GORBATSJOV SCHREEF EEN BOEK

Het gaat niet goed met de gezondheid van de vroegere Sovjetleider Michail Gorbatsjov (88). In juni werd bekend dat hij in het ziekenhuis was opgenomen. Waarom hij was opgenomen, werd niet bekendgemaakt. Maar in augustus ging de gezondheidstoestand van de man van glasnost en perestrojka blijkbaar plots achteruit.

Het motto van de perestrojka was volgens hem: “Zo kunnen we niet verder leven”.

Knipsel gorbyDat motto werd volgens Gorbatsjov ook toegepast op de internationale situatie in de tweede helft van de jaren tachtig. De wapenwedloop was toen met de plaatsing van nucleaire middellangeafstandsraketten op een gevaarlijk punt beland.

Gorbatsjov schreef er een dik boek over: ‘Wat er op het spel staat’ waaruit volgende citaten …

“De uitweg uit die vicieuze cirkel werd gevonden toen, in de tweede helft van de jaren tachtig, de hoogste politieke leiders van zowel de USSR als de VS tot de conclusie kwamen dat ze zo niet tot in de eeuwigheid door konden gaan”, schrijft Gorbatsjov. “Het beëindigen van de Koude Oorlog was onze gezamenlijke overwinning, bereikt door dialoog en overleg.”

“Het Westen maakte melding van zijn “overwinning in de Koude Oorlog”… En de conclusie die daaruit werd getrokken: we moeten onze militaire macht nog verder uitbreiden, onze wil doordrammen, een unipolaire wereld, een Amerikaans imperium creëren.”

Gorbatsjov komt in zijn houding over het Amerikaanse optreden in de wereld dicht in de buurt van de scherpe kritiek die de Russische president Poetin uitte tijdens de Veiligheidsconferentie in München in 2007: “Het huidige stadium in de politiek van de VS is een triomf voor diegenen die ervan overtuigd zijn dat geweld, druk en een eenzijdige benadering, Amerika toestaan zich boven anderen te plaatsen in de wereldpolitiek”,

Volgens Gorbatsjov heeft die Amerikaanse politiek van dominantie geleid tot een opeenstapeling van vergissingen, zowel in het Nabije Oosten als in het Middellandse Zeegebied als in Joegoslavië en Oekraïne. Hij is duidelijk diep ontgoocheld: “En dat op het continent waar beide wereldoorlogen zijn begonnen! Dat is onvergeeflijk. Het is de grootste mislukking in de Europese politiek en de wereldpolitiek.”

Amerika en Europa hadden dit na het einde van de Koude Oorlog volgens Gorbatsjov kunnen vermijden door een samenwerking met Rusland uit te bouwen, zoals het voorzien was in het Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa dat in november 1990 werd ondertekend door alle Europese landen plus de VS, Canada en de Sovjet-Unie: “Gelijkwaardige veiligheid voor iedereen. Ja, vooral dat. Zonder dat is al het andere niet mogelijk.”

En hij laat ook niet na te vermelden dat Rusland zijn deel van de bijdrage aan die gezamenlijke veiligheid heeft geleverd door 30 jaar geleden niet tussenbeide te komen in de verschillende anticommunistische revoluties in Centraal- en Oost-Europa: “Toen in de DDR en in de landen in Midden- en Oost-Europa mensen de straat op gingen om hun vrijheid op te eisen, verliet geen enkele van de honderdduizenden Sovjetmilitairen die zich op het grondgebied van die landen bevonden, de kazerne. De Sovjet-Unie heeft de inwoners niet belemmerd in hun keuze. Er vond in Europa een unieke revolutie plaats, zonder bloedvergieten.”

 * De officiële, wereldwijde release van het boek van Gorbatsjov, “Wat er op het spel staat”, is nu maandag 23 september. In België wordt het boek uitgeven door Uitgeverij Lannoo. 

‘Het Arnolfini-echtpaar’

Portrait_of_a_Man_by_Jan_van_Eyck‘Hier licht Mr. Joannes de Eijcke den allerconstichsten meester van schilderije die in deze Nederlanden gheweest heeft’,

stond er op de grafsteen van Jan Van Eyck, overleden op 23 juni 1441. Leeftijd ongeveer 50 jaar.

Iemand noteerde dat in 1603. Gelukkig maar, want in 1799 werd de kerk gesloopt. De beroemdste schilder uit de Bourgondische periode werd in 1441 begraven in de necropolis van de Brugse Sint-Donaaskerk, naast andere beroemdheden uit die tijd. Een blijk van grote eer.

Van Jan Van Eyck, misschien wel de grootste schilder ooit, is vooral het ‘Lam Gods’ bekend, het overweldigende werk dat in 1432 werd ingehuldigd in St Baafs-Gent door groothertog Filips de Goede himself.

De opdrachtgever die het bestelde bij Jans’ oudere broer Hubert Van Eyck was Joos Vijd, een grootgrondbezitter met aristocratische allures. Met de 70 in zicht en kinderloos, wou Vijd met een kunstwerk zijn naam voor eeuwig levend houden. Hij slaagde in zijn opzet. Jan, de jongere broer van Hubert, perfectioneerde de schets van zijn broer en schilderde het enorme meesterwerk.

414d242d-c4e5-11e9-abcc-02b7b76bf47fMaar ‘De weg van het meesterwerk, deel 3’ nu woensdag 18.09 op Canvas (21u20) gaat niet over het Lam Gods, wel over ‘Het Arnolfini-echtpaar’, een ander meesterwerk van grootmeester Jan Van Eyck.

Ook Arnolfini, een gefortuneerde textielhandelaar, wou zich herinnerd worden door generaties achter zich. Ook hij slaagde daar volledig in.

‘Het Arnolfini- echtpaar’ hangt tegenwoordig aan een muur van de National Gallery in Londen. Hoe het daar terechtkwam, vertelt Thomas Vanderveken, die ook reeds de wegen van Bruegel en Rubens natrok. Zeker kijken!

Jan Van Eyck was in 1434 op het toppunt van zijn meesterschap én bruggenbouwer tussen de elites van zijn tijd.

399px-Van_Eyck_-_Arnolfini_Portrait 390px-Jan_van_Eyck_-_Portrait_of_Giovanni_Arnolfini_and_his_Wife_(detail)_-_WGA7695

Bij de afwerking van Arnolfini noteerde hij bovendien, pal in het midden van het schilderij ‘Johannes de eyck fuit hic’ (Johan van Eyck maakte het). In de spiegel onder die woorden, lijken we op de koop toe zijn silhouet te ontwaren.

Boven ‘De man met de rode tulband’ (uit 1433), zijn zogeheten zelfportret, noteerde van Eyck reeds ‘als ic can’ (zo goed ik kan) als een zelfbewuste kwinkslag naar de kijker. Onderaan de lijst liet hij ook zijn naam achter.

In totaal bezitten we 9 door Van Eyck gesigneerde werken, goed voor ongeveer de helft van de bewaarde schilderijen. Wellicht allemaal privéopdrachten.

De meeste van zijn opdrachten als hofschilder voor Filips de Goede waren eerder van vergankelijke aard (decors, muurschilderingen, kleine portretten, zelfs een wereldkaart die hij gaandeweg aanpaste -Amerika was nog niet ontdekt-).

Naar alle waarschijnlijkheid zijn de meeste werken van de grootmeester in de vreselijke brand van het Brusselse Paleis op de Koudenberg in 1731 gebleven.

‘Zoveel moois heeft die brand ons allemaal ontnomen’, kermt Bart Van Loo terecht in zijn topwerk ‘De Bourgondiërs’.

PECUNIA NON OLET

VESPASI(AN)US werd in het jaar 69 keizer van Rome. De staat is bij zijn aantreden vrijwel bankroet. De staatskas vullen is zijn voornaamste taak.

latrinaDat doet hij door … jawel, ook toen reeds, nieuwe belastingen in te voeren. De meest opvallende belasting is die op … urine. Slachtoffers zijn de eigenaars van publieke pispotten en latrines.

Het was toen al gebruikelijk dat de burgers van Rome dankbaar gebruik maakten van die dingen om verlost te worden van hun overlast en toch de stad netjes te houden.

De urine werd onder meer gebruikt bij de bewerking van wol en leer.

Toen Vespasianus’ zoon Titus zich wat neerbuigend uitliet over de nieuwe bron van belasting, liet zijn vader hem aan een munt ruiken en sprak de van dan af historische woorden ‘Pecunia non olet’, wat zoveel betekent als ‘Geld stinkt niet.’ Daarmee bedoelde hij dat het niet uitmaakt hoe je aan je geld komt.

Het beleid van de keizer, in zijn jeugd eerder een luiwammes, was effectief. Mede dankzij de belasting op urine kon hij zijn zoon later een weer goedgevulde staatskas nalaten.

In Frankrijk heten de openbare toiletten nog steeds vespasiennes, in Italië spreekt men van vespasiani.    (gelezen in de Historische kalender 2018)

14 SEP 1960 WERD OPEC GEBOREN

‘The Petroleum Exporting Countries’, beter bekend met het letterwoord OPEC, is een samenwerkingsverband van veertien landen die netto olie uitvoeren. OPEC vormt in feite een kartel, dat door het veranderen van het aanbod van olie de prijs daarvan kan sturen.

olieDe OPEC werd op 14 september 1960, vandaag 59 jaar geleden, opgericht in Bagdad (Irak) op initiatief van Iran en Venezuela. Stichtende leden waren, naast Venezuela en Iran, Saoedi-Arabië, Irak en Koeweit.  Die eerste vijf OPEC-oprichters hadden op dat moment een aandeel van 80% in de wereldwijde olie-exporten. Nadien voegden zich nog negen andere leden bij OPEC, waarvan er twee de organisatie weer hebben verlaten. Het hoofdkwartier van de OPEC bevindt zich sinds 1 september 1965 in Wenen.

Landen die relatief veel olie produceren maar geen lid zijn van de OPEC zijn Brazilië, Canada, Mexico, Noorwegen, Oman, Rusland en de Verenigde Staten.

OPEC werd bij ons vooral bekend door zijn olieboycot vanaf oktober 1973.  Aanleiding was de steun van westerse landen aan vijand Israël tijdens hun Yom Kipoeroorlog tegen Egypte/Syrië.  De olieprijzen stegen daardoor met 70%.

  • Een litertje benzine aan de pomp kostte bij ons meteen dubbel zoveel. De autoloze zondagen (geen verkeer meer op zondag) werden een feit. De boycot duurde tot juli ’74. De OPEC-landen leden immers teveel verlies Voor de westerse consument bleven de prijzen echter even hoog. ‘De Staat’ bouwt niet graag af.

De tweede oliecrisis kwam er in 1979 door de onrust in Iran. Toen moest de sjah vluchten om plaats te maken voor de geestelijke leider ayatollah Khomeini. Opnieuw gingen de olieprijzen in het Westen omhoog.

Sinds 2015 lijkt het grote tijdperk van OPEC ten einde. De aangesloten landen geraakten het niet meer eens over de omvang van hun productie.

Het grootste obstakel vormt Saoedi-Arabië, de grootste producent. Die wil zijn marktaandeel verdedigen en vooral de schalie-olie van Amerikaanse producenten uit de markt drukken door het hanteren van lage olieprijzen. En dan was/is er natuurlijk ook nog de snelle opkomst van andere energiebronnen als gas-, zonne-, wind- en kernenergie.

(info Wikipedia – drukken op rood voor meer)

(De) WEG VAN HET MEESTERWERK

Vanavond op Canvas (21u20)  loopt Thomas Vanderveken in het spoor van ‘Diana en haar nimfen’ die zich klaarmaken voor de jacht.

Knipsel Diana etcNiet het beroemdste werk van PP Rubens, maar het verhaal achter het doek leest als een ware misdaadroman en is boeiend om te volgen.

Het werk werd geschilderd in 1615 en is voor het ogenblik in al zijn grandeur te bekijken in het Museum of Art in het Amerikaanse Cleveland.

De ‘wulpse nimfen’ van Rubens volgden het spoor van het geld doorheen de geschiedenis. Het schilderij moest eerst de slavenhandel helpen financieren en hing later aan de muren van rijke bankiers als de Barings en de Rotshilds.

Rubens, schilder en diplomaat

Rubens’ werken ademen een Bijbelse en klassieke sfeer. Op een manier echter ‘die tegenwoordig niet meer bij iedereen in de smaak valt’. De invloeden van de barok zijn nadrukkelijk aanwezig. Evenwel helemaal naar de tijdsgeest van toen.

In 1600 (hij was toen 23) trok Rubens voor negen jaar naar Venetië om ondergedompeld te worden in de kunst van de Italiaanse renaissancekunst. Bij zijn terugkeer werd hij aangesteld als hofschilder. Het geld stroomde binnen. Rubens was bij leven al een zeer welvarende kunstenaar

Rubens liet in het centrum van Antwerpen het Rubenshuis bouwen, geïnspireerd op de landhuizen die hij in Italië had gezien. De pracht en praal van het Rubenshuis  toonden dat Rubens invloedrijke opdrachtgevers had, en een stijl ontwikkelde die zeer in de smaak viel bij zijn rijke klanten.

‘Maak wat de rijken willen zien, en je broodje is gebakken’ was wellicht een onderliggende gedachte.

Knipsel zelfportretDoor zijn contacten aan verschillende koninklijke en adellijke hoven werd Rubens, naast een zeer succesvol schilder, ook diplomaat. Zijn belangrijkste nalatenschap is evenwel een behoorlijk uitgebreide collectie schilderijen.

Rubens was zelf zeer productief, maar wist ook een zakenimperium op te zetten waarbij hij zichzelf als merk verkocht, maar anderen in zijn naam liet schilderen.

Zijn atelier in Antwerpen werd een productiehuis van allerlei portretten, Bijbelse taferelen en landschappen die door vermogende klanten werden besteld, en precies naar wens werden afgeleverd.

Rubens stierf op 30 mei 1640. Naast veel schilderijen produceerde hij ook veel kinderen: liefst achttien! Maar vooral zijn ongekend succesvolle carrière als kunstschilder maakte hem bij leven al tot verreweg de (vooral financieel) succesvolste kunstschilder der Lage Landen.

(foto – zelfportret Rubens zou zelfportret van zijn meester-leerling Anthony Van Dijck zijn)

VANDAAG IS HET 9/11 …

De aanslagen op 11 september 2001, vandaag 18 jaar geleden, en vaak aangeduid als 9/11 (Engels: nine eleven voor Amerikaanse datumnotatie (maand/dag)), omvatten een viertal terroristische aanslagen die op de ochtend van dinsdag 11 september 2001 door middel van gekaapte passagiersvliegtuigen in het noordoosten van de Verenigde Staten werden uitgevoerd.

nine-eleven_2De Saoedi-Arabische multimiljonair Osama bin Laden en zijn terreurorganisatie Al Qaida worden voor deze aanslagen verantwoordelijk gehouden. De aanslagen werden volgens officiële rapporten uitgevoerd door negentien uit het Midden-Oosten (vooral uit Saoedi-Arabië) afkomstige leden van Al Qaida.

Twee vliegtuigen boorden zich in de Twin Towers van het World Trade Center, gelegen op de zuidelijke punt van Manhattan in New York. Een ander vliegtuig vloog in het Pentagon (in de buurt van Washington D.C). Een vierde vliegtuig stortte neer in de buurt van Shanksville (Pennsylvania). Alle vier de passagierstoestellen vlogen binnen het normale dienstrooster. Twee toestellen waren eigendom van American Airlines en twee van United Airlines.

  • voor meer Wikipedia-nieuws hierover … rode woordjes aanklikken

 

DE DEMOCRATIE STERFT IN CHILI

De Amerikaanse 9/11 staat niet alleen als belangrijks nieuwsfeit in de geschiedenis. 28 jaar eerder was Chili wereldnieuws.

399px-Stamp_Salvador_AllendeOp 9 sept 1973 werd de democratisch verkozen socialistische president Salvador Allende (foto L) door de gewapende strijdkrachten van generaal Pinochet opzij gezet. Allende overleefde de staatsgreep niet. Tegen een overwicht van coupplegers stierf hij strijdend voor zijn idealen.

Allende won in 1970 de democratisch verlopen verkiezingen. Zeer tegen de zin van Richard Nixon, de Amerikaanse president. ‘De zaken in Chili zijn te belangrijk om ze aan de communistisch gezinde Chileense kiezers over te laten’, meldde Henry Kissinger, Amerikaans minister van buitenlandse zaken.

Allende was populair bij het volk. Hij zorgde voor gratis maaltijden in de scholen, reguleerde de melkprijzen, bevroor de huurprijzen en begon aan een voorzichtige landhervorming. Toen hij ook overging tot nationalisatie van de koperindustrie waren de Amerikaanse eigenaars ervan not amused.

Golpe_de_Estado_1973 topelement128

Door obstructie en sabotage door de rechtse oppositie verslechterde de Chileense economie. Op 29 juni 1973 was er een eerste poging tot staatsgreep. 800 000 mensen protesteerden in de hoofdstad Santago.

Knipsel657 Knipsel157

Pinochet (boven r) pleegde 11 september 1973 de definitieve staatsgreep. Hij bombardeerde het presidentiële paleis èn viel arbeidswijken aan waar Allende-aanhangers zich hevig verzetten. De president stierf al vechtend. En met hem de democratie in Chili.

Zout houdt Dode Zeerollen intact

In elf grotten vlakbij de Dode Zee werden tussen 1947 en 1956 in totaal meer dan 900 documenten gevonden. Ze bevatten voornamelijk Hebreeuwse teksten uit de ontstaansperiode van het Jodendom en zijn de oudste Bijbelse teksten die ooit gevonden zijn.

De Dode Zee-rollen omvatten een collectie van meer dan 900 documenten, inclusief ruim 200 geschriften over de Tenach (het Oude Testament). De rollen moeten niet gezien worden als bron van het Christendom. Hoewel de teksten gaan over het leven ten tijde van Jezus, wordt de zoon van God, of zijn volgelingen nergens bij naam genoemd.

390px-1QIsa_b 390px-Qumran

Boeken die voor de eeuwigheid zijn geschreven, gaan het best ook eeuwen mee. Een analyse van tweeduizend jaar oud perkament leert dat we nog heel wat kunnen leren van ambachtslieden en ingenieurs uit de oudheid.

Hoe maak je dat handgeschreven documenten zo lang mogelijk de tand des tijds kunnen doorstaan? Je stopt ze in potten die je vervolgens verstopt in grotten.

Dat is althans waarvoor de joden kozen die omstreeks het begin van de jaartelling in Qumran woonden (foto R – een dorpje vlak bij de Dode Zee, nu een ruïne). Met succes, want zo bleven hun heilige geschriften uit de handen van de Romeinen – en van iedereen daarna.

Tot herders in 1947 alsnog op de historische en religieuze schat stuitten, sindsdien beroemd als de Dode Zeerollen.

Maar de rollen (liefst negenhonderd) kregen ook een speciale behandeling om het perkament zo goed mogelijk te bewaren.

Een van de bekendste en best geconserveerde rollen is de Tempelrol, waarvan het schrijfoppervlak nog helderder is dan bij de andere. Wetenschappers weten nu dankzij een reeks microscopische analyses hoe dat komt.

Het perkament werd voor gebruik ingewreven met droge zouten afkomstig van gesteenten – droog gepekeld, eigenlijk. Opvallend: het conserveringsmiddel blijkt niet afkomstig uit de Dode Zee, waar zouten door indamping kunnen ontstaan. Vanwaar dan wel, is nog onbekend. (sest in HN)

WIJNBOUWERS EN KLIMAAT

Onder wijnbouwers vind je geen klimaatontkenners. De gemiddelde wijnliefhebber zou kunnen denken: hoe warmer het klimaat, hoe beter voor de wijn. Maar dat is niet zo.

Knipsel001Een van de befaamdste wijnbouwers van Bourgogne, Jaques-Frédéric Mugnier, zegt: ‘Gemiddeld oogsten we drie weken vroeger dan dertig jaar geleden. Als dat zo verdergaat, oogsten we binnenkort rond half augustus.

Dat betekent dat de rijpingscyclus van onze druiven korter wordt. Die verkorting is een groot probleem. Want als druiven te snel suikers opbouwen, hebben de aroma’s en tannines (bitterstoffen in schil en pitten) van de druif niet de nodige tijd om ook tot volle rijpheid te komen.

De wijnbouwer staat dan voor een dilemma. Ofwel oogst hij meteen, maar riskeert hij een monotone wijn met bittere afdronk. Ofwel wacht hij nog op de rijpheid van aroma’s en tannines, maar dan krijgt hij te veel suiker in verhouding tot de zuren, met een overrijpe, zoete, alcoholische wijn als gevolg. Alleen in een evenwichtig klimaat kunnen druiven evenwichtig rijpen, en kunnen wijnen harmonieus en evenwichtig zijn.’

Overal in Europa kijken wijndomeinen daarom nu al uit naar koelere plekken om nieuwe wijnstokken aan te planten: hoger gelegen, dichter bij de zee, of op noordelijke hellingen. Ze houden er rekening mee dat ze hun huidige wijngaard vroeg of laat zullen moeten opgeven.

Teveel zon en warmte kunnen een nog groter probleem veroorzaken dan onevenwichtige wijnen: ze kunnen de rijping van de druiven volledig blokkeren. Extreme weersomstandigheden, zoals hagel en storm kunnen wijngaarden geheel of gedeeltelijk vernietigen. Nee, onder wijnbouwers zul je geen klimaatontkenners vinden.

-Bruno Vanspauwen in dS-

PIETER BREUGEL (DE OUDE)

Wat kan Thomas Vanderveken twee uur stil krijgen? Een schilderij uit 1565. Als je weet dat de doorsnee passant er in een museum 17 seconden voor blijft staan, is dat behoorlijk lang. Canvaskijkers zagen vorige dinsdag dat Thomas’ slow art day plaatsvond in het Metropolitan Museum voor ‘De korenoogst’ van Pieter Bruegel. Helemaal in zijn eentje, voor de ­bezoekersstroom er op gang kwam.

400px-Pieter_Bruegel_de_Oude_(ca.1525–1569)_-_De_oogst_-_The_Met_New_York_27-02-2016De korenoogst’, een schilderij van 450 jaar oud die na heel wat omzwervingen in New York terechtkwam en er voorlopig nog zeer lang zal blijven. Maker van het schilderij is ‘onze’ Pieter Bruegel, de Oude genoemd om verwarring met zijn nazaten-schilders te vermijden.

Woensdag staat Thomas op Canvas (21u20) stil voor een werk van Rubens, nog een week later voor een Jan Van Eyck. En daarmee hebben we de drie grootste Vlaamse meester aller tijden bij naam genoemd.

images002Pieter Bruegel dus. Wellicht afkomstig uit het plaatsje uit Nl-Brabant dat zijn naam draagt, geboortejaar onbekend. Sterven deed hij op 9 september 1569, morgen maandag 450 jaar geleden.  

In 1545 , Bruegel moet toen zowat 20 geweest zijn, ging hij in de leer bij Pieter Coecke van Aelst en bekwaamde zich verder in Mechelen. Dan was er nog de voor kunstenaars obligate reis naar Italië alvorens hij zich in Antwerpen vestigde.

Met zijn etsen, gravures, tekeningen en vooral landschapsschilderijen verwierf hij haast meteen grote faam. Zijn oeuvre is uniek. Niemand schilderde de natuur zo krachtig, precies en veelzijdig.  Hij ‘componeerde’ een landschap, met details die fotografisch juist waren, tot en met.

images003De geniale Bruegel kende zijn volk en hun manier van leven en feesten en bracht dat op een meesterlijke wijze in beeld. Bruegel moet erg betrokken geweest zijn in het armoedige en harde bestaan van de plattelandsbevolking. Opvallend in al zijn werken is dat niemand lacht. Als humanist in tijden van Beeldenstorm en geloofsvervolging bekritiseerde hij de wantoestanden van zijn tijd met … verf en penseel, zijn sterkste wapens.

Bruegel was geen veelschilder. Amper een vijftigtal werken van hem zijn bekend, allemaal van een uitzonderlijke kwaliteit. Na zijn dood steeg zijn faam pijlsnel. De machtigste kringen in de maatschappij van toen wedijverden met elkaar om werken te bemachtigen. Die werden voor alle doeleinden als pasmunt gebruikt. Daarom verhuisden ze naar de meest onwaarschijnlijke oorden.  Mede daardoor ook kwam ‘De Korenoogst’ in New York terecht.

  • Woensdag beslist ook eens kijken hoe het  ‘Diana en haar nimfen’ van PP Rubens verging. Dat werkt hangt momenteel in The Cleveland Museum of Art.  Ook dat verhaal leest als een … misdaadroman.

THE GAMES MUST GO ON

In 1936 werden de Olympische Spelen in Berlijn gehouden. De Spelen van Hitler en zijn nazi’s, zoals ze achteraf werden genoemd. In 1972 kreeg Duitsland, intussen opgedeeld in Oost- en West Duitsland, een nieuwe kans. West-Duitsland organiseerde de Spelen in München.

Sport, 1972 Olympic Games in Munich, A general view of the Opening Ceremony in the Olympic Stadium (Photo by Popperfoto/Getty Images)

De ambitie om de bezoedelde editie van Berlijn 1936 uit te wissen was groot. Duitsland wou de wereld tonen hoe goed het nu wel ging in het westelijk deel van het land, dankzij het ‘wirtschaftwunder’ van de Duitse heropbouw.

De sfeer was enorm enthousiast in München tot … die vroege morgen van 5 september, vandaag 47 jaar geleden.

Acht leden van ‘Zwarte September’, een Palestijnse terreurgroep, klommen over de muren van het Olympisch dorp, gehuld in trainingspakken en met sporttassen onder de arm.

MunichIsraeliOlympicFrontDe Israëlische atleten werden verrast in hun appartementen. Twee van hen boden verzet en werden onmiddellijk neergeschoten. De Uruguaanse atleten, die ook in het appartement verbleven, mochten ongedeerd vertrekken.

De gijzeling was duidelijk gericht op Israëlische atleten. Israël was in die periode in conflict met Egypte, Jordanië, Libanon, Syrië en voornamelijk met de Palestijnen, hun naaste buren.

De gijzelaars eisten de onmiddellijke vrijlating uit Israëlische gevangenissen van 243 Palestijnse gevangenen én van twee leden van de Rote Armee Fraktion (RAF).  De toenmalige Israëlische premier Golda Meir verklaarde ferm dat ‘Israël niet met terroristen onderhandelt’.

West-Duitsland bekwam wel dat de gijzelnemers, zonder gijzelaars, met het vliegtuig naar Caïro konden vertrekken.

Connollystraße_31_-_GedenktafelToen de gijzelnemers ontdekten dat er geen piloten aan boord waren in het klaarstaande vliegtuig, begonnen ze in het wilde weg op politie en atleten te schieten en gooiden ze een handgranaat. De 11 gegijzelden kwamen daarbij om en ook vijf van de acht terroristen werden gedood. Een waar bloedbad.

Na een herdenkingsceremonie in het Olympisch stadion, waar aan de gijzeling zelf weinig aandacht werd geschonken, eindigde Avery Brundage, de IOC-voorzitter zijn toespraak met het laconieke ‘The Games must go on’. Zowat alle mensen waren ontzet.

1 42 43 44 45 46 47