“Dia de la Hispanidad”

Zaterdag 12 oktober 2019 is het de Internationale feestdag van de Spaanssprekende landen. “Dia de la Hispanidad”  en Nationale Feestdag van Spanje.
(Fons Lauwers – onze medewerker in Spanje -)
 
​Wij herinneren ons zeker nog de lessen van geschiedenis waarin de bekende ontdekkingsreiziger  Christoffel Columbus in 1492 Amerika ontdekte.
In opdracht van de Spaanse kroon vertrok Columbus om in westwaartse richting India te vinden en zou daarmee aantonen dat de aarde niet vlak maar bolvormig was.
De drie schepen waarmee hij de Atlantische Oceaan overstak waren het vlaggenschip de Santa Maria, de Pinta en de Niña.
Reeds in de 6de eeuw voor Christus werd door astronomische observaties van de Griekse wiskundige Pytagoras, de man die ons het bekende ezelsbruggetje heeft bijgebracht, bevestigt dat de aarde rond was.
Het was Christoffel Columbus die op zoek ging voor een snellere vaarroute naar India en China.
 12 oktober 1492 arriveerde Christoffel Columbus op het eiland Guanni in de archipel van de Bahama’s. Aanvankelijk dacht men dat zij waren aangemeerd in India en zo werden de plaatselijke volkeren Indianen genoemd.
 De uitdrukking “Hispanidad” verwijst naar de landen en volkeren die gemeenschappelijk het Spaans erfgoed, cultuur en de taal delen.
 Volgens de meest actuele gegevens van het “Instituto Servantes” zouden maar liefst 577 miljoen Spaansprekenden of “Hispanohablantes” in 21 landen de Spaanse taal spreken.
 Spaans en Engels wedijveren met elkaar als het gaat over de tweede of derde plaats van de meest gesproken talen ter wereld. Het Mandarijn zou op de eerste plaats staan als meest gesproken taal. Terwijl het Chinees een verzamelnaam voor meerdere talen zou zijn in China.
 Voor de Internationale Spaanssprekende landen werd jaarlijks 12 oktober, als herinnering aan de ontdekking van Amerika, als feestdag aanvaard.
Wereldwijd worden door de Latijnse volkeren grootse feestelijkheden op touw gezet waar ook de kerkelijke gemeenschap telkens nauw bij betrokken is.
De Nationale Feestdag van Spanje.
 Eveneens op 12 oktober viert men jaarlijks de Nationale Feestdag van Spanje.
Een van de belangrijkste festivals in Spanje waarbij men de ontmoeting van tweewerelddelen Europa en Amerika herdenkt.
 Een volksfeest in de hoofdstad Madrid met groots opgezette militaire parade waarbij de koninklijke familie en genodigden van de nationale regering, de deelregeringen en van Europa aanwezig zijn.
 Militaire onderscheidingen worden door de koning uitgereikt, met eveneens een eerbetoon aan hen die hun leven lieten voor het vaderland.
Een hulde aan de nationale vlag wordt door de para’s verzorgt die met een grote nationale vlag een landing maken voor de tribune van de koninklijke familie en genodigden. Radio en tv zijn aanwezig voor de nodige verslaggeving.
Een feestelijke verlofdag ook waarbij winkels en bedrijven hun deuren sluiten. In vele dorpen en steden zijn feestelijkheden op touw gezet voor jong en oud. Volksspelen, dans – en eetfestijnen waarbij streekgerechten, vaten bier en wijn de festiviteiten vervolledigen, zijn een traditie.
 De Spanjaarden houden van feesten waarbij de jeugd erg betrokken wordt om de tradities voor de toekomst te vrijwaren.

ONTSTAAN VAN DE TAALGRENS

België bestaat uit Franssprekende Walen en Nederlands sprekende Vlamingen. Die talen verdelen ons klein, maar moeilijk België in twee taalgebieden. Het Duitse dateert pas van na WO I. Hoe het zo ver kwam, leert ons … de geschiedenis.

Knipsel5587De Franken, een federatie van stammen uit de oostkant van het huidige Nederland en het Duitse Ruhrgebied, stak vanaf de jaren vijftig van de derde eeuw regelmatig de Rijn over. Naar het westen toe, toen nog bezet Romeins gebied. Oost en west, beide doormidden gesneden door de machtige Rijn.

De Romeinse keizer Postumus besliste daarom  (rond 265 na Chr) een lijn versterkingen aan te leggen om de grote weg door Belgica te beveiligen. Die versterkingen vormden een kwarteeuw lang de noordgrens van het Romeinse Rijk.

  • De weg door Belgica begon in Boulogne en leidde via Amiens, Bavay, Tongeren, Heerlen en Jülich naar Keulen en was weldra bekend als de Via Belgica .

Een belangrijke weg die verdedigd moest worden. Want ten zuiden van deze via lagen immers de grote landgoederen van de vruchtbare lössgronden waarop graan werd verbouwd voor steden als Keulen en voor de forten langs de Rijn.

In de jaren vijftig van de vierde eeuw staken de Franken en Chamanen de Rijn nog eens over. Dit keer wachtte de Romeinse generaal Julianus ze op. Die stond de Franken en Chamaven na enige tijd toe om zich te vestigen in Toxandrië (Kempen),  de verre voorganger van het latere hertogdom Brabant. In dit gebied kregen de Franken boerderijtjes op de marginale zandgronden. De landhuizen op de löss bleven in handen van de oude bevolking.

  • De fortenreeks langs de Via Belgica ging dus gestaag de grens vormen tussen de Frankische immigranten en de autochtonen. Tussen het noorden en het zuiden van wat nu het unitaire België heet.

De Frankische landverhuizers brachten ook hun taal mee, een voorloper van het Nederlands. In het zuiden evolueerde bv. het Latijnse woord castra tot château, maar in het noorden bleven de harde k voor een klinker en de s tussen een klinker en een t gehandhaafd, zoals in de plaatsnaam Kester. En natuurlijk ook in kasteel.

  • In het noorden werd het Latijn verdrongen door het Frankisch, dat er de dominante taal werd. In het zuiden lag het Latijn mee aan de basis van het latere Frans.

Kortom, de versterkingen langs de via Belgica waren niet alleen een grens tussen löss en zand, tussen welvarende graanvilla’s en keuterboeren, maar ook tussen Latijn(Frans) en Frankisch(Nederlands). De taalgrens was een feit.

LES FLA, LES FLA, LES FLAMANDES …

JACQUES  BREL was bij leven een gecontesteerd figuur. Iemand die tegen de benen durfde te schoppen van de kerk, de bourgeoisie, de Vlaamse nationalisten, kortom  tegen die van alles en iedereen.

Brel was Brel, met niemand te vergelijken. Hij had de poëzie van Bob Dylan, de introspectie van John Lennon en de viriliteit van Bruce Springsteen (of hadden alle drie de sterren hét van hem ?). Zijn intense beleving op het podium herinnerde aan Edith Piaf, de kleine, energieke straatmus van Parijs.

Jacques Brel (8 april 1929) kwam uit een gegoede familie van kartonfabrikanten. Brel schreef echter  liever liedjes  en gedichten dan fabrieksdirecteur te worden.

In 1953 trok hij voor het eerst naar Parijs. Daar zat men nog niet op hem te wachten. Hij kwam terug, werd opgemerkt door radio-omroep Limburg en door chef Jef Claessen diverse uitzendingen lang live voor de micro gegooid.

In 1955, op de vooravond van zijn doorbraak, verzorgde  hij een week lang in de Brusselse ‘Ancienne Belgique’ het voorprogramma van … Bobbejaan Schoepen, toen een gevestigde waarde.

In 1957 was het hek helemaal van de dam met ‘Quand on n’a que l’amour. Meteen werd hij in Frankrijk gelanceerd, even later volgde heel Europa. Brel was een ster met liedjes als ‘Ne me quitte pas’, ‘Marieke’, ‘Les Bourgeois’,’ Le Plat Pays’, ‘Amsterdam’ en andere ‘Chanson des vieux amants’.

In 1968 zei hij het podium vaarwel. De tabak en de alcohol beletten hem om nog avonden door te gaan. Hij schakelde over op films, maar die werden een flop. De musical ‘l’Homme de la Mancha’ werd wel een succes. Het laatste, zou blijken.

In 1973 trok Jacques Brel zich terug op de Markiezeneilanden. Vijf jaar later kwam hij terug naar Parijs. 9 oktober 1978 , vandaag 41 jaar geleden, stierf hij aan longkanker. Hij werd slechts 49.

Tot slot, een uitspraak van de artiest: “Ik ben een deugdzaam mens, en dat spijt me.”

MET SPOETNIK 1 BEGON RUIMTEVAART

4 oktober 1957, vandaag 62 jaar geleden, begon het tijdperk van de ruimtevaart. Helemaal buiten mijn weten om, want in mijn streng internaat, afgeschermd van alle wereldse gebeurtenissen, zeker Russische, wisten wij van niets toen de Sovjet Russen hun eerste kunstmaan lanceerden.

Ik moest de povere drie dagen herfstverlof afwachten om in oude kranten het nieuws bijeen te harken dat Spoetnik 1 bestond uit twee kleine aan elkaar geklonken halve aluminiumbollen met een totale diameter van amper 58 cm, met daarop vier antennes van zowat 3 m lang.

1957 was het ‘Internationaal Geofysisch Jaar’ en dat kwam de Russen erg goed uit. In 1954 reeds had de Sovjetleider Chroestsjov groen licht gegeven om concurrent Amerika met deze primeur voor een tijdje opzij te zetten.

En of dat lukte! In de VS werd men plots geconfronteerd met de krachtige Russische raket die het huzarenstukje voor mekaar had gebracht. Werner von Braun, die voor nazi-Duitsland de V-2 ontwikkelde, kreeg meteen carte blanche om de Russen lik-op-stuk te geven.

De Amerikaanse president Eisenhower bleek bovendien niet erg onder de indruk van dat kleine balletje in de ruimte. Basketbal in de ruimte was trouwens niet aan hem besteed. Maar de publieke opinie floot hem terug nu duidelijk werd dat de Sovjets de VS zouden kunnen treffen met een internationale raket met kernwapens.

‘Kleine raketman’ (de latere Noord-Koreaanse leider Kim-jong-un) woonde in 1957 in Moscou en liet zich wellicht inspireren.

Op 1 februari 1958 ging ook de Amerikaanse Explorer 1 eindelijk de ruimte in. Momenteel vliegen er zo’n 5 000 stuks boven onze hoofden, waarvan er vele nog echt werken.

1 oktober – St Bavo in Trichelhoek

Zowat iedereen die af en toe een uitje waagt in Laakdal kent de overbekende Sint- Bavokapel in Trichelhoek. Je kan er gewoon niet naast kijken. Vandaag 1 oktober is ”Bavo van den P1010761Trichelhoek’ jarig en krijgt hij een kleine viering…

 

* De Bavokapel werd gebouwd op een terp (heuvel) in de middeleeuwen. De eerste vermelding dateert uit 1503 maar de oorsprong ervan ligt wellicht vele eeuwen vroeger.

1 oktober is Bamis in onze Kempense contreien het echte begin van de herfst (die reeds op 23 sep begon).

* In de middeleeuwen was er reeds een woonkern in Trichelhoek , geconcentreerd rond drie grote hoeven die juridisch verbonden waren aan een leenhof. Ook de naburige Rundershoek, afhankelijk van het ‘Hof Van der Galen’ van Vorst, moet ook al vroeg bewoond geweest zijn.

P1010760* Zoals gebruikelijk vestigden de eerste bewoners zich op de beste gronden, in de buurt van drinkbaar water waarvan toen in Grote en Kleine Laak nog helemaal geen gebrek was.

  • Het is bovendien best mogelijk dat in Trichelhoek ook de eerste woonkern van Eindhout ontstond, de Sint-Bavokapel de eerste bidplaats was en dat op de plaats van de huidige Sint-Lambertuskerk pas later een kapel werd gebouwd.

* In de 17de eeuw kenden de bedevaarten naar de H. Bavo in Trichelhoek een hoogtepunt. Uit het Hageland en de Kempen stroomden op 1 oktober, met Bamis,  de pelgrims toe, voornamelijk om genezing af te smeken tegen kinkhoest.

 * In 1963/1964  gaf ik les in de gemeentelijke jongensschool van Eindhout. Ik herinner me nog dat wij op 1 oktober met de kinderen naar de St-Bavokapel trokken voor een  eucharistie om Bamis te vieren. We gingen er de hemelbewoners bedanken voor de oogsten die toen al zo goed als binnen waren gehaald. Maïsvelden als nu waren er nog niet te zien, het landbouwland oogde al vroeg erg kaal.

* Na de dienst in de kapel mochten de kinderen voorzichtig kijken in de waterput die genezend water tegen kinkhoest zou bevatten. De put is intussen al lang gedumpd. Veel pelgrims waren er ook niet meer in de sixties, hooguit een paar enkelingen kwamen er nog bidden voor bijstand.

* Aan de kapel kan men een wandeling starten die u het mooie natuurgebied het Trichelbroek laat ontdekken met, voor velen althans, de mooiste vijver van Laakdal. 

 

Einde zomertijd

** Door de omschakeling van zomertijd naar wintertijd in het laatste weekend  van de maand, duurt oktober een uur langer dan de andere maanden van 31 dagen. Hierdoor is oktober de langste maand van het jaar. Oktober is ook de eerste volle herfstmaand. De dagen korten 1u52.

Oktober wordt, naast zaaimaand,  ook wel wijnmaand genoemd en geldt sinds de 16e eeuw in kerkelijke kringen ook als rozenkransmaand.

Weerspreuken

  • Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn; maar is hij nat en koel, ’t is van een zachte winter ’t voorgevoel.
  • Warme oktoberdagen, februari vlagen.
  • Blinkt oktober in zonnegoud, de winter volgt dan snel en koud.
  • Brengt oktober veel vorst en wind, zo zijn januari en februari zeer mild.
1 2