1942 HET JAAR VAN DE STILTE

359c45ec-3121-11e9-82a0-9b84400bdecfRector en historicus Herman Van Goethem heeft een boek geschreven over de Jodenvervolging in Antwerpen. Een uniek boek. Die stilte in de titel verwijst naar een politieke lafheid.

‘Het is flauwekul te geloven dat België van meet af aan in het kamp van de geallieerden zat. Tegen het einde van 1942 werd duidelijk dat er van een “vlugge vrede”, een onderhandeld compromis, geen sprake meer was. Pas vanaf 1943 nam de regering maatregelen die elke vorm van collaboratie strafbaar maakten. Voordien dus niet. Dat is de stilte.’

‘Die ommekeer zagen we ook in de houding van oorlogsburgemeester Leo Delwaide (die een actieve rol speelde in de razzia’s op de Joden in Antwerpen, red.) . Eind 1942 voerden de Duitsers de verplichte tewerkstelling in. Niet alleen Joden werden toen opgepakt, maar ook het eigen volk. Dat triggerde burgemeester Delwaide om zijn kar te keren.’

Het boek 1942. Het jaar van de stilte van Herman Van Goethem vervolmaakt bestaand historisch onderzoek en onderstreept opnieuw de verantwoordelijkheid van oorlogsburgemeester Leo Delwaide (CD&V) bij de diverse jodenrazzia’s in de stad. Hij verplichtte daarbij de politie om mee te werken.

‘Eén verslag vermeldt de “arrestatie” van een Joods kind van tien weken. Een arrestatie! Kunt u zich dat voorstellen?’

Het Antwerpse schepencollege heeft ­vrijdag beslist de naam Delwaidedok te schrappen. Het wacht het advies van een wetenschappelijk comité niet af. De snelle beslissing komt er op vraag van schepen Claude Marinower Open VLD), zelf van joodse afkomst.

‘Die naam is niet houdbaar’, concludeerde burgemeester Bart De Wever (N-VA) na afloop van het college. Het schepencollege wil nog voor de volgende gemeenteraad een nieuwe naam voorstellen aan het Havenbedrijf, de eigenaar van het dok. (foto Fred Debrock-)

Delwaidedok omgedoopt tot ‘Bevrijdingsdok’.

-aanvulling dd 22.02.19-

De Antwerpse oorlogsburgemeester Leo Delwaide en zijn politie speelden een kwalijke rol in de Jodenjacht tijdens de Duitse bezetting. Volgens Van Goethem betrof het een ‘actieve rol’ in de organisatie en uitvoering van de Jodendeportaties vanuit Antwerpen in 1942.

Het schepencollege besliste nu een advies over een naamsverandering over te maken aan het Havenbedrijf: het Delwaidedok wordt het ‘Bevrijdingsdok’. ‘Met alle respect voor de andere suggesties, maar binnen het schepencollege was er een brede consensus over Bevrijdingsdok’, zegt Antwerps burgemeester Bart De Wever. ‘De bevrijding van Antwerpen 75 jaar geleden was een kantelmoment. Het is niet alleen een eerbetoon aan de slachtoffers die toen vielen bij de bevrijding, maar de naam staat ook stil bij waarvan Antwerpen is bevrijd.

Winston Churchill valt van zijn sokkel

38c7c012-310c-11e9-82a0-9b84400bdecf

Dat kopte dS in zijn ‘Update Laat’ van vandaag 15 februari. Gevolgd door vier keiharde argumenten die deze titel staven. Een beknopte bloem­lezing uit vier straffe Churchill-citaten.

Een schurk. Dat antwoordde het Britse ­Labour-parlementslid John McDonnell op de vraag tijdens een panelgesprek om Winston Churchill te ­omschrijven. De ‘aller­grootste Brit’ ­bekritiseren, de man die de nazi’s heeft verslagen, was in Groot-Brittannië lange tijd geen evidentie. Maar sinds kort mag het blijkbaar. Want ja, de ­nationale held had eigenlijk ook veel op zijn kerfstok.

 

De harde stakingbreker: ‘Drijf de ratten terug in hun holen’

Churchill, een schurk? Parlementslid McDonnell verwees met zijn opmerking die de sociale media in Groot-Brittannië deed ontploffen, naar de rellen van Tonypandy, een mijndorp in Zuid-Wales. Daar waren in 1910 25.000 mijnwerkers al een jaar aan het staken. Churchill, toen minister van Binnenlandse Zaken, stuurde een politiemacht van 2.000 agenten om de staking te breken. Daarbij viel een dode. Een jaar later vuurde het leger op stakers in Liverpool, gestuurd door Churchill.

De nietsontziende koloniaal: ‘Ze kweken als konijnen’

Het cijfer dat gisteren overal opdook: 4 miljoen doden. De donkerste passage van de koloniaal Churchill was in 1943, in toenmalige kolonie India. De Britten hadden de Bengaalse rijstoogst van dat jaar in beslag laten nemen en naar hun eigen land verscheept. Later zou Churchill over Mahatma Gandhi zeggen dat hij beter vertrappeld werd door een olifant.

De terreurexpert: ‘Ik ben een sterke voorstander van chemische wapens’

 ‘Ik ben een sterke voorstander van het gebruik van chemische ­wapens tegen onbeschaafde stammen.’ Die uitspraak deed Churchill in 1919 als minister van Oorlog.

Aan het einde van de Tweede Oorlog liet hij Hamburg en Dresden platbombarderen, Duitse steden die amper militair belang hadden.

De rassenideoloog: ‘De Arische stam is voorbestemd om te triomferen’

Churchill zag de inheemse bevolking in Azië en Afrika als wilden, die zich als kleine kinderen onderwierpen aan de kroon. Toen ze opstandig werden, sloeg de stemming om. ‘Ik haat Indiërs’, zei hij. ‘Het is een beestachtig volk met een beestachtige religie.’ Het blanke ras was superieur. Het Britse ras stak volgens Churchill boven alles uit en dat moest zo ­blijven.

De befaamde Britse staatsman (1874-1965) kreeg in 1953 de Nobelprijs voor Literatuur. ­Churchill was in eerste instantie ontgoocheld. Hij zag zich eerder als vredesbrenger, dus als potentieel laureaat van de Nobelprijs voor de Vrede. Maar die prijs kreeg hij nooit.

KNAPPE KOP, die GaGa

galilei-galileo

Twee jaar voordat de Beeldenstorm in de Nederlanden uitbarstte (1566) werd Galileo Galilei geboren in Pisa Italië op 15 februari 1564, vandaag  455 jaar geleden. Zes jaar na zijn dood in 1642 werden de Nederlanden definitief opgedeeld in een Noord- en een Zuidgedeelte, beklonken in de Vrede van Munster (1648). Maar dit terzijde.

Galilei bekommerde zich wellicht weinig om politiek. Hij werd astronoom, wiskundige en filosoof. Met een in Middelburg (Nl) uitgevonden telescoop ontdekte hij kraters en bergen op de maan, zwarte vlekken op de zon, de manen van Jupiter (Ganymedes, Europa, Callisto en Io) en zag hij ook Venus van dichterbij. Hij kwam tot de ontdekking dat de Melkweg een geweldige verzameling sterren is en … zeer belangrijk in die tijd … dat onze planeet Aarde om de zon draait, en niet andersom zoals de Kerk beweerde. Volgens haar was de Aarde het onbewogen middelpunt van het universum (!)

In 1610 publiceerde Galilei zijn ontdekkingen. Ze maakten hem beroemd over heel Europa. De Kerk was echter not amused en veroordeelde  Galileo in 1616 voor ketterij en geloofsdwaling. Galilei mocht wel blijven werken zolang hij zijn stelling niet als een bewezen feit beschouwde.

In 1632 kreeg hij levenslang huisarrest  omdat  hij zijn ontdekkingen in zijn Dialogo publiceerde en paus Urbanus VIII behoorlijk op de korrel nam. Pas in 1992 sprak paus Paulus II de kerkelijke excuses uit.

Van GG is ook de oneliner  “Ik heb nog nooit een man ontmoet die zo onwetend was dat ik niets meer van hem kon leren.”

VALENTIJN

index.38jpgVandaag is het Valentijnsdag. De naam Valentijnsdag is afkomstig van de christelijke priester Sint Valentijn uit Rome, die leefde in de 3e eeuw na Christus.

Volgens de overlevering bestond er in die tijd een keizerlijke wet die het soldaten verbood om te trouwen. Men geloofde namelijk dat vrijgezellen eerder bereid waren te sterven op het slagveld. Valentijn zou echter in het geheim toch soldaten hebben gehuwd, omdat hij van mening was dat liefde alles overwon.

Toen keizer Claudius II (268-270) dit ontdekte, liet hij de geestelijke op 14 februari 269 executeren, en zo werd Valentijn een martelaar voor de liefde. De kans is echter groot dat dit laatste verhaaltje er pas later is bij verzonnen, want het enige bekende biografische feit van Valentijn is zijn sterfdatum.

Wat er ook van zij, Valentijnsdag is ettelijke decennia terug komen overwaaien uit de VS, waar het vooral een commercieel succes was/is. Bij ons kwam Valentijn moeilijker van de grond omdat niet iedereen gecharmeerd is door het commerciële gedoe ervan. Iedereen vult dat in op zijn manier. Valentijnsetentjes zijn de laatste jaren erg in.

Schelmen van alle tijden

15 en 16 februari 2019

merode-poster2019.inddSchelmen zijn van alle tijden en van alle landen. Robin Hood, Claus Störtebeker, Fra Diavolo, Schinderhannes, Jan de Lichte, Baekelandt, de bokkenrijders…

 

Ook in onze streek opereerden ze, werden ze soms gevat en terechtgesteld: Boeckmans, Vermeulen, de Hussen, Peer Goet en Mie Suls. De oorlogen leverden Riksken Tip en Max op. Ze passeren allemaal de revue in de volgende schelmentocht.

 

De afstand van de tocht bedraagt 4 km en duurt ongeveer 2,5 uur.

 

 

Starten kan op vrijdag 15 en zaterdag 16 februari van 17.40 tot 20.00 uur aan het Bosmuseum, Zavelberg 10 in Tessenderlo. Achter een gids trekken de groepen door een bos met onheilspellende figuren…

beulenKatlijn

 

Laatste inlichtingen 013 35 33 31 (kantooruren), vvv@tessenderlo.be

Organisatie: VVV en toneelgroep Pandora.