ADVENT EN JOELTIJD

De christelijke kerkbezoekers onder ons, en dat zijn er niet zoveel meer vergeleken met de tijden van toen wij nog jong waren (tot pakweg 1970), vierden gisteren zondag 8 december hun tweede adventszondag. De adventstijd begint vier zondagen voor het feest van Kerstmis. In 2019 was dat zondag 1 december.

* De Advent is de tijd van voorbereiding op het kerstfeest; de tijd waarin de komst van Jezus Christus wordt verwacht. Omdat het Latijnse woord voor ‘komst’ of ‘het komen’ ‘adventus’ is, worden de vier weken vóór Kerst ‘Advent’ genoemd. De adventsperiode van dit jaar loopt van zondag 1 december t/m dinsdag 24 december en duurt 24 dagen.

* De adventstijd begint vier zondagen voor Kerstmis, na Pasen het belangrijkste kerkelijk feest van het jaar. De Advent is de tijd van voorbereiding op het kerstfeest; de tijd waarin de komst en wederkomst van Jezus Christus wordt verwacht. Omdat het Latijnse woord voor ‘komst’ of ‘het komen’ ‘adventus’ is, worden de vier weken vóór kerst ‘Advent’ genoemd.

* Voor zowat iedereen is de kersttijd zowat de spannendste, want mooiste tijd van het jaar. Eén lange voorbereiding op de feesten van Kerstmis en Nieuwjaar die vooral in familiekring worden gevierd. De wereldse vieringen hebben de van oorsprong kerkelijke viering zowat verdrongen. Een fenomeen dat zich ook voordoet met Pasen, wanneer men massaal op vakantie trekt.

° Mede-orzaak van die buitenkerkelijke activiteiten zijn zeker de schoolvakanties die met deze feesten gepaard gaan. Ouders stemmen hun vakantiedagen op die van hun kinderen af en het gevolg daarvan is feesten in alle vormen, thuis of elders.

 

JOELFEEST

Lang voordat de christelijke kerst werd gevierd, vierden onze contreien het Joelfeest. Dat woord vinden we onder meer terug in een van de Engelse woorden voor het kerstfeest: Yuletide. Ons kerstfeest is meer dan verwant met het Joelfeest. Dat laatste kreeg a.h.w. een christelijk pak aangemeten.

* Het Joelfeest was het heidense feest van het licht, een feest dat al uit de steentijd afstamt toen er nog geen kalender was. Zo is de Ierse begraafplaats in Newgrange omringd door megalithische stenen (foto) die op de astronomische positie van de winterzonnewende staan.

De stenen dateren uit 3200 vóór onze tijdrekening, vijfhonderd jaar vóór de piramiden van Gizeh en duizend jaar vóór Stonehenge.

* Het Joelfeest duurde twaalf dagen met 22 december, dag van de winterzonnewende, als de belangrijkste dag.

° Joel en Yule zijn afkomstig van het Oudnoorse jōl. Dat woord betekent ‘wiel’ en verwijst naar het ogenblik waarop het wiel van het jaar op zijn laagste punt staat, klaar om opnieuw te stijgen. Het was een feest waarop iedereen blij was dat de dagen opnieuw langer gingen worden. Vandaar ook het Engelse afgeleide woord jolly (via het Franse jolif) en het Nederlandse jolijt.

MOORD OP JF KENNEDY

John Fitzgerald („Jack”) Kennedy  (29 mei 1917 – 22 november 1963) , ook bekend onder zijn initialen JFK, was een Amerikaans politicus van de Democratische Partij.

Op 20 januari 1961 werd hij ‘de 35ste en jongst gekozen president van de VS’.

Op 22 november 1963 werd hij op zijn 46ste in Dallas vermoord. De vierde Amerikaanse president ook die gewelddadig om het leven werd gebracht.

* Bij het grote publiek is Kennedy vooral bekend als de president die de Amerikaanse plannen onthulde om een man op de maan te zetten en zo de jonge ruimtewedloop met de voormalige Sovjet-Unie te winnen.

* Daarnaast werd zijn voortijdig afgebroken termijn ook gekenmerkt door de Cubacrisis en de steeds sterkere Amerikaanse inmenging in Vietnam. Ook om zijn poging om de wapenwedloop in de wereld te stoppen.

* Kennedy kwam uit een een Iers-katholieke familie van negen kinderen. Zijn vader Joe was politicus en een steenrijke zakenman. Het gezin werd na John’s verkiezing tot president ook een beetje schertsend de koninklijke familie van de Verenigde Staten en/of de Kennedyclan genoemd.

* Kennedy liet zich niet makkelijk manipuleren en liet al vroeg merken wie de baas was. Zijn presidentschap werd ook gekenmerkt door zijn ijver voor vrede en zijn menslievendheid. Dit alles leverde hem medestanders op, maar zorgde ook voor tegenstanders op hoge posities.

* Kennedy was ook een begaafd spreker, met een sterk charisma. Dat viel op bij mensen uit de gehele westerse wereld. Bij zijn bezoek aan het verdeelde  Berlijn bv. sprak hij de legendarisch geworden woorden “Ich bin ein Berliner”, al dan niet in correct Duits. Een andere veel geciteerde uitspraak van hem is “ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country”.

* Enkele andere markante en nog veel geciteerde uitspraken hadden betrekking op zijn voornemen om binnen tien jaar “mensen op de maan” te zetten (en ze weer veilig terug te brengen). Dat zou in 1969 ook gebeuren, maar hij maakte het niet meer mee.

* Uit zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN in september 1961 komen de uitspraken dat deze organisatie “het enige alternatief voor oorlog” is  en dat “de mensheid een einde aan de oorlog moet maken, omdat de oorlog anders een einde aan de mensheid zal maken”

Op 22 november 1963 om 18u30 onze tijd , vandaag exact 56 jaar geleden, werd Kennedy dodelijk gewond door twee kogels toen hij in een open limousine over Dealey Plaza in Dallas Texas gereden werd.

*** Ik herinner me die gebeurtenis alsof het gisteren was … ik gaf les in Eindhout – na school ging ik biljarten met meester Louis Cools in café/kapperszaak Mil(of Sus?) Binnemans- daar stond de radio aan en die berichtte de gebeurtenis – de tv was veel later met een uitzending ***

* Twee officiële onderzoeken leidden tot de conclusie dat Lee Harvey Oswald de moordenaar was. Volgens het onderzoek van de Commissie-Warren handelde Oswald alleen, volgens het onderzoek van de Enquêtecommissie van het Huis van Afgevaardigden was er ten minste nog één andere schutter. Het mysterie is nog steeds niet opgelost.

* Twee dagen na de moord op Kennedy werd Oswald op het politiebureau van Dallas vermoord door nachtclubeigenaar en maffia-lid (?) Jack Ruby. Daardoor kon Oswald niet meer worden voorgeleid en werd er geen proces tegen hem gevoerd.

* Welke grote indruk president Kennedy naliet, bleek een tijdje later toen ook in Europa straten en pleinen zijn naam kregen. In Antwerpen werd de toen nieuwe tunnel onder de  Schelde naar hem genoemd.

* Het graf van John F. Kennedy bevindt zich op de begraafplaats Arlington National Cemetery, vlak bij het Pentagon.

CECI N’EST PAS RENE MAGRITTE

Toen René Magritte in 1912 dertien jaar oud was, werd zijn moeder dood uit de rivier Samber gehaald. Zij had zich met een doek voor haar voorhoofd in het water gestort. In zijn werk verwijst hij meermaals naar dit drama met illustraties van een vrouw van wie het aangezicht bedekt is.

René Magritte werkte in eerste instantie als ontwerper bij Victor Servranckx in de behangpapierfabriek Peters-Lacroix. Het debuut van Magritte in de schilderkunst was kubistisch, futuristische en abstract.

Na de kennismaking met het werk van Giorgio de Chirico in 1925, begon het werk van Magritte surrealistische elementen te assimileren. De Chirico beeldt voorwerpen zeer realistisch uit maar in totaal verschillende contexten. Zo beklemtoont De Chirico de raadselachtigheid van de objectenwereld.

Tussen 1927 en 1930 werd in Parijs zijn surrealistische visie bekroond met de vriendschap van van André Breto, schrijver van Het Surrealistisch Manifest.

De zwarte humor van Magritte leidde hem ook vaak tot een morbide figuratie, daarbij nog meer gesurrealiseerd door de soms onmogelijk onwaarschijnlijke benamingen die hij zijn werk toebedeelde.

Na 1945 werd Matisse lid van de Communistische Partij van België. In 1953 creëerde Magritte de wandschilderingen in het Casino van Knokke. Die zijn ondertussen beschermd.

In 1960 werd Magritte bekroond voor al zijn werk met de Belgische Staatsprijs. Het was de eerste keer dat de Staatsprijs aan een kunstschilder werd toegekend.

In de jaren 50 van de twintigste eeuw was Magrittes werk erg in trek bij New Yorkse verzamelaars. Magrittes werk zit voornamelijk in Amerikaanse collecties. Ook zijn bekendste icoon “La Trahison des Images” is daarbij.

Magritte overleed op 21 november in 1967, vandaag 52 jaar geleden. Samen met zijn vrouw werd hij begraven op het gemeentelijke kerkhof van Schaarbeek.

Schilderstijl

Het grootste deel van het oeuvre van Magritte behoort qua stijl tot het surrealisme, een van de belangrijke kunststromingen van de 20e eeuw.

* Het bekendste werk van Magritte is zonder enige twijfel “La Trahision des Images” (1928-29) of “Het verraad van de voorstelling” met de geschilderde tekst: “Ceci n’est pas une pipe” onder de zeer realistische afbeelding van een pijp.

In dit werk schildert René Magritte een pijp met vlak daaronder de boodschap: “Dit hier is geen pijp” (Ceci n’est pas une pipe). Hij wil zichzelf en de toeschouwer herinneren aan het feit dat het hier gaat om een met olieverf beschilderd doek, en niet om een echte pijp.

* René Magritte vond dat het de taak is van de kunstschilder om de realiteit in een ander kader te plaatsen. Zijn kunst roept altijd meer vragen op dan zij kan beantwoorden.

* Veel van het werk van Magritte laat ook een verandering van het ene voorwerp in het andere zien. Bijvoorbeeld de serie woonhuizen in de nacht, met een heldere hemel in daglicht erboven. Of een maan die voor de bladeren van een boom hangt. Uilen of andere vogels die als planten uit de grond komen.

15 NOVEMBER ‘KONINGSDAG’

Vandaag 15 november is het Koningsdag. Oorspronkelijk het ‘Naamfeest van Zijne Majesteit de Koning’ genoemd.

Koningsdag werd oorspronkelijk gevierd met kerkelijke overheden. In 2001 werd deze in wezen religieuze plechtigheid vervangen door een burgerlijke.

In de voormiddag is er, op initiatief van de kerkelijke overheid, nog steeds het Te Deum in de kathedraal van St. Michiel & St.Goedele. Op deze plechtigheid zijn de leden van de koninklijke familie aanwezig. Hunne Majesteiten Koning Albert en Koningin Paola en Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Lorenz woonden vandaag het Te Deum bij.

De plechtige zitting vond ‘s middags plaats in het parlement, eveneens in aanwezigheid van leden van de koninklijke familie en van prominente genodigden, en bestaat uit toespraken, getuigenissen en de huldiging van verdienstelijke landgenoten.

* Het koningspaar zelf is echter niet aanwezig op de plechtigheden.

Op Koningsdag worden –  net als op 8 april (mijn(hihi) geboortedag en die van koning Albert I), onderscheidingen in de nationale orden uitgereikt.

In federale overheidsdiensten en sommige andere openbare diensten hebben de ambtenaren een vrije dag. Ook in het leger is deze dag een feestdag , net als voor de universiteit Gent.

Koningsdag is ook de officiële feestdag van de Duitse Gemeenschap van België.

1 2