Hoezo Halloween ?

Vandaag, op de laatste dag van oktober,  zouden in de Verenigde Staten en Canada weer miljoenen kinderen de deuren langsgaan voor de jaarlijkse trick-or-treat op Halloween. Corona zal er wellicht nog een serieuze stok voorsteken.

* Halloween wordt ‘in normale omstandigheden’ elk jaar op 31 oktober gevierd, aan de vooravond van Allerheiligen. Halloween kent Keltische en christelijke invloeden die eeuwen teruggaan.

* Even vermelden dat Halloween een verbastering is van All Hallows’ Even, de avond voor Allerheiligen. De naam werd pas zo’n 400 jaar geleden voor het eerst gebruikt, maar de oorsprong van Halloween dateert van rond het begin van de christelijke jaartelling.

* 31 oktober is de Keltische variant van onze oudejaarsdag. Op 1 november eindigde destijds het oogstseizoen en begon de winter, en daarmee het nieuwe jaar. Om het einde van het jaar te vieren staken de Kelten grote vreugdevuren aan en voerden zij verschillende rituelen uit, waarbij waarschijnlijk ook mensen werden geofferd.

* Naast dit oogstfeest geloofden de Kelten ook dat op Samhain de ‘deur’ naar de onderwereld een klein stukje openstond, waardoor het voor de zielen van de doden en andere wezens mogelijk was om naar onze wereld te komen. Om deze zielen te eren werden grote feestmalen aangericht, waarbij plaatsen vrijgehouden werden voor de overledenen.

* Op deze dag moesten de Kelten zich ook beschermen tegen slechte wezens als demonen door zich te verkleden op Halloween.

* Eveneens is het niet helemaal duidelijk waar het trick-or-treaten vandaan komt. Wellicht afgekeken bij de Keltische jongens die langs de deuren bedelden om hout voor de vreugdevuren.

* De christenen bakten aan de vooravond van Allerheiligen en Allerzielen zielenkoeken. Groepen kinderen en armen trokken dan langs de deuren om deze koeken te verzamelen. Elke gegeten koek stond voor een ziel die bevrijd werd uit het vagevuur en zijn weg naar de hemel vond.

° Pas zo’n 150 jaar geleden kwam het feest mee met de grote aantallen immigranten uit Ierland en Schotland naar de Verenigde Staten en Canada.

° Nadat de viering van Halloween vooral beperkt bleef tot de immigrantengemeenschappen, verspreidde het feest zich in het eerste decennium van de 20e eeuw in alle lagen van de bevolking.

° Uit Amerika komt ook de traditie om pompoenen uit te hollen. De Kelten kenden het uithollen van rapen, vandaar.

° Het feest is ook deels vergelijkbaar met het Mexicaanse Día de los Muertos, de Dag van de Doden, dat op 1 november wordt gevierd.

** Halloween staat bij ons nog in de kinderschoenen. Toch viel afgelopen week op dat vooral jonge gezinnen moeite doen om de Amerikanen bij te benen. Griezels alom. (foto’s lu – Vorst)

VAN 3 NAAR 2

In de nacht van vandaag zaterdag 30 op morgen zondag 31 oktober om 3 uur draaien we de klok een uur achteruit, 3 uur wordt 2 uur en begint de wintertijd. Daardoor wordt het ‘s morgens vroeger licht en ‘s avonds sneller donker.

Wetenschappers beweren dat overschakelen naar het winteruur een aanpassing van zes weken vergt. Bijna tot de kerst dus wanneer de donkerste dagen van het jaar beetje bij beetje weer langer gaan worden. Overschakelen naar het zomeruur zou “maar” vier weken duren.

Deze problemen hebben vooral te maken met de korte dagen en het tekort aan daglicht. De winterdip ten gevolge van die kortere dagen heeft ook alles te maken met melatonine. Melatonine wordt door het lichaam aangemaakt als er weinig of geen daglicht is. Het lichaam krijgt het sein om te gaan slapen.

Winter , minder daglicht , veel meer melatonine. De biologische klok raakt grondig verstoord. Het weinige daglicht zorgt ook voor een tekort aan vitamine D die nodig is voor de stevigheid van onze botten. Lichttherapie (speciale lamp) zou helpen.

* En, o ja, een paar jaar geleden werd geijverd voor een standaardtijd om het (commercieel) storende verschil tussen zomer- en wintertijd voorgoed ongedaan te maken. Voorlopig nog zonder succes want de gesprekken hieromtrent zitten blijkbaar op een dood spoor.

* Er komt de “komende jaren” geen afschaffing van de winter- en zomertijd. Dat heeft de Europese Commissie geantwoord op een vraag van Europarlementslid Hilde Vautmans (Open VLD)

GEEN DAG SLAAN ZE OVER

Van Frans Peeters weten we dat hij met vier bezoeken per dag de trouwste bezoeker is van het kerkhof in Veerle. Maar Frans is niet de enige die dagelijks bezoekjes brengt aan zijn geliefde.

* Van vorig jaar onthouden we dat ook Frans Van Gorp minstens één keer per dag naar zijn geliefde Anna komt.

* Ook Frans Berghmans en Nand Peeters slaan geen dag over om  hun geliefden , die naast elkaar liggen, te bezoeken.

* Louis en Nieke zijn ook dagelijkse bezoekers bij de muur waar hun geliefden bijna naast elkaar werden bijgezet.Tijdens die bezoeken spraken ze erg veel met elkaar. Beiden hadden het moeilijk met hun eenzaamheid. Overdag lukte het nog net, maar die lange avonden waren er echt teveel aan.

Zonder het te beseften werden ze een nieuw paar. Dochter Gina is echt tevreden met de oplossing.

* En dan is er nog Werner. De man van Greet werd door corona binnen de tien dagen uitgeteld. Werner overleden … vreselijk was/is dat. Ook de ouders en de schoonouders wisten/weten zich geen raad met die afgrijselijke werkelijkheid.

Joke, mijn petekind en dochter van broer Herman x Céline werd 11 jaar geleden te rusten gelegd. Het graf achter haar kwam leeg te staan door een ontgraving. Werner kwam zodoende dicht bij de familie terecht. Rouwen doen we dagelijks voor twee.

Stijn Wijnants en Elza leefden een leven lang erg samen. De dood heeft ze gescheiden. Elke dag komt Stijn een babbeltje doen met Elza. Het alleen-zijn valt hem zwaar.

Gelukkig zijn er nog zijn jongens, de wielerkampioenen van destijds. “Ze laten me niet in de steek. Ik ben fier op ze. Week na week komen Jan en Ludwig op bezoek met een pak lekker eten. ‘Je hebt zoveel voor ons gedaan’, zeggen ze. ‘Nu is het onze beurt om wat terug te doen.'”

* Op het keurig verzorgde urnenveld kozen veel mensen die ik goed tot zeer goed gekend heb , niet voor een conventionele begraving maar voor een laatste rustplaats in de strooiweide.

* Ook een aantal nieuwe gezichten komt regelmatig op kerkhofbezoek voor hun geliefde(n) die heengingen. Het keurig verzorgde kerkhof is zodoende een rouwplaats waar iedereen met zijn leed terecht kan bij lotgenoten. Het is er vrijwel nooit leeg.

Zwarte Donderdag …

Bankrun bij de American Union Bank in New York aan het begin van de crisis – foto Historiek

Op 24 oktober 1929 stortte de New Yorkse effectenbeurs op Wall Street in.

 * Begin van dat jaar ontstonden in Amerika economische problemen. De verkoop van auto’s stokte en de huizenbouw stagneerde.

Na een periode van extreme koersstijgingen vroegen de aandelenhouders zich nu af hoe lang het nog goed kon gaan.

  •  Begin september 1929 begon de beurs al te haperen en maandag 21 oktober brak paniek uit op de beursvloer. Toch herstelden de koersen zich, maar een paar dagen later was het wel degelijk… Zwarte Donderdag.

Krantenbericht over de beurskrach op Wall Street

  • Op 24 oktober 1929 sloeg de verwarring op de beurs voor het eerst echt goed toe. Deskundigen probeerden de Amerikaan er nog wel van te overtuigen dat de hoge prijzen ‘niet meer dan normaal’ zijn en bankiers kochten aandelen om hun vertrouwen in het prijsniveau te demonstreren.
  •  Ook de net aangetreden president Herbert Hoover probeerde de zaken te redden en bleef herhalen dat alles in het land prima in orde was.
  •  De koersval was echter een feit. Weken na elkaar zakten de koersen. Ze bleven dat doen tot … de zomer van 1932.

***  De beurscrach van 1929 met wereldwijde gevolgen werd de eerste van die aard.

EERSTE ZEEREIS ROND DE WERELD

Wat Christoffel Columbus lukte voor Spanje moest Ferdinand Magellaan (1480-1521) waarmaken voor Portugal: iets vinden waarover eeuwen later nog zou gesproken worden. En of hij daarin slaagde. Magellaan lukte de eerste zeilreis rond de wereld en bewees voorgoed dat de wereld een bol was en geen platte schijf, zoals zonderlingen nog steeds beweren.

° Ferdinand Magellaan verkeerde als jongeling aan het hof in Lissabon, waar hij prachtige verhalen hoorde over reizen naar verre landen. Vasco da Gama was om Afrika gezeild en had het Verre Oosten bezocht. Christoffel Columbus was naar het westen vertrokken en ontdekte Amerika.

° Magellaan wou via het westen naar Indië zeilen. In 1519 vertrok hij met vijf schepen uit Spanje. Columbus had dit ook al geprobeerd, maar was het werelddeel Amerika op zijn weg tegengekomen. Magellaan wilde, door star naar het zuiden te zeilen, deze hindernis omzeilen.

° Ferdinand Magellaan zeilde met  vijf schepen eerst zuidwaarts langs de Afrikaanse kust en stak vervolgens de Atlantische Oceaan over. Bij Zuid-Amerika zette hij zijn zuidelijke koers verder langs de hele oostkust van Zuid-Amerika. Pal in het zuiden moest hij door de zeestraat die later zijn naam zou krijgen.

° In die woelige zeestraat werden de schepen van Magellaan geteisterd door stormachtige winden. Drie schepen lukten de doortocht. Het vierde schip keerde terug, het vijfde was al eerder verloren.

° Eenmaal op de Grote Oceaan was er wekenlang geen wind. Tenslotte zou de zeevaarder de Filipijnen bereiken. Daar sneuvelde hij op 27 april 1521 in een gevecht met plaatselijke bewoners. Uiteindelijk bereikte maar één schip, de ‘Victoria’ opnieuw de thuishaven. Slechts 18 van de 270 bemanningsleden overleefden de ontberingen.

° De naam Magellaan leeft voort in de Straat Magellaan, de zeestraat in het zuidelijkste deel van Zuid-Amerika tussen Patagonië en Vuurland. Ook de Magelhaenpinguïn en de Magelhaense wolken, twee lichtende sterrenstelsels in ons melkwegstelsel die naar hem genoemd werden.