mars op washington

Op 28 augustus 1963, vandaag 56 jaar geleden, werd de grootste protestmars uit de Amerikaanse geschiedenis gehouden. Tussen 200 en 300 000 mensen, voor driekwart met een donkere huidskleur, namen eraan deel. Want als dominee Martin Luther King je roept, blijf je niet thuiszitten, was de tendens onder de anti-apartheidsactivisten van toen.

Knipsel 11Net als Gandhi voerde King geweldloze protesten voor gelijke burgerrechten voor blank en zwart. Aan de door hem georganiseerde stakingen en marsen namen vaak ook veel blanke Amerikanen deel. De jonge Bob Dylan was een adept van King.

De later legendarisch geworden ‘Mars op Washington’ eindigde op de trappen van het Lincoln Memorial . Daar hield King zijn memorabel speech ‘I have a dream’ waarin hij de hoop uitsprak dat mensen wel op hun gedrag maar niet op hun huidskleur beoordeeld zouden worden.

De kracht van zijn beroemde rede sloeg niet alleen aan bij de deelnemers maar had/heeft een geweldige impact in de hele wereld. Want deze speech wordt terecht gezien als het hoogtepunt van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Voor zijn toespraak kreeg King in 1964  de Nobelprijs voor de Vrede.

washington-abraham-lincoln-monument.1772.c712Waarom Lincoln en Washington? President Lincoln is een iconische figuur voor de zwarte gemeenschap in Amerika. Zijn imposant monument staat in Washington. Na het uitbreken van de Amerikaanse Burgeroorlog schafte Lincoln op 18 dec 1865 de mensonwaardige slavernij radicaal af. Daarom dus.

Daarmee waren de raciale problemen echter niet opgelost. De slavernij bestond niet meer, maar de apartheid bleef de schande voor de Amerikaanse maatschappij. Vooral in de zuidelijk staten bleef er nog geruime tijd een strikte rassenscheiding in scholen, kerken en winkels. Er waren ook nog aparte wachtrijen en toiletten. Zelfs met de bus reizen verliep gescheiden

Grote bekendheid verwierf King al in 1955. Toen weigerde de zwarte Rosa Parks haar plaats in de bus af te staan aan een blanke, wat verplicht was in de staat Alabama. De politie werd er bijgeroepen en Parks kreeg een boete.

images109Ze weigerde te betalen, werd gearresteerd en in februari 1956 berecht voor verstoring van de openbare orde. King organiseerde prompt een protest en een grootschalige boycot van het openbaar vervoer. Na bijna 400 dagen van onderhandelen had hij succes: de wet werd veranderd!

 

Op 4 april 1968 werd Martin Luther King op het balkon van het Lorraine Motel in Memphis, Tennessee vermoord.

VERWOESTENDE KRAKATAU

In de nacht van 26 op 27 augustus 1883, vandaag 136 jaar geleden, maar o zo fris nog in het collectieve geheugen geprent, vond dé grote uitbarsting van de Krakatau plaats. De berg rees op, scheurde open en stortte in, waarna de zee in het gapende gat stroomde. Het gevolg was een catastrofale explosie.

Knipsel KrakatauEr ontstond een tsunami tot 30 meter hoog. Vloedgolven overspoelden de kusten van Java en Sumatra. Ruim 36.000 mensen verloren het leven. Complete steden en dorpen werden weggespoeld. De uitbarsting ging met zoveel geweld gepaard dat de trommelvliezen van zeelui in de buurt barstten. Het gebrul en geknal was hoorbaar tot in Australië.

De schokgolven in de atmosfeer waren zo krachtig dat ze zeven keer geregistreerd werden. In totaal gingen de golven 3½ keer de aarde rond. Er rees een aswolk uit de berg die 50 kilometer hoog steeg en de omgeving in diepe duisternis dompelde. Door de enorm grote hoeveelheid stof die in de atmosfeer terechtkwam, daalde het volgende jaar de gemiddelde temperatuur wereldwijd met 1,2 graden Celsius.

ANAK KRAKATAU

data39664281-d75190Vorig jaar, op 22 december 2018, vond er weer een tsunami in de Straat van Soenda plaats die de westkust van Java trof en honderden doden eiste, het gevolg van een uitbarsting van de Anak Krakatau, overblijfsel van de grote berg uit 1883, en een daaropvolgende onderzeese aardverschuiving.

DE SCHREEUW

index

 

 

In 2003 beweerden Amerikaanse astronomen onder leiding van Donald W. Olson, dat de buitengewoon rode hemel op het schilderij De Schreeuw (geschilderd in 1893 door de Noorse schilder Edvard Munch) geïnspireerd was door de uitbarsting van de Krakatau in 1883. De uitbarsting zorgde namelijk voor opmerkelijke zonsondergangen in de hele wereld.

Meer weten? Op rood drukken! Wikipedia vertelt er bijna alles van.

De Stomme van Portici

De Stomme van Portici (La Muette de Portici) is een opera in vijf bedrijven die voor het eerst in 1828 werd opgevoerd in de Opéra van Parijs. Hij vertelt een geromantiseerd, patriottisch verhaal dat zich lang geleden afspeelde tijdens een Napolitaanse opstand tegen de toenmalige Spaanse overheerser.

Dat het werk nog steeds een zekere bekendheid geniet, is helemaal te danken aan het feit dat een opvoering ervan plaatsvond op 25 augustus 1830 in de Brusselse  Muntschouwburg.

Die opvoering bracht de gemoederen van de toeschouwers zo sterk in beweging dat er anti-Hollandse rellen uitbraken die tot de Belgische Revolutie zouden leiden.

images Willem IDe opera-uitvoering werd n.b. gegeven om de 58e verjaardag te vieren van de Nederlandse koning Willem I. Die Willem zorgde echter voor veel onvrede in de toen nog zuidelijke provincies omwille van zijn autoritair (eigenzinnig) bewind.

Het volk morde in die dagen, de oogst was mislukt en de bevoorrading kwam in het gedrang. De julirevolutie in Frankrijk gaf de burger moed. Het front werd sterker en heftiger toen ook de Waalse mijnwerkers en de Vlaamse wevers zich aansloten om betere levensomstandigheden af te dwingen.

De vlam sloeg helemaal in de pan toen de zanger de aria ‘Amour sacré de la patrie, rends-nous l’audace et la fierté. A mon pays je dois la vie, il me devra sa liberté’, inzette. Vooral die laatste zin (Aan mijn land dank ik mijn leven, het zal aan mij zijn vrijheid te danken hebben) hakte er stevig in.

Brussel stond in rep en roer. De rellen die begonnen tijdens de opera, leidden tot het begin van de geslaagde Belgische Revolutie én het uitroepen op 4 oktober van de Belgische Onafhankelijkheid door het Voorlopig Bewind.

Meer weten? Rode woordjes aanklikken …

DE BARTHOLOMEUSNACHT (23 op 24 aug)

In de tweede helft van de 16de eeuw (na 1550) bekeerden opvallend veel edellieden zich tot het protestantse calvinisme. Ongeveer de helft deed dat om beslag te kunnen leggen op een deel van de katholiek-kerkelijke goederen. Zo ook koning Hendrik VIII van Engeland. Zo’n confiscatie  was goed voor de portefeuille van zowel koning als adel.

Op 18 augustus 1572 huwde de protestantse leider Hendrik van Navarra (de latere Hendrik IV )met Margaretha, jongere zuster van koning Karel IX.

De hele protestantse adel was voor deze bruiloft naar het zeer katholieke Parijs gereisd en de voornaamste leden bleven nadien nog in de stad om besprekingen te voeren met de koning. Deze bruiloft werd later ‘de Bloedsbruiloft’ genoemd. Lees verder waarom.

index002Op 22 augustus werd een aanslag gepleegd op admiraal de Coligny (foto L), de leider van de hugenoten(Franse protestanten). De populaire de Coligny raakte lichtgewond. De aanslag mislukte, maar gaf wel aanleiding tot erg verhitte gemoederen in beide kampen.

Uit angst voor wraak van de hugenoten haalde Catharina de’ Medici (moeder van de bruid én van de koning) koning Karel IX over tot het executeren van de leiders van de protestantse factie, waarna ze zou uitgeroepen hebben: “Dood ze allemaal! Dood ze allemaal! Zodat er niet één overblijft om het mij later te verwijten.”

Eerst werden enkele hooggeplaatste protestanten vermoord, daarna brak ook onder het volk een moordpartij van jewelste uit waarbij protestanten in de hele stad werden opgejaagd en uitgemoord. (prent onder klikken en bah zeggen)

Deze nacht haalde geschiedenis als Bartholomeusnacht (naar de H.Bartholomeus met feestdag op 24 augustus)

De slachting duurde … enkele dagen. In Parijs werden 2 000 hugenoten vermoord. Francois_Dubois_001-1280x640Gedurende de daaropvolgende maanden verspreidde de slachting zich over heel Frankrijk en het aantal doden liep uiteindelijk op tot goed 30 000 mensen …

Toen Gregorius XIII, die eerst beval het Te Deum te zingen, een plechtige mis te houden en een triomfpenning te slaan, van de echte omvang van de slachting hoorde, zou hij zijn misnoegen en veroordeling hebben ingetrokken en geweigerd hebben audiëntie te verlenen aan een van de leiders van de aanval, zeggend: “Ik zal niet één moordenaar ontvangen.”

Hendrik van Navarra bekeerde zich noodgedwongen weer  tot het rooms-katholicisme en werd gevangene aan het hof maar keerde, nadat hij in 1576 was ontsnapt, tot het calvinisme terug.

Opnieuw brak een binnenlandse godsdienstoorlog uit die deel uitmaakte van de tientallen jaren durende reeks katholiek-protestantse (hugenoten-) oorlogen.

Hendrik werd in 1593 Hendrik IV én koning van Frankrijk. Dankzij hem kwam er het ‘Edict van Nantes’. Daardoor kregen de hugenoten weer wat godsdienstvrijheid. Niet lang echter.

‘LE SURVIVANT’ – DE OVERLEVER

images1Charles De Gaulle overleefde zijn Duitse gevangenschap na de slag Van Verdun in de eerste WO en was een spelbepalende figuur in WO II. In 1959 werd hij 10 jaar lang president van de Vijfde Republiek (1959-1969). 

Hij stierf op zijn 80ste (9 nov 1970) in zijn lievelingsstoel, voor de televisie. Toch was hij bekend als ‘Le Survivant’ (de overlever). Eén van de 31 moordaanslagen waaraan hij ontsnapte, gebeurde als volgt …

 22 augustus 1962, vandaag 57 jaar geleden, was hij met zijn vrouw op weg van het Elysée naar de luchthaven van Orly. Vandaar ging het met de auto verder naar zijn woonplaats in Colombey-les-deux-Eglises in de Champagne. In de autokoffer lagen een paar diepgevroren kippen…

Op een kruispunt wordt het gevolg van De Gaulle beschoten door 15 zwaar bewapende terroristen. Die vuren in totaal 187 kogels af op de wagen van de president. De president en zijn vrouw duiken plat op de achterbank.

indexDoor de hoge snelheid en de duisternis wordt de wagen ‘maar’ 14 keer echt geraakt. De banden worden lek geschoten, de ramen sneuvelen, maar de inzittenden blijven ongedeerd. De chauffeur behield de controle over het stuur.

‘Dank zij de veren van de Citroën’, – de eerste auto ooit uitgerust met een hydraulisch veersysteem, en Frans bovendien –, verklaarde de chauffeur achteraf.

De Gaulle bleef in al dat tumult stoïcijns kalm en groette de erewacht in Orly (foto r). Zijn vrouw Yvonne opende de koffer van de wagen en sprak de intussen historische woorden: “Ik hoop dat er niets gebeurd is met de kippen.” Cool tot én met, die De Gaulles.

‘MONA LISA’ GESTOLEN

Parijs 21 augustus 1911 – ‘Mona Lisa op klaarlichte dag gestolen!’ koppen de Franse kranten. De autoriteiten tasten compleet in het duister over de toedracht van de verdwijning. 

mona_lisaHet beroemde meesterwerk van Leonardo Da Vinci werd 21 augustus 1911, vandaag 108 jaar geleden,  gestolen uit het Louvre in Parijs. Het portret uit de 15e eeuw hing sinds 1804 in het Louvre.

De geportretteerde vrouw was waarschijnlijk Lisa Gherardini, de vrouw van een rijke zijdefabrikant. Mensen kwamen massaal naar het Louvre om naar de lege plek in het museum te kijken.

Vingerafdrukken werden wel gevonden, maar van de dader ontbrak verder ieder spoor. Op 2 december 1913 kreeg een kunsthandelaar een brief van de Italiaan Vincenzo Leonardo die hem de Mona Lisa aan wilde bieden. De overhandiging zou op 11 december plaatsvinden.

De kunsthandelaar had de politie reeds ingelicht en de dader werd direct gearresteerd. Hij wilde het schilderij, dat volgens hem door de Fransen van de Italianen gestolen was, weer in Italiaans bezit krijgen. De dief kreeg zeven maanden gevangenisstraf.

DE PRAAGSE LENTE

Na het einde van WO I werden de landen Tsjechië en Slowakije samengesmolten tot Tsjechoslowakije.  Een republiek, helemaal in de communistische invloedssfeer van Jozef Stalin die er in 1948 de macht had gegrepen.

Vooral in de jaren 1950 heerste er een dictatoriaal schrikbewind. Vrijheid bestond er nauwelijks. Vanaf 1960 kregen de burgers een beetje meer armslag.

5 januari 1968 werd partijleider Novotny vervangen door Alexander Dubcek. Die ijverde meteen voor nog meer vrijheid, transparantie en minder censuur. Kortom, voor  een communisme met een menselijk gelaat. Zeg maar, het begin van wat later ‘De Praagse Lente’ ging heten.

De Sovjets zagen meteen hun invloed afnemen. President Dubcek werd op het matje geroepen, maar veel veranderde dat niet. Het volk had van een beetje vrijheid geproefd en wou meer, veel meer.

Soviet troops march through Prague in September 1968, after invading the city to stop the momentum of the democratic reforms instituted during the "Prague Spring." After the invasion, a permanent Soviet presence was established in Czechoslovakia to prevent further reforms. (Photo by © Hulton-Deutsch Collection/CORBIS/Corbis via Getty Images)Czech students distribute underground literature in Wenceslas Square, Prague, in protest against the Soviet occupation of their country. (Photo by Reg Lancaster/Getty Images)

20 augustus 1968, vandaag 51 jaar geleden, startte ‘Operatie Donau’ (Donaulanden, zoals ze al eerder waren gekend). Moskou bracht zowat het hele Oostblok op de been en stuurde liefst 800 vliegtuigen, zesduizend tanks en 50 000 even zwaar bewapende soldaten naar de naar vrijheid snakkende Tsjecho-Slovaken.

Dubcek en de zijnen werden meteen naar Moskou gevlogen. Moskou wou een regering waar het meer vat op had, maar niemand bleek bereid op die wensen in te gaan. Ook de burgerbevolking keerde zich tegen de inval, de studenten verspreidden pamfletten, zelfs de deelnemende soldaten aarzelden om en schot te lossen.

16 oktober 1968, bijna twee maanden later, zwichtte Dubcek dan toch voor de Sovjetdruk en stemde in met een kleine bezettingsmacht.

Dubcek werd 17 april 1969 vervangen door Husak. Die hield meteen een zuivering in de … communistische partij. Liefst 3 500 leden zegden hun lidmaatschap op. Moskou had het begrepen.

In Moskou besefte partijleider Brezjnev dat zijn tussenkomst een flop was en dat zijn Sovjet Unie een vogel voor de kat werd. Gorbatsjov zou later de unie uit elkaar laten vallen. Toch zou het nog tot 1 januari 1993 duren vooraleer Tsjechië en Slovakije weer twee onafhankelijke staten werden.

FEEST VAN DE PAROCHIE VEERLE

Populair gesteld vindt Moederdag  zijn oorsprong in het antieke Griekenland. Daar werd Rhea, de moeder der goden, geëerd. Ook de katholieke Kerk kent een lange traditie van verering van Maria, de moeder van Jezus.

In België en vele andere landen valt Moederdag op de tweede zondag in mei. Behalve in Antwerpen stad en later ook in de provincie Antwerpen.

Frans Van Kuyck, een Antwerpse liberale kunstenaar en schepen, introduceerde  in 1913 een Moederdag midden augustus. 15 augustus werd meteen dé feestdag van Maria, sinds 1124 ook reeds de patrones van de stad.

15 augustus werd op slag ook de dag van de grote Mariaprocessie.

sized_P1000900Het voorbeeld van ‘tStad kende weldra navolgers in de provincie. Ook de parochie OLV in de Wijngaard Veerle organiseerde luttele tijd later een grootse processie op 15 augustus en maakte later van die 15 oogst de parochiedag.

De processie was steeds een kleurrijke optocht doorheen Veerledorp en aanpalende straten. Vrijwel alle verenigingen van de gemeente deden eraan mee. Op het toppunt van de processie kwamen ook vele honderden toeschouwers uit de buurgemeenten zich vergapen aan de prachtige ommegang en zijn deelne(e)m(st)ers. Vergane glories van weleer.

sized_P1000831 sized_P1000877

In de woelige jaren zestig verwaterden vele gebruiken. Ook de processie sneuvelde bijna een eerloze dood. Gelukkig lieten de toenmalige jonge gasten van de KLJ het zover niet komen. De gereanimeerde en fel afgeslankte processie vond een nieuw parcours van kerk naar Wijngaardbos (en terug).

sized_P1000861 sized_DSC_0247

Een mooi gebruik dat evenwel van de gulheid van de weermaker afhankelijk is. Met de niet zo bijster beste weersvooruitzichten vrezen we voor de editie 2019 weer het ergste… Al hopen we van niet.

DE BERLIJNSE MUUR

In de deze tijden van haast onbeperkte mogelijkheden is het vaak droevig om vast te stellen hoe weinig wij weten van onszelf, van onze afkomst, kortom van onze geschiedenis. Geschiedenis is blijkbaar een zwak punt voor vele lezers. Toch waagden pakweg 300 moedigen zich nog aan ‘de Beeldenstorm’. Waarvoor dank uiteraard.

Naast de Beeldenstorm is bv. ook de ‘de Berlijnse Muur’ een stuk van onze geschiedenis.

Occupied_Germany_and_BerlinIn de nacht van 12 op 13 augustus 1961, vandaag exact 58 jaar geleden, werd begonnen met de bouw van de Berlijnse Muur. In een paar weken tijd werd een betonnen, 45,3 kilometer lange hindernis opgebouwd tussen Oost- en West-Berlijn. Waarom eigenlijk?

Na het einde van W.O. II werd het verliezende Duitsland door de winnaars opgedeeld in vier bezettingszones. De Sovjet Unie (Rusland en Co), de VS, het UK en Frankrijk kregen elk een deel van het land toegewezen. Dat gebeurde ook met Berlijn, de voormalige hoofdstad die nu in de Sovjetzone lag.

Deze periode luidde het begin van de Koude Oorlog in, een periode van spanningen tussen het Westen en de communistische wereld van de Sovjets.

23 mei 1949 werd de westelijke zone van Duitsland de Bondsrepubliek Duitsland (BRD), op 7 oktober 1949 werd de Duitse Democratische Republiek (DDR) uitgeroepen op het grondgebied van de Sovjetzone.

330px-Berlin_Wall_1961-11-20Voor de Muur er stond, vluchtten al meer dan 2,5 miljoen mensen van Oost naar West. Nu de Muur helemaal dichtgemetseld was, daalde dat aantal fors. Families werden van de ene dag op de andere genadeloos van elkaar gescheiden. Vluchtpogingen van Oost naar West bleven evenwel legio. Zeker 138 vluchtelingen, mogelijk meer, werden ongenadig afgeknald.

Een onhoudbare en verder ontoelaatbare toestand, vond ook de Russische president Gorbatsjov. Door zijn glasnost- en perestroika-politiek kwam er na 48 jaar eindelijk een einde aan die onmenselijke toestanden.

De Berlijnse Muur viel op 9 november 1989. Mijn vrouw kon zich geen mooiere 44ste verjaardag wensen. Later werden ook de beide Duitslanden herenigd. Duitsland werd opnieuw Duitsland. Een ander verhaal. Meer weten? Wikipedia raadplegen …

1 2