Bjorn Soenens vanuit Amerika

DE MOED OM DOOR TE GAAN (Churchill)

Enkele langzame opmerkingen in een snelle tijd.

Ik blijf vaststellen hoeveel woede er heerst in de samenleving. Niet alleen in Amerika, ook in België. Zelfs weldenkende mensen die lang hebben doorgeleerd, uiten hun woede tegen de overheid: dat ze monddood worden gemaakt, dat er een virusdictatuur heerst, dat virologen beter de mond wordt gesnoerd, dat de vrijheid voor altijd naar de vaantjes is.

° Waarom is alles zo zwart-wit? Waarom kunnen we het niet aan dat we een mondmasker moeten dragen tot deze pandemie onder controle is? Waarom is het laten zetten van een vaccinprik een capitulatie tegenover Big Pharma? Waarom pleiten weldenkende mensen ervoor om het virus te minimaliseren (“Het zijn toch vooral oude mensen die eraan bezwijken.”)

° Ik voel koude rillingen als ik zulke dingen lees. Zouden ze het menen, of is het een uiting van onmacht? Als ik mensen daar op wijs in hun commentaren, hoe hard en meedogenloos ze zijn voor al die mensen die iemand hebben verloren tijdens de pandemie, dan schrijven ze me: “We gaan u even met de grond gelijk maken op Twitter.” Waw. Waw. Waw.

° Dat deze crisis hard is, onze samenleving op zijn grondvesten heeft doen daveren, dat is intussen heel helder. Er is veel lijden, fysiek, maar ook psychisch. Ja, er zitten veel mensen in een diepe depressie. Er is huidhonger, nood aan contact. Dat is ook wat ons mensen maakt, die nood aan connectie. Maar waarom moet het een zwart/witkeuze zijn tussen volksgezondheid en mentaal welzijn?

° De critici zeggen: volksgezondheid lijkt nog de enige morele waarde. We leven in een sanitaire dictatuur, zeggen ze. Maar: wat is het alternatief? Het virus laten razen, en de ziekenhuizen overstelpt zien met dodelijk zieke Covidpatiënten?  Kunnen we onszelf dat vergeven? Willen we Darwins wet van de sterkste laten regeren? Echt waar?

Empathie, iemand?

Ja, leven lijkt plots levensgevaarlijk. En er is een paniektoestand ontstaan die heeft geleid tot haat en agressie. Zoals I.J. Pfeijffer onlangs schreef: “Wanneer elke medemens een potentiële bron is van besmetting, wordt iedereen misantroop.”

° De woede blijft razen, tegen politici, tegen virologen. Het mondkapje is symbool geworden van gehoorzaamheid en doelwit van rebellie. En ja, ik werk in de media, en ik zie daar de onmetelijk grote verantwoordelijkheid van. Ja, te veel “nieuws” gaat alleen nog maar over corona. We zijn in een soort claustrofobische wereld terechtgekomen. Tunnelzicht. Corona, corona, corona. De rest van de wereld bestaat niet meer.

° Daar moeten wij media écht bij stilstaan. Hebben wij mee de onredelijke angst aangewakkerd, hebben wij het gezond verstand een fatale klap toegebracht? Hebben wij daardoor een woedende tegenbeweging op gang gebracht? Moeten wij media echt elke dag een viroloog opvoeren? Een terechte vraag van velen. Maat houden is de boodschap.

Deze pandemie heeft ons de illusie afgepakt dat we als mens meester zijn over onze planeet. Covid-19 heeft onze gedachten over controle aan diggelen geslagen.

° Ik merk het aan alles: bij heel veel mensen is een grens bereikt. Velen kunnen het niet meer aan. Ik heb het zelf meegemaakt na de dood van de oma van mijn vrouw door corona. Op een waardige manier afscheid nemen is erg lastig. Een uitvaart kan nog amper. Dat richt morele schade aan, kerft trauma’s in onze ziel.

° Angst, onzekerheid en isolement hebben veel mensen op de knieën gekregen, en vormen een groot gevaar voor onze geestelijke gezondheid. Het virus heeft ons gereduceerd tot ons lichaam. De mens is meer dan een lijf alleen. Alleen, voor al die critici over de coronabeperkingen: zonder een lijf kan er helaas ook geen geest bestaan.

° Het leven is minder maakbaar dan we denken, en dat kunnen we niet verdragen. De wereld lijkt al ruim een jaar niet zomaar te kunnen doordraaien. Een mens wil weer kunnen dromen over de toekomst. Maar daar is eerst geduld voor nodig, moed, en volharding. Veel op de tanden bijten.

° Ook voor regeerders is het lastig nu: je moet de vrijheden inperken om de samenleving tegen massale ziekte te beschermen. Al die mensen die daar een complot in zien, ik vind dat raar, te midden van een pandemie. Ik denk dat onze bestuurders ook liever zouden hebben dat iedereen weer gezond en gelukkig is, consumeert en verteert, en op zondag naar het voetbal kijkt of geniet van kunst en vermaak.

Waarom willen we zo graag vermoeden dat de overheid eropuit is om ons te fnuiken? Het is een soort sociaal contract, dat sowieso ook -onvermijdelijk – mentale schade aanricht. Of vinden we met z’n allen dat zo’n sociaal contract om zoveel mogelijk coronadoden te vermijden, niet hoeft?

° Wat als de overheid helemaal niets zou doen? Dan zou er eveneens woede zijn, tegen een lakse, crimineel nalatige overheid. Toegegeven, de overheid reageert soms te traag, krijgt het niet goed georganiseerd, of faalt in heldere communicatie.

° Is de remedie echt erger dan de kwaal? Of is er alleen geen juist evenwicht? Is de overheid zich voldoende bewust van de soms tegenstrijdige, ondernemingsvernietigende maatregelen? Wordt de overheid goed genoeg bestuurd? Of wordt ze zelf door panische angst gedreven? Deze tijd smacht naar echt leiderschap.

Met wilde woede tegen jan en alleman, en het uiten van diverse hatelijkheden, gaan we er niet geraken. De conversatie stoppen is nooit een goed idee.

* Churchill zei terecht dat succes zelden eeuwig is, en mislukkingen zelden fataal. Wat telt is de moed om door te gaan. Hoe lastig dat ook is. Het leven zal terugkeren. “If we don’t hang together, we will all hang separately,” zei Benjamin Franklin ooit. Zo is het maar net.

(Bjorn Soenens)

What do you want to do ?

New mail