Christa Mac Auliffe en de Challenger

Challenger_explosionOok fan van ruimtevaart en aanverwante dingen? Dan heb je wellicht ook de datum van 28 jan 1986 onthouden. De dag dat het ruimteveer Challenger na 73 sec. uit elkaar spatte en de zeven astronauten omkwamen. Onder hen Christa MacAuliffe, de onderwijzeres. Duizenden schoolkinderen zagen de ramp rechtstreeks op tv.

De vreselijke ramp bleek een technische, maar vooral menselijke oorzaak te hebben. Bovendien was de druk om het veer te lanceren onwijs groot. Wachten kon niet langer. Het shuttleprogramma keek tegen een te grote achterstand aan. Na deze ramp volgde een volgende lancering pas tweeënhalf jaar later. Toen kon men wel wachten.

SIDDER EN BEEF

Meer dan andere seizoenen is een strenge winter het seizoen bij uitstek om het over de mindere dingen in onze leefwereld te hebben. Ziekten, hongersnood, aardbevingen, branden, overstromingen … calamiteiten zijn van alle eeuwen en landen op aarde. De grootste aardbeving ooit was die van 23 januari 1556 in Shaanxi (China).

Een gebied van 830 km breed werd verwoest. In sommige districten kwam 70% van de bevolking om het leven, 830.000 in totaal. Het grootste deel van de mensen woonde toen in kunstmatige grotten, gevormd door een zachte kleisoort die zeer erosie- en windgevoelig was. Aardverschuivingen deden de grotten instorten. Naschokken werden gedurende een half jaar gevoeld.

Dit was de op vijf na dodelijkste natuurramp in de geschiedenis van de mensheid. De volgende calamiteiten, waarvan de twee  ergste in de 20ste eeuw plaatsvonden, waren nog erger …

763

  1. Spaanse griep (1918-1920), met 100.000.000 dodelijke slachtoffers , een veelvoud van WO I.
  2. Hongersnood China (1958-1961), met 43.000.000 doden
  3. schatting wegens onmeetbaar – De Pest (alias Zwarte Dood) in gans Europa (1347-1351), met wellicht vele (toen ontelbare) miljoenen doden (een derde van de Europese bevolking)
  4. Overstroming Midden-China (1931), met 2.500.000 doden
  5. Overstroming Gele Rivier China (1887), met tussen de 900.000 en 2.000.000 doden

En wij, anno 2019? Sidderen en beven als de eerst sneeuw valt én als de jaarlijkse griepepidemie toeslaat. Voor een prik is het nu wel echt te laat.

De ­maansverduistering

Knipsel.1JPGMaandagochtend was vanuit ons land een totale maansverduistering te zien – de bewolking stak er geen stokje voor.

De maan kwam tussen 4.33 uur en 7.50 uur in de schaduw van de aarde terecht.

Tijdens een maansverduistering staan de zon, de aarde en de maan op één lijn en komt de maan helemaal in de schaduw van de aarde te liggen. Het fenomeen was vanmorgen ook in België te zien – met dank aan het heldere weer – en de maan zag er bloedrood uit (vandaar ook de term ‘bloedmaan’). –foto Henk Diever Nl-

In principe hadden we de verduisterde maan niet mogen zien: er valt geen zonlicht op en ze heeft dus niets om te weerkaatsen. Maar zonlicht dat net naast de aardbol glijdt en door onze dampkring wordt verstrooid, lekt tot in de aardschaduw en kleurt de maan koperrood.

 

Lichaamsgewicht in bloed

Ivo Celen gaf verleden maand voor de 160e keer bloed tijdens de Rode Kruis – inzameling. Zoveel maal is eerder uitzondering dan regel.

KnipselTel een halve liter bloed per donatie en je komt aan 80 liter. Ivo doneerde in zijn leven al zijn volle lichaamsgewicht aan bloed.
Ivo begon met bloedgeven toen hij 19 was en bleef dat viermaal per jaar trouw doen. Viermaal is het absolute maximum dat het RK toestaat.
Waarom doet hij dat?  Ivo: “Om het leed van mijn medemensen te verlichten en er zelfs levens mee te redden”, zegt hij simpelweg. Meer dan een dikke proficiat overwaard!

DE WINDMOLEN IN VEERLEDORP

Laatste Veerlese molenaar zou vandaag 107 geworden zijn .

Knipsel-dorpsmolen– foto genomen aan het eind van de jaren 1940.

– De dorpsmolen in al zijn glorie

– rechtsboven Georges , kortweg Jos , de laatste molenaar van Veerle .

 

LAAKDAL – Vroeger werd wel eens lacherig gezegd dat de pastoor in zijn kerktoren en de mulder op zijn windmolen de hoogstgeplaatste heren van de gemeente waren . Het leven was traag en zag er idyllisch uit . De opkomende welvaart in de jaren 1950 en 1960 veranderde dat beeld helemaal . Zekerheden van honderden jaren oud uit veranderden in een oogwenk . De moderne tijden waren niet meer te stuiten . Alleen de nostalgie is gebleven .
Boven in de grote balk van het zware houten molengeraamte kon je duidelijk de datum 1798 lezen . In dat jaar werd de Dorpsmolen door de Franse revolutionairen onafhankelijk gemaakt van herenrechten en verkocht aan ene Joannes Verboven met de last om 2600 zakken graan per jaar te malen .

jos vd meulderGeorges (Jos) Vervloet , de laatste molenaar van Veerle , zou vandaag 20 januari precies 107 geworden zijn ware het niet dat hij 37 jaar geleden de strijd verloor tegen twee fel aangetaste stoflongen en een zwak hart . Echt gezond was malen in die tijd niet in een voortdurende stoffige omgeving zonder afzuigsystemen .

20 januari is toevallig ook de dag waarop de nieuwe president van de VS om de vier jaar zijn plechtige ambtsaanvaarding, zeg maar inauguratie, aflegt . Donald Trump , de 45ste president , deed dat in 2017 . Georges heeft dat nooit geweten . Zijn belevingswereld reikte nog lang niet tot in Amerika . Hij stierf in 1982 op de zonnige zondag 6 juni , D-day in 1945 die het einde van de tweede wereldoorlog een definitief elan gaf .

Georges was de jongste van de molenaarsfamilie Vervloet die omstreeks het midden van de 19de eeuw eigenaar werd van de Dorpsmolen aan de Tessenderloseweg .
Vader Victor stierf in 1916 op zijn 48ste aan een hartinfarct . ‘Iets gekregen’ , was toen de simpele uitleg voor zulk indringend feit . Moeder Marie bleef achter met 4 kinderen . Sociale uitkeringen waren er niet . Het werd dus hard werken om brood op de plank te krijgen .

Molenaars vanaf 12

Jef , de oudste zoon , verhuisde van de ene dag op de andere van de schoolbanken naar de molen . Hij kende al iets van de stiel maar gelukkig was er molenaar Loffens uit Eindhout om hem helemaal in te wijden in zijn toekomstige broodwinning . De beide families werden en bleven daardoor heel erg goed bevriend .
Georges , de jongste , was pas 4 toen vader stierf . Op zijn 12de verkaste ook hij op zijn beurt van de school naar de molen . Van dan af gingen Jef en Jos door het leven met de firmanaam ‘Gebroeders Vervloet’ .
Werken op een windmolen ziet er idyllisch uit , maar was het niet . Een molen hangt immers helemaal af van de natuurelementen en die willen weleens grillig zijn . Een windmolen kan niet zonder wind . Als die het overdag laat afweten en ‘s nachts pas begint te blazen kan je je nachtrust wel vergeten .

In de zomer geen probleem , wel in de winter wanneer de zeilen eerst moesten losgemaakt worden met emmers kokend water en je constant je handen moest warmen aan het versgemalen, warme meel . In de zomer maalde je met de deuren wijd open , maar als de koude kwam , was die deur de enige bescherming tegen de natuurelementen . Verwarming was er , buiten dat heerlijk warme meel , niet . Meelstof des te meer.

molenDe windmolen is actief geweest tot 1953. Dan namen de elektrische molen op de Heide (foto l) en de dieselmotor in de schaduw van de windmolen zijn plaats definitief in .

P1010101

Bokrijk ? Fermettes !

De windmolen kon in 1955 naar Bokrijk , maar Jef verzette zich fel . Hij kon zijn houten monster niet missen . Jef overleed echter al in 1960 , de molen sneuvelde een eerloze dood in 1965 (foto r) en zou de volgende jaren in verkapte vormen voortleven in talloze fermettes die het symbool waren van een ‘zekere rijkdom’ in de zestiger jaren . Het molentijdperk was definitief afgesloten .
Het oude molenhuis en de nieuwere (1949) maalderij geven tegenwoordig mee woongelegenheid aan 12 families in de nieuwe sociale woonwijk aan de Tessenderloseweg .

Niets herinnert er echter nog aan de windmolen van weleer . De molen leeft alleen nog verder in de herinnering van de oudere generatie die destijds , tussen het wachten op de gemalen zakken door , de nieuwtjes uit het dorp aan elkaar vertelde onder de molentrap .

Onderstaand versje vond ik nog ergens in een oud en stoffig boekje. Ik kon niet nalaten om het hier af te drukken.

De Maalder

Zie den maalder , wit bestoven , boven op den molen staan , blozend als een kriek en gezond als een blieksken .
Hoort hoe welgezind hij zijn lustig deuntje zingt .
De wind zit goed , de maalder verdient zijn brood : want ieder boerken zendt hem graan omdat hij zijn stiel zo goed kent .
Hij is gewend aan het zakken dragen en lijdt er niet onder .
Hij laadt ze op de kar of op den wagen en de boer rijdt er blijgezind mede weg .
”Dag maalder .”
“Dag boerken , tot later zoo God het wil en wel smake het brood .”
Werken is gezond en ‘t is daarbij plezant voor die het gaarne doen .

Ludovicus V. 1843

Toegift

De oudste molen van deelgemeente Veerle, een watermolen bevond zich ca 1350 op de oevers van de Grote Laak op de grens met Vorst. Besauwen heette toen de plaats die wij nu nog steeds ‘de brug’ noemen.

Een andere watermolen lag in Blaardonk langs diezelfde Laak en was eigendom van de abdij van Averbode.

Toen die laatste ook helemaal vervallen was, werd in Haanven in 1723 een windmolen opgericht door de abdij. Adriaan Meeus was de eerste molenaar. De laatste was Jan-Baptist Onsea.

 

POOLWERVEL HOUDT ZICH KOEST

Aan het begin van dit jaar heeft de polaire vortex zich in drie delen gesplitst, waarvan eentje volgens sommige modellen onze kant op komt. Als die zich nestelt in de atmosfeer boven ons land, zullen we dat geweten hebben. Alleen nu nog niet.

druilerig-1De wervelwinden, tienduizenden meters hoog boven de Noordpool, hebben zich opgebroken in drie afzonderlijke wervels. De Oostkust van de Verenigde Staten heeft daar de eerste gevolgen al van gevoeld, zo schrijft de Washington Post, en hun experten voorspellen ook voor Europa extreme koude.

De splitsing van de polaire vortex betekent immers dat de grote luchtstromen die gewoonlijk van oost naar west stromen, lichtjes verschuiven richting het noorden en zuiden. Dat betekent dat koude poollucht makkelijker richting Europa getrokken wordt.

Net boven en eronder

Voorlopig lijkt het er echter niet op dat de poolwervel ons veel schade zal berokkenen. Weerman Frank Deboosere ziet de temperaturen de komende weken niet al te fel meer dalen. ‘Overdag blijven de temperaturen net boven het vriespunt, alleen ’s nachts duiken we eronder.’ In de nacht van vandaag zaterdag/zondag kan het zelfs vriezen met temperaturen tot -7 graden.

Daarna wordt het weer wat warmer met dinsdag kans op sneeuwbuien en woensdag op winterse neerslag. (dS)

Einde ‘Boerenbelang’

Eind december verdween ‘Boerenbelang’, de gazet van Tessenderlo, tegelijk met de ‘Gazette van Detroit’, het blad voor Vlamingen in de Verenigde Staten. Dat laatste had 104 jaar bestaan. Het Boerenbelang bestond evenwel 122 jaar en verscheen 116 jaar effectief . Alleen de oorlogsjaren zorgden voor de kink in de kabel.

De oudere generatie spreekt nog van ‘het struisselblad’ omdat in Boerenbelang vaak stond te lezen ‘Strooisel te koop’. Een passende co-titel voor een blad dat hoofdzakelijk voor boeren bestemd was, maar ook graag gelezen werd door niet-landbouwers. In de 21ste eeuw kwamen de boeren echter nauwelijks nog aan bod in hun blad.

Boerenbelang wordt intussen gedigitaliseerd. Zowel een mammoet- als een monnikenwerk. Bovendien vrijwilligerswerk. Vanaf 1947, in totaal 45 000 pagina’s gaan bladzijde na bladzijde onder de scanner, telkens opnieuw, altijd hetzelfde. Je moet het maar doen.