Winston Churchill (1874-1965)

Vandaag, 30 november zou Winston Churchill exact 145 oud worden, maar op zijn 91ste gaf hij er voorgoed de brui aan. Churchill staat bekend als de man die Groot-Brittannië door de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog loodste en daarmee aan de basis stond van de geallieerde eindoverwinning in WO2.

In werkelijkheid was Churchill echter een tactisch blunderaar, die zich liet verblinden door zijn imperiale obsessies. Hij kreeg de Nobelprijs voor literatuur maar greep naast de felbegeerde Nobelprijs voor de vrede. Wellicht zat het platbombarderen van Dresden op een ogenblik dat Duitsland de oorlog verloren had, daar voor veel tussen.

Toen Barack Obama in 2008 nietsvermoedend zijn werkkamer in het Witte Huis in gebruik nam, werd hij daar onaangenaam geconfronteerd met een prominent opgestelde bronzen buste van Winston Churchill.

Het kunstwerk, eigendom van de Britse staat, was in 2001 door de toenmalige premier Tony Blair aan Obama’s voorganger George Bush overhandigd als symbool voor de Britse steun aan de Amerikaanse War on Terror.

Churchills torso was een voor de hand liggende keuze. Niet alleen had ‘de Grootste Brit aller tijden’ ooit het idee de wereld in geholpen dat er tussen Britten en Amerikanen zoiets bestaat als een special relationship, Blair wist ook dat Bush en zijn neoconservatieve kliek idolaat waren van Churchill.

Maar Churchill (met de V van victory) is zonder meer een krachtig symbool. En zoals dat doorgaans gaat met historische personages met een krachtige symboolfunctie – bv. Gandhi of de Dalai Lama – is zijn levensverhaal uitgegroeid tot een legende met universele aantrekkingskracht.

Churchill was niet alleen een controversiële figuur, zeker ook een groot leider en een groot staatsman die scherp en spits kon oordelen en legendarisch  geworden vanwege zijn verbale capriolen. Een paar voorbeelden …

*Churchill had bv. niet veel op met Clement Attlee, Britse premier van 1945/1951. Hij karaktiseerde zijn  weinig indrukwekkende tegenstander als ‘een schaap in …schaapskleren’.  En over diens bescheidenheid : ”Dat is beslist zo, maar hij heeft dan ook veel om bescheiden over te zijn.”

*Als Brit had ook Churchill er moeite mee om Duitse en Franse namen correct uit te spreken. “Iedereen heeft het recht om buitenlandse namen uit te spreken zoals hij wil”, lichtte hij zijn gestuntel toe.

*Tijdens een Koninklijke ontvangst in Buckingham Palace verscheen de Franse president De Gaulle in militair uniform en die zei treiterig toen hij Churchill zag, verkleed in de ceremonische versierselen van de Orde van de Kousenband: “Zeg, is er vandaag soms een gekostumeerd bal?  Waarop Churchill meteen repliceerde: “Inderdaad,  maar we kunnen niet allemaal verschijnen in de vermomming van de Onbekende Soldaat!”

*Churchill was ook sigarenliefhebber en sloeg een borrel zelden af.  Op een zekere receptie beschuldigde een vrouwelijk parlementslid hem van dronkenschap, waarop Churchill de dame sprakeloos achterliet  met: “En u, mevrouw bent lelijk. Maar morgenochtend ben ik weer nuchter…”

*Nog een andere keer ging een andere vrouw tegen hem tekeer met …”Als ik met u moest getrouwd zijn, zou ik gif in uw eten doen.’’ Waarop Churchill repliceerde met … “En als ik met u getrouwd was, zou ik het opeten.”  Case closed.

Een weetje tot besluit … De Veerlese Lucienne Engelen is gehuwd met een kleinzoon van Churchill en was hier, samen met haar man op de begrafenis van haar broer Jos.

VAL VAN 300 METER

Wereldvermaarde rotsklimmer sterft na val van 300 meter
    Brad Gobright tijdens een expeditie in 2016. Foto: Facebook/Brad Gobright

De wereldvermaarde Amerikaanse rotsklimmer Brad Gobright is woensdag om het leven gekomen tijdens het afdalen van de rotsformatie El Potrero Chico, in het Mexicaanse Monterrey. Gobright viel 300 meter naar beneden.

Thanksgiving Day

‘Thanksgiving Day’ is de belangrijkste Amerikaanse nationale feestdag. Altijd op de vierde donderdag van november,  vandaag donderdag 28 november. Traditioneel is het de dag waarop dank wordt gezegd voor de voorbije oogst en voor allerlei andere goede dingen.

In de Verenigde Staten wordt deze dag gevierd op de donderdag in de derde volle week van november. In Canada daarentegen, waar de oogst eerder in het jaar valt, werd TD al op de tweede maandag van oktober gevierd.

Thanksgiving wordt gevierd met de hele familie. Men legt grote afstanden af om bij elkaar te kunnen zijn. Omdat het in de VS op een donderdag valt, krijgen werknemers ook vrijdags vrij waardoor een familiereünie van vier dagen mogelijk wordt.

Het eten speelt een grote rol die dag. Het is traditie om dan kalkoen te eten en er wordt dan ook aan deze dag gerefereerd als Turkey Day (Kalkoendag).

Sinds het presidentschap van Harry Truman is het ook de gewoonte dat de president gratie verleent aan een levende kalkoen, de National Thanksgiving Turkey. Die mag onbezorgd oud worden.

Voor de maaltijd kijkt men traditioneel naar een wedstrijd in het Amerikaans voetbal of naar een wedstrijd van het lokale ‘High School’-team.

De Amerikaanse traditie associeert de feestdag met een feest dat door de Pilgrim Fathers zou zijn gevierd in 1621 toen zij in Plymouth Massachusetts een nederzetting hadden gesticht. En kalkoen aten, manna dat in een tijd van dreigende hongersnood als een godsgeschenk zomaar uit de hemel kwam vallen. Thanks God for giving turkeys.

Veel van de verhalen omtrent  Thanksgiving zijn evenwel mythes, ontstaan aan het eind 19de begin 20ste eeuw in een poging om een algemene nationale identiteit te scheppen in de naweeën van de Amerikaanse Burgeroorlog én in de smeltkroes van nieuwe immigranten.

  • Schilderij van Jean Louis Gerome Ferris over het eerste Thanksgiving feest in 1621.

Vooral de oorspronkelijke bevolking, de indianen, zien deze feestdag niet als een dag van dankbaarheid, eerder het begin van een tragisch proces waardoor zij hun land kwijtraakten, en hun populatie werd gedecimeerd. Zij hebben het eerder over hun ‘nationale rouwdag’.

Black Friday

De vrijdag na Thanksgiving is Black Friday, ook een Amerikaanse traditie. In Amerika heeft iedereen dan vrij en winkeliers spelen daarop in enkele producten tegen messcherpe prijzen aan te bieden.

Dat zorgt ieder jaar weer voor een massale toeloop aan enthousiaste shoppers die winkels letterlijk bestormen om te profiteren van de Black Friday aanbiedingen..

‘Ook onze dorpen worden in ijltempo verknoeid’

We moeten dichter bij elkaar gaan wonen. Het perverse neveneffect van die mantra is dat onze dorpen vol­gebouwd worden met appartementen.

* Op Facebook slaan verzamelaars van oude postkaarten van onze Laakdalse deeldorpen ons de laatste tijd met beelden uit de tijd van toen om de oren. Beelden (vooral van Veerle) die in vele gevallen al voltooid verleden tijd zijn. Alleen de oudsten onder ons herkennen met veel goodwill de straten en gebouwen van hun jeugd. Koester die beelden, ze hebben straks een historische waarde. En waarom?

* Na het platteland helpen we nu in ijltempo ook de gemeentekernen in Vlaanderen mee om zeep. Met verdichting als schaamlap. Elke dag worden er 12 voetbalvelden open ruimte ingenomen in Vlaanderen. En we zijn al een van de meest verstedelijkte gebieden in de wereld.

* De toename van het aandeel appartementen in het totale aantal woningen van een gemeente geeft het duidelijkste beeld van waar de appartementsblokken in opmars zijn (zie kaart onderaan – klikken). Er zijn stijgingen tot 16 procent. Geel bv. is vlakbij.

* De opmars van de appartementen is vooral in het oosten van het land te zien, en daar horen wij bij. Op veel plaatsen is het aantal appartementen er in absolute aantallen verdubbeld, al zegt dat niet altijd evenveel: in sommige gemeenten was het bijbouwen van enkele appartementen al voldoende voor een forse stijging.

Klik, bekijk en lees hieronder met enige vorm van afgrijzen de evolutie van het aantal appartementen (geen foto’s) in Vlaanderen en in onze gemeente op … www.standaard.be/appartementen

MOORD OP JF KENNEDY

John Fitzgerald („Jack”) Kennedy  (29 mei 1917 – 22 november 1963) , ook bekend onder zijn initialen JFK, was een Amerikaans politicus van de Democratische Partij.

Op 20 januari 1961 werd hij ‘de 35ste en jongst gekozen president van de VS’.

Op 22 november 1963 werd hij op zijn 46ste in Dallas vermoord. De vierde Amerikaanse president ook die gewelddadig om het leven werd gebracht.

* Bij het grote publiek is Kennedy vooral bekend als de president die de Amerikaanse plannen onthulde om een man op de maan te zetten en zo de jonge ruimtewedloop met de voormalige Sovjet-Unie te winnen.

* Daarnaast werd zijn voortijdig afgebroken termijn ook gekenmerkt door de Cubacrisis en de steeds sterkere Amerikaanse inmenging in Vietnam. Ook om zijn poging om de wapenwedloop in de wereld te stoppen.

* Kennedy kwam uit een een Iers-katholieke familie van negen kinderen. Zijn vader Joe was politicus en een steenrijke zakenman. Het gezin werd na John’s verkiezing tot president ook een beetje schertsend de koninklijke familie van de Verenigde Staten en/of de Kennedyclan genoemd.

* Kennedy liet zich niet makkelijk manipuleren en liet al vroeg merken wie de baas was. Zijn presidentschap werd ook gekenmerkt door zijn ijver voor vrede en zijn menslievendheid. Dit alles leverde hem medestanders op, maar zorgde ook voor tegenstanders op hoge posities.

* Kennedy was ook een begaafd spreker, met een sterk charisma. Dat viel op bij mensen uit de gehele westerse wereld. Bij zijn bezoek aan het verdeelde  Berlijn bv. sprak hij de legendarisch geworden woorden “Ich bin ein Berliner”, al dan niet in correct Duits. Een andere veel geciteerde uitspraak van hem is “ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country”.

* Enkele andere markante en nog veel geciteerde uitspraken hadden betrekking op zijn voornemen om binnen tien jaar “mensen op de maan” te zetten (en ze weer veilig terug te brengen). Dat zou in 1969 ook gebeuren, maar hij maakte het niet meer mee.

* Uit zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN in september 1961 komen de uitspraken dat deze organisatie “het enige alternatief voor oorlog” is  en dat “de mensheid een einde aan de oorlog moet maken, omdat de oorlog anders een einde aan de mensheid zal maken”

Op 22 november 1963 om 18u30 onze tijd , vandaag exact 56 jaar geleden, werd Kennedy dodelijk gewond door twee kogels toen hij in een open limousine over Dealey Plaza in Dallas Texas gereden werd.

*** Ik herinner me die gebeurtenis alsof het gisteren was … ik gaf les in Eindhout – na school ging ik biljarten met meester Louis Cools in café/kapperszaak Mil(of Sus?) Binnemans- daar stond de radio aan en die berichtte de gebeurtenis – de tv was veel later met een uitzending ***

* Twee officiële onderzoeken leidden tot de conclusie dat Lee Harvey Oswald de moordenaar was. Volgens het onderzoek van de Commissie-Warren handelde Oswald alleen, volgens het onderzoek van de Enquêtecommissie van het Huis van Afgevaardigden was er ten minste nog één andere schutter. Het mysterie is nog steeds niet opgelost.

* Twee dagen na de moord op Kennedy werd Oswald op het politiebureau van Dallas vermoord door nachtclubeigenaar en maffia-lid (?) Jack Ruby. Daardoor kon Oswald niet meer worden voorgeleid en werd er geen proces tegen hem gevoerd.

* Welke grote indruk president Kennedy naliet, bleek een tijdje later toen ook in Europa straten en pleinen zijn naam kregen. In Antwerpen werd de toen nieuwe tunnel onder de  Schelde naar hem genoemd.

* Het graf van John F. Kennedy bevindt zich op de begraafplaats Arlington National Cemetery, vlak bij het Pentagon.

CECI N’EST PAS RENE MAGRITTE

Toen René Magritte in 1912 dertien jaar oud was, werd zijn moeder dood uit de rivier Samber gehaald. Zij had zich met een doek voor haar voorhoofd in het water gestort. In zijn werk verwijst hij meermaals naar dit drama met illustraties van een vrouw van wie het aangezicht bedekt is.

René Magritte werkte in eerste instantie als ontwerper bij Victor Servranckx in de behangpapierfabriek Peters-Lacroix. Het debuut van Magritte in de schilderkunst was kubistisch, futuristische en abstract.

Na de kennismaking met het werk van Giorgio de Chirico in 1925, begon het werk van Magritte surrealistische elementen te assimileren. De Chirico beeldt voorwerpen zeer realistisch uit maar in totaal verschillende contexten. Zo beklemtoont De Chirico de raadselachtigheid van de objectenwereld.

Tussen 1927 en 1930 werd in Parijs zijn surrealistische visie bekroond met de vriendschap van van André Breto, schrijver van Het Surrealistisch Manifest.

De zwarte humor van Magritte leidde hem ook vaak tot een morbide figuratie, daarbij nog meer gesurrealiseerd door de soms onmogelijk onwaarschijnlijke benamingen die hij zijn werk toebedeelde.

Na 1945 werd Matisse lid van de Communistische Partij van België. In 1953 creëerde Magritte de wandschilderingen in het Casino van Knokke. Die zijn ondertussen beschermd.

In 1960 werd Magritte bekroond voor al zijn werk met de Belgische Staatsprijs. Het was de eerste keer dat de Staatsprijs aan een kunstschilder werd toegekend.

In de jaren 50 van de twintigste eeuw was Magrittes werk erg in trek bij New Yorkse verzamelaars. Magrittes werk zit voornamelijk in Amerikaanse collecties. Ook zijn bekendste icoon “La Trahison des Images” is daarbij.

Magritte overleed op 21 november in 1967, vandaag 52 jaar geleden. Samen met zijn vrouw werd hij begraven op het gemeentelijke kerkhof van Schaarbeek.

Schilderstijl

Het grootste deel van het oeuvre van Magritte behoort qua stijl tot het surrealisme, een van de belangrijke kunststromingen van de 20e eeuw.

* Het bekendste werk van Magritte is zonder enige twijfel “La Trahision des Images” (1928-29) of “Het verraad van de voorstelling” met de geschilderde tekst: “Ceci n’est pas une pipe” onder de zeer realistische afbeelding van een pijp.

In dit werk schildert René Magritte een pijp met vlak daaronder de boodschap: “Dit hier is geen pijp” (Ceci n’est pas une pipe). Hij wil zichzelf en de toeschouwer herinneren aan het feit dat het hier gaat om een met olieverf beschilderd doek, en niet om een echte pijp.

* René Magritte vond dat het de taak is van de kunstschilder om de realiteit in een ander kader te plaatsen. Zijn kunst roept altijd meer vragen op dan zij kan beantwoorden.

* Veel van het werk van Magritte laat ook een verandering van het ene voorwerp in het andere zien. Bijvoorbeeld de serie woonhuizen in de nacht, met een heldere hemel in daglicht erboven. Of een maan die voor de bladeren van een boom hangt. Uilen of andere vogels die als planten uit de grond komen.

‘Jullie hebben alles, maar vergeten te dromen’

De 38-jarige Saitoti Kitasho staat er aan het hoofd van een gemeenschap met zo’n 6.000 leden. ­Geluksonderzoeker Leo Bormans nodigde hem uit. Voor Kitasho de eerste grote reis buiten Afrika. Samen trekken ze een week lang door Vlaanderen.  (Anton Goegebeur in dS – foto luc daelemans)

De twee ontmoetten elkaar tijdens een reis in Tanzania, waar de Masai leven. De Masai staan bekend voor het koesteren van eeuwenoude tradities. ‘Wij hebben geen woord voor geluk’, zegt Kitasho, ‘ maar wel drie waarden die daar dicht bij aanleunen: zorg, vrede en respect.’

Om leider te worden, moest Kitasho bijvoorbeeld met één enkele speerworp een leeuw doden. Maar zelf wijst hij liever op andere kwaliteiten die de doorslag hebben gegeven:

 ‘Wij zeggen niet “ik hou van jou”, maar “ik zorg voor jou”. We zijn er voor elkaar. We mijden conflict door weg te trekken. Dat ging decennialang relatief gemakkelijk. Nu ons gebied almaar verkleint, wordt dat moeilijk.’

‘We moeten natuurlijk geen Masai worden’, zegt Bormans. ‘Maar ze zijn een van de laatste authentieke volkeren die nog dicht bij hun originele waarden staan. Wij Belgen zijn losgeslagen. Bij ons wordt iets pas waardevol als het veel kost. En daar kan iemand als Kitasho werkelijk met zijn gedachten niet bij.’

En verder: “Van oudsher krijgt elke Masai-leider een herdersstaf. Die herinnert aan het nomadenbestaan en het belang van veeteelt. In hun samenleving is het belangrijk om stil te staan bij wat hun waarden zijn.  Saitoti Kitasho is een leider. Daarvoor moest hij het onder meer uitvechten met een leeuw. Niet dat wij dat voorbeeld moeten volgen, maar wel: leer je eigen kracht kennen en gebruiken.  Kitasho moet zijn volk de 21ste eeuw binnenleiden. Op korte termijn zou de verkoop van land veel – broodnodig – geld opleveren. Maar op de lange termijn blijft het nomadische volk dan achter zonder ruimte. Kies niet te snel voor de gemakkelijkste weg”, luidt de boodschap.

100 jaar algemeen stemrecht

* Het was een vernedering. Je gaat stemmen op verkiezingsdag en je krijgt één stembiljet. De persoon die na je komt, krijgt er drie. Hij heeft immers wel de kans gehad om te studeren en hij heeft meer bezittingen. Daardoor is zijn stem drie keer meer waard dan de jouwe.

* Maar de vernedering kan nog schrijnender. Je gaat met je echtgenoot op zondagvoormiddag naar de mis. Hij mag daarna zijn stem uitbrengen, terwijl jij, omdat je een vrouw bent, beter direct naar huis gaat – allicht om het middagmaal te bereiden.

We vergeten al te gemakkelijk dat het nog maar 100 jaar geleden is dat die vernederingen ophielden.

* Vandaag, 16 november, is het 100 jaar geleden dat de mannelijke inwoners van dit land voor het eerst hun stem mochten uitbrengen op basis van gelijkheid. Voortaan zou de stem van elke burger even luid klinken. Tenminste, als je een man was.

De vrouwelijke inwoners van ons land zouden nog dertig jaar moeten wachten om hun stem te laten horen voor de parlementsverkiezingen.

* Onmiddellijk na ­Wapenstilstand, op 11 november 1918, had koning Albert nochtans gesteld dat we allemaal op dezelfde manier geleden hadden onder de oorlog en dat we daarom voortaan dezelfde rechten zouden hebben.

Vrouwen hadden evenzeer geleden onder de Duitse bezetting als mannen. Verpleegster Gabriëlle Petit verzamelde cruciale militaire informatie en werd zonder pardon gefusilleerd door de Duitsers.

Maar haar seksegenoten mochten op 16 november 1919 nog steeds niet stemmen, tenzij hun echtgenoot in de oorlog was gesneuveld. En dan verloren ze dat stemrecht weer als ze als prostituee hadden gewerkt, of bekend waren als ‘overspelige vrouw’. Over ‘overspelige mannen’ heeft de kieswet het nooit gehad.

* Het algemeen stemrecht is vandaag 100 jaar oud, en het is duidelijk dat niet alle democratische problemen zijn opgelost. Die problemen zijn ook niet erger geworden.

Honderd jaar geleden vreesde men nog dat het ‘gewone’ volk niet genoeg verstand had om rationeel te kiezen, waardoor volksmenners vrij spel zouden krijgen. Helaas moesten we in de jaren 30 van de vorige eeuw vaststellen dat ook de zelfverklaarde elite niet immuun bleek voor de fatale aantrekkingskracht van totalitaire leiders.

* In hedendaagse discussies gaat het opvallend genoeg alle richtingen uit. In het ene geval pleit men voor méér verkiezingen, in het andere wil men dat de mensen thuisblijven.

* In principe is er ook niets tegen vervroegde verkiezingen, maar de regeringsvorming loopt er niet noodzakelijk vlotter door. Het fundamentele probleem zal blijven dat paars en geel elkaar wantrouwen, en dat de paarse en groene partijen bang zijn te worden bestempeld als een coalitie van de verliezers.

* Ook al laat men de Belgen nog vijftig keer stemmen, die patstelling zal niet verdwijnen. (dS)

1 2