de Tachtigjarige Oorlog

In een vorige bijdrage lazen we in GvL dat Filips II , koning van Spanje, in de zomer van 1581 door de Staten Generaal van de Nederlanden met het ‘Plakkaat van Verlatinge’  werd afgezet als heer in de Noordelijke Nederlanden. Deze belangrijke verklaring diende later als voorbeeld voor andere landen.

* Met het Eedverbond der Edelen die met een smeekschrift bij landvoogdes Margaretha van Parma aandrongen tot het stoppen van de vervolging van protestanten, begon alles. Na de onthoofding van de graven van Egmont en Horne werd de strijd tegen de Spaanse bezetter met tussenkomst van de Geuzen (protesterende edellieden) veranderd in een algemene opstand.

* In de Noordelijke Nederlanden schaarde stad na stad zich achter de door Willem van Oranje (de Zwijger) opgezweepte opstand. In al deze steden vond een revolutie plaats. Katholieke bestuurders werden afgezet en moesten plaatsmaken voor protestanten. De kerken werden ontdaan van de katholieke opsmuk en werden voortaan voor de protestantse eredienst gebruikt.

* De Tachtigjarige Oorlog was in feite een 80-jarige opeenvolging van belegeringen en veldslagen tegen de Spaanse bezetters. Er werd evenwel niet constant gevochten. Geldgebrek zorgde er voor dat de legerleiders veel gevechtspauzes moesten inlassen. Soldaten waren immers huursoldaten die vochten voor wie het best betaalde.

* Na de tien succesvolle jaren van prins Maurits van Nassau, de zoon van Willem De Zwijger, die vermoord werd, wilden de regenten in de belangrijke handelssteden minder geld aan de oorlog besteden. De strijdende partijen kwamen tot een overeenkomst. Het Twaalfjarig Bestand was daar het gevolg van.

* In Vlaanderen had de Roomse Marnix van St. Aldegonde in 1585 de herwonnen stad Antwerpen cadeau gegeven aan de Roomse Spaanse bevelhebber Farnese, die hij erg bewonderde. Vlaanderen bleef Rooms. De Beeldenstorm was vergeefs geweest. Alle Geuzen werden uitgeroeid en Vlaanderen bleef verpauperd achter.

° In deze woelige jaren maakte prins Maurits , de zoon van De Zwijger, gebruik van een verschil van inzicht onder dominees. Raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt werd onthoofd op het binnenhof. De macht kwam voortaan in handen van de stadhouders, de nazaten van Willem van Oranje.

° De Noordelijke Nederlanden werden na het Twaalfjarig Bestand nog nauwelijks bedreigd door het Spaanse Leger. In de Noordelijke Nederlanden rijpte de gedachte dat al het geld dat aan oorlog voeren besteed werd, weggegooid geld was.

° Ook De Spaanse koning Filips IV begreep dat de Noordelijke Nederlanden voorgoed verloren waren. Moegestreden tekenden Spanje en de Nederlanden op 15 mei 1648 de Vrede van Münster. Nederland was onafhankelijk en werd onnoemlijk rijk in de overzeese gebieden. Niet in het minst door de wijdverspreide slavenhandel. Een zwarte vlek op het blazoen van hun ‘Gouden Eeuw”.

– foto boven Willem van Oranje (Nassau) De Zwijger – Vader des Vaderlands –