DE VISIE VAN VUREN 200

LVIV, LWOW en LEMBERG.

Wanneer ik terugdenk aan mijn eerste verblijf in Oekraïne , dan ben ik er zeker van dat de beelden van die laatste dagen onuitwisbaar in mijn geheugen zullen opgeslagen blijven …

* Zoals die wandeling door Kiev met links van me die prachtige Russisch-Orthodoxe kerken en gebouwen en rechts , een beetje lager, de brede rivier, de Djnepr , maar ook evenzeer mijn late namiddag in de schitterende badstad Berdiansk , en de middag daarvoor de onvergetelijke gulheid van het Oekraïense platteland . Wanneer ik mijn ogen sluit zie ik het nog allemaal voor me .

Een paar jaren later kwam ik in LVIV  –  Onvoorbereid en plots.

* Tot 2004 hadden wij vanuit de provincie Antwerpen een partnerrelatie met de streek die Malopolska heet , te vertalen als Klein Polen ,begrensd door de Karpaten en Slowakije en met als hoofdstad Krakau.

* Wij mochten er de mensen die met streekontwikkeling bezig waren bijstaan , en onze kennis overbrengen om hun land enkele jaren later met succes lid te kunnen zien worden van de EU , de Europese Unie. Die samenwerking met Krakau was er één van de bovenste plank en heeft  in mij  de basis gelegd van eeuwige vriendschappen.

* Mijn dankbaarheid aan Krakau heb ik getracht te verwoorden in mijn roman “Steenrotsen”.

1 mei 2004 was het zover .

* Polen mocht zich aansluiten bij de EU en kreeg daardoor van Europa zoveel middelen dat wij er duizelig van werden ! Daardoor zouden wij onze hulp en bijstand kunnen afbouwen , dachten wij , maar de Malopolskenaren waren hun verleden niet vergeten , zeker niet hun Oostenrijks -Hongaarse verleden , of anders gezegd , hun Donau-monarchie-verleden , toen zij samen met nog een andere stad beurtelings hoofdstad waren geweest van de Oostenrijks-Hongaarse provincie Galicië .

* Die zusterhoofdstad was Lemberg , ook in het Pools en Russisch Lwow genoemd en in het Oekraïens LVIV!

* En zo hadden de beleidsmensen van Malopolska het plan opgevat om samen en met Europese middelen iets te gaan doen in die zusterstad die nu in Oekraïne lag , en samen iets doen dat was in hun ogen Krakau , Lviv en Antwerpen.

* Zo moest ik ook min of meer onvoorbereid, maar zeker totaal onverwacht , mee de auto in van de Marshal , dat is de officiële naam van de premier van dat Klein-Polen , samen met onze vaste medewerker Piotr D ,en  een medewerkster van Malopolska.

* Malgorzata was haar naam , dat is de Poolse variant voor Margarita , en uiteraard een chauffeur. En die man maakte onze reis naar Lviv onvergetelijk. Volgens mij omdat hij eerder duidelijk meer met wilde paarden was omgegaan dan met auto’s van de gemeenschap . In elk geval was hij het die onze tocht naar Lviv voor eeuwig in ons geheugen heeft achtergelaten!

* Onvergetelijk zou ze zeker ook geweest zijn omwille van het zuidpoolse Karpatenlandschap waar wij doorreden , maar ze is dat geworden omwille van de grote schrik die wij in die officiële auto hebben uitgestaan. De chauffeur achtte zich in zijn status boven alle wetten verheven.

* Aan de grens met Oekraïne moest er normaal bijna een uur worden aangeschoven …maar dat gold duidelijk niet voor onze auto . Die stak alle andere in vliegende vaart voorbij , “onze” chauffeur stak een de grensslagboom even zijn kop buiten , riep iets, en wij waren zo in Oekraïne!

* Iets vergelijkbaars gebeurde er toen wij een uurtje later Lviv binnenreden. Er was file , dus onze Poolse chauffeur oordeelde hooghartig dat wij dan maar over de stoep moesten rijden , want daar waren geen auto’s . En dat gebeurde zo ….tot aan het hotel in het hartje van de stad. Daardoor zijn onze hartjes nog wel een half uur lang op hoog ritme blijven verder kloppen….

* Ik heb dan met mijn twee gezellen uit Polen twee dagen lang besprekingen gehad op het stadhuis van Lviv met de toenmalige beleidsmensen . Maar echt beleid maken was toen nog niet de gewoonte bij politici uit de voormalige Sovjetrepublieken . Ze waren gulle gesprekspartners maar moeilijke besluitvormers.

* Waar ik wel ruimte voor had was voor het verkennen van de stad. Ze was slechts na de Tweede Wereldoorlog Oekraïens geworden , maar vele eeuwen tevoren was ze steeds in hoofdzaak Pools geweest , ook toen Polen niet meer bestond en ze mee hoofdstad was van de Oostenrijkse provincie Galicië .

* Ooit hadden wij samen nog tot hetzelfde rijk behoord , namelijk tot Oostenrijk in de periode van 1772 tot 1794 , toen wij door de Fransen werden veroverd. Onze vorst was in die periode dezelfde , namelijk Jozef II , bij ons ook wel de Keizer-koster genoemd . Hij was de vorst die in Lviv een universiteit oprichtte.

* Die hele geschiedenis maakt van Lviv een totaal andere stad dan de andere grote steden van Oekraïne. Het verleden van de stad is Europees , heel haar geschiedenis is Europees . De stad heeft ook wel de tol moeten betalen van het Duitse Barbarossa-offensief in de Tweede Wereldoorlog . Toen ik er was waren er reeds heel wat gebouwen in hun oude glorie hersteld en in de meer dan tien jaren sinds mijn gesprekken daar is de stad mooier en mooier geworden ….

* Lviv , of Lwow of Lemberg is een Europese parel in Oekraïne .

In mijn “ Steenrotsen “ heb ik die schitterende stad hulde willen brengen door haar er een cruciale rol te geven in mijn verhaal , een rol die dan nog bijna volledig overeenkomt met de werkelijkheid !

Lviv verwoesten is een belangrijk stuk Europees erfgoed kapotmaken… Laten wij hopen dat het nooit gebeurt!!

Maar wie ermee dreigt zijn eigen geschiedenis te verwoesten …. Zoals Kiev en Odessa ………is tot alles………in……… ! Een verder besluit durf en wil ik echt niet trekken .

* En aan wie zich zou afvragen : “ hoe zijn ze met die chauffeur weer in Krakau geraakt? Was dat even spectaculair? “ …..moet ik antwoorden : “ ja , weer vol schrik en op het einde verbazingwekkend hilarisch !” Maar in deze bijdrage ging het over LVIV.

Ludo Helsen