VRIJDAG DE DERTIENDE

Vandaag is het vrijdag 13 december. Iedere maand die begint met een zondag heeft een vrijdag de dertiende. Dat is in deze maand december 2019 niet anders. Oppassen dus vandaag! Want …

Vrijdag de dertiende wordt door veel mensen als een ongeluksdag beschouwd, wegens de combinatie van vrijdag en dertien.

° Daarentegen wordt in Griekenland, Spanje en in Latijns-Amerikaanse landen dinsdag de dertiende als ongeluksdag gezien. In Italië is vrijdag de zeventiende die ongeluksdag.

Oorsprong

° Een van de verklaringen voor vrijdag de dertiende als ongeluksdag is dat vrijdag, in christelijke middens althans, de dag is waarop Jezus volgens het Romeins recht werd gekruisigd, een ongeluksdag dus. De doodvonnissen bij de Romeinen werden immers op vrijdagen voltrokken. Ook in Engeland werd de doodstraf op een vrijdag voltrokken. Dat  vindt wellicht zijn oorsprong in de lange Romeinse bezetting van wat toen nog geen Engeland was zoals we het nu kennen.

° Nog een andere mogelijke verklaring is dat op vrijdag de dertiende oktober 1307, vijf jaar na de Guldensporenslag, alle Tempeliers in Frankrijk op bevel van Philips de Schone werden gearresteerd, op grond van valse beschuldigingen. De uiteindelijke start voor de totale  vernietiging van de Orde van de Tempeliers (prent). Sindsdien is men vrijdag de dertiende blijven zien als ongeluksdag.

° In het noorden wordt ook gesteld dat vrijdag de dertiende is afgeleid van een Noorse sage over de kwaadaardige god Loki die als dertiende, niet-uitgenodigde gast, op het feest komt en de aarde in diepe rouw dompelt.

° Marianne Williamson geeft de verklaring in het boek ‘In vrouwelijkheid‘ dat vrijdag de dertiende zou afstammen van de dag dat de heksen bij elkaar komen.

° Recenter onderzoek heeft aangetoond dat het bijgeloof rond vrijdag de dertiende pas van veel recentere datum is. Voor het eerst in de zeventiende eeuw werd schriftelijk gezegd dat vrijdag een ongeluksdag zou zijn.

Uit de VS

° De aandacht voor de specifieke datum kwam overgewaaid uit de VS. De Amerikaanse journalist Nathaniel Lachenmeyer schreef in 2004 ‘Het boek 13′ over de geschiedenis van het ongeluksgetal. Volgens Lachenmeyer vindt het begrip ‘vrijdag de dertiende’ als ongeluksdag pas brede bekendheid na 1907. In dat jaar verscheen het boek ‘Friday, the Thirteenth’ van schrijver Thomas Lawson.

° Een Amerikaanse officier besluit dan om elke dertiende van de maand een diner van dertien gangen te geven voor dertien personen: de “Thirteen Club”. Dit tegen het volksgeloof in dat dertien personen aan een tafel ongeluk brengt. De eerste bijeenkomst was op … een vrijdag.

Gevolgen

° Dit bijgeloof van miljoenen mensen heeft invloed op de economie. In de Verenigde Staten verzuimen opvallend veel mensen hun werk en worden zakelijke transacties uitgesteld.

° Onder de vele verhalen over dit bijgeloof wordt ook gezegd dat de meeste vliegtuigen geen 13e rij zouden hebben, dat gebouwen geen 13e verdieping zouden hebben, althans niet bij nummering in de liften, en dat er in ziekenhuizen geen operatiekamers met het nummer 13 te vinden zijn.

° In Nederland is het niet zo dat vrijdag de dertiende meer ongelukken brengt. Integendeel: er komen op vrijdag de dertiende juist minder ongevalmeldingen binnen dan op andere dagen bij de verzekeraars, volgens het Centrum voor Verzekeringsstatistiek.

Dit zou veroorzaakt worden doordat mensen op die dag extra voorzichtig zijn, of zelfs thuis blijven.Voor België bestaan dergelijke statistieken niet.

° In de psychologie tenslotte wordt ook gesproken over triskaidekaphobia en paraskevidekatriafobie:de angst voor vrijdag de dertiende. In de zwaarste gevallen van deze irrationele angst durven mensen op die dag hun huis niet uit te komen.