Winston Churchill (1874-1965)

Vandaag, 30 november zou Winston Churchill exact 145 oud worden, maar op zijn 91ste gaf hij er voorgoed de brui aan. Churchill staat bekend als de man die Groot-Brittannië door de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog loodste en daarmee aan de basis stond van de geallieerde eindoverwinning in WO2.

In werkelijkheid was Churchill echter een tactisch blunderaar, die zich liet verblinden door zijn imperiale obsessies. Hij kreeg de Nobelprijs voor literatuur maar greep naast de felbegeerde Nobelprijs voor de vrede. Wellicht zat het platbombarderen van Dresden op een ogenblik dat Duitsland de oorlog verloren had, daar voor veel tussen.

Toen Barack Obama in 2008 nietsvermoedend zijn werkkamer in het Witte Huis in gebruik nam, werd hij daar onaangenaam geconfronteerd met een prominent opgestelde bronzen buste van Winston Churchill.

Het kunstwerk, eigendom van de Britse staat, was in 2001 door de toenmalige premier Tony Blair aan Obama’s voorganger George Bush overhandigd als symbool voor de Britse steun aan de Amerikaanse War on Terror.

Churchills torso was een voor de hand liggende keuze. Niet alleen had ‘de Grootste Brit aller tijden’ ooit het idee de wereld in geholpen dat er tussen Britten en Amerikanen zoiets bestaat als een special relationship, Blair wist ook dat Bush en zijn neoconservatieve kliek idolaat waren van Churchill.

Maar Churchill (met de V van victory) is zonder meer een krachtig symbool. En zoals dat doorgaans gaat met historische personages met een krachtige symboolfunctie – bv. Gandhi of de Dalai Lama – is zijn levensverhaal uitgegroeid tot een legende met universele aantrekkingskracht.

Churchill was niet alleen een controversiële figuur, zeker ook een groot leider en een groot staatsman die scherp en spits kon oordelen en legendarisch  geworden vanwege zijn verbale capriolen. Een paar voorbeelden …

*Churchill had bv. niet veel op met Clement Attlee, Britse premier van 1945/1951. Hij karaktiseerde zijn  weinig indrukwekkende tegenstander als ‘een schaap in …schaapskleren’.  En over diens bescheidenheid : ”Dat is beslist zo, maar hij heeft dan ook veel om bescheiden over te zijn.”

*Als Brit had ook Churchill er moeite mee om Duitse en Franse namen correct uit te spreken. “Iedereen heeft het recht om buitenlandse namen uit te spreken zoals hij wil”, lichtte hij zijn gestuntel toe.

*Tijdens een Koninklijke ontvangst in Buckingham Palace verscheen de Franse president De Gaulle in militair uniform en die zei treiterig toen hij Churchill zag, verkleed in de ceremonische versierselen van de Orde van de Kousenband: “Zeg, is er vandaag soms een gekostumeerd bal?  Waarop Churchill meteen repliceerde: “Inderdaad,  maar we kunnen niet allemaal verschijnen in de vermomming van de Onbekende Soldaat!”

*Churchill was ook sigarenliefhebber en sloeg een borrel zelden af.  Op een zekere receptie beschuldigde een vrouwelijk parlementslid hem van dronkenschap, waarop Churchill de dame sprakeloos achterliet  met: “En u, mevrouw bent lelijk. Maar morgenochtend ben ik weer nuchter…”

*Nog een andere keer ging een andere vrouw tegen hem tekeer met …”Als ik met u moest getrouwd zijn, zou ik gif in uw eten doen.’’ Waarop Churchill repliceerde met … “En als ik met u getrouwd was, zou ik het opeten.”  Case closed.

Een weetje tot besluit … De Veerlese Lucienne Engelen is gehuwd met een kleinzoon van Churchill en was hier, samen met haar man op de begrafenis van haar broer Jos.