Hoezo Halloween ?

Vandaag, op de laatste dag van oktober,  zouden in de Verenigde Staten en Canada weer miljoenen kinderen de deuren langsgaan voor de jaarlijkse trick-or-treat op Halloween. Corona zal er wellicht nog een serieuze stok voorsteken.

* Halloween wordt ‘in normale omstandigheden’ elk jaar op 31 oktober gevierd, aan de vooravond van Allerheiligen. Halloween kent Keltische en christelijke invloeden die eeuwen teruggaan.

* Even vermelden dat Halloween een verbastering is van All Hallows’ Even, de avond voor Allerheiligen. De naam werd pas zo’n 400 jaar geleden voor het eerst gebruikt, maar de oorsprong van Halloween dateert van rond het begin van de christelijke jaartelling.

* 31 oktober is de Keltische variant van onze oudejaarsdag. Op 1 november eindigde destijds het oogstseizoen en begon de winter, en daarmee het nieuwe jaar. Om het einde van het jaar te vieren staken de Kelten grote vreugdevuren aan en voerden zij verschillende rituelen uit, waarbij waarschijnlijk ook mensen werden geofferd.

* Naast dit oogstfeest geloofden de Kelten ook dat op Samhain de ‘deur’ naar de onderwereld een klein stukje openstond, waardoor het voor de zielen van de doden en andere wezens mogelijk was om naar onze wereld te komen. Om deze zielen te eren werden grote feestmalen aangericht, waarbij plaatsen vrijgehouden werden voor de overledenen.

* Op deze dag moesten de Kelten zich ook beschermen tegen slechte wezens als demonen door zich te verkleden op Halloween.

* Eveneens is het niet helemaal duidelijk waar het trick-or-treaten vandaan komt. Wellicht afgekeken bij de Keltische jongens die langs de deuren bedelden om hout voor de vreugdevuren.

* De christenen bakten aan de vooravond van Allerheiligen en Allerzielen zielenkoeken. Groepen kinderen en armen trokken dan langs de deuren om deze koeken te verzamelen. Elke gegeten koek stond voor een ziel die bevrijd werd uit het vagevuur en zijn weg naar de hemel vond.

° Pas zo’n 150 jaar geleden kwam het feest mee met de grote aantallen immigranten uit Ierland en Schotland naar de Verenigde Staten en Canada.

° Nadat de viering van Halloween vooral beperkt bleef tot de immigrantengemeenschappen, verspreidde het feest zich in het eerste decennium van de 20e eeuw in alle lagen van de bevolking.

° Uit Amerika komt ook de traditie om pompoenen uit te hollen. De Kelten kenden het uithollen van rapen, vandaar.

° Het feest is ook deels vergelijkbaar met het Mexicaanse Día de los Muertos, de Dag van de Doden, dat op 1 november wordt gevierd.

** Halloween staat bij ons nog in de kinderschoenen. Toch viel afgelopen week op dat vooral jonge gezinnen moeite doen om de Amerikanen bij te benen. Griezels alom. (foto’s lu – Vorst)

HET GAAT NOOIT OVER

Morgen zondag is het 1 november en Allerheiligen, maandag Allerzielen. Een weekend lang zullen de kerkhoven in gans Europa plaatsen worden van rust en herdenken. Herdenken van de geliefden die ons onlangs en vroeger ontvielen. Begin november krijgen zij hun jaarlijkse bloemenhulde. Hoe groot de toeloop zal worden in deze coronatijden weten we morgenavond wel. (foto 2019)

“Jeannine, mijn vrouw, stierf 10 oktober 2012. Openhartoperatie in Leuven. Alles leek geslaagd. Maar ze werd niet meer wakker. Mijn wereld stortte in.

° Sindsdien komt Frans Peeters meerdere keren daags naar het kerkhof. Even praten met zijn geliefde. Frans is 77, zijn vrouw Jeannine zou nu 76 zijn.

“Het gaat nooit over, echt nooit over”, zegt Frans. “Ik kan er niet aan weerstaan. Dag en nacht was ik hier te vinden. Winter en zomer. Zonder haar heeft mijn leven weinig zin meer. Gelukkig vind ik nog wat troost in mijn geloof. Elke zondag zit ik in Veerle in de mis. In Averbode volg ik elke zondag de Vespers van 18 u. Ook hier kan ik niet wegblijven. Ik zing wel niet, maar goed luisteren is ook zingen.”

Frans: (op het kerkhof bij de muur): “Even over haar foto aaien en praten, veel praten. En luisteren, aandachtig luisteren. We hebben elkaar veel te vertellen, elke dag, elke keer dat ik kom.Vroeger vond je me hier ‘s nachts om twee, om vier en om zes uur. Om zeven uur was ik er al terug. Voor de middag nog een keer, na de middag nog eens. Maar … de coronacrisis heeft dat schema danig in de war gestuurd. Tussen middernacht en 6u ‘s morgens mocht er plots niemand meer buitenkomen, zeker niet op het kerkhof. Of die maatregel intussen gewijzigd is, weet ik niet.  Maar sindsdien kom ik nog vier keer … per dag.”

* Slaap jij wel genoeg? Je oogt nog fris en scherp voor een 78-jarige.

Frans: “ Slapen doe ik genoeg. Zes jaar lang had ik geen radio of tv meer gehoord of gekeken. Die spullen konden me niet afleiden van de echte zaak, ons leven.”

” Twee jaar geleden in januari ben ik in de buurt van mijn woning met de fiets uitgegleden op een glad stuk beton. Ik voelde meteen dat er wat loos was. Zes weken lang heb ik met de linkervoet in het gips gezeten. Van fietsen was toen geen sprake meer.”

” Zes weken alleen thuis, dag en nacht. Van lieverlee heb ik me toen weer een tv aangeschaft. Maar die bracht me echt geen troost. Hij stond en – staat nog steeds meer uit dan aan. Ik nam wel het nieuws mee, probeerde dan nog iets wat me interesseerde, weinig dus, en ging slapen. Ik was dolblij toen ik voor het eerst weer naar hier kon komen. ”

*  Echt grote fietstochten doe/deed je ook. Beetje vluchten ?

Frans: “ Vluchten is niet het goede woord. Mijn zinnen verzetten klink beter.  Ik had vele routes om te rijden: naar Nederland, de hele Limburg, de beide Brabanten en het Antwerpse, overal vaste trajecten … Hoe verder en langer, hoe liever.”

” Zekere keer heb ik overnacht bij de paters Trappisten in Malle. Dat kan natuurlijk niet zomaar. Die orde heeft vrij strenge regels, voor zichzelf en voor eventuele bezoekers. Ik moest me heel omstandig voorstellen en het verhaal van mijn leven vertellen. Toen mocht het, maar wel de regels van het huis volgen. Heel vroeg in de morgen mee opstaan om te bidden, o.a. Dat was geen probleem voor mij. Bovendien ben ik religieus van inborst. Bidden is met mijn vrouw spreken. Dat brengt verlichting. Waarom zou ik het niet doen?”

Frans: “Die grote ritten doe ik niet langer. Bijna dagelijks bezoek ik nu mijn (zieke broer) in Wolfsdonk. Kwestie van me toch een beetje fit te houden. Averbode is vrijwel altijd een rustpunt. In de zomer af en toe een cremmeke likken in de lekdreef kan er wel van af. Met belangstelling volg ik ook de werken voor het nieuwe fietspad tussen Veerle-Heide en Averbode. Het gaat iets moois worden. Gedaan met die gevaarlijke toestanden tussen de lijnen van niet eens een echt fietspad. Pas nu begin ik te beseffen hoe gevaarlijk dat oude pad wel was.”

VAN 3 NAAR 2

In de nacht van vandaag zaterdag 30 op morgen zondag 31 oktober om 3 uur draaien we de klok een uur achteruit, 3 uur wordt 2 uur en begint de wintertijd. Daardoor wordt het ‘s morgens vroeger licht en ‘s avonds sneller donker.

Wetenschappers beweren dat overschakelen naar het winteruur een aanpassing van zes weken vergt. Bijna tot de kerst dus wanneer de donkerste dagen van het jaar beetje bij beetje weer langer gaan worden. Overschakelen naar het zomeruur zou “maar” vier weken duren.

Deze problemen hebben vooral te maken met de korte dagen en het tekort aan daglicht. De winterdip ten gevolge van die kortere dagen heeft ook alles te maken met melatonine. Melatonine wordt door het lichaam aangemaakt als er weinig of geen daglicht is. Het lichaam krijgt het sein om te gaan slapen.

Winter , minder daglicht , veel meer melatonine. De biologische klok raakt grondig verstoord. Het weinige daglicht zorgt ook voor een tekort aan vitamine D die nodig is voor de stevigheid van onze botten. Lichttherapie (speciale lamp) zou helpen.

* En, o ja, een paar jaar geleden werd geijverd voor een standaardtijd om het (commercieel) storende verschil tussen zomer- en wintertijd voorgoed ongedaan te maken. Voorlopig nog zonder succes want de gesprekken hieromtrent zitten blijkbaar op een dood spoor.

* Er komt de “komende jaren” geen afschaffing van de winter- en zomertijd. Dat heeft de Europese Commissie geantwoord op een vraag van Europarlementslid Hilde Vautmans (Open VLD)

GEEN DAG SLAAN ZE OVER

Van Frans Peeters weten we dat hij met vier bezoeken per dag de trouwste bezoeker is van het kerkhof in Veerle. Maar Frans is niet de enige die dagelijks bezoekjes brengt aan zijn geliefde.

* Van vorig jaar onthouden we dat ook Frans Van Gorp minstens één keer per dag naar zijn geliefde Anna komt.

* Ook Frans Berghmans en Nand Peeters slaan geen dag over om  hun geliefden , die naast elkaar liggen, te bezoeken.

* Louis en Nieke zijn ook dagelijkse bezoekers bij de muur waar hun geliefden bijna naast elkaar werden bijgezet.Tijdens die bezoeken spraken ze erg veel met elkaar. Beiden hadden het moeilijk met hun eenzaamheid. Overdag lukte het nog net, maar die lange avonden waren er echt teveel aan.

Zonder het te beseften werden ze een nieuw paar. Dochter Gina is echt tevreden met de oplossing.

* En dan is er nog Werner. De man van Greet werd door corona binnen de tien dagen uitgeteld. Werner overleden … vreselijk was/is dat. Ook de ouders en de schoonouders wisten/weten zich geen raad met die afgrijselijke werkelijkheid.

Joke, mijn petekind en dochter van broer Herman x Céline werd 11 jaar geleden te rusten gelegd. Het graf achter haar kwam leeg te staan door een ontgraving. Werner kwam zodoende dicht bij de familie terecht. Rouwen doen we dagelijks voor twee.

Stijn Wijnants en Elza leefden een leven lang erg samen. De dood heeft ze gescheiden. Elke dag komt Stijn een babbeltje doen met Elza. Het alleen-zijn valt hem zwaar.

Gelukkig zijn er nog zijn jongens, de wielerkampioenen van destijds. “Ze laten me niet in de steek. Ik ben fier op ze. Week na week komen Jan en Ludwig op bezoek met een pak lekker eten. ‘Je hebt zoveel voor ons gedaan’, zeggen ze. ‘Nu is het onze beurt om wat terug te doen.'”

* Op het keurig verzorgde urnenveld kozen veel mensen die ik goed tot zeer goed gekend heb , niet voor een conventionele begraving maar voor een laatste rustplaats in de strooiweide.

* Ook een aantal nieuwe gezichten komt regelmatig op kerkhofbezoek voor hun geliefde(n) die heengingen. Het keurig verzorgde kerkhof is zodoende een rouwplaats waar iedereen met zijn leed terecht kan bij lotgenoten. Het is er vrijwel nooit leeg.

Zwarte Donderdag …

Bankrun bij de American Union Bank in New York aan het begin van de crisis – foto Historiek

Op 24 oktober 1929 stortte de New Yorkse effectenbeurs op Wall Street in.

 * Begin van dat jaar ontstonden in Amerika economische problemen. De verkoop van auto’s stokte en de huizenbouw stagneerde.

Na een periode van extreme koersstijgingen vroegen de aandelenhouders zich nu af hoe lang het nog goed kon gaan.

  •  Begin september 1929 begon de beurs al te haperen en maandag 21 oktober brak paniek uit op de beursvloer. Toch herstelden de koersen zich, maar een paar dagen later was het wel degelijk… Zwarte Donderdag.

Krantenbericht over de beurskrach op Wall Street

  • Op 24 oktober 1929 sloeg de verwarring op de beurs voor het eerst echt goed toe. Deskundigen probeerden de Amerikaan er nog wel van te overtuigen dat de hoge prijzen ‘niet meer dan normaal’ zijn en bankiers kochten aandelen om hun vertrouwen in het prijsniveau te demonstreren.
  •  Ook de net aangetreden president Herbert Hoover probeerde de zaken te redden en bleef herhalen dat alles in het land prima in orde was.
  •  De koersval was echter een feit. Weken na elkaar zakten de koersen. Ze bleven dat doen tot … de zomer van 1932.

***  De beurscrach van 1929 met wereldwijde gevolgen werd de eerste van die aard.

EERSTE ZEEREIS ROND DE WERELD

Wat Christoffel Columbus lukte voor Spanje moest Ferdinand Magellaan (1480-1521) waarmaken voor Portugal: iets vinden waarover eeuwen later nog zou gesproken worden. En of hij daarin slaagde. Magellaan lukte de eerste zeilreis rond de wereld en bewees voorgoed dat de wereld een bol was en geen platte schijf, zoals zonderlingen nog steeds beweren.

° Ferdinand Magellaan verkeerde als jongeling aan het hof in Lissabon, waar hij prachtige verhalen hoorde over reizen naar verre landen. Vasco da Gama was om Afrika gezeild en had het Verre Oosten bezocht. Christoffel Columbus was naar het westen vertrokken en ontdekte Amerika.

° Magellaan wou via het westen naar Indië zeilen. In 1519 vertrok hij met vijf schepen uit Spanje. Columbus had dit ook al geprobeerd, maar was het werelddeel Amerika op zijn weg tegengekomen. Magellaan wilde, door star naar het zuiden te zeilen, deze hindernis omzeilen.

° Ferdinand Magellaan zeilde met  vijf schepen eerst zuidwaarts langs de Afrikaanse kust en stak vervolgens de Atlantische Oceaan over. Bij Zuid-Amerika zette hij zijn zuidelijke koers verder langs de hele oostkust van Zuid-Amerika. Pal in het zuiden moest hij door de zeestraat die later zijn naam zou krijgen.

° In die woelige zeestraat werden de schepen van Magellaan geteisterd door stormachtige winden. Drie schepen lukten de doortocht. Het vierde schip keerde terug, het vijfde was al eerder verloren.

° Eenmaal op de Grote Oceaan was er wekenlang geen wind. Tenslotte zou de zeevaarder de Filipijnen bereiken. Daar sneuvelde hij op 27 april 1521 in een gevecht met plaatselijke bewoners. Uiteindelijk bereikte maar één schip, de ‘Victoria’ opnieuw de thuishaven. Slechts 18 van de 270 bemanningsleden overleefden de ontberingen.

° De naam Magellaan leeft voort in de Straat Magellaan, de zeestraat in het zuidelijkste deel van Zuid-Amerika tussen Patagonië en Vuurland. Ook de Magelhaenpinguïn en de Magelhaense wolken, twee lichtende sterrenstelsels in ons melkwegstelsel die naar hem genoemd werden.

‘WITTE mARS’ … 25 JAAR GELEDEN

De Witte Mars was de betoging van 20 oktober 1996 in Brussel nadat de zaak Dutroux losbarstte na diens arrestatie.

* De betogers kwamen op straat voor een beter werkend gerecht dat in alle onafhankelijkheid de zaak Dutroux tot op het bot zou kunnen uitspitten en voor een betere bescherming van kinderen.

* Op 20 oktober trokken zo’n 300.000 mensen door de straten van Brussel. Deze optocht werd de witte mars genoemd. Nog nooit was er in Brussel zoveel volk ineens op straat gekomen, behalve bij de antirakettenbetoging van 1983. Iedereen had iets wits bij zich: een ballon, een mantel, …

* Sommigen hadden zelfs hun gezicht wit geschilderd. Het wit was als kleur van de hoop bedoeld als een symbolisch teken; deze symboliek was gegroeid na het witte verschijnen van koningin Fabiola op de begrafenis van haar echtgenoot.

* Met de Mars wilde de Belgische publieke opinie aangeven dat er iets moest veranderen in België en dat het gerecht en de politie meer aandacht moesten besteden aan “het kind”.

* De nawerking van de Witte Mars bleek echter niet even sterk. Tijdens de parlementsverkiezingen van 1999 waagde Paul Marchal, de vader van de vermoorde An, zich in de politiek.

* Hij richtte een eigen politieke partij op, maar zonder veel succes. Ook het aantal aanwezigen bij acties van de “witte comités” ging geleidelijk achteruit.

WOODSTOCK 51

Bijna een half miljoen mensen zakten van 15 tot 18 augustus 1969 , vandaag 51 jaar geleden , af naar het Amerikaanse plaatsje Bethel, nabij Woodstock. Ze zagen er headliners als Joe Cocker, Jimi Hendrix, Janis Joplin en The Who aan het werk.

° Het festival had als motto “3 Days of Peace & Music”. Het geldt als een van de belangrijkste en bekendste evenementen in de geschiedenis van de Amerikaanse hippiecultuur en popmuziek.

° De zomer van 1969 was uitzonderlijk nat, de bezoekers eveneens

° 200.000 mensen werden verwacht, maar door het gebrek aan een omheining werd het voor de meesten een gratis festival. Uiteindelijke vonden 400.000 bezoekers een plaatsje op de wei van wie de meesten geen entreegeld hadden betaald. Buiten stond nog een 30 km lange file … Zelfs artiesten haalden de wei niet.

° Hierdoor was het festival eerst niet winstgevend voor de organisatoren, maar dankzij de platenverkoop en inkomsten van de film  werd het dat uiteindelijk toch nog.

° Ondanks het gebruik van alcohol en drugs was er weinig misdaad en geweld op het festival. Er waren echter te weinig voorzieningen getroffen voor het onverwacht grote aantal bezoekers, waardoor de autoriteiten uiteindelijk besloten de noodtoestand over het festivalterrein uit te roepen.

° Er vielen drie doden: één diabetespatiënt overleed aan een gebrek aan insuline, een tweede doordat een slapende man door een tractor werd overreden en een derde door een gesprongen blindedarm.

° Daarnaast werden er op het festival twee baby’s geboren en hadden vier vrouwen een miskraam. In 2017 werd de grond tot historisch erfgoed verklaard. Het werd opgenomen in het National register of Historic Places.             -(mda Wikipedia)-

Hitler en Jesse Owens

Olympische Spiele 1936 in Berlin, Siegerehrung im Weitsprung: Mitte Owens (USA) 1., links: Tajima (Japan) 3., rechts Long (Deutschland) 2.,
Zentralbild/Hoffmann

De Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Hitler, racist bij uitstek, zou geweigerd hebben om de Amerikaanse ‘veelwinnaar’ Jesse Owens (4 gouden medailles) de hand te drukken, maar … dat verhaal klopte niet helemaal.

° Volgens oud-journalist Siegfried Mischner klopte er zelfs niets van. Mischner had in de jaren 60 de foto gezien die Owens altijd op zak had. Daarop stond Hitler die Owens gewoon een hand gaf. Mischner, die er pas in 2009 mee op de proppen kwam, had geen idee waar de foto toen was.

° ‘Sterker nog’, zei hij, ‘het kon best zijn dat die foto niet meer bestond.’ Helaas konden zowel Mischners collega-journalisten als Jesse Owens het verhaal niet meer bevestigen of ontkennen: ze waren allemaal al overleden.

° Mischner vertelde het verhaal omdat hij na hun dood nog de enige was die de waarheid kon vertellen. Maar bewijs was er niet. Wel het sterke vermoeden dat de foto nooit heeft bestaan. En dat vermoeden wordt op zijn minst bevestigd door de werkelijke oorzaak van Hitlers vertrek.

* Achter de Hitler-Owens-mythe zat namelijk een misverstand. Er werden nl. twee gebeurtenissen door elkaar gehaald.

° Uiteraard had het naziregime liever een Duitser dan Jesse Owens als publiekslieveling gezien. En Hitler had op de eerste dag van de Spelen wel verschillende sporters ontvangen in het Führergedeelte van het stadion. Maar hij ontving die dag niet alle winnaars. Omdat het laatste onderdeel, het hoogspringen, uitliep en de Duitsers toch al waren uitgeschakeld, verliet hij het stadion terwijl de wedstrijd nog bezig was.

° Dat had niets te maken met Jesse Owens. Die deed aan deze finale immers niet mee. En ook al was Hitler gebleven, had hij Owens’ hand wellicht niet geschud.

 

° Owens zelf ontkende later ook dat de Duitsers hem onheus hadden bejegend. Integendeel. Volgens hem werd hij zeer enthousiast ontvangen door de Duitse bevolking, wat in ‘Olympia’ , de film van Leni Riefenstahl (de favoriete filmdame van Hitler), ook te zien was.

° Owens zelf zei over de kwestie dat hij inderdaad niet was uitgenodigd bij Hitler, maar dat hij ook nooit was uitgenodigd in het Amerikaanse ‘Witte Huis’… Een sneer van jewelste.

° Of Hitler ooit een zwarte man in het openbaar gefeliciteerd zou hebben, valt sterk te betwijfelen. Maar het was niet de reden waarom hij op de eerste dag van de Olympische Spelen van 1936 het stadion te vroeg verliet.

Uit de geschiedenis van Scherpenheuvel

Scherpenheuvel maakte naam als bedevaartsoord. Reeds in de 16de eeuw zouden hier wonderen gebeuren. De topprestatie was de bouw van de basiliek die nog steeds een grote aantrek heeft in niet-corona tijden. Of de Spaanse aartshertogen Albrecht en Isabella hierin echt een doorslaggevende rol speelden, laten we aan de lezer over.

Eerst een uittreksel uit de Scherpenheuvel-story …

° Verschillende wonderen maakten dat Scherpenheuvel steeds verder bekend raakte. Wanneer de Spaanse troepen in 1603 in ‘s Hertogenbosch konden standhouden tegen de troepen van de protestantse Maurits van Nassau, werd de overwinning toegeschreven aan Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel. De aartshertogen Albrecht en Isabella gingen als dank op bedevaart naar Scherpenheuvel en lieten er kostbare geschenken achter.

° Na de val van Oostende in 1604 beslisten de aartshertogen om van Scherpenheuvel een zelfstandige stad te maken en er een grote kerk te bouwen.

° In 1605 kreeg het nieuwe stadje dezelfde stadsrechten als Oostende en in 1607 begon architect Wenzel Cobergher met de voorbereidingen van de bouw van een nieuwe kerk waarvan de eerste steen in 1609 door de aartshertogen zelf gelegd werd.

° De kerk werd gebouwd in de typische contrareformatorische bouwstijl, de barok. Zo werd Scherpenheuvel het katholieke antwoord op het snel veld winnende protestantisme.

En wat zegt de echte geschiedenis?

° In 1609 werd een wapenstilstand gesloten tussen Spanje en de opstandige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, waardoor de Zuidelijke Nederlanden konden herstellen van de inmiddels al enkele decennia durende oorlog.

° Op deze manier slaagden Isabella en Albrecht er al snel in de anti-Spaanse sentimenten in de zuidelijke provincies weg te nemen.

° Daarnaast investeerde het echtpaar vooral in de bevordering van kunst en cultuur. Zo namen zij kunstenaars als Peter Paul Rubens en Pieter Breughel de Jongere onder hun patronage, wat resulteerde in een culturele bloeiperiode in Vlaanderen.

° In 1621 kwam er echter een einde aan de gelukkige samenwerking. Albrecht overleed en de Spaanse koning Filips IV eiste veel van zijn bevoegdheden op. Bovendien kwam het Twaalfjarig Bestand ten einde en werd de oorlog met de noordelijke provincies weer hervat.

Tot zo ver de bronnen. Kan het Scherpenheuvel-verhaal kloppen ? Lees meer in een volgend stuk …

1 87 88 89 90