van aap tot mens

De Piltdown-mens

-vandaag in Historiek

Onderzoekers buigen zich over de resten van de Piltdown-mens

Op 18 december 1912 wordt in Engeland een schedel gevonden van een oermens: de zogenaamde Piltdown-mens. Later blijkt het om een schedel van een orang-oetan of een andere mensaap te gaan.

Als in 1912 bij het in Engeland gelegen Piltdown (Essex), de resten van een schedel gevonden worden, is de wetenschap een en al oor. De schedel is namelijk vrij ‘modern’ terwijl de restanten van de kaak die korte tijd later op dezelfde plek gevonden worden een zeer aapachtig voorkomen hebben.

Wetenschappers hopen dat ze eindelijk de ontbrekende schakel in de ontwikkeling van de mens hebben gevonden. Charles Dawson is de man die de resten vond en ook  nauw betrokken is bij het paleontologisch onderzoek.

Er wordt lang verder gezocht naar nieuwe fossielen. En inderdaad , er werden nog resten gevonden, maar geen van deze fossielen heeft een moderne schedel met een aapachtige kaak. Sommige wetenschappers beginnen te denken dat de kaak en de schedel van de Piltdown-mens toevallig bij elkaar gevonden zijn, maar dat ze niet bij elkaar horen.

In 1947 blijkt na onderzoek dat schedel en kaak niet bij elkaar horen. Ook blijkt dat de gevonden kaak van de zgn. Piltdown-mens afkomstig is van een orang-oetan of een andere mensaap en dat de gevonden moderne schedel chemisch bewerkt werd om hem er ouder uit te laten zien. Kortom: het blijkt te gaan om een vervalsing.

Wie er achter de vervalsing heeft gezeten is nooit duidelijk geworden. Sommigen wijzen met de beschuldigende vinger naar Charles Dawson. Ook wordt wel de naam van de jezuïet, antropoloog en filosoof Pierre Teilhard de Chardin genoemd. Die vond eerder een hoektand van de zgn. Piltdown-mens. Vermoedelijk zal nooit bewezen kunnen worden wie er achter het bedrog zat.

Wel te verklaren is waarom zoveel wetenschappers aanvankelijk klakkeloos in het bedrog geloofden… Aan het begin van de 20ste eeuw waren veel westerse wetenschappers er nog van overtuigd dat de ontwikkeling van aap naar modern mens in Europa moest hebben plaatsgevonden. Later werd duidelijk dat die ontwikkeling zich voornamelijk in Afrika voltrok…