DE TITANIC EN DE IJSBERG

Vandaag 14 april is het 108 jaar geleden dat de Titanic – in de nacht van 14/15 april 1912 – verging. Het grootste passagiersschip ter wereld, dat onzinkbaar leek, zonk binnen een tijdspanne van 3 uur.

movie-titanic-1523649350° De Titanic was op zijn eerste oversteek van Engeland naar Amerika in aanvaring gekomen met een ijsberg en werd op verscheidene plaatsen doorboord. 1 522 opvarenden, w.o. 20 Belgen, kwamen om het leven. Uiteindelijk zouden 705 mensen de ramp overleven.

° Gelukkig was de Titanic maar voor de helft volgeboekt. Wat wellicht te maken had met de voor die tijd erg prijzige tickets. Eerste klas kostte 2 795 dollar. Tickets voor de grootste suites haalden 83 200 dollar.

° Exact een maand na de ramp verscheen de eerste film. Een Amerikaanse actrice die de ramp overleefd had, vertolkte de hoofdrol. De stomme film van amper 10 minuten, ging precies een maand later, op 14 mei in première.

° De ramp van de Titanic werd in 1898 voorspeld in een boek van Morgan Robertson: ‘Futility or the Wreck of the Titan’. Het verhaal van een Brits passagiersschip (de Titan) dat tijdens een overtocht in april tegen een ijsberg vaart en zinkt. Iedereen komt om, mede door een tekort aan reddingssloepen. Robertson kreeg zijn novelle aanvankelijk niet verkocht omdat uitgevers zijn verhaal te ongeloofwaardig vonden…

° De bekendste verfilming is ‘Titanic’ uit 1997 van James Cameron, met Leonardo DiCaprio en Kate Winslet. Een fictieve film met een waarheidsgetrouwe indruk van de beroemde scheepsramp uit 1912.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

KNAPPE KOP, die GaGa

galilei-galileoTwee jaar voordat de Beeldenstorm in de Nederlanden uitbarstte (1566) werd Galileo Galilei geboren in Pisa Italië op 15 februari 1564 , 456 jaar geleden. Zes jaar na zijn dood in 1642 werden de Nederlanden definitief opgedeeld in een Noord- en een Zuidgedeelte, beklonken in de Vrede van Munster (1648). Maar dit terzijde.

° Galilei bekommerde zich wellicht weinig om politiek. Hij werd astronoom, wiskundige en filosoof. Met een in Middelburg (Nl) uitgevonden telescoop ontdekte hij kraters en bergen op de maan, zwarte vlekken op de zon, de manen van Jupiter (Ganymedes, Europa, Callisto en Io) en zag hij ook Venus van dichterbij.

° Hij kwam ook tot de ontdekking dat de Melkweg een geweldige verzameling sterren is en … zeer belangrijk in die tijd … dat onze planeet Aarde om de zon draait, en niet andersom zoals de Kerk beweerde. Volgens haar was de Aarde het onbewogen middelpunt van het universum.

° In 1610 publiceerde Galilei zijn ontdekkingen. Ze maakten hem beroemd over heel Europa. De Kerk was echter not amused en veroordeelde  Galileo in 1616 voor ketterij en geloofsdwaling. Galilei mocht wel blijven werken zolang hij zijn stelling niet als een bewezen feit beschouwde.

° In 1632 kreeg hij levenslang huisarrest  omdat  hij zijn ontdekkingen in zijn Dialogo publiceerde en paus Urbanus VIII behoorlijk op de korrel nam. Pas in 1992 sprak paus Paulus II de kerkelijke excuses uit.

° Van GG is ook de oneliner  “Ik heb nog nooit een man ontmoet die zo onwetend was dat ik niets meer van hem kon leren.”

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

‘HOUSTON, WE HAVE A PROBLEM’

11 april 1970 vond de lancering plaats van Apollo 13, een bemande missie naar de maan.

index13 april, vandaag 50 jaar geleden, toen Apollo 13  tussen de aarde en de maan zat, ontplofte een zuurstoftank aan boord, waardoor de bemanning schipbreuk leed in de ruimte. De landing op de maan was nog niet ingezet en de maanlander was nog niet aangekoppeld.

° Die lander kon nu gebruikt worden om elektriciteit, water en zuurstof te leveren, terwijl de motor van de maanlander kon ingezet worden om terug te keren naar de aarde.

° Astronaut Jack Swigert rapporteerde als eerste aan de thuisbasis: ‘Okay, Houston, we’ve had a problem’ (Houston, we hebben een probleem gehad). De astronauten gaven zo aan dat het probleem al achter hen lag, wat niet helemaal klopte, want de missie moest afgebroken worden.

index1° ‘Houston, we have a problem’. Iedereen zegt het, wereldwijd zelfs, om aan te geven dat iets verkeerd loopt. Deze foute quote is de schuld van de film ‘Apollo 13’ uit 1995 waarin de jonge acteur Tom Hanks aan de thuisbasis meldt “Houston, we have a problem”.

° Cinematografisch was dat laatste veel spannender omdat het probleem zich op dat eigenste moment afspeelt en men nog niet weet hoe het kan opgelost worden.

Om maar te zeggen dat legendarische, maar foute citaten zo dus kunnen ontstaan.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Christa Mac Auliffe en de Challenger

Challenger_explosionOok fan van ruimtevaart en aanverwante dingen? Dan heb je wellicht ook de datum van 28 jan 1986 onthouden.

° De dag dat het ruimteveer Challenger na 73 sec. uit elkaar spatte en de zeven astronauten omkwamen. Onder hen Christa MacAuliffe, de onderwijzeres. Duizenden schoolkinderen zagen de ramp rechtstreeks op tv.

° De vreselijke ramp bleek een technische, maar vooral menselijke oorzaak te hebben. Bovendien was de druk om het veer te lanceren onwijs groot. Wachten kon niet langer. Het shuttleprogramma keek tegen een te grote achterstand aan. Na deze ramp volgde een volgende lancering pas tweeënhalf jaar later. Toen kon men wel wachten.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

GENOCIDE IN RWANDA

Geen vrolijk onderwerp vandaag.  De Rwandese genocide was een bloedbad zonder weerga, een massale slachtpartij van de Tutsi-minderheid door de Hutu-meerderheid. Zowat 75% van de Tutsi (naar schatting tussen 800 000 tot 1 miljoen mensen) werd in goed drie maanden afgemaakt als betrof het dieren.

° Tussen 6 april 1994 , vandaag 26 jaar geleden, en half juli 1994 was het al moorden wat de klok sloeg. Het bloed stroomde door de straten, de machetes kleurden bestendig rood. Kortom, de hel op aarde.

° De internationale vredesmacht Unamir stond erbij en keek ernaar, maar greep niet in vanwege het krappe mandaat van de troepen. De Verenigde Naties hebben hiervoor veel kritiek moeten incasseren.

° Hoe kon zoiets gebeuren? De oorzaak van de genocide moet gezocht worden in de verhoudingen tussen de Hutu-meerderheid (85%) en de Tutsi-minderheid die vooral in de koloniale tijd werden verstoord. Rwanda was van 1890 tot 1948 een kolonie van Duitsland. Daarna kwam de Belgische overheersing tot 1962.

° De latere Rwandese machtshebbers zijn de sluimerende tegenstellingen tussen beide partijen blijven aanwakkeren. Ook de Belgische koloniale overheid heeft die toestand in de eerste helft van de twintigste eeuw nog versterkt.

° De volkerenmoord is de som van decennialange processen van haat en angst tussen beide groepen, diepgewortelde opvattingen over etniciteit, een cultuur van sociale uitsluiting en straffeloosheid, internationale tweeslachtigheid en hypocrisie. Over de rol die België in dit gitzwart verhaal gespeeld heeft, kwam u vorig jaar reeds meer te weten in de Canvasreeks ‘Terug naar Rwanda’. Van een eventuele herneming vond ik niets terug in de tv-media.

17630106_10212714407636064_8613680883564271344_n

 

* De directe aanleiding tot de genocide was het neerschieten van het vliegtuig met daarin de Rwandese president Habyarima (Hutu) en zijn Burundese collega Ntaryamira tijdens het landen in Kigali.

Beide presidenten kwamen om. De daders zijn niet met zekerheid bekend. Er zijn verschillende onderzoekscommissies geweest die tot tegenovergestelde conclusie kwamen.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

AMERIKAANS MARSHALLPLAN

Voor 3 april had ik 3 items op mijn almanak staan: Henry Van de Velde, Doris Day en het Marshallplan. Ik dacht aan Europa en koos voor het laatste. Een plan dat de jongste dagen weer uit de kast gehaald wordt naar aanleiding van de pandemie die ons momenteel treft. Hoe gebeurde dat toen alweer?

° Aan het eind van WO II stond West-Europa er slecht voor. De agrarische en industriële productie was met 40% afgenomen en door het wegvallen van de Duitse industrie ontstond in de buurlanden een groot energieprobleem. Duitse herstelbetalingen en oorlogschadevergoedingen bleken niet meteen een goed idee.

1339855728° Het Amerikaanse Marshallplan van 3 april 1948 bracht het begin van een oplossing. Via het hulpplan van VS-minister George Marshall stroomde pakweg 13 miljard dollar naar de West-Europese economie. 20% als lening, 80% als een royale gift.

° De Amerikaanse motieven waren niet louter humanitair, maar ook politiek gericht. De VS waren bang dat de Sovjet-Unie (Rusland) West-Europa zou inpakken om het communisme te verspreiden. De VS staken dus nog een tandje bij en in 1949, één jaar later, was ook de NAVO een feit.

* Nog belangrijker voor Amerika was dat door een economische opbouw van Europa een grote afzetmarkt geschapen werd voor Amerikaanse goederen in het herstellende Europa. Voor wat hoort wat. Toen en nu.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Einde van de dinosauriërs

763In de Amerikaanse staat Noord-Dakota hebben wetenschappers een modderpoel ontdekt die ontstond op het moment dat de dinosauriërs uitstierven.

° Het levert uniek bewijs op voor de theorie dat een inslag van een meteoriet een eind maakte aan hun leven. 

° Zó goed is de opgraafplek bewaard gebleven dat onderzoekers er zelfs subtiele zaken als dinosaurusveren, insecten en vissenvinnetjes uit de grond halen. Allemaal gedood op de dag dat de wereld een beetje verging: 65,95 miljoen jaar geleden, toen er bij Mexico een ­meteoriet zo groot als een berg insloeg en in één klap het tijdperk van de dinosauriërs beëindigde.

° Het moet een dag in het voorjaar zijn geweest, is de voorzichtige conclusie die de wetenschappers trekken uit de groeipatronen van teruggevonden vissenkaken.

° “We hebben de directe slachtoffers van de inslag gevonden”, zegt emeritus hoogleraar geologie Jan Smit van de Vrije Universiteit Amsterdam, die de vindplaats al enkele jaren in stilte met een team onder Amerikaanse leiding onderzoekt.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Russen verkopen ALASKA aan VS

Voor de liefhebber van de wildernis is Alaska een van de mooiste, zoniet hét mooiste land ter wereld (John Muir).

indexDe expansiedrang die de Russen destijds naar Alaska dreef, begon in de 16de eeuw. Eerst (1581) werd een Siberische gebied veroverd, later (1741) het hele gebied dat we nu kennen als Alaska. Thans de grootste staat van de Verenigde Staten van Amerika,  want zowat even groot als Spanje, Frankrijk, Duitsland en de Benelux samen.

De veel te dure oorlog in de Krim en de slechte communicatie tussen Sint-Petersburg en de 3 000 Russen in Alaska maakte dat tsaar Alexander II op 30 maart 1867 afstand deed van Alaska. Voor , omgerekend naar 2019, slechts 113 miljoen dollar, of amper 0,4% van de huidige staatsbegroting van Alaska.

Een schril contrast met de honderden miljarden dollars die later verdiend werden met pels, walvisolie, goud, hout, tin, platina, zink, lood en vooral petroleum. Wedden dat de Russen nog steeds spijt hebben van die verkoop?

 

DE EIFFELTOREN

Op 31 maart 1889, morgen exact 131 jaar geleden, werd de Eiffeltoren in Parijs ingewijd, en op 6 mei officieel geopend. Het kunstwerk werd ontworpen en gebouwd door architect Eiffel ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van de Franse revolutie en van de wereldtentoonstelling die daarmee gepaard ging. De bouw duurde amper 2 jaar en 2 maanden, een recordtijd.

De-bouw-van-de-Eiffeltoren-1888-1889 index 2

De Parijzenaars waren aanvankelijk niet erg fier op hun toren, die ze een ‘tragische lantaarnpaal’ noemden. Vijf jaar na de bouw wou men de toren alweer afbreken. Omdat hij een uitstekende radiozendmast bleek, werd hij gespaard. In totaal is de toren 324 meter hoog, met antennes.

Tegenwoordig is hij de trots van Parijs met liefst 7 miljoen bezoekers per jaar. Sinds 1889 hebben al 300 miljoen mensen de Eiffeltoren bezocht.

What do you want to do ?

New mail

GORBATSJOV EN DE VAL VAN DE SOVJET-UNIE

images 211 maart 1985, vandaag 35 jaar geleden, werd Gorbatsjov de nieuwe leider van het Politburo en de nieuwe sterke man van de toenmalige Sovjet-Unie, zeg maar Rusland. Hij volgde daarmee de overleden Tsjernenko op.

° Helemaal geen cadeautje, zo bleek want de SU zat toen in een zware crisis. De oorlog in Afghanistan was uitzichtloos, de militaire uitgaven enorm hoog, de industrie totaal verouderd, het overheidstekort mega groot en het morele gezag van de partij was tot het nulpunt gedaald.

° Gorbatsjov stuurde er meteen op aan om de mensen meer vrijheid te geven in de hoop dat ze daardoor meer welvaart konden genereren. Hij opteerde daarom voor glasnost (openheid) en perestrojka (economische hervormingen). Twee begrippen om een nieuwe wind door de oude Sovjet-Unie te jagen. Die wind leidde echter heel snel tot een storm van veranderingen.

° Gorbatsjov maakte hierdoor immers krachten los die hij al snel niet meer onder controle had. De partijbazen in de deelstaten stelden zich onafhankelijker van Rusland op, de Baltische staten (Litouwen, Letland en Estland) op kop. In hun spoor volgden in ijltempo vrijwel alle deelrepublieken van de Sovjet-Unie.

images 2° In 1988 trok Gorbatsjov de Sovjettroepen  terug uit Afghanistan en 500 000 soldaten uit Oost-Europa. Toen op 9 november 1989 de Berlijnse Muur viel, bleven de Sovjettroepen in de kazernes.

° De Sovjet-Unie brokkelde uiteen in 15 afzonderlijke staten en werd 26 december 1991 definitief opgeheven.

°° Veel mensen zien in Michail Sergejevitsj Gorbatsjov (1931) de man die een einde maakte aan de koude oorlog tussen het oosten en het westen en de communistische staat, de Sovjet Unie, ophief. Dit waren de belangrijkste redenen waarom aan hem de Nobel Vredesprijs in 1990 werd toegekend. (foto R met VS-president Reagan)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Suezkanaal en Suezcrisis

In februari 1867 voer het eerste schip door het Suezkanaal. Het Suezkanaal is een verbinding tussen Port Saïd aan de Middellandse Zee en Suez aan de Rode Zee en vormt de scheiding tussen Afrika en Azië.

Het belang van het Suezkanaal is groot, want voordien moesten schepen uit Europa met als reisdoel Azië helemaal om Afrika heen varen.

depositphotos_77184751-stockafbeelding-schepen-in-het-suez-kanaal° In de negentiende eeuw stippelde de Oostenrijkse ingenieur Alois Negrelli een nieuwe route uit. Het geld voor de bouw werd bijeengebracht door Ferdinand de Lesseps, die hiervoor de Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez oprichtte.

° Het kanaal werd gegraven door ongeveer 1,5 miljoen Egyptische arbeiders. De bouw eiste een hoge tol: 125.000 arbeiders overleden, grotendeels als gevolg van cholera.

° Het kanaal was aanvankelijk in bezit van de Egyptische en Franse overheid. Egypte verkocht haar aandeel later, wegens een grote buitenlandse schuldenlast, aan Groot-Brittannië. In 1882 trokken Britse troepen het gebied binnen om hun belang in het kanaal te beschermen.

image2° Deze toestand bleef tot in de jaren vijftig van de twintigste eeuw gehandhaafd. Vlak na de onafhankelijkheid van Egypte op 29 okt 1956 werd het Suezkanaal door de regering van Gamal Abdel Nasser genationaliseerd.

° Frankrijk en Engeland reageerden met een oorlog, die een week zou duren. Deze periode wordt de Suezcrisis genoemd. Deze crisis wordt vaak gezien als het definitieve einde van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk als grootmachten.

° De Verenigde Naties zegden later Egypte het alleenrecht op het Suezkanaal toe.

suezkanaal-400x266* De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi opende in augustus 2015 een ‘nieuw’ Suezkanaal.

° De komst van een extra waterweg, 72 km evenwijdig aan een deel van het 200 km lange oude kanaal, zorgt ervoor dat er nu twee keer zoveel schepen kunnen varen tussen de Middellandse Zee en de Rode Zee.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

1 2 3 4 5 7