Alfred Nobel van de ‘NOBELPRIJS’

Vandaag 186 jaar geleden werd Alfred Nobel (spreek uit: no-bel) geboren, in Stockholm op 21 oktober 1833.

Nobel was een Zweeds chemicus en een industrieel die  een reeks explosiemiddelen heeft uitgevonden en gefabriceerd.

Het bekendst is hij voor zijn uitvinding van het dynamiet in 1866.

Het chemische element Nobelium is naar hem genoemd.

Nobel bepaalde in zijn testament dat van de rente van ‘zijn kapitaal van circa 32 miljoen Zweedse kronen’ elk jaar op zijn sterfdag (10 december) vijf Nobelprijzen moesten worden uitgereikt.

De Nobelprijzen moesten bestemd worden voor hen die in het afgelopen jaar aan de mensheid het grootste nut hebben verschaft.

In de Noorse hoofdstad Oslo wordt jaarlijks op 10 december, de sterfdag van Alfred Nobel, de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt; de overige Nobelprijzen worden op dezelfde dag in de Zweedse hoofdstad Stockholm uitgereikt.

De winnaars van de prijzen worden begin oktober bekendgemaakt. Sinds 1969 wordt ook een Nobelprijs voor economie door de Sveriges Riksbank uitgereikt.

MET SPOETNIK 1 BEGON RUIMTEVAART

4 oktober 1957, vandaag 62 jaar geleden, begon het tijdperk van de ruimtevaart. Helemaal buiten mijn weten om, want in mijn streng internaat, afgeschermd van alle wereldse gebeurtenissen, zeker Russische, wisten wij van niets toen de Sovjet Russen hun eerste kunstmaan lanceerden.

Ik moest de povere drie dagen herfstverlof afwachten om in oude kranten het nieuws bijeen te harken dat Spoetnik 1 bestond uit twee kleine aan elkaar geklonken halve aluminiumbollen met een totale diameter van amper 58 cm, met daarop vier antennes van zowat 3 m lang.

1957 was het ‘Internationaal Geofysisch Jaar’ en dat kwam de Russen erg goed uit. In 1954 reeds had de Sovjetleider Chroestsjov groen licht gegeven om concurrent Amerika met deze primeur voor een tijdje opzij te zetten.

En of dat lukte! In de VS werd men plots geconfronteerd met de krachtige Russische raket die het huzarenstukje voor mekaar had gebracht. Werner von Braun, die voor nazi-Duitsland de V-2 ontwikkelde, kreeg meteen carte blanche om de Russen lik-op-stuk te geven.

De Amerikaanse president Eisenhower bleek bovendien niet erg onder de indruk van dat kleine balletje in de ruimte. Basketbal in de ruimte was trouwens niet aan hem besteed. Maar de publieke opinie floot hem terug nu duidelijk werd dat de Sovjets de VS zouden kunnen treffen met een internationale raket met kernwapens.

‘Kleine raketman’ (de latere Noord-Koreaanse leider Kim-jong-un) woonde in 1957 in Moscou en liet zich wellicht inspireren.

Op 1 februari 1958 ging ook de Amerikaanse Explorer 1 eindelijk de ruimte in. Momenteel vliegen er zo’n 5 000 stuks boven onze hoofden, waarvan er vele nog echt werken.