naast vrijheid van godsdienst, ook de wil om zich te ontdoen van Spanje duidelijk naar voor. De eerste ‘gereformeerden’ trokken noordwaarts, naar de Nederlandse steden.

In 1585 was er het beleg van Antwerpen dat aanvankelijk door Marnix van St. Aldegonde leek gewonnen te zijn. Toch slaagde die erin door zijn roekeloosheid de overwinning zomaar weg te gooien. Meer nog , toen Marnix de deugden van Farnese begon te roemen, bleef de Raad stomverbaasd achter. 17 augustus keerde de stad terug onder de gehoorzaamheid van de Spanjaarden. De val van Antwerpen werd een heel belangrijk feit in onze geschiedenis.

Omdat ze voor hun bestaan vreesden, trokken niet alleen Antwerpenaars naar het noorden, maar kenden ook duizenden gereformeerden en handelaars uit Brugge, Gent, Brussel en Mechelen en andere in Spaanse handen gevallen steden uit Vlaanderen spoedig de weg naar Zeeland en Holland.

De 17 Provinciën waren gescheiden. In de verlaten, vernietigde en verwilderde streken verschenen wolven en paarden graasden in de steden, alsof die weiden waren geworden.

De vrijheidsstrijd van de Nederlandse steden (de 80-jarige oorlog) duurde intussen voort en zou pas eindigen in 1648 . Spaanse troepen hadden het niet onder de markt met de Nederlandse stadstaten. Geldgebrek aan beide kanten was vaak de oorzaak van de bestanden tussen Hollandse steden en Spaanse troepen.

*** De Slag bij Turnhout gebeurde op 24 januari tijdens de veldtocht van prins Maurits in 1597 . Het uit Italianen, Duitsers en Walen bestaande regeringsleger moest de Zuidelijke Nederlanden beschermen tegen een aanval uit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Turnhout was de belangrijke strategische plaats in het grensgebied met de Noordelijke Nederlanden. In de winter van 1596 op 1597 had het Spaanse leger daar het winterkwartier. Zodra het weer verbeterde , wilde de Spanjaard Varax Tholen aanvallen.

Toen prins Maurits dit vernam, besloot hij het Spaanse leger bij Turnhout te verrassen. Het Spaanse leger bleek slecht voorbereid. Het leger van Maurits had gunstige posities ingenomen. Zij zaaiden veel verwarring.

Bij de eerste aanval werd het Spaanse leger al uit elkaar gedreven. De veldslag duurde slechts een half uur. De graaf overleefde de veldslag niet. Met hem sneuvelden tweeduizend soldaten aan Spaanse zijde. De veldslag was een grote overwinning voor Maurits van Nassau Aan Staatse zijde sneuvelden slechts tien man. De Spaanse vaandels sierden nog jarenlang de Ridderzaal in Den Haag.


Lees: Tachtigjarige Oorlog 1568-1648:
de opstand en het ontstaan van Nederland

ZEven JAAR GELEDEN …

GARAGISTEN DRE EN FONS VAN HAELST … EEN BEGRIP IN VEERLE
.
De familie Van Haelst werd/wordt in Veerle nog steeds geassocieerd met garage- en sleutelwerk. Sleutelen aan machines en motoren allerlei. Ik geloof niet dat er ooit een motor zo onwillig was dat de broers Van Haelst hem niet aan de praat kregen.
De broers André en Fons hebben een flink stuk van hun leven tussen rijdend materieel doorgebracht. Dat hadden ze mee van hun vader Gust, Nederlander van origine. Hun zonen Jan en Gust traden in hun voetsporen en zetten de familietraditie verder. Ook kleinkinderen zijn gebeten door de microbe.
Zeven jaar geleden waren we klaar voor een reisje door de geschiedenis van een merkwaardige familie …
.
Gust Van Haelst was een Hollander die in België, op de bekende Eindhoutse ” Ossestal”, uit een Belgische moeder en een Nederlandse vader van net over de grens werd geboren.
Als Nederlander was Gust ‘soldaat van Oranje’ in de periode van de eerste wereldoorlog 1914-1918. Maar omdat Nederland neutraal bleef in die oorlog deserteerde Gust door onder de immens lange grens van prikkeldraad naar België te vluchten.
Voorgoed, want leven in België beviel hem stukken beter dan in Nederland.
.
EASY RIDER
.
Gust ging vroeg alleen wonen. Uit werken gaan, vaak voor perioden van enkele dagen tot een week, deed hij met zijn “tuffer”, een Harley-Davidson. Daarmee werd hij ook de eerste ‘easy rider’ van Veerle. Soms deed hij ook dagenlang gewoon niks en ging hij wel eens aan de rol met een toevallige kennis. In die dagen werd immers niet met werkuren geteld.
Tussen zijn huis in de Pastorijstraat en de Oude Geelsebaan startte Gust een diamantslijperij op waarin een 20-tal mensen werk vonden. Lang heeft die zaak niet gedraaid want putten boren was zijn echte specialiteit. Bij de molenaars in de wijde omtrek aan stoom-, gas- en elektrische motoren werken zijn passie.
De technieken die daarvoor vereist waren, leerde hij ‘uit zijn eigen’. Ook de camions uit die tijd kenden al spoedig geen geheimen meer voor hem, de luxevoituren evenmin. Gust kon gewoon alles herstellen.
.
KIJKEN EN EXPERIMENTEREN
.
Zoons André en Fons traden zoveel jaren later in de voetsporen van hun vader. Net als hij leerden ze de diverse stielen door heel goed te kijken en veel te experimenteren. De leerschool van het leven, zeg maar.
Na de laatste wereldoorlog kozen Gust en zonen Van Haelst, naast de putboringen, eerst voor de NSU-“tuffers”, jaren later ook voor de NSU-auto’s. De stijgende welvaart onder de mensen in de jaren 1950/1960 was daar niet vreemd aan.
De Van Haelsten vroegen en kregen meteen een agentschap en hadden daardoor een monopoliepositie in de streek. Andere merkverdelers waren er nog niet.
De slijperij werd omgebouwd en uitgebreid tot een heuse garage waar elke automobilist met zijn technische problemen terecht kon.
.
EERSTE WERD OOK LAATSTE LES
.
In 1960 reisde vader Gust naar Neckarsulm voor een eerste NSU-fabrieksbezoek en voor zijn eerste technische lessen. In het leslokaal werd hij evenwel onwel en minuten later was hij dood.
Enkele dagen na de begrafenis van Gust werden de eerste twee NSU-wagens in Veerle geleverd. Er zouden er nog heel veel volgen.
In België waren Dré en Fons één van de eerste dealers van NSU. De auto’s werden vanuit Niel aangeleverd. Regelmatig moesten de broers in Niel en Brussel naar de les, want niet iedereen kon zo maar een NSU open- en dichtgooien. Een Duitse technicus uit de fabriek in NeckarSUlm (zie je NSU zitten?) kwam hun de knepen van het vak leren.
NSU werd een voltreffer in Veerle en omgeving. “Zekere koude winterzondagmorgen ging ik te voet naar de mis”, herinnert André zich alsof het gisteren was. “Op het kerkplein stond het vol NSU’s van andere kerkgangers. Ik kreeg het er helemaal warm van. Spijtig dat daar geen foto van bestaat.”
.
RIJBEWIJS EN CO
.
“In het begin van de jaren 1960 bestond er nog geen rijbewijs”, vertelt André verder.
” Dat kwam er pas in …1969. Wie daarvoor 18 was mocht zonder meer achter het stuur kruipen. Achter de voormalige slijperij en de nieuwe garage lag een stuk wei met schroot van de garage. Daar brachten we de mensen de elementaire begrippen van autorijden bij: starten, vertrekken, stoppen, versnellingen gebruiken …”
“Als ze dat onder de knie hadden gingen we met hen de weg op. Voor sommige was dat de gelegenheid om NIET toe te passen wat ze dagen lang geleerd hadden: te bruusk stoppen, te hevig optrekken, van derde versnelling in achteruit schakelen … Je kan het niet bedenken wat er allemaal fout kon gaan of het gebeurde ook.”
André : “Het mooie liedje kon evenwel niet blijven duren. Begin 1970 kwam NSU met een grote wagen op de proppen, een regelrechte bedreiging voor VW. Het kapitaalkrachtige VW was echter bij de pinken, gooide op het salon van Zwitserland een grote doek over de NSU en kocht prompt de NSU-fabriek op. De nieuwe NSU werd een jaar later onder een andere naam met succes door VW op de markt gebracht.”
.
MAZDA EN SEAT
.
“Voor ons was het NSU-verhaal toen ten einde. Meteen werd overgeschakeld op Audi (toen nog bij VW) en Mazda, een nieuwkomer uit Japan. Audi was in die dagen niet te vergelijken met hun wagens van nu. Alles kon er stuk aan gaan, tot de zetels toe. Het Japanse Mazda daarentegen werd een voltreffer. In ons beste jaar verkochten we 145 wagens, bijna allemaal Mazda’s.”
Zoon Jan heeft het beroep van André overgenomen en verkoopt Mazda, Gust drukt de sporen van vader Fons en brengt Seat aan de man.
.
(Fons overleed januari 2020 – André is een nog flukse 90-plusser) – eigen foto’s.

open voor het verkeer

Afsluitdijk open voor het verkeer (1933)

Op 23 januari 1933 werd de Afsluitdijk in Nederland beperkt opengesteld voor betalend verkeer.  Een klein jaar eerder werd het laatste gat in de Afsluitdijk gesloten. Vanaf dat moment bestond de Zuiderzee niet meer. De officiële openstelling van de dijk vond pas plaats op 25 september 1933.   (vrije/gratis foto)

° De 32 kilometer lange waterkering werd niet alleen aangelegd om een handige verbinding tussen Friesland en Noord-Holland te creëren. De dijk moest Nederlanders ook beschermen tegen het soms woeste water.

° Niet iedereen was echter blij met de lange dijk die het zoute water van de Zuiderzee omvormt tot het zoete water van het IJsselmeer.

° Sommige vissers die eeuwenlang geleefd hebben van wat de zee hen opbrengt, kregen het zwaar te verduren. Ansjovis en garnaal verdwenen geleidelijk en maakten plaats voor b.v. paling.

° De hoofdreden om tot aanleg van de Afsluitdijk over te gaan, lag in het feit dat stormvloeden geregeld voor grote overstromingen zorgden. Vloeden die gewassen vernietigden en ook vaak mensenlevens kostten.

° De 120 miljoen gulden (54 miljoen euro) voor de Afsluitdijk was voor de leden van de Zuiderzeevereniging daarom goed besteed geld.

° De Zuiderzeevereniging werd reeds in 1886 opgericht om te onderzoeken of inpoldering en afsluiting van de Zuiderzee haalbaar was.

° Prominent lid van de vereniging is ingenieur Cornelis Lely. Op de Afsluitdijk is een standbeeld van hem te vinden. Lelystad is naar hem genoemd.

° Vanaf 23 januari 1933 werden auto’s toegelaten op de Afsluitdijk. Het was nog geen algehele openstelling. Over de dijk rijden kost geld. De officiële openstelling van de dijk vond pas plaats op 25 september 1933.   (vrije/gratis foto)

DE VISIE VAN VUREN 194

Over de coronabarometer en het valregenscherm

 

Onze eerste minister komt zeker in het befaamde Guinness Book of Records , waarin al de zonderlinge recordhouders samen staan… Zoek daarin op wie op de wereld tot nu toe de meeste pensen op één uur tijd gegeten heeft , roep er wat eerlijke getuigen bij ….eet op één uur één of twee pensen meer …en uw naam zal van dan af een tijdje prijken in dat Guinness Book.

Lees je erin dat er iemand een hele olifant heeft opgegeten in 43 dagen…. Doe het zelfde in aanwezigheid van een deurwaarder in 42 dagen …en je bent beroemd tot iemand dat nog sneller kan.

Zo komt onze eerste minister erin met de meeste coronapersconferenties op twee jaar. In sommige periodes hield hij er eentje om de veertien dagen. Geen enkele regeringsleider ter wereld heeft hem dat ooit nagedaan. Hij heeft het een beetje tot zijn hobby uitgebouwd . Zijn hobby is zijn beroep geworden.

De kans is groot dat hij die titel voor eeuwig gaat houden.., want een eventuele concurrent zal vanaf nu twee jaar nodig hebben om een eerlijke vergelijking te kunnen ondergaan ….en tegen die tijd is er waarschijnlijk al geen Corona meer..

Ik moet zeggen dat de premier alles perfect uitlegt in twee landstalen. Hij heeft echter twee bewakers meegekregen omdat de socialisten en de flaminganten hem niet helemaal vertrouwen. De ene heet Broekman en die zegt met een speciale grimas dat het allemaal toch nog veel erger is , de andere zijn naam is Van Ham ,en die lacht een beetje met datgene wat er gezegd is en voegt er steeds aan toe dat het allemaal nog zo erg niet is. In elk geval maken zij er met hun commentaren een slordige boel van , waarvan niemand ooit nog precies weet wat mag en niet mag , en zeker niet wat moet.

Wij waren dan ook niet verbaasd toen de drie eergisteren voor de dag kwamen met hun uitgevonden coronameter, een achterkant van een grote margarinedoos , in drie kleuren met een zwart pijltje erop , het ding een naam kreeg die van hun normale slordigheid getuigde . Het was een coronabarometer.

Een kwartier later werd er op TV 1 al hard mee geschaterd en terecht. Coronabarometer!!! Waarom geen coronathermometer of een coronapluviometer ?

Het zijn allemaal toestellen waarmee wij iets kunnen meten , met het ene de luchtdruk ,met het andere de temperatuur en met het derde de neerslag.

Het zou hetzelfde zijn wanneer je vertrekt van het woord regenscherm ,en tegen een parachute een valregenscherm zou zeggen en tegen die zeilen op het strand windregenschermen……valscherm en windscherm alleen zijn toch duidelijk….zo zou ook het woord coronameter geweest zijn.

Maar let op …..het kwaad is geschied …de hele gemeenschap zal het kartonnen ding zolang de epidemie duurt wel coronabarometer noemen en voor de sukkelaars van Franstaligen is het dan nog vertaald als coronabaromètre. Zeg nu nog dat wij geen baas zijn in dit land.

Naschrift………waartoe dient een persconferentie wanneer men OPZETTELIJK het voornaamste verborgen houdt…..wanneer men DAT tussen enkele versoepelingen wil wegmoffelen!!!!!

Einde vorig jaar wanneer de regering de zogenaamde “noodtoestand” uitriep om met niemand nog rekening te moeten houden, zegden de eerste minister en nog een andere dat indien het niet nodig zou zijn dat zeker niet tot  28 januari zou duren. Gisteren heeft de regering dat zonder boe of ba te zeggen verlengd tot 28 april…..Noodtoestand tot 28 april ……versoepelingen vanaf 28 januari.

Louis Vuren

DE HEL IN HET INTERNAAT

De brand in het internaat van het Heilig Hartcollege in Heusden-Zolder brak uit op 23 januari 1974 omstreeks 22u30. Er vielen 23 dode en  2 zwaargewonde leerlingen te betreuren, alle 25 tussen 12 en 16 jaar jong.

* De brand ontstond in de buurt van de ingang van de slaapzaal en bemoeilijkte zodoende de vluchtweg van de slaapzaal. De 63 bedden in de slaapzaal werden slechts gescheiden door zeer brandbare dunne houten wanden die de brandverspreiding versnelden.

* Oorzaak was vermoedelijk een stiekem gerookte sigaret in de slaapzaal, op de tweede etage van het oudste gebouw (uit 1932).

* Een veertigtal jongeren van de ene kant van de zaal kon ontsnappen. De enige , andere uitweg was een raam dat uitgaf op een plat dak. Eén jongen was toevallig afwezig wegens ziekte.

* Drie slachtoffers werden gevonden in de gang voor het raam. Eén slachtoffer was door de brandende trap gevallen. Bijna alle andere slachtoffers werden gevonden in hun bed. Wellicht totaal verrast in hun slaap.

* Door het lawaai van de vluchtende leerlingen werden de paters gealarmeerd en werd meteen ook de brandweer van Heusden opgebeld. Die was er om 23uur en kreeg spoedig ook hulp van de korpsen uit Hasselt en Genk. Door de hevige brand en de enorme hitte kon de zaal pas om 1u30 ‘s nachts bereikt worden. Na afloop bleken de brandblussers van de school ongebruikt…

  • De school sloot gedurende een volledige week, tot na de begrafenis van de slachtoffers. Na de begrafenis werd het gebeuren niet meer besproken.
  • Pas sinds 1999 wordt de brand jaarlijks herdacht door de school. De herdenking startte met het onthullen van een gedenksteen op 23 januari 1999. Ondertussen is de school van naam gewijzigd in Sint Franciscuscollege campus Berkenbos.
  • De toezichthoudende geestelijken werden niet schuldig bevonden. De overlevende scholieren zetten wel een actie op om de infrastructuur en de gebrekkige wetgeving aan te klagen.
  • De ramp maakte ook in het parlement een grote indruk. Het invoeren van nieuwe wetten betreffende brandveiligheid raakte in een stroomversnelling.

* Waarom vertel ik dit verhaal? Omdat ook ik een vrij lang verleden als ‘intern’ achter de rug heb. Van 1954 tot 1958 in Hoogstraten en van 1958 tot 1962 in Mechelen. In het Hoogstraatse Klein Seminarie van toen logeerden een aantal van de jongste leerlingen nog in een oude slaapzaal boven het toneel van de feestzaal vol oude, houten chambrettes van 1,5 bij 2,20 m op een houten vloer. De oudere leerlingen in een veiligere nieuwbouw met geplaveide vloer. In Mechelen studeerden en sliepen we in aparte kamertjes in een oud gebouw dat later gesloopt en vervangen werd door een nieuwe politiekazerne.

* In Hoogstraten mocht vanaf de Latijnse gerookt worden in het Withof, een buitenverblijf van de school dat tweemaal per week bezocht werd. Binnen de muren van het seminarie was roken streng verboden. Toch hing er vaak een sigarettengeurtje in de toiletten. In Mechelen mochten we de sigaretten plus aanstekers op zak houden, maar was het  verboden te roken binnen de muren. Regelmatig kwam een toen nog zwartgerokte toezichthouder een kijkje nemen. (foto’s Wikipedia)

zwart gat maakt sterren

* foto Hubble – Zwart gat in dwergstelsel Henize 2-10 máákt sterren in plaats van ze op te slokken

 

Zwarte gaten worden vaak afgeschilderd als destructieve monsters die alles wat te dichtbij komt opslokken, maar bij nieuw onderzoek met de Hubble-ruimtetelescoop spelen ze een minder kwaadaardige rol. (EOS Wetenschappen)

Eddy Echternach

allesoversterrenkunde.nl

Dit is een artikel van:
Alles over Sterrenkunde

* Een zwart gat in het hart van het 30 miljoen lichtjaar verre dwergsterrenstelsel Henize 2-10 draagt bij aan de vorming van nieuwe sterren in plaats van ze op te slokken.

* Met de ruimtetelescoop is een duidelijk verband ontdekt tussen het zwarte gat in dit kleine sterrenstelsel en een stervormingsgebied dat slecht 230 lichtjaar daarvan verwijderd is. Dat verband bestaat uit een uitstroom van gas die zich als een navelstreng uitstrekt tot aan een heldere stellaire kraamkamer.

* Op het ogenblik dat de gasstroom daar arriveerde, bevond zich op die plek al een dichte concentratie van gas. De spectroscopische gegevens die met Hubble zijn verkregen laten zien dat de gasstroom zich met een snelheid van ongeveer anderhalf miljoen kilometer per uur in dit ‘cocon’ heeft geboord. Daarbij hebben zich tal van jonge sterrenhopen gevormd.

* Wat zich in Henize 2-10 heeft afgespeeld is precies het omgekeerde van wat in grotere sterrenstelsels vaak te zien is. Daarin stroomt juist materie naar het zwarte gat toe, om vervolgens in de vorm van bundels van ziedend heet gas terug de ruimte in te worden geblazen.

* Eventuele gaswolken die op het pad van deze zogeheten plasmabundels bevinden, raken daarbij dermate verhit, dat het daarin aanwezige gas niet meer tot nieuwe sterren kan samentrekken. Het minder grote zwarte gat in Henize 2-10 produceert blijkbaar een veel minder intense uitstoot, die gaswolken net genoeg samendrukt om de vorming van sterren te stimuleren.

* Het zwarte gat in Henize 2-10 heeft ongeveer een miljoen keer zoveel massa als onze zon. De superzware zwarte gaten in grotere sterrenstelsels hebben vaak nog eens duizend keer zoveel massa. Doorgaans geldt dat het centrale zwarte gat van een sterrenstelsel zwaarder is naarmate het stelsel zelf een grotere massa heeft.

Beeld boven : In het heldere centrum van het dwergsterrenstelsel Henize 2-10 houdt zich een zwart gat van een miljoen zonsmassa’s schuil, dat de vorming van talrijke jonge sterren mogelijk heeft gemaakt. (NASA, ESA, Zachary Schutte (XGI), Amy Reines (XGI))

gedeporteerd naar Auschwitz (1943)

Geen vrolijk onderwerp vandaag. We schrijven begin 1943 , mijn geboortejaar. Nog voor ik begin april geboren werd, was onderstaand “verhaal” al een tijdje “verleden tijd”.

* Een psychiatrische inrichting in het Nederlandse Apeldoorn werd in januari binnen de kortste keren “opgeruimd”. Het gebouw werd na afloop meteen in gebruik genomen door de Waffen-SS. De gebeurtenissen speelden zich af van 21 tot 24 januari. Midden in W.O. II.

* Lang dacht men dat de bezetter de patiënten in het Apeldoorn-ressort (foto) ongemoeid zou laten en niet zou deporteren naar het Nederlandse Westerbork, hét Nederlandse nazikamp bij uitstek.

* In januari 1943 trok de Ordedienst van Kamp Westerbork evenwel naar Apeldoorn om de patiënten op te halen. Een goederentrein met veertig wagons stond klaar voor het transport.

* Midden in de nacht van donderdag 21 op vrijdag 22 januari 1943 , vandaag 79 jaar geleden, werd de psychiatrische inrichting door de SS en de Ordnungspolizei omsingeld. Ook de Westerbork-commandant woonde de ontruiming bij.

* Geneesheer-directeur Jaques Lobstein smeekte de beruchte SS’er Ferdinand aus der Fünten, die de leiding over de ontruiming had, om enkele ernstig zieke patiënten die niet in staat waren om te reizen met rust te laten. Het mocht niet baten. Aus der Fünten was duidelijk: “Alle Patienten sind für uns transportfähig.”

* De paviljoenen werden omsingeld door de Ordnungspolizei , leden van de Ordedienst van Westerbork . Paviljoen na paviljoen werden de patiënten naar buiten gehaald.

* Patiënten die weigerden om zich aan te kleden, werden (het was vijf graden boven nul) in nachtgewaad in de vrachtauto’s gegooid, sommigen zelfs helemaal naakt. Wie zich verzette, werd brutaal naar buiten gesleurd. Een ander deel van de patiënten liet dit alles verwezen over zich heen gaan, nog andere jammerden of stieten kreten uit.

* Op het station van Apeldoorn werden de patiënten weer erg hardhandig naar de wagons overgebracht. Bij het sluiten van de deuren werden vingers van patiënten verpletterd.

* Nadat alle patiënten in de wagons zaten, werden de luchtkokers gesloten. Een lid van de Ordedienst van Westerbork verklaarde later dat hij “de afgesloten krankzinnigen in de wagons hoorde gillen en schreeuwen.”

* De trein reed rechtstreeks naar Auschwitz , zónder tussenstop in Westerbork. Zondag 24 januari 1943 kwam de trein in moordkamp Auschwitz aan.

* Enkele patiënten waren onderweg al overleden. Sommige levenden renden in paniek weg van het perron, en werden neergeschoten. De overgeblevenen werden door een Joodse werkploeg in vrachtwagens geladen.

** Loe de Jong , lid van die Joodse ploeg, getuigde later … “De vrachtauto’s voerden hen niet naar de gaskamers maar naar een van de grote langgerekte kuilen waarin de lijken van vergaste mensen verbrand werden. Hoog laaiden de vlammen op. De pas aangekomenen werden er dood of levend middenin gesmeten. Brokken hout en petroleum volgden. Niet één mens bleef gespaard.”

* De man in de telefooncentrale van ‘Het Apeldoornsche Bos’  kreeg na de deportatie van een lid van de Ordnungspolizei te horen dat hij familieleden die informeerden naar een patiënt het volgende moest antwoorden “Der ist im Himmel, er ist heute aufgeflogen.”

* Het terrein van de instelling werd na de deportatie als herstellingsoord in gebruik genomen door de Waffen-SS. Ook hier werd af en toe nog gemoord.

** Aus der Fünten heeft meegewerkt om tienduizenden en tienduizenden Nederlandse burgers van Joodse afkomst op te sporen, bijeen te drijven en weg te voeren naar het kamp Westerbork en van daaruit  naar de vernietigingskampen in Auschwitz, Birkenau e.a.

** De Drie van Breda (eerder Vier, later Twee van Breda) waren de laatste Duitse oorlogsmisdadigers die in Nederland vastzaten. Het waren Willy Lages (vrijgelaten in 1966, overleden in 1971), Joseph Kotalla (overleden in 1979), Ferdinand aus der Fünten en Franz Fischer (beiden kort na de vrijlating overleden in 1989).    (met dank aan Wikipedia)

Lodewijk XVI in Parijs onthoofd

Op 21 januari 1793 werd Koning Lodewijk XVI van Frankrijk in Parijs onthoofd. De enige Franse koning die zoiets overkwam.

° De Franse koning was geschorst en gearresteerd na de Bestorming van de Tuilerieën tijdens de Franse Revolutie. Lodewijk werd berecht door de Nationale Conventie. Hij werd schuldig bevonden aan hoogverraad. Zijn echtgenote Marie Antoinette onderging dit lot enige maanden later.

° Koning Lodewijk werd met een koets naar de Place de la Révolution, het huidige Place de la Concorde, gereden. Naast hem zat de burgemeester. Tegenover hem zaten twee biechtvaders. Er waren 50.000 soldaten in Parijs op de been om de orde te bewaren.

° Toen het gezelschap bij de guillotine aankwam werden de trommels geroerd. Lodewijk kreeg geen gelegenheid meer om een toespraak te houden, werd vastgebonden en onder de guillotine gelegd. Na afloop toonde de beul het hoofd van de koning aan het toegestroomde publiek.

* Naar Laakdal toe vertaald, vertelt dit jaar dat Joannes Verboven, molenaar op de Haanvenmolen, van de abdij Averbode in 1793 een nieuw contract van zes jaar krijgt. Op 18 maart 1798 werd de molen echter als nationaal domein verkocht door de Franse Republiek. Blom, Van Herck en anderen (sic) werden de nieuwe eigenaars voor de som van 109 000 Fransche livres. Verboven blijft wellicht molenaar. Pas in 1803 zou Gerard Wouters (uit Olen) de nieuwe molenaar worden.

* Josephus Verwimp, de eerste (?) molenaar van de Dorpsmolen, huwt op 9 april 1793 met Anna Heugens. Ook in 1803 wordt hij hier als molenaar opgevolgd door Joannes Vermiert.

DE WINDMOLEN IN VEERLEDORP

Knipsel-dorpsmolen20 januari is de dag dat in Amerika om de vier jaar de nieuwe president aan de slag gaat. Joe Biden had zich zijn eerste jaar beslist een beetje rustiger voorgesteld

* Maar voor ons is het klassieke stuk van 20 januari de verjaardag van onze vader Georges die vandaag 110 zou worden en … ook wijlen zijn dorpsmolen in Veerledorp. Hopelijk zonder grote protesten van de lezers…Vervloeten zijn immers erg aan molen en molenaars gehecht. Vandaar.

 

VEERLE-LAAKDAL – Vroeger werd wel eens lacherig gezegd dat de pastoor in zijn kerktoren en de mulder op zijn windmolen de hoogstgeplaatste heren van de gemeente waren .

* Het leven was traag en zag er idyllisch uit . De opkomende welvaart in de jaren 1950 en 1960 veranderde dat beeld helemaal . Zekerheden van honderden jaren oud veranderden in een oogwenk . De moderne tijden waren niet meer te stuiten . Alleen de nostalgie  bleef.

* Boven in de grote balk van het zware houten molengeraamte kon je duidelijk de datum 1798 lezen . Vanaf dat jaar begint de eigenlijke geschiedenis van de molen. Geen benul van wie en wanneer hem bouwde en uitbaatte.

* Vast staat wel dat de dorpsmolen door de Franse revolutionairen onafhankelijk gemaakt van herenrechten en verkocht aan ene Joannes Verboven met de last om 2 600 zakken graan per jaar te malen .

jos vd meulder* Georges (Jos) Vervloet , de laatste molenaar van Veerle , zou vandaag 20 januari precies 110 geworden zijn ware het niet dat hij 40 jaar geleden de strijd verloor tegen twee fel aangetaste stoflongen en een zwak hart . Echt gezond was malen in die tijd niet in een voortdurende stoffige omgeving zonder afzuigsystemen .

* 20 januari is toevallig ook de dag waarop de nieuwe president van de VS om de vier jaar zijn plechtige ambtsaanvaarding, zeg maar inauguratie, aflegt.

* Georges heeft van die merkwaardige dag wellicht nooit weet gehad. Zijn belevingswereld reikte nog lang niet tot in Amerika .

*** Vader stierf in 1982 op de zonnige zondag van 6 juni , D-day in 1945 die het einde van de tweede wereldoorlog een definitief elan gaf . Geboren worden op inauguratiedag en sterven op D-day… de mulder van ‘t dorp wist zijn dagen wel te kiezen. Meer nog, zijn vrouw Theresia werd geboren op 11 november ‘1914’. Vier jaar later trad ook zij met een beetje fantasie tot de geschiedenis (11.11.11) toe.

* Georges was de jongste van de molenaarsfamilie Vervloet die omstreeks het midden van de 19de eeuw eigenaar werd van de Dorpsmolen aan de Tessenderloseweg. Te lang verhaal om hier uit de doeken te doen.

* Vader Victor stierf in 1916 op zijn 48ste aan een hartinfarct . ‘Iets gekregen’ , was toen de simpele uitleg voor zulk indringend feit . Moeder Marie bleef achter met 4 kinderen . Sociale uitkeringen waren er niet . Het werd dus hard werken om brood op de plank te krijgen .

Molenaars vanaf 12

* Jef , met zijn 12 jaar de oudste van de kinderen , verhuisde van de ene dag op de andere van de schoolbanken naar de molen . Hij kende al iets van de stiel maar gelukkig was er molenaar Loffens uit Eindhout om hem helemaal in te wijden in zijn toekomstige broodwinning . De beide families werden en bleven daardoor heel erg goed bevriend .

* Georges , de jongste , was pas 4 toen vader stierf . Op zijn 12de verkaste ook hij op zijn beurt van de school naar de molen . Van dan af gingen Jef en Jos door het leven onder de firmanaam ‘Gebroeders Vervloet’ .

* Werken op een windmolen ziet er idyllisch uit , maar was het niet . Een windmolen hangt immers helemaal af van de natuurelementen en die willen wel eens grillig zijn . Een windmolen kan niet zonder wind . Als die het overdag laat afweten en ‘s nachts pas begint te blazen, kan je je nachtrust wel vergeten .

* In de zomer geen probleem , wel in de winter wanneer de zeilen eerst moesten losgemaakt worden met emmers kokend water en je constant je handen moest warmen aan het versgemalen, warme meel . In de zomer maalde je met de deuren wijd open , maar als de koude kwam , was die deur de enige bescherming tegen de natuurelementen . Verwarming was er , buiten dat heerlijk warme meel , niet . Meelstof des te meer.

molen* De Veerlese windmolen is actief geweest tot 1953. Dan namen de elektrische molen op de Heide (foto l) en de dieselmotor in de schaduw van de windmolen zijn plaats definitief in .

P1010101

Bokrijk ?

* De windmolen kon in 1955 naar Bokrijk , maar Jef verzette zich fel . Hij kon zijn houten monster niet missen . Jef overleed echter al in 1960 en de molen sneuvelde een eerloze dood in 1965 (foto r) en zou de volgende jaren in verkapte vormen voortleven in talloze fermettes, symbolen van ‘een zekere rijkdom’ in de zestiger jaren . Het molentijdperk was definitief afgesloten .

* Het oude molenhuis en de nieuwere (1949) maalderij geven tegenwoordig woongelegenheid aan 12 families in de nieuwe sociale woonwijk aan de Tessenderloseweg . Verder herinnert niets nog aan de windmolen van weleer . De molen leeft alleen nog verder in de herinnering van de oudere generatie die destijds , tussen het wachten op de gemalen zakken door , de nieuwtjes uit het dorp aan elkaar vertelden onderaan de molentrap .

** Onderstaand versje vond ik nog ergens in een oud, stoffig boekje. Ik kon niet nalaten om het af te drukken.

De Maalder

Zie den maalder , wit bestoven , boven op den molen staan , blozend als een kriek en gezond als een blieksken .
Hoort hoe welgezind hij zijn lustig deuntje zingt .
De wind zit goed , de maalder verdient zijn brood : want ieder boerken zendt hem graan omdat hij zijn stiel zo goed kent .
Hij is gewend aan het zakken dragen en lijdt er niet onder .
Hij laadt ze op de kar of op den wagen en de boer rijdt er blijgezind mede weg .
”Dag maalder .”
“Dag boerken , tot later zoo God het wil en wel smake het brood .”
Werken is gezond en ‘t is daarbij plezant voor die het gaarne doen .  –
Ludovicus V. 1843-

Toegift

* De oudste molen van deelgemeente Veerle, een watermolen bevond zich ca 1 350 op de oevers van de Grote Laak op de grens met Vorst. Besauwen heette toen de plaats die wij nu nog steeds als ‘de brug’ kennen.

* Een andere watermolen lag in Blaardonk langs diezelfde Laak en was eigendom van de abdij van Averbode.

* Toen die laatste ook helemaal vervallen was, werd in Haanven in 1723 een windmolen opgericht door de abdij. Adriaan Meeus was de eerste molenaar. De laatste was Jan-Baptist Onsea.

*** Broer Herman voegde dit nog toe …

https://youtu.be/iM3BcmqoRi0

 

Foto boven genomen aan het eind van de jaren 1940.  De dorpsmolen in al zijn glorie. Rechtsboven Georges , kortweg Jos , de laatste molenaar van Veerle in deurgat. De benen boven zijn van Lambert Hermans …hij zat in het deurgat, ik nam de foto.

Foto (ingekleurd) genomen vanop de windmolen met zicht op dorp en kerk (wellicht Jef Mertens) – ongekleurd : de naakte molen met een paar jongelui (van toen)

Foto vuurmolen (elektrische-) op Veerle-Heide met de jonge Jan Willekens op de fiets.

Martin Luther King Day

Verenigde Staten Martin Luther King jr. DayDe ‘Martin Luther King jr. Day’ (Martin Luther Kingdag) is een nationale Amerikaanse feestdag die de Afro-Amerikaanse dominee dr. Martin Luther King jr. eert.

20 januari is het ‘Martin Luther King jr. Day’

* Martin Luther King jr. (15 januari 1929 – 4 april 1968) was een Amerikaanse baptistendominee, politiek leider en een van de prominentste leden van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging.

* In 1968 werd King doodgeschoten op het balkon van het Lorraine Motel in Memphis.

* Voor velen is Martin Luther King jr. een symbool voor de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten gebleven. De derde maandag in januari is gewijd aan dominee King en zijn gedachtegoed.

* De ‘Martin Luther King jr. Day’ is het resultaat van een grootschalige campagne die door een aantal activisten werd geleid. Een van de opmerkelijkste hiervan was de blinde musicus Stevie Wonder, die o.a. met het de hit “Happy Birthday” uit 1980 de campagne onder de aandacht van een breed publiek wist te brengen. De Amerikaanse president Ronald Reagan tekende op 2 november 1983 de wet die de feestdag ter ere van King officieel maakte.

* De dag werd voor het eerst gehouden op 20 januari 1986. Sinds het jaar 2 000 wordt ‘Martin Luther King jr. Day’ officieel gevierd in alle staten van de VS. De dag kreeg inhoud met demonstraties voor vrede, sociale rechtvaardigheid, rassen- en klassengelijkheid, en ook als nationale dag van vrijwilligersorganisaties.

* Hoewel de dag een vrije dag is voor mensen die voor de federale en de staatsoverheidsinstellingen werken, geven niet alle bedrijven vrij. De meeste scholen en hogeronderwijsinstellingen zijn wel gesloten, maar sommige scholen blijven open en vieren in plaats daarvan Kings boodschap. Vrijwel alle winkels en restaurants blijven echter gewoon open.

1 2 3 4 78