MET DAVIDSFONDS OP BEVRIJDINGSTOCHT

Knipsel ludoVorige donderdag trok Davidsfonds Laakdal op bevrijdingstocht. Het werd een erg aangename en leerrijke tocht. Het mooie weer deed de rest. Ludo Helsen was de gids met een parate kennis over de bevrijding van onze vier oude gemeenten en ver daarbuiten.

 

Voor de eigenlijke start in Eindhout overliep Ludo immers eerst de situatie in onze en andere voormalige zelfstandige gemeenten ten zuiden van het Albertkanaal, die allemaal zonder slag of stoot op 6 of 7 september weer in geallieerde handen vielen.

 

Knipsel kaart Kempen in 1944 20190912_121101

Na die uitleg reed het gezelschap met de bus tot aan de kerk van St-Jozef – Olen. Daar beschreef  de gids de vooral moeilijke situatie van Tongerlo, Olen en Herentals. Zeker die van de laatste twee, want die dorpen liggen tussen Albertkanaal en Kempisch kanaal.

Aan de noordoever van de lijn, gevormd door die twee kanalen,  hielden de Duitsers stand tot 23 september. De Duitsers lieten de dorpen en gemeenten tussen die twee kanalen niet zo maar achter. Er waren ook zware straatgevechten in Geel en in Mol.

20190912_110142In de omgeving van de Bloemmolens van Ten Aard / ten Aart ( op het ene plaatsnaambord met t ,op het andere met een d) maakte het dertig koppen tellende gezelschap weer een wandeling, en werd de situatie besproken van Geel, Meerhout , Mol, Balen en Olmen. Daar werden de busreizigers opgewacht door een RTV ploeg. Toeval? Wellicht niet. Maar het was fijn .

In de bus schetste Ludo de situatie in Turnhout en omgeving en wees hij op de derde frontlinie : de Vaart naar Schoten. 

De dappere bevrijders gingen op de middag in Merksplas de inwendige mens versterken.  Achteraf  werd gewezen op de moeilijke situatie van de gemeenten die deels ten zuiden van die Vaart lagen, voor een groot stuk ook ten noorden ervan. Daar duurde het immers nog lang voor de hele gemeente werd bevrijd, zelfs tot rond 1 oktober .

In Rijkevorsel , waar ook weken gevochten werd , vertelde de onvermoeibare Ludo de hele slag waarvan ook de kerk het slachtoffer werd,

20190912_155606Tenslotte bereikten ze in het noorden van de Kempen het stadje Hoogstraten , waar de St Catharinakerk grotendeels werd opgeblazen, en de Baarle-dorpen (Hertog en Nassau) die door de Duitsers nog enorm hard verdedigd werden. Die wilden per se beletten dat de bevrijders ook Nederland zouden binnentrekken. Dat uiterste noorden kwam weer in geallieerde handen op 28 oktober.

Enige uitleg bij de foto R, waar Ludo naast ereburgemeester van Baarle en vriend Fons Cornelissen staat …

Ludo : “Baarle -Hertog was onze laatste stopplaats. Daar bezochten wij het monument van de vele Poolse gesneuvelden en nog een tweede monument , dat van mevr J.M. Verhoeven. Deze moeder van acht kinderen werd gefusilleerd op tien september 1944 omdat zij verraden werd voor haar inzet bij de vluchtlijn voor geallieerde piloten.”
“Zoon Fons (foto) , de latere burgemeester van Baarle-Hertog , was met zijn zoon Ad en diens dochtertje ook naar dat monument gekomen om er samen met ons bloemen bij neer te leggen. Was even toch een aangrijpend moment.”


28 dagen in september en 28 in oktober waren nodig om de Kempen helemaal vrij te krijgen…De Duitsers veroverden gans  België in mei 1940 in amper 18 dagen. Om de bezetter uit de Kempen te verdrijven waren er 56 dagen nodig. Ook ons nageslacht moet het weten: “Dit mag zeker geen vergeten slag worden”.

 

‘ ZE ZIJN DAAR ! ‘

Volgende week donderdag 12 september organiseert Davidsfonds Laakdal een tocht door de Kempen. Er wordt halt gehouden bij de grote 4 fronten die in september-oktober 1944 door onze regio werden getrokken. Fronten als onderdeel van de grote ‘Slag van de Kempen’, de grote bevrijding van het Duitse juk, nu 75 jaar geleden.

  • Wie mee wil met de bus op 12 september, moet wel inschrijven voor 7 september (zie  verder).

Knipsel ludoIn 1994, toen de bevrijding van de Kempen al 50 jaar voorbij was, ontdekte Ludo Helsen in de Antwerpse provinciale archieven een aantal onuitgegeven documenten over dat einde van de Tweede Wereldoorlog.

Ludo maakte daarvan het eerste overzicht ooit om  de bevrijding van de hele Kempen, van Veerle tot Meerle of anders gezegd van Varendonk tot Arendonk op een duidelijke manier bij  de geïnteresseerde man/vrouw te brengen.

Op 12 september e.k. is Ludo de gids van Davidsfonds. Op de belangrijkste punten wordt halt gehouden voor commentaar en uitleg.  Zo zullen de deelnemers de bevrijding van de Kempen, die zowat twee maanden duurde, op 1 dag beleven.

Graag mee met de bus op 12 september? Inschrijven voor 7 september !

Prijs € 50  (bus, lunch, koffietafel)   storten op DF-rekening BE 46 7333 4611 6036

Inschrijven/info davidsfonds.laakdal@gmail.com  of  Theo Winters  gsm 0496 26 85 35

De rondrit start in Laakdal. Dan gaat het naar Oevel en Geel ten Aard. Lunch in Merksplas. Verder naar Rijkevorsel, Hoogstraten en Baarle-Hertog. Afsluiten doen we rond 18 met koffietafel in zaal Dennenoord Eindhout.

DE BEVRIJDING

De Kempen is bevrijd in drie schuifjes :

  • In de gemeenten ten zuiden van het Albertkanaal konden de geallieerden, vooral Engelsen, zomaar binnenrijden. De Duitsers waren al weg en er viel nauwelijks een schot.
  • Ten noorden van het Albertkanaal duurde de bevrijding een kleine week langer. De Duitsers zijn brutaler en er vallen slachtoffers. De eigenlijke lijn die het sterkst verdedigd wordt, loopt vanaf Herentals langs het Albertkanaal  verder naar het Kempisch Kanaal voorbij Dessel.
  • De derde lijn loopt in het noorden van het arrondissement dichtbij het kanaal Schoten-Turnhout en daar duurt de bevrijding meer dan een maand. Hier kom je onder de indruk van de felle gevechten en van de vele doden die er vielen in de Kempen. Als je nu met aandacht terugkijkt op de gevechten in Merksem en in de Ardennen wordt de slag om de Kempen een beetje vergeten.

P1110915

 

In de pers van toen wordt ook weinig melding gemaakt over de gevechten in de Kempen. De Kempen heeft niettemin een hoge tol betaald. Zeer veel politieke aanhoudingen, zeer veel politieke gevangenen ook en mensen die nooit meer terugkeerden. De vliegende bommen met Hoogstraten als schild voor Antwerpen … enz.  Kom het meebeleven op 12 september! Met Davidsfonds Laakdal.

NB Uitgerekend op de dag dat dit stuk verscheen, kwam de Provincie Antwerpen met een nieuwe folder op de proppen met als titel ‘Ze zijn daar!‘ (zie foto) De folder is gratis te verkrijgen op het gemeentehuis.

ANTWERPSE ZOO MET GESCHIEDENIS

Niet langer de Antwerpse Zoo, en ook niet dierenpark Planckendael, maar de populairste dierentuin van ons land is Pairi Daiza in Henegouwen.

Wat niet belet dat de Antwerpse Zoo wel veruit de oudste dierentuin van ons land blijft. Gisteren 21 juli werd hij, doorheen de drukte van nationale feestdag, 50 jaar Merckx, 50 jaar maanlanding en Woodstock door, 176 jaar oud. Precies honderd jaar ouder dan ikzelf en mijn klasgenoten van 1943. Zo zie je maar dat ouderdom iets relatief is …

399px-20110616_antwerp45Met die 176 jaar blijft ‘de Zoo’ ook één van de oudste dierentuinen ter wereld. Bovendien is het de dierentuin van onze jeugd. En met ‘onze jeugd’ bedoel in die van de zestigers, zeventigers en nog ouderen van nu. De unieke, jaarlijkse schoolreizen van toen hadden vrijwel allemaal ‘de dierentuin’ op hun programma staan.

In 1843 was het geen sinecure om een dierentuin in het leven te roepen. Bij de opening was er dan ook niet meer te zien dan een collectie opgezette dieren, wat geiten en enkele paarden.

Eén jaar later (1844) was er nog maar één gebouw, met kooien voor roofdieren, een aantal apen, vogels en slangen. Tot 1850 gebeurden er meer dan 240 schenkingen, maar veel van de verzamelde dieren overleefden de lange reizen niet.

390px-Antwerpen_Zoo_Tijger_8-10-2010_13-11-07In augustus 1914 brandde de eerste wereldoorlog los en werd Antwerpen gebombardeerd door Duitse zeppelins. De gevaarlijkste roofdieren werden uit hun buitenverblijven gehaald. Op 7 oktober gaf de provinciegouverneur zelfs het bevel om 32 dieren dood te schieten. Niet alleen de leeuwen, maar ook de tijgers, panters, jaguar, wolf en alle gifslangen. Het ontsnappingsgevaar was immers te groot.

Tegen het einde van WO I werd men zelfs verplicht de buffels, antilopen en andere herkauwers te slachten. Er was voedselschaarste in de stad en het eten voor de dieren was te duur geworden. Bij de bevrijding op 11 november 1918 was geen 20% van de dieren nog in leven.

In 1975 werd ‘ZOO Antwerpen’ bij KB erkend als beschermd landschap. In 1984 zelfs als historisch monument. Dat betekende ook extra geld voor het onderhoud van tuinen en gebouwen.

Een tip voor wie er nog nooit geweest is: neem de trein naar Antwerpen. Bij het buitenkomen van het station meteen rechts (zie foto inkom). Foto onder: Siberische tijger.

Eric Geboers één jaar overleden

De vijfvoudige wereldkampioen Eric Geboers is vandaag 6 mei een jaar dood. Overleden in het koude water van een voormalige zandwinningsput toen hij zijn hondje van een gewisse verdrinkingsdood wou redden. Hoe onredelijk hard kon het lot toeslaan.

interviewevertsgeboerscover

5 augustus 1990, zijn 28ste verjaardag, werd niet alleen de absolute triomfdag van zijn carrière, maar ook de uiteindelijke bekroning van zijn loopbaan. De GP op de Citadel van Namen winnen en voor de vijfde keer wereldkampioen worden, waren zijn ultieme mikpunten in de motorsport.

Hij kon er nu ‘op een fatsoenlijke manier’ een eindpunt achter zetten, zoals men dat in de Kempen zegt. Elf jaren aan de top, met vijf wereldtitels als resultaat, hadden hem fysiek en vooral mentaal uitgeput. Tegen veel adviezen in hield hij zijn loopbaan voor bekeken.

“Dat was het dan, nu begin ik een ander leven”, besloot Eric later de avond met een nieuwe flikkering in de ogen, nadat hij op de Citadel de laatste bakworsten van de barbecuetractatie geserveerd had aan zijn beste vrienden.

Voor Eric Geboers gingen vanaf augustus 1988 reeds alle deuren open. Eric werd toen niet alleen “Sportman van het jaar” gekroond, maar hij kreeg ook de “Trofee voor sportverdienste”. Geen motorcrosser had hem dat ooit voorgedaan.

In de sporttop-52 van de 20ste eeuw kreeg Eric in België de 30ste plaats toegewezen. Net achter zwemfenomeen Fred Deburgghraeve, maar voor meerkamper Dailey Thompson en voor de legendarische autocoureur Manuel Fangio.

In bedoeld klassement was Eric Geboers bovendien de enige motorcrosser die voor een klassering in aanmerking kwam tussen de allergrootste sportvedetten van de afgelopen 100 jaar. Zijn vijf wereldtitels en het feit dat hij toen nog steeds de enige rijder was die wereldkampioen werd in alle drie de soloklassen, waren daar zeker niet vreemd aan.

Een tijdperk was ten einde. De herinnering aan elf fantastische crossjaren zijn gebleven bij zijn vele duizenden supporters. Rust in vrede, Eric.

(foto’s hierboven met Stefan Everts, Roger De Coster, broer Sylvain en mezelf)

Turnhouts Vennengebied

Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Koen Van den Heuvel hernieuwde de erkenning van het Turnhouts Vennengebied als natuurreservaat.

image001Dankzij die erkenning komen er middelen vrij om het unieke landschap te beheren zodat de weidevogels, orchideeën en zeldzame planten als de waterlobelia er alle kansen krijgen. Het Turnhouts Vennengebied is een natuurgebied dat beheerd wordt door de vrijwilligers van Natuurpunt Turnhoutse Kempen. De erkenning loopt tot 2044.

De totale oppervlakte van het Turnhouts Vennengebied wordt bovendien uitgebreid met 73 ha tot ruim 424 ha. Zo krijgt het project in de Noorderkempen de allure van een nationaal park, waar bezoekers gemakkelijk een hele dag van de natuur kunnen genieten.

Locatie: Klein Engelandhoeve, Klein Engeland 29, Turnhout

AANMATIGEND …

KnipselbartDe Antwerpse burgemeester, Bart De Wever, vindt de houding van de klimaatbetogende pubers ‘aanmatigend’.

‘Zij verwijten de vorige generatie dat ze te weinig heeft gedaan, terwijl die net heel wat heeft opgebouwd’, heeft De Wever gezegd op een bijeenkomst van BVS-UPSI, de beroepsorganisatie van de vastgoedsector.

‘Het is de eerste generatie die denkt dat ze het niet beter zal hebben dan hun ouders. Dat de jeugd betoogt, kan ik begrijpen. Maar dat volwassenen hen in hun houding nog steunen ook, daar kan ik niet bij.”

“Een minister van Onderwijs die zegt dat spijbelen in orde is. Leraren die naar de betoging gaan als schooluitstap, zodat zij die op de schoolbanken blijven zitten, eigenlijk spijbelen. Dat is de Umwertung aller Werte, om Friedrich Nietzsche te citeren. Dit jeugdprotest vraagt een volwassen antwoord’, stelt De Wever.

– Hans Brockmans – Trends – foto Belga –

 

NEIL YOUNG IN ANTWERPEN

index1Neil Young, de inmiddels 73-jarige bard, komt op 9 juli naar het Antwerpse Sportpaleis.

Drie jaar geleden speelde hij hier voor het laatst op Belgische bodem. Neil Young komt naar Antwerpen met zijn begeleidingsband Promise of the Real.

Sinds zijn vorige Belgische concert bracht hij twee reguliere albums uit (Peace Trail en The Hitchhiker), releasete hij drie platen in zijn Archives-reeks en componeerde hij de soundtrack van Daryl Hannahs Paradox.

Via de Neil Young Archives worden fans doorgelinkt naar de ticketwebsite, waar de verkoop inmiddels begonnen is. Tickets kosten 90, 95 of 99 euro. (Knack avond)

1942 HET JAAR VAN DE STILTE

359c45ec-3121-11e9-82a0-9b84400bdecfRector en historicus Herman Van Goethem heeft een boek geschreven over de Jodenvervolging in Antwerpen. Een uniek boek. Die stilte in de titel verwijst naar een politieke lafheid.

‘Het is flauwekul te geloven dat België van meet af aan in het kamp van de geallieerden zat. Tegen het einde van 1942 werd duidelijk dat er van een “vlugge vrede”, een onderhandeld compromis, geen sprake meer was. Pas vanaf 1943 nam de regering maatregelen die elke vorm van collaboratie strafbaar maakten. Voordien dus niet. Dat is de stilte.’

‘Die ommekeer zagen we ook in de houding van oorlogsburgemeester Leo Delwaide (die een actieve rol speelde in de razzia’s op de Joden in Antwerpen, red.) . Eind 1942 voerden de Duitsers de verplichte tewerkstelling in. Niet alleen Joden werden toen opgepakt, maar ook het eigen volk. Dat triggerde burgemeester Delwaide om zijn kar te keren.’

Het boek 1942. Het jaar van de stilte van Herman Van Goethem vervolmaakt bestaand historisch onderzoek en onderstreept opnieuw de verantwoordelijkheid van oorlogsburgemeester Leo Delwaide (CD&V) bij de diverse jodenrazzia’s in de stad. Hij verplichtte daarbij de politie om mee te werken.

‘Eén verslag vermeldt de “arrestatie” van een Joods kind van tien weken. Een arrestatie! Kunt u zich dat voorstellen?’

Het Antwerpse schepencollege heeft ­vrijdag beslist de naam Delwaidedok te schrappen. Het wacht het advies van een wetenschappelijk comité niet af. De snelle beslissing komt er op vraag van schepen Claude Marinower Open VLD), zelf van joodse afkomst.

‘Die naam is niet houdbaar’, concludeerde burgemeester Bart De Wever (N-VA) na afloop van het college. Het schepencollege wil nog voor de volgende gemeenteraad een nieuwe naam voorstellen aan het Havenbedrijf, de eigenaar van het dok. (foto Fred Debrock-)

Delwaidedok omgedoopt tot ‘Bevrijdingsdok’.

-aanvulling dd 22.02.19-

De Antwerpse oorlogsburgemeester Leo Delwaide en zijn politie speelden een kwalijke rol in de Jodenjacht tijdens de Duitse bezetting. Volgens Van Goethem betrof het een ‘actieve rol’ in de organisatie en uitvoering van de Jodendeportaties vanuit Antwerpen in 1942.

Het schepencollege besliste nu een advies over een naamsverandering over te maken aan het Havenbedrijf: het Delwaidedok wordt het ‘Bevrijdingsdok’. ‘Met alle respect voor de andere suggesties, maar binnen het schepencollege was er een brede consensus over Bevrijdingsdok’, zegt Antwerps burgemeester Bart De Wever. ‘De bevrijding van Antwerpen 75 jaar geleden was een kantelmoment. Het is niet alleen een eerbetoon aan de slachtoffers die toen vielen bij de bevrijding, maar de naam staat ook stil bij waarvan Antwerpen is bevrijd.

Eerste asperges geveild

11e12316-2613-11e9-b1a1-7023c03dcc94_web_scale_0.0607639_0.0607639__Foto: JEFFREY GAENS

Het voorjaar staat bijna voor de deur: vandaag vrijdag 1 februari zijn de eerste witte asperges van het jaar verkocht. De opbrengst is voor het goede doel.

Het officiële Belgische aspergeseizoen, met groenten uit volle grond, start pas in april. Vandaag werden de eerste witte asperges uit de serre verkocht. Producent De Molenkouter uit Sint-Katelijne-Waver bood de allereerste kist met acht schalen van 500 gram aan. Horecagroothandel Metro Cash & Carry telde 200 euro neer per schaal.

De opbrengst van het eerste primeurkistje gaat elk jaar naar een goed doel. BelOrta verhoogde het bedrag tot 5.000 euro en schonk het aan het goede doel Beyond the Moon, een organisatie die vakanties aanbiedt aan families met een ernstig ziek kind.  dS bron: BELGA

 

Lichtmis op ‘Ter Speelbergen’

Knipsel.29JPGLichtmis, pannenkoekendag. Een oud volksgebruik op 2 februari. Op ‘Ter Speelbergen’ wordt het stilaan weer traditie. Wie het mooie Ter Speelbergen nog nooit bezocht heeft , krijgt nu de kans.

Even melden op volgend mailadres en je bent zaterdag welkom: <katelijne.weyns@gmail.com>

Knipsel.27JPGLennert Vissers, de intussen bekende Laakdalse brouwer,  zal die avond de pannenkoeketers onderhouden over hoe bier gebrouwen wordt en laten ervaren hoe lekker hij het wel maakt. Rond 20 u zal brouwer Lennert zijn toespraak over bier  houden op de befaamde rode zolder van het huis. Na de presentatie biedt Lennert zijn prima bieren (Ribaldus tripel en Ribaldus Stoutest Porter 33cl) aan tegen de erg democratische prijs van 2,5 euro. Eten en drinken, Kempenser kan nauwelijks.

 

Bokrijk …

Knipsel.28JPGHet landgoed Ter Speelbergen in de Belgische gemeente Beerzel (Putte) geldt als een voorloper van het openluchtmuseum Bokrijk waarvan Jozef Weyns de eerste conservator was.

In 19511952 bouwde Jozef Weyns op dit 1 hectare grote domein een woning met aparte schuur volgens eigen plan en inzichten. Het gaat om een hoeve in Kempense stijl, waarvoor hij uit oude hoeven en gebouwen in heel Vlaanderen bouwmaterialen en meubelen haalde. Hierdoor is het huis haast volledig samengesteld uit authentieke elementen. Door de ervaringen die hij opdeed met de bouw geldt dit domein als de rechtstreekse voorloper van Bokrijk.

In bijlage een filmpje van Herman Vervloet uit 2012 ...

1 2