* OP DE VUIST …

Boudewijn de Groot … Ik was er als de kippen bij toen hij in Vlaanderen zijn intrede deed. Ravels-Eel was de plaats, het zaaltje was van de ouders van Fons Lauwers, onze man in Spanje. Na afloop mobiliseerde ik een paar vrienden om Boudewijn ook naar hier te halen.

* Mei 68 … Hij kwam , en met hem ook Elly Nieman (afgekeken voornaam van mijn oudste dochter), Miel Cools en Wannes van de Velde. Hugo Raspoet praatte alles aan elkaar. Toen ‘het puik van het Nederlandse chanson’, verzameld in de turnzaal van het Westels college. Grandioze avond en achteraf toch één dissonantje, waarover ik niets meer kwijt wil.

Verguisd en nagevolgd

* Dat uitgerekend De Groot tot de belangrijkste protestzanger van Nederland zou uitgroeien, lag niet erg voor de hand. De Groot, die eigenlijk filmer wilde worden en  liedjes aanvankelijk meer als hobby beschouwde, stond vanaf zijn debuut in 1964 eerder als cabaretier bekend. De teksten van zijn liedjes kwamen van vriend Lennaert Nijgh.

* In een interview in de Volkskrant van 19 februari 1965, gaf De Groot aan dat hij op de filmacademie erg verlegen was en sprak hij zijn afschuw van succes uit: ‘Het ergste lijkt me om ooit op de hitparade te komen.’

* Die verlegenheid en afkeer van succes wezen er niet op dat hij hard op weg was een idool te worden. Later dat jaar bereikte hij met de Charles Aznavour-cover ‘Een meisje van zestien’ wel al voor het eerst de Top 40.

* Was hij nu eerder een chansonnier-Franse-stijl, of toch de Nederlandse Dylan? Voor het eerste koos hij een iets te modieuze koers, voor het tweede was zijn dictie wel erg netjes en geschoold.

* Diezelfde dubbelzinnigheid zat ook in de debuutelpee, waar cabareteske liedjes als ‘Noordzee’ en ‘Vrijgezel’ afgewisseld werden met de folky ballade ‘Apocalyps’ en een hele trits covers van veelal strijdbare Engelstalige nummers als ‘Een respectabel man’ (The Kinks), ‘Er komen andere tijden’ (Bob Dylan) en ‘Het geluid van stilte’ (Simon & Garfunkel).

* Vele kranten schreven lovend over het debuutalbum: Het Parool noemde Boudewijn de Groot een sensatie, de socialistische krant Het vrije volk sprak van een ‘identificatiepunt’ voor vele Nederlandse jongeren.

* Boudewijn is intussen echt op pensioen – zijn liedjes lang nog niet.

 

* Vorig jaar verscheen  Op de vuistLaurens Ham ‘Welterusten, mijnheer de president’

* Het prijsnummer van het album en de blikvanger van Hee Boudewijn, is geen cover, maar een protestlied dat Nijgh en De Groot samen schreven.

* Muzikaal en tekstueel van een grote eenvoud, maar door de bijtende ironie sloeg het de spijker op de kop.

* Alles sprak de protestgeneratie vanaf 1965 aan: de keuze om president van het belangrijkste land van de wereld met ‘je’ aan te spreken (hoewel hij elders in het liedje ‘u’ wordt genoemd), het expliciete benoemen van de zinloosheid en gruwelijkheid van de oorlog, de subtiele vermenging van folk- en beatinvloeden.

Boek: Op de vuist – Laurens Ham
Ook interessant: Provo: de ludieke opstand van de jaren 1960

Geschiedenis van Sint Nikolaas

Rond Nikolaas van Myra ontstonden velen legenden die samen het verhaal van Sinterklaas vormen zoals we het nu kennen.

Nikolaas van Myra

*   Over de historische Nikolaas van Myra zijn weinig feiten bekend. Het staat vast dat hij niet uit Spanje kwam zoals één van de legenden wil, maar leefde in Turkije. Hij is waarschijnlijk geboren in het stadje Patara, rond het jaar 280. Deze plaats lag nabij de stad Myra, het huidige Demre, die in die tijd een belangrijke havenstad was. Daar was Nikolaas van Myra bisschop. Zijn sterfjaar wordt geschat tussen 312 en 365. Zijn sterfdag staat wel vast: het is 6 december, dat zijn kerkelijke feestdag werd.

Levensbeschrijvingen

*   Er zijn geen betrouwbare schriftelijke bronnen over het leven van Nikolaas van Myra. Zijn naam wordt wel genoemd op de deelnemerslijst van het Concilie van Nicea uit 325, maar later bleek dit een kopie te zijn van een oudere lijst, waarop zijn naam ontbrak. Enkele eeuwen na zijn dood verschenen er nog enkele hagiografieën (beschrijvingen van het leven van een heilige). Daarin werden vele wonderlijke daden van de bisschop vermeld. Later bleek echter dat deze verhalen eigenlijk over Nikolaos van Sion gingen. De verhalen zijn blijvend met elkaar versmolten.

(met dank aan Daan Couwenbergh isgeschiedenis.nl)

 

Wonderen

*   Nikolaas van Myra zou vele wonderen hebben verricht. Direct na zijn geboorte zou hij al rechtop in een bad hebben kunnen staan. Een ander bekend wonder is dat hij borstvoeding weigerde op de dagen dat er volgens de kerkelijke kalender gevast moest worden.

Legenden

*   Er zijn tenminste twee bekende verhalen over Nikolaas van Myra die ons beeld van de heilige vandaag de dag nog steeds bepalen. Zo is er het verhaal dat Nikolaas de drie dochters van een arme man aan een bruidsschat heeft geholpen. De arme man was ten einde raad voor de dochters en had besloten ze aan het bordeel te verkopen. Nikolaas kwam net op tijd met een goede daad: hij gooide drie keer een zak munten naar binnen bij de familie en redde ze van de ondergang. Waarschijnlijk gaat het strooien met chocolademunten en pepernoten terug op deze legende. Ook het zetten van de schoen zou hierop terug te voeren zijn: de munten zouden terecht zijn gekomen in de schoenen van de meisjes.

Beschermheilige van zeelieden

*   Een ander verhaal vertelt dat Nikolaas een matroos die van een mast gevallen was, opnieuw tot leven had gebracht. Ook redde hij andere zeelieden door een storm te laten bedaren. Zo werd Nikolaas de beschermheilige van zeelieden. Om deze reden zijn in verschillende havensteden in Nederland St. Nicolaaskerken, zoals in Amsterdam, Kampen en Edam. In Amsterdam staat de meest imposante Nicolaaskerk aan de Prins Hendrikkade (tegenover het Centraal Station).

Verering Sint Nikolaas

*   De verering van de heilige vond in eerste instantie in het oosten van het Romeinse Rijk plaats, het sterkst in Rusland. De verering waaide, waarschijnlijk door de kruistochten, over naar het westen. Vanaf de dertiende eeuw werd het ook hier uitgebreid gevierd. De verhuizing van oost naar west wordt gekenmerkt door een markante gebeurtenis: in 1087 roofden Italiaanse kooplieden de gebeenten van Nikolaas uit het graf in Myra en brachten ze naar de Italiaanse stad Bari. Daar rust Nikolaas nog steeds in de Basilica di San Nicola.

SINT BAAR ? VOLTOOID VERLEDEN TIJD

Vandaag 4 december is het de feestdag van Sint-Barbara, bekend als de Grote Martelares Barbara. Wegens twijfel over haar historiciteit werd ze in 1969, exact 52 jaar geleden, verwijderd uit de liturgische kalender van de Romeinse rite. Jammer, dat wel, maar de voormalige mijnwerkersdorpen van de Kempen bleven haar vereren.

* Vandaag echter kent vrijwel niemand haar nog. De putters (mijnwerkers) hebben al heel lang geleden hun putten verlaten, de mijnen zijn al een kleine eeuwigheid gesloten, en vele koolputters zijn intussen overleden. In Veerle herinnert alleen nog een putterslamp voor de kerk aan hun bestaan, in Groot-Vorst staat een buste van een mijnwerker in de buurt van de kerk. Alleen de herinneringen aan de tijd van toen zitten nog in ons geheugen.

* Sint Baar kenden wij, snotters van destijds, al van jongsaf als patrones van de mijnwerkers, maar daar bleef het bij. Het verhaal werd ons op de lagere school nooit verteld. Nochtans was Veerle honderden koolputters rijk. Die werden van na de eerste wereldoorlog constant aan- en afgevoerd met bussen naar de mijnen van het naburige Limburg. De mijnwerkers van Veerle en Vorst noemen Barbara gewoon dialectisch ‘Sint Baar’, hun patrones of beschermvrouwe, en liepen daar hoog mee op. Vrome tijden waren dat.

* Later kwamen wij erachter dat wij in Veerle niet alleen een ‘Sint Baar’ hadden. Ook in het naburige Vorst was zij de patrones van ook honderden mijnwerkers, net als in ontelbare dorpen en gehuchten van het aanpalende Limburg waar nog meer mijnwerkers woonden dan bij ons.

* In de vijftiger jaren, toen ik mijn jeugd in de internaten van Hoogstraten en Mechelen zat te verdoen, ging hier zelfs een echte St-Baar-stoet rond, maar die heb ik nooit gezien wegens… internaat. Wel op wat vergeelde foto’s. Wat ik me uit de tijd van toen nog wel herinner is het volgende

* Zoals gebruikelijk bij alle feestdagen uit onze prilste jeugdjaren 1940 – 50  werd er ‘s morgens al met vieren begonnen in de kerk. De clerus kon je niet omzeilen in die vrome jaren. De mijnwerkers dankten de Heer en zijn discipelen al bij voorbaat voor al het lekkers dat hen te wachten stond op het teerfeest later op de dag.

* Na de misviering vormde zich een stoet achter het paardenkarretje van den Dikke van Sander, de uitbater van duivenlokaal ‘de straat’, de tegenpool van duivenbond ‘‘t dorp’. Den Dikke, die helemaal niet dik was (gewoon bijnaam van Benedictus – foto boven 3de van links (met das) naast pastoor), speelde harmonica vanop de kar, omstuwd door een joelende bende schoolkinderen. Af en toe werden er snoepjes door de vrolijke troep gegooid en dat maakte de pret nog groter.

* Als den Dikke bij het feestlokaal was aangekomen, trokken wij ons terug. Grote mensen wensten vanaf dan gerust gelaten te worden. En wij gingen onze neuzen nog eens een laatste maal tegen de vitrines drukken van de speelgoedwinkels van koster Mon en Jefke Pertret om op de valreep misschien nog van mening te veranderen bij de keuze van het sinterklaasspeelgoed. Een ernstige zaak, want je moest er nog een hele winter en de rest van het jaar mee verder.

** In 1948 werd mijn tweede zus geboren, uitgerekend op 4 december. Ze werd echter niet Barbara genoemd, maar Renilde. ‘Nil’, bij deze van harte gefeliciteerd met je intussen reeds 73 ‘Sint Baars’.

Galileo Galilei in beeld

* Onlangs maakten we een stuk(je) over Galileo Galileï . Klik even op het pijltje en je gelooft je ogen niet. Het formidabele van deze proef ligt ‘m in het feit dat Galileo dit nooit zelf heeft gezien wegens … je ziet wel

Wet van Galileo Galilei – interessant weetje!

In de 15de eeuw stelde Galileo Galilei vast dat ieder voorwerp met dezelfde snelheid en dezelfde versnelling naar beneden valt.

Hij beweerde dat een kanonskogel en een pluim, wanneer men ze op hetzelfde moment en van dezelfde hoogte laat vallen, gelijktijdig de grond zullen raken,tenminste  wanneer dit in een luchtledige ruimte gebeurt (het is alleen de weerstand van de lucht die de pluim vertraagt).

* Hij kon deze bewering echter niet in de werkelijkheid aantonen bij gebrek aan een luchtledige ruimte in de 15de eeuw …

* Nu, 4 eeuwen later en met de huidige technische mogelijkheden, is het niet zo moeilijk om zijn bewering te demonstreren. Zie bijgevoegde film.  (bedankt Boni)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

STOP GEWELD TEGEN VROUWEN

25 november is de internationale dag tegen geweld op vrouwen. ❌ Als vrouwelijke burgemeester van de gemeente Laakdal wil Tine Gielis dit thema mee onder de aandacht brengen. 🙏Handen af van elkaars lichaam en mening. ❌Als we elkaar niet steeds moeten be- en veroordelen, zou de wereld er zoveel simpeler en mooier uitzien. Niet alleen op 25.11, maar altijd!

VOOR HET EERST ooit

Op 21 november 1783 maakten Jean-François Pilâtre de Rozier en François Laurent d’Arlandes de eerste vrije, bemande vaart met een heteluchtballon.

Maar eer het zover was lieten de gebroeders Montgolfier , uitvinders van de heteluchtballon, op 5 juni van dat jaar 1783 voor het eerst in het openbaar een ballon opstijgen.

De gebroeders Montgolfier werden door de Academie van Wetenschappen in Parijs meteen uitgenodigd om hun uitvinding te presenteren.

Dat gebeurde op 19 september 1783 bij het paleis in Versailles. Onder de toeschouwers bevonden zich , behalve veel wetenschappers, ook Lodewijk XVI en Marie-Antoinette. Als passagiers gingen een schaap, een haan en een eend mee.

De ballon haalde een hoogte van ongeveer vijfhonderd meter en kwam ongeveer drie kilometer van de plek van lancering weer neer. De passagiers waren vrijwel ongedeerd. Alleen de haan was lichtgewond, vermoedelijk door … een trap van het schaap.

Tijd nu voor bemande vluchten. De eerste vond plaats op 21 november nog steeds in hetzelfde jaar 1783 , vandaag 237 jaar geleden.

Aan boord van de ballon bevonden zich naast Jean-François Pilâtre de Rozier ook markies François Laurent d’Arlandes. Op de middag steeg de ballon op vanaf het kasteel van de markies, vlakbij het Bois de Boulogne.

De heteluchtballon haalde een hoogte van negenhonderd meter en legde in ongeveer 25 minuten bijna negen kilometer af. De beide mannen zetten ongedeerd weer voet op aarde.

* Ruim een jaar later zou Jean-François Pilâtre de Rozier het eerste slachtoffer worden van een dodelijk ongeval met een heteluchtballon. Kan verkeren. (gratis foto Pixabay moderne Montgolfier)

JAN WIE ? JAN NEYEN …

Jan Neyen werd in 1568 geboren in Antwerpen, kreeg een protestantse opvoeding, maar werd op zijn 20ste katholiek. In 1566 was er de Beeldenstorm en de eerste vlucht van Antwerps talent naar wat veel later Nederland zou worden.

* Neyen studeerde in het katholieke Spanje. In 1590 , hij was toen 22, sloot hij zich in Antwerpen aan bij de minderbroeders, een katholieke kloosterorde van volgelingen van Franciscus van Assisi.

* Jan was een vlijtige leerling en werd opgemerkt door de katholieke bestuurders Albrecht en Isabella (aartshertog en – hertogin). Jan Neyen  werd commissaris-generaal van de zes ordeprovincies van de minderbroeders in de Nederlanden en in het Duitse Rijk.

* Het aartshertogelijke paar stuurde Jan in 1607 als onderhandelaar van de Zuidelijke Nederlanden naar Den Haag, het centrum van de Noordelijken. Antwerpen was nl. al in 1585 gevallen en werd verder beheerd door Spanje.

** Later zou blijken dat dit het begin was van de definitieve afscheiding tussen Noord en Zuid (die er pas helemaal in 1648 zou komen).

* Tijdens de twee jaar durende besprekingen reisde Jan Neyen twee keer naar Madrid om de strategie af te stemmen met de koning van Spanje. Later werd ook Spinola door koning Filips III aan het team van onderhandelaars toegevoegd.

* Uit de besprekingen met de Republiek (Nederland) kwam het 12-jarig Bestand voort. Het vredesverdrag werd op 9 april 1609 getekend. Het bestand zorgde voor een tijdelijke onderbreking van de oorlog.

* De onderliggende oorzaak van dit bestand was evenwel dat beide partijen geen centen meer hadden om hun huursoldaten te betalen. De echte reden ook waarom die oorlog liefst 80 jaar lang duurde.

** Jan Neyen overleed op 20 november 1612 in Spanje, amper 44 jaar oud. (portret door PP Rubens)

Proces van Neurenberg (1945)

Enkele gedaagden tijdens het proces. Voorste rij v.l.n.r.: Göring, Hess, Von Ribbentrop en Keitel. Tweede rij v.l.n.r.: Dönitz, Raeder, Von Schirach en Sauckel

 

* Op 20 november 1945 gaat het Proces van Neurenberg van start. Die processen worden gehouden om oorlogsmisdadigers van het Derde Rijk in W.O.II te berechten.

°  Nog voor er een eind kwam aan de Tweede Wereldoorlog, besloten Winston Churchill en Jozef Stalin dat de misdaden die door het nazi-regime werden begaan niet onbestraft mogen blijven.

° Tijdens een conferentie in Londen, kort na de ineenstorting van Hitlers Derde Rijk, werd door vertegenwoordigers van de geallieerde landen besproken welke aanklachten er tegen welke verantwoordelijken geformuleerd zullen worden.

° Van 20 november1945 tot 1 oktober van het volgende jaar 1946 stonden 22 kopstukken van het nazi-regime terecht. De topfiguren werden uitvoerig aan de tand gevoeld.

° Onderzocht werd in hoeverre de verdachten zich schuldig hadden gemaakt aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. 19 van hen werden uiteindelijk veroordeeld en 12 krijgen de doodstraf opgelegd.

Na de suezcrisis 1956

In februari 1867 voer het eerste schip door het Suezkanaal. Het Suezkanaal is de verbinding tussen Port Saïd aan de Middellandse Zee en Suez aan de Rode Zee en vormt de scheiding tussen Afrika en Azië.

* Het belang van het Suezkanaal is erg groot, want voordien moesten schepen uit Europa met als reisdoel Azië helemaal om Afrika heen varen.

° In de negentiende eeuw stippelde de Oostenrijkse ingenieur Alois Negrelli een nieuwe route uit. Het geld voor de bouw werd bijeengebracht door Ferdinand de Lesseps, die hiervoor de Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez oprichtte.

° Het kanaal werd gegraven door ongeveer 1,5 miljoen Egyptische arbeiders. De bouw eiste een hoge tol: 125.000 arbeiders overleden, grotendeels als gevolg van cholera.

° Het kanaal was aanvankelijk het bezit van de Egyptische en Franse overheid. Egypte verkocht zijn aandeel later, wegens een grote buitenlandse schuldenlast, aan Groot-Brittannië. In 1882 trokken Britse troepen het gebied binnen om hun belang in het kanaal te beschermen.

° Deze toestand bleef tot in de jaren vijftig van de twintigste eeuw gehandhaafd. Vlak na de onafhankelijkheid van Egypte op 29 okt 1956 werd het Suezkanaal door de regering van Gamal Abdel Nasser genationaliseerd.

° Frankrijk en Engeland reageerden meteen. Die oorlog zou een week duren. Het begrip Suezcrisis was een feit. Deze crisis wordt ook vaak gezien als het definitieve einde van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk als grootmachten.

*  De Verenigde Naties lieten later Egypte het alleenrecht op het Suezkanaal toe.

*  De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi opende in augustus 2015 , 59 jaar na de Suezcrisis , een ‘nieuw’ Suezkanaal.

*  Die extra waterweg, 72 km evenwijdig aan een deel van het 200 km lange oude kanaal, zorgt er nu voor dat er twee keer zoveel schepen kunnen varen tussen de Middellandse Zee en de Rode Zee. In het belang van de wereldhandel.

1 85 86 87 88 89