LUDO HELSEN EN DE ‘WILLEM de ZWIJGER – stigting’

Ludo-Helsen-Izak-de-Vries_280
Ludo Helsen , onze ereburgemeester en eregedeputeerde , werd onlangs de nieuwe voorzitter van de ‘Willem de Zwijger – stigting’ , een culturele samenwerking tussen Nederland-Vlaanderen en Zuid-Afrika. Hieronder kan u een vrij uitgebreid interview volgen met de nieuwe voorzitter. Even klikken op de link en een beetje je best doen voor het Zuid-Afrikaans …
Onderwerp:Voertaalgesprek
interviewer: Willem de Vries (voertaal Z.Afrikaans)
geïnterviewde:  Ludo Helsen (voertaal Nederlands)
”een Laakdalse stem klinkt aan de Kaap van de goede Hoop”.

https://voertaal.nu/ludo-helsen-van-willem-de-zwijger-stigting-se-opnuut-steun-toe-aan-sasnev-en-die-nederlandse-biblioteek/ 

 

13 december FEEST VAN SINT LUCIA

Al duizenden jaren wordt de winterwende in vele culturen op het noordelijk halfrond gevierd als het feest van het licht dat na een periode van duisternis als het ware rechtsomkeert maakt . Tegen alle weerwil in begint de protestantse winter vandaag 13 dec. De echte winterwende valt evenwel pas volgende week op 21 dec (ipv 13 dec) , de  kortste dag van het jaar én de start van de astronomische winter.

file-768x512lucia-zweden

Het feest van Sint Lucia (licht) wordt gevierd op 13 december in de Skandinavische Joeltijd (onze kersttijd) . Acht dagen te vroeg weliswaar , maar so what ?

Schuld van de foute viering is natuurlijk de Juliaanse kalender . Geen Lutheriaanse Noor , Zweed , Deen en Fin  die zich daaraan echter stoort . De dagen zijn nu al zo donker dat  het maken van veel licht in al zijn gedaanten (lampen , kaarsen , vuur …) meer dan gewettigd is . De aanhangers van Luther nemen het niet zo nauw met 13 of 21.

De correctie van deze foute telling van Julius Cesar (die zelf de Egyptische kalender verbeterde ) werd reeds ingevoerd in 1582 . Het Juliaanse tijdstip werd evenwel nog zeer lang op het platteland gebruikt . Schuld van de archi-slechte nieuwsgaring in die tijden .

Nieuws werd destijds immers nog niet digitaal verspreid . Kranten en tijdschriften , tv en radio waren er evenmin . Steden van enige grootte hadden zelfs hun eigen tijd . Maar dat is dan weer een ander verhaal .

lucia1

Al in de middeleeuwen werd Lucia ook vereerd als patrones van oogziekten en opticiens . Men stelt haar voor met twee ogen op de hand of op een schotel .

Lucia’s naam is dus synoniem van lux of licht . In Zweden delen de meisjes die Lucia heten vandaag 13 december goede gaven uit en dragen ze een kaarsenkrans (zie foto) .

Ook wordt Lucia vereerd als patrones van de huiselijke arbeid . Op de avond voor haar naamdag lieten de meisjes van destijds het spinnewiel rusten . Deden ze het niet dan zou het vlas de volgende morgen vuil en verward zijn .

In de Kalevala , het heldenepos van de Finnen is er zo’n vrouwenfiguur . Van het meisje op de Pohjahoeve wordt gezegd dat zij een verbond had gesloten met de zon . Beiden zouden ’s morgens tegelijk opstaan , maar ’t vlugge deerntje was altijd de eerste . Als de zon verrees had ze al 6 schapen geschoren , de wol tot garen gesponnen en er een kleed van geweven .

De Oud-Germanen lieten eveneens op 13 december de winter beginnen .

Op het Nederlandse eiland Texel viert men op 12 december nog steeds Sinterklaas . In feite is dat het Sint Luciafeest van Scandinavië , het lichtfeest .

In Tirol geeft Sint Lucia geschenken aan de meisjes en Sint Nicolaas aan de jongens . Het feest van St. Lucia wordt er op 15 december gevierd . Die avond gaat iedereen tijdig slapen want wie tijdens die nacht werkt , vindt al zijn werk helemaal ongedaan gemaakt in de morgen .

Hier en daar wordt nog geloofd dat in de St. Lucianacht elke mens in gevaar is , vooral als het die avond stormt . Na het avondgebed houdt het hele gezin daarom een ommegang door kamers en stallen en de vader smeekt herhaaldelijk : ‘Bescherm ons voor toverij , heilige Lucie , tot ik morgen vroeg opsta .’ Dit ging gepaard met wierook . Als alles uitgerookt was , ging men slapen . Men vergat ook niet om het bed in te stappen met de linkervoet en een kruis in de lucht te maken zodat de heksen het bed niet zouden naderen .

Ook bij ons kende men het gezegde : “Sinte Lucije laat de dagen dijen = langer worden“.

1280px-Tessenderlo_-_Sint-Luciakerk-768x576

 

 

In onze contreien is Sint Lucia minder goed bekend . Toch dragen de kerken en de parochies van Engsbergen (Tessenderlo) en Oosterlo (Geel) haar naam .

6 DEC NATIONALE FEESTDAG FINLAND

Vandaag 6 december is het sinterklaasdag. Een dag die bij ons in de loop der jaren een beetje vervaagd is door de uitgebreide commercialisering. Sinten en pieten laten zich immers vroeg in november reeds zien. 6 december moet zowat de laatste dag zijn van de sinterklaasgekte. Vanaf vandaag ligt de baan vrij voor de Kerstman.Wat ons meteen in Finland brengt, het witte winterland van de eindejaarsfeesten. Toeval of niet maar 6 december is de nationale feestdag van Finland.

Kerstman en Sint.

In de 4e eeuw kwam Sinterklaas als missionaris in koopmans­vermomming naar Finland en ontmoette hij daar, via bemiddeling van de dwerg van Turku, de Kerstman. Uit het vroegere Lapland is bekend dat gedurende de donkere diepvriesdagen rond de midwinterdatum bezoek als cadeau werd gezien.

Het schaarse bezoek vervoerde zich per door rendieren getrokken sleden en kroop nogal eens noodgedwon­gen naar binnen door het rookgat van het onderkomen van de gastheer omdat de ingang dicht­gevroren was. Naar verluidt heeft één en ander bijgedragen aan het ontstaan van de zwarte knecht van Sinterklaas.

0953fdc33f2c7fa57cc3e3ca64ff68ca-lapland_2 70661c8f4a38aaaf21c4640518ecfe38-lapland_6

Voor de winterse toerist wil de hedendaagse Lap zich tegen betaling nog wel eens in zo’n arrenslee hijsen, maar voor zichzelf verkiest hij toch echt een sneeuwscooter. De tradities van kerstmarkten en kerst en nieuwjaarskaarten leven sterk in Finland.

Het aftellen van de dagen na 1 december op een adventskalender (een lutherse relikwie) is ook populair. Ze zijn er in allerlei varianten (velen maken ze zelf) en hebben gemeen dat er voor elke dag of elke zondag iets in of op zit wat er ’s ochtends uitgehaald mag worden.

Bij kinderen is dat vaak snoepgoed en bij volwassenen bijv. een spreuk of foto. Ook brandt men wel kaarsen op een adventskrans om de weken of dagen tot kerst af te tellen. Kerstborrels (pikkujoulut) worden populairder en zijn er steeds vroeger. Advent en kerst vormen tevens de hoogtijperiode voor liefdadigheid en cadeautjes.

Sinds 1954 doneert Helsinki ieder jaar een kerstboom aan Brussel

De eerste onderbreking is onafhankelijkheidsdag (6 december). Men ziet dan het blauwwit van de Finse vlag in vlaggen, decoraties van winkels en uitgestald gebak. Verder hebben veel huiskamers 2 kaarsen voor het raam, een oud symbool om aan te geven dat verzetslieden tegen onderdrukkers welkom zijn.

Er zijn optredens van popgroepen en cabaretiers en de publieke omroep zendt de verfilming uit van de roman “De onbekende soldaat” van Väinö Linna. Onder de officiële festiviteiten vallen een vlagceremonie, een kerkdienst, bezoek aan monumenten uit WOII en het kasteelbal (Linnan Juhlat), een receptie in het paleis van de president. Dit trekt steevast demonstranten die de verdrukten der aarde een stem willen geven. Uiteraard is ook dit alles op tv te volgen.

De 2e onderbreking is de viering van het Lucia feest op de avond van 13 december, de naamdag van de heilige Lucia. Maar daarover later meer.