INDIAN SUMMER

Zowel vandaag als morgen wordt het warm, met veel zon, tot 25 graden. Een nazomertje, of een “Indian summer”. Wat is dat eigenlijk, een “Indian summer”? Het ultieme herfstgevoel, voor veel mensen.

Knipsel55874“Een oudewijvenzomer, een “Indian summer”… eigenlijk komt het allemaal op hetzelfde neer”, zegt VRT-weerman Frank Deboosere.  “De zomer die zich nog eens een laatste keer laat zien, meer dan dat is het niet. Gewoon, een paar dagen in september, oktober, november waarop de zon volop schijnt en het zomers aanvoelt.”

“Begin september kunnen we makkelijk nog tot 25 graden halen. Tegen eind september is dat 20 tot 25 graden. We hebben zelfs begin oktober al verschillende keren temperaturen tot 25 graden gemeten. Heel uitzonderlijk was het zelfs in november nog 20 graden.”

De oorspronkelijke Amerikaanse bevolking in het oosten van de VS gebruikten die opstoot van de zomer om nog een laatste keer te  jagen en te oogsten en voorraden voor de lange koude winter op te slaan. De kolonisten merkten al snel waarom: de verzengende hitte in de zomermaanden maakte het werk niet bepaald makkelijker.

Een “Indian summer” of een nazomertje zo je wil, is niet meer dan een gevoel. De laatste keer nog die warmte en de zon voelen, voor die lange, sombere, koude wintermaanden aanbreken.  Die aangename, rustige heropleving van iets dat op zijn einde aan het lopen is, zo wordt “Indian summer” ook figuurlijk gebruikt.  -Kathleen Heylen in vrt NWS-

GIGANTISCHE BOTSING …

Pakweg 460 miljoen jaar geleden bevroor de aarde. De zeeën veranderden in ijsvlaktes en aangezien bijna al het leven zich nog in het water afspeelde, stierf 85 procent van de soorten uit.

Oorzaak daarvan moet een gigantische botsing geweest zijn in de planetoïdengordel  tussen Jupiter en Mars.

Knipsel6984Een stuk rots van pakweg 150 kilometer doorsnee (tekening hiernaast)  is daarbij uiteengevallen en heeft zich als een immense stofwolk in het binnengebied van het zonnestelsel verspreid, het gebied waarin ook de aarde zich beweegt.

Een deel van het zonlicht werd tegengehouden en een ijstijd op gang gebracht

Birger Schmitz van de Lund University Sweden vond daarvoor bewijzen in het zuiden van Zweden. Een bepaalde Zweedse berg bevat immers een sedimentlaag uit die periode.

Het gesteente bevat veel helium. Buitenaards stof, bestookt met helium door de zonnewind, verspreidde zich miljoenen jaren lang en zorgde voor een zeer geleidelijk afkoeling van de aarde. De meeste soorten dieren en planten stierven af. Een vrij groot aantal paste zich door die geleidelijkheid evenwel aan.

De aanvankelijk warme aarde veranderde in een wereld met ijskappen op de polen en met gematigde regio’s. De diversiteit van het leven kreeg een geweldige oppepper.

Veel later, zowat 66 miljoen jaar geleden, maakte een meteorietinslag een einde aan het dino’s, waarna het leven slechts met moeite overeind krabbelde.  (met dank aan space.com)

WIJNBOUWERS EN KLIMAAT

Onder wijnbouwers vind je geen klimaatontkenners. De gemiddelde wijnliefhebber zou kunnen denken: hoe warmer het klimaat, hoe beter voor de wijn. Maar dat is niet zo.

Knipsel001Een van de befaamdste wijnbouwers van Bourgogne, Jaques-Frédéric Mugnier, zegt: ‘Gemiddeld oogsten we drie weken vroeger dan dertig jaar geleden. Als dat zo verdergaat, oogsten we binnenkort rond half augustus.

Dat betekent dat de rijpingscyclus van onze druiven korter wordt. Die verkorting is een groot probleem. Want als druiven te snel suikers opbouwen, hebben de aroma’s en tannines (bitterstoffen in schil en pitten) van de druif niet de nodige tijd om ook tot volle rijpheid te komen.

De wijnbouwer staat dan voor een dilemma. Ofwel oogst hij meteen, maar riskeert hij een monotone wijn met bittere afdronk. Ofwel wacht hij nog op de rijpheid van aroma’s en tannines, maar dan krijgt hij te veel suiker in verhouding tot de zuren, met een overrijpe, zoete, alcoholische wijn als gevolg. Alleen in een evenwichtig klimaat kunnen druiven evenwichtig rijpen, en kunnen wijnen harmonieus en evenwichtig zijn.’

Overal in Europa kijken wijndomeinen daarom nu al uit naar koelere plekken om nieuwe wijnstokken aan te planten: hoger gelegen, dichter bij de zee, of op noordelijke hellingen. Ze houden er rekening mee dat ze hun huidige wijngaard vroeg of laat zullen moeten opgeven.

Teveel zon en warmte kunnen een nog groter probleem veroorzaken dan onevenwichtige wijnen: ze kunnen de rijping van de druiven volledig blokkeren. Extreme weersomstandigheden, zoals hagel en storm kunnen wijngaarden geheel of gedeeltelijk vernietigen. Nee, onder wijnbouwers zul je geen klimaatontkenners vinden.

-Bruno Vanspauwen in dS-

De herfst begint op 1 én op 23 september

DSCN4224Op de banken van de lagere school leerden we destijds dat de herfst op 21 september begon. Net als ook de andere seizoenen op een 21 beginnen. Fout natuurlijk, wel gemakkelijk om te onthouden.

Dit jaar begint de herfst pas op 23 september. Voor weerkundigen begon het nieuwe seizoen echter gisteren al, op 1 september.

De voorbije jaren startte de herfst op 22 of 23 september. Dat zou zelfs over enkele jaren nog kunnen opschuiven. In de Gregoriaanse kalender is de herfst echter nog nooit begonnen op 21 september.

De herfst begint officieel pas op het moment dat de zon loodrecht op de evenaar staat. Op dat moment duren dag en nacht even lang. Maar de aardas staat niet recht, ze wijst naar de poolster. Dat wil zeggen dat de aarde schuin staat in relatie tot de zon in een hoek van ongeveer 23 graden. Precies omwille van die schuine stand zijn niet alle dagen en nachten even lang.

Die schuine stand kwam er wellicht omdat de aarde heel erg lang geleden in botsing kwam met een ander hemellichaam en uit koers werd geslagen. Die botsing zou trouwens het bestaan van de maan kunnen verklaren als stuk van de aarde. Geologische ontdekkingen op aarde en maan wijzen in die richting. Ze lijken helemaal identiek.

DSCN4708

Weerkundigen hebben het over 1 september als start van de herfst en 30 november als einddag. Gemakkelijker om mee te rekenen en statistieken te maken. Een gemakkelijkheidsoplossing als het ware.

Dat is trouwens al sinds 1780 zo, toen de Societas Meteorologica Palatina een internationale afspraak maakte om steeds drie opeenvolgende kalendermaanden als één seizoen te beschouwen. Niet omdat er één of andere wetenschappelijke verklaring voor is. Het rekent gewoon gemakkelijker.

-foto’s lvv-

VERWOESTENDE KRAKATAU

In de nacht van 26 op 27 augustus 1883, vandaag 136 jaar geleden, maar o zo fris nog in het collectieve geheugen geprent, vond dé grote uitbarsting van de Krakatau plaats. De berg rees op, scheurde open en stortte in, waarna de zee in het gapende gat stroomde. Het gevolg was een catastrofale explosie.

Knipsel KrakatauEr ontstond een tsunami tot 30 meter hoog. Vloedgolven overspoelden de kusten van Java en Sumatra. Ruim 36.000 mensen verloren het leven. Complete steden en dorpen werden weggespoeld. De uitbarsting ging met zoveel geweld gepaard dat de trommelvliezen van zeelui in de buurt barstten. Het gebrul en geknal was hoorbaar tot in Australië.

De schokgolven in de atmosfeer waren zo krachtig dat ze zeven keer geregistreerd werden. In totaal gingen de golven 3½ keer de aarde rond. Er rees een aswolk uit de berg die 50 kilometer hoog steeg en de omgeving in diepe duisternis dompelde. Door de enorm grote hoeveelheid stof die in de atmosfeer terechtkwam, daalde het volgende jaar de gemiddelde temperatuur wereldwijd met 1,2 graden Celsius.

ANAK KRAKATAU

data39664281-d75190Vorig jaar, op 22 december 2018, vond er weer een tsunami in de Straat van Soenda plaats die de westkust van Java trof en honderden doden eiste, het gevolg van een uitbarsting van de Anak Krakatau, overblijfsel van de grote berg uit 1883, en een daaropvolgende onderzeese aardverschuiving.

DE SCHREEUW

index

 

 

In 2003 beweerden Amerikaanse astronomen onder leiding van Donald W. Olson, dat de buitengewoon rode hemel op het schilderij De Schreeuw (geschilderd in 1893 door de Noorse schilder Edvard Munch) geïnspireerd was door de uitbarsting van de Krakatau in 1883. De uitbarsting zorgde namelijk voor opmerkelijke zonsondergangen in de hele wereld.

Meer weten? Op rood drukken! Wikipedia vertelt er bijna alles van.

DE EERSTE UFO-WAARNEMING

In mijn prille, Roomse jaren, was 24 juni feestdag van de geboorte van Sint-Jan de Doper, de latere doopheer van Jezus in het water van de Jordaan én dusdanig een geweldige heilige.

Dat stond allemaal in het dikke missaal dat elke leerling van het Klein-Seminarie in Hoogstraten verplicht moest bezitten én gebruiken, elke dag in de vroegmis van 7u. Johannes, de grootste ook onder de mensenkinderen, zoals Jezus later over hem zou getuigen.

Maar daar hebben we het vandaag niet over. Haast niemand weet nog wat een missaal is, laat staan dat hij er nog eentje bezit. En ook de ‘litanie van alle heiligen’, elke dag minstens ééntje, lijkt helemaal zoek.

440px-LenticulariswolkeOp de voortreffelijke dagkalender van ‘de Bond’ is 24 juni de dag waarop men in 1947 de eerste UFO zag en erover gerapporteerd werd. Kenneth Arnold heette de Amerikaanse gelegenheidsreporter, piloot  en zakenman. Hij  was 24 juni op weg naar een vliegshow en zag omstreeks 15 u. in de buurt van Mount Rainier (Washington) plots een felblauwe lichtflits, een minuut later gevolgd door nog eens negen flitsen na elkaar.

Toen hij Bill Bequette, een echte journalist, probeerde uit te leggen wat hij precies gezien had, vertelde hij dat de flitsen afkomstig waren van een Unidentified flying object (afgekort: ufo), zeg maar in het Nederlands Ongeïdentificeerd vliegend voorwerp

Kenneth Arnold berekende dat de snelheid van de geheimzinnige voorwerpen zowat 1 900 km/u moest zijn. Dubbel zo snel als de snelheid van het geluid. Terwijl op dat ogenblik nog geen vliegtuigen bestonden die door de geluidsmuur konden breken.

De Army Air Forces nam de waarnemingen ernstig, wat later  tot het Project Blue Book, later Majestic 12. Officieel kwam men tot een akkoord om in een aparte klasse waarnemingen op te nemen die onverklaarbaar blijven.

In 1989-1990 was er een Belgische ufogolf. De Belgische Luchtmacht zette tevergeefs F-16-gevechtsvliegtuigen in om ufo’s te onderscheppen. In een officiële verklaring stond achteraf dat men geen idee had van de aard van deze verschijnselen. Sindsdien werd het stil rond de ufo-gekte, maar af en toe worden nog waarnemingen gemeld. De meeste krijgen evenwel een aannemelijke, niet zo spannende verklaring…

(foto – een lenticulariswolk – vaak gezien als ufo vanwege de vliegende schotelvorm)

IJSHEILIGEN VAN 11 T.E.M. 14 MEI

IJsheiligen is de naam voor een aantal katholieke heiligen, van wie de naamdagen vallen in de periode van 11 tot en met 14 mei. Volgens de volksweerkunde zijn dit de laatste dagen in het voorjaar waarop nog nachtvorst kan optreden.

Knipsel28

 

De volgende heiligen worden tot de ijsheiligen gerekend:

 

De naamdagen van de genoemde ijsheiligen vormen een periode in mei die wordt gezien als de overgang van weer met mogelijk nachtvorst naar meer zomers weer. Het is niet uitgesloten dat er na half mei nog nachtvorst optreedt, maar die kans is heel klein.

IJsheiligen is een van de oudste en wellicht bekendste begrippen uit de volksweerkunde. De eerste berichten over deze “strenge heren” dateren van rond het jaar 1000.

De naam IJsheiligen komt van de naamdagen van vier heiligen die hierboven genoemd zijn. Drie is het heilig getal en daarom rekent men in de meeste landen maar drie tot de IJsheiligen. In sommige landen wordt St. Mamertus niet meegeteld, in andere landen hoort St. Bonifatius er niet bij.

De ijsheiligen ontlenen hun benaming aan het gevaar van koud voorjaarsweer voor het gewas, dat in deze tijd in volle bloei staat. Een late vorstnacht kan in deze periode veel schade aanrichten.

Abrupte temperatuurveranderingen, die onder andere het gevolg zijn van het nog relatief koude zeewater, zijn kenmerkend voor dit hele jaargetijde en kunnen ook in juni nog voorkomen.

MEIKEVERS … LAAT ZE LEVEN

’s Avonds scheren ze door de lucht als jachtvliegtuigen. Ze voeren een lompe en onbeholpen vlucht uit en verwarren uw hoofd soms met een landingsbaan.

sized_P1060867 sized_P1060894

Je hoeft niet bang te zijn, want ze zijn absoluut niet in u geïnteresseerd. Hun kostje bestaat uit bladeren en vruchten. Bovendien hebben meikevers geen angel om te prikken.

Zodra de zon ondergaat, komen de meikevers tevoorschijn. Vroeger vernielden hun larven de oogst. Daarom verklaarden de boeren hen de oorlog en voerden ze een meedogenloze strijd, tot de indringer verslagen was.

Voor enkele decennia ‘moesten’ de schoolkinderen deze insecten zelfs nog vangen en vernietigen. Met de ‘vooruitgang’ kwamen insecticiden in de plaats. De meikever werd op die manier grondig verdelgd .

Als je er nu eentje vangt, dood hem niet. Het is een prachtig diertje en verdient bescherming.

Hierboven een kever die zomaar in de emmer van osTres landde , zich bij mij kwam laten fotograferen om uiteindelijk weer in de haag te belanden . Bedankt, kever .

1 3 4 5