DE PRAAGSE LENTE

Na het einde van WO I werden de landen Tsjechië en Slowakije samengesmolten tot Tsjechoslowakije.  Een republiek, helemaal in de communistische invloedssfeer van Jozef Stalin die er in 1948 de macht had gegrepen.

Vooral in de jaren 1950 heerste er een dictatoriaal schrikbewind. Vrijheid bestond er nauwelijks. Vanaf 1960 kregen de burgers een beetje meer armslag.

5 januari 1968 werd partijleider Novotny vervangen door Alexander Dubcek. Die ijverde meteen voor nog meer vrijheid, transparantie en minder censuur. Kortom, voor  een communisme met een menselijk gelaat. Zeg maar, het begin van wat later ‘De Praagse Lente’ ging heten.

De Sovjets zagen meteen hun invloed afnemen. President Dubcek werd op het matje geroepen, maar veel veranderde dat niet. Het volk had van een beetje vrijheid geproefd en wou meer, veel meer.

Soviet troops march through Prague in September 1968, after invading the city to stop the momentum of the democratic reforms instituted during the "Prague Spring." After the invasion, a permanent Soviet presence was established in Czechoslovakia to prevent further reforms. (Photo by © Hulton-Deutsch Collection/CORBIS/Corbis via Getty Images)Czech students distribute underground literature in Wenceslas Square, Prague, in protest against the Soviet occupation of their country. (Photo by Reg Lancaster/Getty Images)

20 augustus 1968, vandaag 51 jaar geleden, startte ‘Operatie Donau’ (Donaulanden, zoals ze al eerder waren gekend). Moskou bracht zowat het hele Oostblok op de been en stuurde liefst 800 vliegtuigen, zesduizend tanks en 50 000 even zwaar bewapende soldaten naar de naar vrijheid snakkende Tsjecho-Slovaken.

Dubcek en de zijnen werden meteen naar Moskou gevlogen. Moskou wou een regering waar het meer vat op had, maar niemand bleek bereid op die wensen in te gaan. Ook de burgerbevolking keerde zich tegen de inval, de studenten verspreidden pamfletten, zelfs de deelnemende soldaten aarzelden om en schot te lossen.

16 oktober 1968, bijna twee maanden later, zwichtte Dubcek dan toch voor de Sovjetdruk en stemde in met een kleine bezettingsmacht.

Dubcek werd 17 april 1969 vervangen door Husak. Die hield meteen een zuivering in de … communistische partij. Liefst 3 500 leden zegden hun lidmaatschap op. Moskou had het begrepen.

In Moskou besefte partijleider Brezjnev dat zijn tussenkomst een flop was en dat zijn Sovjet Unie een vogel voor de kat werd. Gorbatsjov zou later de unie uit elkaar laten vallen. Toch zou het nog tot 1 januari 1993 duren vooraleer Tsjechië en Slovakije weer twee onafhankelijke staten werden.

FEEST VAN DE PAROCHIE VEERLE

Populair gesteld vindt Moederdag  zijn oorsprong in het antieke Griekenland. Daar werd Rhea, de moeder der goden, geëerd. Ook de katholieke Kerk kent een lange traditie van verering van Maria, de moeder van Jezus.

In België en vele andere landen valt Moederdag op de tweede zondag in mei. Behalve in Antwerpen stad en later ook in de provincie Antwerpen.

Frans Van Kuyck, een Antwerpse liberale kunstenaar en schepen, introduceerde  in 1913 een Moederdag midden augustus. 15 augustus werd meteen dé feestdag van Maria, sinds 1124 ook reeds de patrones van de stad.

15 augustus werd op slag ook de dag van de grote Mariaprocessie.

sized_P1000900Het voorbeeld van ‘tStad kende weldra navolgers in de provincie. Ook de parochie OLV in de Wijngaard Veerle organiseerde luttele tijd later een grootse processie op 15 augustus en maakte later van die 15 oogst de parochiedag.

De processie was steeds een kleurrijke optocht doorheen Veerledorp en aanpalende straten. Vrijwel alle verenigingen van de gemeente deden eraan mee. Op het toppunt van de processie kwamen ook vele honderden toeschouwers uit de buurgemeenten zich vergapen aan de prachtige ommegang en zijn deelne(e)m(st)ers. Vergane glories van weleer.

sized_P1000831 sized_P1000877

In de woelige jaren zestig verwaterden vele gebruiken. Ook de processie sneuvelde bijna een eerloze dood. Gelukkig lieten de toenmalige jonge gasten van de KLJ het zover niet komen. De gereanimeerde en fel afgeslankte processie vond een nieuw parcours van kerk naar Wijngaardbos (en terug).

sized_P1000861 sized_DSC_0247

Een mooi gebruik dat evenwel van de gulheid van de weermaker afhankelijk is. Met de niet zo bijster beste weersvooruitzichten vrezen we voor de editie 2019 weer het ergste… Al hopen we van niet.

DE BERLIJNSE MUUR

In de deze tijden van haast onbeperkte mogelijkheden is het vaak droevig om vast te stellen hoe weinig wij weten van onszelf, van onze afkomst, kortom van onze geschiedenis. Geschiedenis is blijkbaar een zwak punt voor vele lezers. Toch waagden pakweg 300 moedigen zich nog aan ‘de Beeldenstorm’. Waarvoor dank uiteraard.

Naast de Beeldenstorm is bv. ook de ‘de Berlijnse Muur’ een stuk van onze geschiedenis.

Occupied_Germany_and_BerlinIn de nacht van 12 op 13 augustus 1961, vandaag exact 58 jaar geleden, werd begonnen met de bouw van de Berlijnse Muur. In een paar weken tijd werd een betonnen, 45,3 kilometer lange hindernis opgebouwd tussen Oost- en West-Berlijn. Waarom eigenlijk?

Na het einde van W.O. II werd het verliezende Duitsland door de winnaars opgedeeld in vier bezettingszones. De Sovjet Unie (Rusland en Co), de VS, het UK en Frankrijk kregen elk een deel van het land toegewezen. Dat gebeurde ook met Berlijn, de voormalige hoofdstad die nu in de Sovjetzone lag.

Deze periode luidde het begin van de Koude Oorlog in, een periode van spanningen tussen het Westen en de communistische wereld van de Sovjets.

23 mei 1949 werd de westelijke zone van Duitsland de Bondsrepubliek Duitsland (BRD), op 7 oktober 1949 werd de Duitse Democratische Republiek (DDR) uitgeroepen op het grondgebied van de Sovjetzone.

330px-Berlin_Wall_1961-11-20Voor de Muur er stond, vluchtten al meer dan 2,5 miljoen mensen van Oost naar West. Nu de Muur helemaal dichtgemetseld was, daalde dat aantal fors. Families werden van de ene dag op de andere genadeloos van elkaar gescheiden. Vluchtpogingen van Oost naar West bleven evenwel legio. Zeker 138 vluchtelingen, mogelijk meer, werden ongenadig afgeknald.

Een onhoudbare en verder ontoelaatbare toestand, vond ook de Russische president Gorbatsjov. Door zijn glasnost- en perestroika-politiek kwam er na 48 jaar eindelijk een einde aan die onmenselijke toestanden.

De Berlijnse Muur viel op 9 november 1989. Mijn vrouw kon zich geen mooiere 44ste verjaardag wensen. Later werden ook de beide Duitslanden herenigd. Duitsland werd opnieuw Duitsland. Een ander verhaal. Meer weten? Wikipedia raadplegen …

De ‘Beeldenstorm’ en zijn gevolgen

In de zestiende eeuw (1500-1600) waren steeds meer mensen in de Nederlanden het niet meer eens met de rooms-katholieke kerk. De protestantse kerkhervormers Luther en vooral Calvijn geloofden weliswaar ook in God en Jezus Christus, maar de altaren en heiligen van de rooms-katholieken hadden ze daar echt niet bij nodig.

hagenpreekZe wilden een kerk waar ook het gewone volk zich thuis voelt,  waar Gods woord het belangrijkste is en waar de Bijbel wordt gelezen én uitgelegd. Ook vonden ze het niet goed dat de paus en de adel zoveel macht hadden. Veel protestanten kwamen in open lucht bij elkaar. Samen luisterden ze naar ‘hagenpreken’, verboden toespraken van rondtrekkende dominees, en lieten zich ophitsen door een aantal volksmenners.

Op 10 augustus 1566, vandaag 453 jaar geleden, liep het helemaal uit de hand. De 30-jarige hoedenmaker Sebastiaan Matte hield die dag een hagenpreek net buiten het stadje Steenvoorde, in de Vlaamse Westhoek (nu in Frankrijk). Na de preek bestormden twintig mensen het nabije Laurentiusklooster, waar net een processie afliep. Ze gooiden er alle heiligenbeelden aan stukken en namen veel spullen mee.

In de dagen, weken en maanden daarna breidden de onlusten zich uit. Overal werden kerken en kloosters bestormd en geplunderd. Het begin van de ‘Beeldenstorm’.

08101566c_beeldenstorm_kunsthalle_hamburg_frans_hogenberg.jpg()(mediaclass-media-thumb.919ec29506596ebdcb84c770c7b572639982ebbb)(crop-+898+302)(EA5E05B289E9400988481CC96285E2AF) Eerst gebeurde het alleen in de Vlaamse Westhoek, maar daarna ook in gans Vlaanderen en Brabant. Eind augustus 1566 sloeg de Beeldenstorm over naar de noordelijke Nederlanden. Overal moesten de kerken met hun beelden en ornamenten het ontgelden. In het zuiden bleef het zéééér onrustig.

Margaretha van Parma, de landvoogdes, sloeg in paniek omtrent haar eigendommen in Brussel. Filips II, de slappe zoon en opvolger van keizer Karel die zich hier nooit liet zien, werd op slag ziek in Spanje en hoorde van zijn gezanten dat de edelen zich verenigd hadden om hun bezittingen te beschermen.

hertog-van-alva-titiaanWanneer de storm bleef razen en de Calvinisten (volgers van Calvijn) her en der gedoogd worden, stuurde Filips de ijzervreter Alva met een leger van 10 000 beroepssoldaten naar onze streken. Alva, een 60-plusser, was liever op pensioen gegaan, maar werd nu tegen zijn zin ook landvoogd omdat Margaretha het niet meer zag zitten en de vrome Filips te laf was om zelf een hand te komen uitsteken.

Alva ging er met de grove borstel door. De graven van Egmont en Hoorn werden onthoofd. Brandstapels laaiden nog hoger op dan vroeger, maar voor de adel was het kwaad geschied: de Calvinisten kregen voet aan de grond, zeker in de het noorden van het voormalige Bourgondische rijk. Ook Farnese, de opvolger van Alva, kon dat niet beletten. De scheiding van Noord (Calvinistisch) en Zuid (Rooms) werd een feit na de val van Antwerpen (1585).

De definitieve scheiding kwam er evenwel pas in 1648 met de Vrede van Munster, waarbij de 7 Verenigde Nederlanden het latere Nederland werden en de Spaanse Nederlanden de kern vormden van het latere België.

  • In “Het Geuzenboek”, zijn laatste en monumentale werk van 700 pagina’s, verzamelde Louis Paul Boon uit het oeuvre van 33 bronnen de opstand van ‘les gueux’ (de bedelaars) tegen het gezag van de Roomse kerk en de adel in de Nederlanden van de 16de eeuw, pakweg 450 geleden. Pakkende verhalen van moord en brand voor/tegen het geloof en tegen de heersers uit die tijd. Het verhaal ook dat leidde tot de definitieve scheiding van wat wij nu als Nederland en België kennen.

MOORD OP SHARON TATE

index TateHet is vandaag precies 50 jaar geleden dat sekteleden van goeroe Charles Manson gruwelijk aan het moorden sloegen. In de nacht van 8 op 9 augustus 1969 drongen vier leden van “The family”, de sekte van Manson, de villa van actrice Sharon Tate en filmregisseur Roman Polanski in Los Angeles binnen.Polanski was er niet, de hoogzwangere Sharon Tate wel. Samen met vier logés werd zij met tientallen messteken omgebracht. (foto: Sharon Tate x Roman Polanski)

Sharon_Tate_Valley_of_the_Dolls_1967De moordpartij op Sharon Tate en haar gezelschap joeg een golf van afgrijzen door de Verenigde Staten en later door de hele wereld. De slachtoffers werden met messen en vuurwapens afgeslacht en hebben daarbij verschrikkelijk geleden. Dat Sharon Tate acht en een halve maand zwanger was van een zoontje, en dokters de zo goed als voldragen en gezonde baby niet konden redden droeg nog bij tot de horror. Tijdens de rechtszaak bleek dat Tate haar moordenaars had gesmeekt om haar kind te sparen.

In 1971 werd Charles Manson over de hele lijn schuldig bevonden aan zevenvoudige moord. Tijdens het proces verscheen hij met een X, later een swastika, op zijn voorhoofd. Hij kreeg de doodstraf, in 1972 omgezet in levenslang. Dat gebeurde ook met de vier uitvoerders van de moorden. Alle verzoeken tot invrijheidsstelling werden verworpen. Manson stierf op 19 november 2017 in de gevangenis, op zijn 83e.

De apocalyptische “messias” had niet alleen Sharon Tate en nog zes andere mensen laten doodmartelen, hij zette ook een streep onder de periode van ”love and peace”. Onder het tijdperk van Woodstock kortom. (Lucas Vanclooster)

DE MIJNRAMP VAN MARCINELLE

De laatste Waalse steenkoolmijn in Farciennes sloot in 1984. Op 30 september 1992 werd  in Limburg de steenkoolmijn van Zolder gesloten. Met die laatste sluiting kwam er niet alleen definitief een einde aan de productie van steenkool in Limburg, maar ook in België.

Het wegvallen van de mijnindustrie in Wallonië in het midden van de vorige eeuw en de daaropvolgende crisis in de staalindustrie liggen aan de basis van de economische neergang van het Waalse gewest.

Mijnen waren destijds  voor veel mensen hun bron van inkomsten. Zowat elke gemeente in Limburg en in de rand (ook Laakdal) kende een flink mijnwerkersbestand. Het werk in de ondergrond verdiende goed, maar kende ook erg gevaarlijke klanten. Regelmatig waren er dodelijke slachtoffers te melden bij kleine en grote rampen.

Regelrechte ramp

763De grootste mijnramp uit de Belgische geschiedenis deed zich voor in Marcinelle, op 8 augustus 1956, vandaag 63 jaar geleden. Voor de ouderen onder ons alsof het gisteren was.

1 000 meter onder de grond was een kolenwagentje klem geraakt in de lift. Er kwam een kettingreactie op gang en er brak brand uit. 275 mijnwerkers zaten als ratten in de val.  Er vielen 262 doden van 12 nationaliteiten, waaronder 136 Italiaanse gastarbeiders en 95 Belgen. Slechts 13 mensen overleefden de ramp.

De mijn van Marcinelle voldeed wel aan de toenmalige Belgische wetgeving, maar … de veiligheidsmaatregelen schoten schromelijk tekort. Het mijnbestuur en de overheid bleven evenwel buiten schot. Adolphe Calci, directeur de travaux, kreeg zes maanden met uitstel en een boete omdat hij een slecht communicatiesysteem had getolereerd. Antonio Ianetta, de man die het fatale wagentje had geladen, kreeg de nodige papieren om naar Canada te emigreren.

Voor de Italiaanse regering was de maat echter vol: ze zegden het migratiecontract op. Italië leverde niet langer gastarbeiders in ruil voor Belgische steenkool.

De Belgische overheid sloot meteen akkoorden met andere landen. Eerst met Spanje en Griekenland, later ook met Marokko, Turkije, Tunesië en Algerije. En … er werden extra veiligheidsmaatregelen genomen.

520px-Bois_du_Cazier_3

 

 

In 2012 werd mijnsite Le Bois du Cazier (Marcinelle) samen met drie andere sites onder de naam ‘belangrijkste mijnsites van Wallonië’ opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

‘SINT PAUWELS’ WAS IN VORST

spElk jaar kiezen meerdere jeugdbewegingen onze gemeente uit om hun jaarlijks kamp/bivak te beleven. Wij gingen op bezoek bij de groep die een week verbleef in de lokalen van Meisjeschiro De Schakel uit Groot-Vorst en spraken met Cato Masyn, een gastvrije leidster met totemnaam “onbevreesde eekhoorn”.

Cato : “Met onze groep Scouts Sint-Pauwels uit Sint-Niklaas naar Groot-Vorst komen is een hele trip, maar het ging erg vlot, met de bus weliswaar. We zijn met 35, leden en leiding samen. Een mooie groep. Iedereen kon in de lokalen slapen. Dit kampterrein was prima.”

“Morgen 8 augustus gaan we weer naar huis. Ons weekje van 1-8 augustus is té vlug voorbij gegaan. De mensen in de omgeving waren erg vriendelijk. We hebben ook geen klachten gekregen van geluidsoverlast of zo. Vanavond houden we kampvuur. We kregen toelating van de brandweer en de burgemeester.”

“We speelden in het vlakbij gelegen speelbos en tijdens de traditionele trektocht stapten we zelfs naar het Provinciaal Domein Halve Maan in Diest.  Heel leuk voor ons en de leden. Om terug te komen, hebben we echter de bus genomen.  Dat ging toch sneller en gemakkelijker. Kijk, hier nog een foto van onze groep. Voor jullie gazet. Bedankt alvast.” (PM)

de Laak, trots van onze gemeente

sized_P1110784In een intussen reeds ver verleden was ze nog een stoere beek die opvallend sterk door drie van de vier deelgemeenten stroomde.

Later zou de fusiegemeente Laakdal naar haar genoemd worden.

Na de felle opstoot van de heetste dagen ooit in België en mede door de aanhoudende droogte is ze nog slechts een schim van zichzelf. De Grote Laak is momenteel tot een ordinaire bruine gracht verworden met af en toe nog een kleine stroomversnelling. Meer niet. Hopelijk brengen najaar en winter weer water in de bedding. Maar daarmee zijn nog niet alle problemen van de baan. De oevers groeien zo naar elkaar toe. Kleine en Rode Laak zijn momenteel helemaal zoek.

We zagen volgende beelden van de Grote Laak vanop de brug tussen Tessenderlo en Groot-Vorst.

sized_P1110781 sized_P1110772sized_P1110778 sized_P1110774

Atoombommen op Japan

Boy“Als ik Hiroshima en Nagasaki had kunnen voorzien, had ik mijn formule  (E=mc2) in 1905 verscheurd.” Woorden van enorme spijt van de geniale wiskundige vorser Albert Einstein na de verwoestingen die de eerste twee kernbommen uit de geschiedenis in Japan hadden aangericht.

Einstein was nochtans één van de zorgzame mensen op aarde die de Amerikaanse president Roosevelt waarschuwden dat Hitler mogelijk een nieuwe bom liet ontwikkelen die in één klap hele steden kon vernietigen.

In 1939 begonnen de Amerikanen aan hun ’Manhattanproject’ met als doel een atoombom te ontwikkelen. Op 10 mei 1945 capituleerde Duitsland. Een werkend prototype bom was er toen nog niet. Pas op 16 juli 1945 vond de eerste testexplosie plaats. Voor het eerst werd de verwoestende kracht ervan gezien.

De Tweede Wereldoorlog woedde intussen nog hevig verder in Japan, dat van geen wijken wou weten tegen de VS. “Om Amerikaanse soldatenlevens te besparen”, bleek voor de VS een goed argument om de nieuwe, verwoestende bom tegen Japan te gebruiken. Naar schatting tot een half miljoen soldaten zou een gewone invasie van Japan immers gaan kosten.

Reeds op 10 mei, twee dagen na de capitulatie van nazi-Duitsland, begon in de VS een tweedaags overleg over het gebruik van het nieuwe wapen. Zo zeker waren de Amerikanen toen al dat hun verwoestende wapen ook helemaal echt zou werken.

Als mogelijke Japanse doelwitten werden de steden Yokohama, Hiroshima, Kokura, Niigata en Kioto gekozen. Kioto werd meteen geschrapt omwille van de vele historische tempels in de stad.

De keuze viel tenslotte op Hiroshima, een stad met grote industriële en militaire betekenis én zonder krijgsgevangenenkamp.

Op de ‘Conferentie van Potsdam’ bracht  Truman, de nieuwe Amerikaanse president, Stalin op de hoogte van het nieuwe wapen. Stalin bleek al op de hoogte te zijn …

330px-Atomic_cloud_over_Hiroshima_-_NARA_542192_-_Edit 330px-Nagasakibomb

‘Little Boy’ (r) werd op 6 augustus 1945, vandaag 74 jaar geleden, vanuit de bommenwerper ’Enola Gay’ boven Hiroshima gedropt. Er vielen op slag 78 000 slachtoffers. De grootste verwoesting van levens ooit in een paar ogenblikken. En nog steeds capituleerde keizer Hirohito niet.

Omdat  er boven Kokura te veel bewolking was, werd ‘Fat Man’ (l), de tweede bom, op 9 augustus boven Nagasaki, het alternatieve doel, afgegooid. Daar vielen 39 000 doden. Op 12 augustus capituleerde Japan wel.

(foto boven: Japans jongetje brengt zijn dood broertje weg om te laten cremeren – onder l Nagasaki voor de heropbouw – r het heropgebouwde Hiroshima)

375px-Urakami-Kathedraal 390px-HiroshimaGembakuDome

THE BEATLES

Ontstaan uit een speling van de woorden beat en beetles worden The Beatles beschouwd als één van, zo niet de allerbelangrijkste band uit de popgeschiedenis. Hun namen? John Lennon-Paul Mc Cartney-Georges Harrison en drummer Ringo Star.

Knipsel 2De groep van vier  staat nog steeds bovenaan de lijst van de meest succesvolle ‘hot 100’-kunstenaars aller tijden’ en de vier bandleden kregen ook de titel mee van ‘The most important people of the century’. Zeg maar dat The Beatles voor het overgrote deel het gezicht van de jaren zestig waren. Zij verkochten tot op heden om en bij het miljard platen allover  the world.

Hun internationaal debuut maakten the fab 4 op de Hamburgse Reperbahn. Op 2 augustus 1961, vandaag 58 jaar geleden, speelden ze voor het eerst thuis in de Liverpoolse ‘Cavern Club’.

Na een mislukte auditie op 1 januari 1962 bij Decca Records, waar ze werden afgewezen, kregen ze 6 juni ’62 wel een eerste platencontract bij Parlophone. ‘Love Me Do’ werd een eerste succesje onder manager Brian Epstein. Van dan af ging het snel, zeer snel.

In 1964 traden ze voor het eerst live op in de Amerikaanse ‘Ed Sullivan Show’. Een nooit eerder gezien succes. Liefst 73 miljoen Amerikanen, 34% van de bevolking, keek er naar met open mond. Naar verluidt zouden er tijdens de uitzending in heel Amerika geen criminele activiteiten hebben plaatsgevonden…

399px-The_Beatles_arrive_at_JFK_AirportHet concert van de The Beatles op 15 augustus 1965 in New York was het eerste in zijn soort. In amper 17 minuten waren alle 55 600 kaartjes uitverkocht.

In 1967 werd het album ‘Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ uitgebracht. Het ‘meest bepalende moment in de geschiedenis van de westerse beschaving’, schreef The Times.

Mooie liedjes blijven evenwel niet duren. The Beatles waren eind de jaren ’60 op elkaar uitgekeken. Een allerlaatste publiek concert gaven ze in 1969 van op het dak van Apple Records. In april 1970 sloot ‘Let it be’ het mooiste decennium uit de popgeschiedenis af. ‘The Beatles have left The Beatles’, antwoordde Paul Mc Cartney toen men hem de oorzaak van de split verweet.

Knipsel 3

 

Als echte hoogtepunten in het repertoire gelden de albums A Hard Day’s Night (1964, soundtrack van de klassieke film), Rubber Soul (1965), Revolver (1966), Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967), The Beatles (1968) en Abbey Road (1969). Hun album Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band uit 1967 geldt als een mijlpaal in de popgeschiedenis.

Abbey Road – Londen

81hF+WNlhIL._SX425_

 

Is Abbey Road zo bekend of is alleen het wereldberoemde zebrapad op Abbey Road genoeg? Die beroemdheid heeft de straat vooral te danken aan de foto van The Beatles. Iedereen die hier wel eens geweest is, heeft de foto van de overstekende Beatles vast en zeker nagemaakt.

1 2