De val van Barcelona

Vandaag een lang epistel over … de Spaanse revolutie. Veel wist ik daar niet vanaf want op mijn (katholieke) school werd over dit delicate gebeuren in de wereldgeschiedenis wijselijk (?) gezwegen. Geen nood. Probeer even te volgen. Rood helpt u een stapje verder.

Spanish dictator Francisco Franco (Photo by Hulton Archive/Getty Images)

* In 1931 maakte de Spaanse monarchie plaats voor de Tweede Spaanse Republiek. Toen de republikeinen in juni 1931 Franco’s Verenigde Militaire Academie in Zaragoza op slot deed, was het eerste conflict met de republiek een feit.

Franco hield zich echter nog gedeisd en veroordeelde in 1932 de mislukte staatsgreep van zijn collega-generaal José Sanjurjo (1872-1936), door hem een boze brief te sturen.

* Franco wist in de jaren 1930 verder carrière te maken. Na een commandopost in La Coruna kreeg hij ook het militaire opperbevel over de Balearen.

Een linkse revolutiepoging werd in oktober 1934 door Franco neergeslagen. Kort hierna kreeg die het bevel over het Spaanse Vreemdelingenlegioen in Afrika.

* In 1936 won het linkse Volksfront de Spaanse verkiezingen. Franco en andere rechtse kopstukken eisten hierop dat de overheid de ‘staat van beleg’ zou uitroepen.

Niet dus. Franco kreeg in 1936 wel een militaire post op de Canarische eilanden , wat hij ervoer als een veredelde ballingschap.

Begin Spaanse Burgeroorlog

* In de nacht van 17 op 18 juli 1936 begon de Spaanse Burgeroorlog. Generaals in heel het land namen op strategische punten de macht over .

Spanish civil war, soldiers from the International Brigade, (Republican).. (Photo by: Universal History Archive/Universal Images Group via Getty Images)

° Monarchisten, conservatieve Spanjaarden, nationalisten en fascisten steunden de rechtse opstandelingen. Hun doel was voorkomen dat Spanje afgleed richting linkse anarchie, terwijl de aanleiding van de opstand een aantal links en rechts gepleegde moorden was.

* In Catalonië mislukte de opstand aanvankelijk, en gebieden als Baskenland, de stad Madrid en een groot deel van Zuid-Spanje bleven lang in republikeinse handen.

* In de chaos vonden allerlei gruwelijkheden plaats. Hierbij hadden Catalanen het gemunt op geestelijken, op kerken en alles wat steun betuigde aan de nationalisten.

* In Madrid en andere steden vonden massa-executies plaats waarbij enkele duizenden burgers tegelijk geëxecuteerd en (soms nog levend) verbrand werden.

Steun van Mussolini, Hitler en Stalin

° Binnen een maand na het begin van de burgeroorlog kreeg Francisco Franco al volop steun van de dictators  Mussolini (Italië), Adolf Hitler (Duitsland) en Jozef Stalin (Sovjet-Unie)

° Die stuurden vooral bommenwerpers en vliegtuigen naar Spanje. Tussen juli en september 1936 dropte Hitler ook nog ruim 20.000 militairen in en rond Sevilla.

* Verder voerden Duitse en Italiaanse vliegtuigen diverse bombardementen uit, zoals op 26 april 1937 op Guernica in Baskenland.

° Aan de andere kant steunde de Sovjet-Unie de republikeinen in hun strijd tegen de rechts-nationalisten van Sanjurjo en Franco met wapenleveranties, militairen (via de zogenoemde Internationale Brigades) en medische hulp.

° De communisten onder de republikeinen maakten zich echter al snel impopulair bij de overige republikeinen, omdat ze met het Russische materiaal alleen andere communisten wilden helpen.

° In de laatste maanden van 1938 trok Stalin zijn Internationale Brigades terug en stopte hij met het steunen van de republikeinen.

Van burgeroorlog naar wereldoorlog

(Photo by Popperfoto via Getty Images/Getty Images)

*** Met de inname van Barcelona op 26 januari 1939 (vandaag exact 82 jaar geleden) en Madrid op 28 maart van dat jaar stortte de republikeinse weerstand in.

° De nationalisten executeerden in Barcelona in enkele dagen 10.000 mensen zonder proces. Na de inname vluchtten veel inwoners van de stad richting Pyreneeën.

The bodies of children killed when their school was bombed by rebel forces in the Spanish Civil War, are laid out in the cemetery ready for burial. | Location: Barcelona, Spain. (Photo by © Hulton-Deutsch Collection/CORBIS/Corbis via Getty Images)

* Op 27 februari 1939 erkenden Groot-Brittannië en Frankrijk de Franco-regering als de wettelijke overheid van Spanje.

* Op 1 april 1939 claimden de nationalisten de overwinning en kwam de burgeroorlog ten einde.

° In totaal vonden minstens 320.000 mensen de dood, los van de 114.000 republikeinen die als blijvend vermist genoteerd werden. Totaal vielen in de oorlog naar schatting 434.000 doden.

* Tijdens W.O. II bleef Spanje, hoewel fascistisch, neutraal.

° Hitler en Franco ontmoetten elkaar weer in oktober 1940, maar volgens bronnen had Hitler een enorme hekel aan Franco. Ongeveer 200.000 joden vonden in Spanje een toevluchtsoord.

Dictatuur

Na de Tweede Wereldoorlog bouwde Franco stapsgewijs zijn dictatuur uit.

Spanish military dictator General Francisco Franco (1892 – 1975). (Photo by Hulton Archive/Getty Images)

° In 1947 herstelde hij de monarchie, althans op papier want de koning keerde aanvankelijk niet terug. Dat gebeurde pas in 1969, toen Juan Carlos I (1938) door Franco als een soort ‘invalvorst’ werd aangesteld.

° Tijdens de dictatuur van Franco in de jaren 1939-1975 verkeerde Spanje omwille van de gebrekkige ‘democratie’ in het land – de oppositie werd op allerlei manieren de kop ingedrukt – in een behoorlijk internationaal isolement.

° West-Europese landen hielden een Spaanse toetreding tot de NAVO af. Wel was de verhouding met het Vaticaan goed. Franco sloot in 1953 een concordaat met het Vaticaan. Ook onderhield Franco tot zijn dood goede banden met het Belgische vorstenhuis.

° Op 20 november 1975 stierf Francisco Franco op zijn 82ste. Na zijn dood werd Juan Carlos I twee dagen later (22 november 1975) officieel uitgeroepen tot koning van Spanje.

° Juan Carlos was een vertrouweling van Franco en was door hem aangewezen als opvolger. Daardoor sloeg hij in zijn regeringsperiode (tot 2014) een democratische koers in.

* In december 1978 nam Spanje een democratische grondwet aan en veranderde Spanje vrij snel en geweldloos in een democratisch land. In 1986 trad Spanje toe tot de Europese Gemeenschap, tegenwoordig de Europese Unie.       (met dank aan Historiek en de vrije foto’s van Getty Images)

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail